CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀCHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM ÁO PHÔNG TẠI TỔNG CÔNG TY MAY VIỆT NAM I. CÁC QUAN NIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM VÀ VAI TRÒ CỦA CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM TRONG HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH 1. Các quan niệm về chất lượng sản phẩm và chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm 1. Các quan điểm về chất lượng sản phẩm.
Theo quan niệm cổ điển : Chất lượng sản phẩm là tổng hợp những đặc tính bên trong của sản phẩm là tổng hợp có thể đo được hoặc so sánh được nó được phản ánh giá trị sử dụng và tính năng của sản phẩm đó đáp ứng những yêu cầu qui định trước cho nó trong những điều kiện xác định về kinh tế xã hội. Theo quan niệm hiện đại : * Philip Crosby : chất lượng là sự tuân thủ các yêu cầu. Theo quan điểm này thì các nhà thiết kế phải đưa ra được yêu cầu đối với sản phẩm và những người công nhân sản xuất phải tuân thủ những yêu cầu này. Chức năng của chất lượng ở đây là chức năng thanh tra , kiểm tra xem những yêu cầu đưa ra đã được tuân thủ một cách chăt chẽ hay chưa.
* Joseph juran : chất lượng là phù hợp với mục đích. Định nghĩa này của juran đã đề cập tới nhu cầu của khách hàng về sản phẩm mà doanh nghiệp định cung cấp. Chức năng của chất lượng ở đây không phải chỉ là chưc năng thanh tra , kiểm tra mà còn là một bộ phận của công tác quản lý của tất cả các chức năng trong tổ chức. * Deming và Ishikawa : Chất lượng là một quá trình chứ không phải là một cái đích.
Theo định nghĩa này thì chất lượng là một trạng thái liên quan tới sản phẩm, dịch vụ, con người , quá trình đáp ứng hoặc vượt qua kì vọng của khách hàng. vì vậy nó đòi hỏi các tổ chức phải liên tục cải tiến chất lượng. * Chất lượng là lợi thế cạnh tranh của chúng ta : Định nghĩa này cho rằng yếu tố chất lượng là yếu tố quan trọng nhất đem lại thành công cho một tổ chức một lợi thế cho một tổ chức so với các đối thủ cạnh tranh khác và nó cũng thể hiện sức mạnh cạnh tranh của một tổ chức trên thi trường. * Chất lượng là sự thoả mãn của khách hàng : Định nghĩa này cho chúng ta thấy một sản phẩm được sản xuất ra có chất lượng hay không hoàn toàn phụ thuộc vào sự đánh giá của khách hàng.
Nếu sản phẩm đó làm khách hàng thoả mãn và vượt trên sự mong đợi của họ thì sản phẩm đó có chất lượng cao ,còn những sản phẩm không làm cho khách hàng hài lòng thì những sản phẩm đó không có chất lượng. SVTH: Chu ThÞ Lan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com §Ò ¸n chuyªn ngµnh Qu¶n trÞ chÊt lîng *ISO 9000:2000: Chất lượng là mức độ của một tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng các yêu cầu. Các đặc tính bao gồm: vật lý, cảm quan ,hành vi, thời gian, ergonomic, chức năng và các đặc tính này phải đáp ứng được các yêu cầu xác định, ngầm hiểu chung hay bắt buộc. Trong số các định nghĩa trên về chất lượng thì định nghiã theo ISO9000:2000 là định nghĩa tổng quát và được hầu hết các quốc gia trên thế giới thừa nhận.
Hệ thống các nhóm chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm. Nhóm chỉ tiêu có thể so sánh được. Là chỉ tiêu có thể tính toán được dựa trên cơ sở các số liệu điều tra ,thu thập từ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Nhóm chỉ tiêu chất lượng nay bao gồm : + Chỉ tiêu tỷ lệ sản phẩm sai hỏng : chi tiêu này dùng để đánh giá tình hình chất lượng sản phẩm trong sản xuất kinh doanh.
- Dùng thước đo hiện vật để tính toán : Sè lîng s¶ n phÈm háng Tû lÖ sai háng x100% Tæng sè lîng s¶ n phÈm Dùng thước đo giá trị để tính: Chi phí về sản phẩm hỏng Tỷ lệ sai hỏng = x100% Tổng chi phí toàn bộ sản phẩm hàng hoá + Độ lệch chuẩn và tỷ lệ sản phẩm đạt chất lượng: n X X 2 i i 1 Độ lệch chuẩn = n 1 Trong đó: X : là chất lượng sản phẩm tiêu chuẩn (lấy làm mẫu để so sánh ). Xi: là chất lượng sản phẩm đem ra so sánh. n: là số lượng sản phẩm đem ra so sánh. Số sản phẩm đạt chất lượng Tỉ lệ sản phẩm đạt chất lượng= x 100% Tổng số sản phẩm được kiểm tra + Chỉ tiêu hệ số phẩm cấp bình quân: chỉ tiêu này ding để phân tích thứ hạng của chất lượng sản phẩm.
H= (Qi xPi ) (Q xP ) i 1 SVTH: Chu ThÞ Lan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com §Ò ¸n chuyªn ngµnh Qu¶n trÞ chÊt lîng Trong đó: H : hệ số phẩm cấp bình quân Qi : số lượng sản phẩm loại i Pi : đơn giá sản phẩm loại i P1 : đơn giá sản phẩm loại 1 b. nhóm chỉ tiêu không thể so sánh được. - Độ bền (tuổi thọ sản phẩm ) là thời gian sử dụng sản phẩm cho đến khi sản phẩm đó hư hỏng hoàn toàn , nó được tính bằng thời gian sử dụng trung bình. - Độ tin cậy của sản phẩm là thời gian sử dụng trong điều kiện bình thường vẫn giữ nguyên được đặc tính của nó , các chỉ tiêu phản ánh bao gồm : xác suất sử dụng không hỏng ,cường độ xảy ra khi hỏng , khối lượng công việc trung bình đến khi hỏng.
Đặc điểm chất lượng sản phẩm - Chất lượng được đo bởi sự thoả mãn nhu cầu. Nếu một sản phẩm vì lý do nào đó mà không đáp ứng được nhu cầu , không được thị trường chấp nhận thì bị coi là chất lượng kém , cho dù trình độ công nghệ để chế tạo ra sản phẩm đó có thể rất hiện đại. - Do chất lượng được do bởi sự thoả mãn nhu cầu. Mà nhu cầu thì lại luôn biến đổi nên chất lượng cũng phải luôn biến đổi theo thời gian theo nhu cầu của khách hàng , theo thời gian và không gian trong mỗi điều kiện sử dụng.
Vì vậy , phải định kỳ xem xét lại các yêu cầu chất lượng. - Khi đánh giá chất lượng của một đối tượng , ta phải xét và chỉ xét tới mọi đặc tính của đối tượng có liên quan tới sự thoả mãn những nhu cầu cụ thể. Trong tình huống hợp đồng hay đã được định chế thì thường các nhu cầu đã qui định trong các tình huống khác , các nhu cầu tiềm ẩn cần được tìm ra và xác định. - Chất lượng không phải chỉ là thuộc tính của sản phẩm ,hàng hoá mà ta vẫn hiểu hàng ngày.
chất lượng có thể áp dụng cho mọi thực thể ,đo có thể là sản phẩm, một hoạt động, một quá trình, một doanh nghiệp hay môt con người. - Cần phân biệt giữa chất lượng và cấp chất lượng. Cấp chất lượng là phẩm cấp hay thứ hạng định cho các đối tượng có cùng chức năng sử dụng nhưng khