mở đầu cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt,tức là người gửi tiền không cần phải đến ngân hàng để lấy tiền mà chỉ cần viết giấy chi trả cho khách (còn được gọi là séc), khách hàng chỉ cần mang tờ giấy đó(tờ séc) đến ngân hàng sẽ được ngân hàng trả tiền trực tiếp.Các tiện ích của thanh toán không dùng tiền mặt (nhanh chóng ,an toàn, tiết kiệm chi phí) vừa góp phần rút ngắn thời gian kinh doanh,tăng hiệu quả,tiết kiệm thời gian thanh toán đồng thời tăng thu nhập cho các doanh nhân. Khi ngân hàng mở các chi nhánh,phạm vi thanh toán qua ngân hàng được mở rộng,do vậy càng tạo nhiều tiện ích cho các doanh nhân. Điều này đã khuyến khích các danh nhân gửi tiền vào ngân hàng để nhờ ngân hàng thanh toán hộ.Như vậy một dịch vụ mới rất quan trọng nhằm huy động tiền gửi được ra đời,và phát triển mạnh mẽ đó là tài khoản tiền gửi giao dịch (Demand deposit) cho phép người gửi tiền được viết séc thanh toán cho việc mua dịch vụ và hàng hóa.Việc đưa ra loại tài khoản tiền gửi giao dịch này được nhìn nhận là một bước đi quan trọng nhất trong ngành công nghiệp ngân hàng. Hoạt động ngân quỹ.
Các ngân hàng mở tài khoản và giữ tiền của phần lớn các doanh nghiệp và nhiều cá nhân. Nhờ đó, ngân hàng thường có mối liên hệ khá chặt chẽ với nhiều khách hàng. Do có khả năng và nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý ngân quỹ và thu ngân nên nhiều ngân hàng đã cung cấp cho các khách hàng dịch vụ quản lí ngân quỹ, tức là ngân hàng đồng ý quản lý việc thu chi thay cho các công ty và tiến SVTH: NGUYỄN XUÂN TÙNG Page 5 MSSV: CQ534404 Chuyên đề tốt nghiệp hành đầu tư phần thặng dư tiền mặt tạm thời vào cácchứng khoán sinh lợi và vào tín dụng ngắn hạn cho đến khi khách hàng cần đến tiền mặt để thanh toán.Hoạt động tín dụng Hầu hết nguồn vốn mà ngân hàng huy động sẽ được đưa vào các hoạt động tín dụng. Đây là một hoạt động kinh doanh chủ yếu nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận cho các ngân hàng thương mại vì chỉ có lãi suất cho vay mới có thể bù đắp được các chi phí khác của ngân hàng thương mại.
Các hoạt động tín dụng bao gồm: Cho vay: Ngân hàng thương mại được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.Trong các hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản,và nó cũng là hoạt động mang lại lợi nhuận chủ yếu cho các ngân hàng thương mại.Chính vì lý do này mà nhiều hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại được hiểu là hoạt động cho vay và hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại có thể được phân chia theo nhiêu cách khác nhau tùy theo: - Theo mục đích vay. - Phân loại theo hình thức bảo đảm - Theo loại hình tiền tệ. - Theo phương pháp hoàn trả. - Theo kỳ hạn.
- Theo nguồn gốc. Nghiệp vụ cho thuê tài sản (Thuê-Mua): Nghiệp vụ cho thuê tài sản của Ngân hàng thường là một hình thức tín dụng trung và dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài sản giữa bên cho thuê là Ngân hàng với khách hàng thuê. Thời hạn thuê phải đảm bảo sao cho Ngân hàng phải thu gần đủ (hoặc thu đủ) giá trị của tài sản cho thuê cộng lãi. Khi kết thúc thời hạn thuê, khách hàng mua lại hoặc tiếp tục thuê tài sản đó theo các điều kiện đã thoả SVTH: NGUYỄN XUÂN TÙNG Page 6 MSSV: CQ534404 Chuyên đề tốt nghiệp thuận trong hợp đồng thuê.
Trong thời hạn cho thuê các bên không được đơn phương từ bỏ hợp đồng. Bảo lãnh hoặc tái bảo lãnh Bảo lãnh của Ngân hàng là một cam kết của Ngân hàng dưới hình thức thư bảo lãnh về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của Ngân hàng khi khách hàng cố tính không thực hiện hay không thể thực hiện đúng nghĩa vụ như cam kết. Bảo lãnh thường có 3 bên: Bên hưởng bảo lãnh, bên được bảo lãnh và bên bảo lãnh. Bảo lãnh của Ngân hàng có nghĩa Ngân hàng là bên bảo lãnh; khách hàng của Ngân hàng là người được bảo lãnh và người hưởng bảo lãnh là bên thứ ba 1.Tín dụng trung và dài hạn của NHTM trong nền kinh tế thị trường 1.Các khái niệm Trong lịch sử và sự phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới đã khẳng định vai tròcủa ngân hàng thương mại trong nền kinh tế.
NHTM bắt đầu khai sinh từ một nhóm người cất giữ và bảo quản tiền hộ sau đó đưa số tiền đó vào kinh doanh thông qua cho vay tính lãi đơn thuần chỉ nhằmmục đích tìm kiếm lợi nhuận. Ngân hàng thương mại không chỉ cho vay mà còn làm dịch vụ thanh toán mở rộng trên toàn thế giới. Ngoài ra ngân hàng thương mại còn là thành viên tham gia chủ yếu vào hoạt động của thị trường tiền tệ, thị trường vốn. Chính vì vậy NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ, mà hoạt động chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.
Như vậy vai trò hoạt động trung gian của ngân hàng cho thấy tín dụng (cho vay) giữ một vai trò rất đặc biệt trong nền kinh tế. Nó còn được coi là đầu mối giữa người có vốn và người cần vốn, đồng thời tín dụng ngân hàng còn tạo điều kiện quan hệ mở rộng kinh tế với nước ngoài, là cầu nối cho việc giao lưu kinh tế và phương tiện để thắt chặt mối quan hệ kinh tế với các nước trên thế giới. Bản chất của cho vay là một giao dịch về tài sản trên cơ sở hoàn trả và có các đặc trưng sau: SVTH: NGUYỄN XUÂN TÙNG Page 7 MSSV: CQ534404 Chuyên đề tốt nghiệp Giá trị hoàn trả thông thường phải lớn hơn giá trị lúc cho vay, hay nói cách khác là người đi vay phải trả thêm phần lãi ngoài vốn gốc. Xuất phát từ nguyên tắc hoàn trả, người cho vay khi chuyển giao tài sản cho người đi vay sử dụng phải có cơ sở để tin rằng người đi vay sẽ trả đúng hạn.
Đây là yếu tố hết sức cơ bản trong quản trị tín dụng. Trong quan hệ tín dụng ngân hàng tiền vay được cấp trên cơ sở cam kết hoàn trả vô điều kiện, Về khía cạnh pháp lý, những căn bản xác định quan hệ tín dụng như hợp đồn tín dụng, khế ước… thực chất là lệnh phiếu ( promissory note), trong đó bên đi vay cam kết hoàn trả vô điều kiên cho bên vay khi đến hạn thanh toán. Ngày nay, cho vay là một trong những hoạt động quan trọng nhất của Ngân hàng Thương Mại. Để quản lý các khoản cho vay các ngân hàng phân loại các khoản vay theo nhiều tiêu thức khác nhau và cho vay trung và dài hạn là một bộ phận của hoạt động cho vay, được phân theo thời gian.
Hiện nay, thời hạn của tín dụng trung và dài hạn ở Việt Nam được Ngân hàng Nhà nước quy định trong Điều 8, Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng (12/2001) như sau: Thời hạn cho vay trung hạn từ 1 – 5 năm Thời hạn cho vay dài hạn là từ 5 năm trở lên nhưng không quá thời hạn hoạt động còn lại theo quyết định thành lập hoặc giấy phép thành lập đối với pháp nhân và không quá 15 năm đối với các dự án phục vụ đời sống Mục đích của hoạt động tín dụng trung và dài hạn là để đầu tư dự án, xây dựng mới, mua tài sản cố định, mở rộng sản xuất kinh doanh, đổi mới công nghệ…nhằm mục tiêu lợi nhuận 1.Sự cần thiết của tín dụng trung và dài hạn 1. Đối với doanh nghiệp: - Tín dụng trung dài hạn là nguồn tài trợ giúp doanh nghiệp có điều kiện mở rộng quy mô sản xuất, mở rộng thị trường : Mở rộng quy mô sản xuất, mở rộng thị trường là mục tiêu hàng đầu của các doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh, cạnh tranh hơn trong nền SVTH: NGUYỄN XUÂN TÙNG Page 8 MSSV: CQ534404 Chuyên đề tốt nghiệp kinh tế thị trường. Doanh nghiệp nào cũng muốn mở rộng quy mô sản xuất, mở rộng thị trường nhưng hoạt động này cần phải có nguồn vốn lớn và trong thời gian dài, không thể một sớm một chiều được. Đây là điều mà không phải doanh nghiệp nào cũng làm được với nguồn vốn tự có của mình.
Do vậy, nhu cầu vốn trung dài hạn để sản xuất kinh doanh là rất lớn. Có nhiều cách để một doanh nghiệp huy động nguồn vốn trung dài hạn như: vay ngân hàng, phát hành cổ phiếu,. Song, với những lợi thế đặc thù, tín dụng trung dài hạn ngân hàng là hình thức được các doanh nghiệp ưu tiên chọn lựa hơn cả. - Tín dụng trung và dài hạn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thay đổi cơ cấu sản xuất : Xã hội, nền kinh tế toàn cầu đang biến đổi từng ngày cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ.
Ứng dụng khoa học công nghệ kỹ thuật trong sản xuất giúp sản xuất ngày càng mở rộng, giảm giá thành, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tín dụng trung dài hạn sẽ giúp các doanh nghiệp làm được việc đó, giúp doanh nghiệp thích nghi với tình hình thị trường, với đặc thù của doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả. - Tín dụng trung và dài hạn là trợ thủ đắc lực của doanh nghiệp trong việc thỏa mãn và chớp cơ hội kinh doanh : Cơ hội kinh doanh xuất hiện trên thị trường nhưng không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có đủ nguồn vốn để chớp lấy được những cơ hội ấy. Chớp lấy cơ hội kinh doanh là một việc hết sức quan trọng vì nó giúp cho doanh nghiệp ngày càng phát triển, có được cơ hội mà các doanh nghiệp khác không có, tạo thế dẫn đầu.
Tín dụng trung dài hạn sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện được điều này. Khi doanh nghiệp đi vay vốn tại ngân hàng thương mại sẽ có thể được điều chỉnh kỳ hạn nợ, tránh được các chi phí phát hành, lệ phí bảo hiểm, lệ phí đăng ký,. Việc trả nợ cũng được xây dựng theo một sự phân chia ổn định và hợp lý để doanh nghiệp có thể chủ động tìm kiếm các nguồn trả nợ một cách dễ dàng.
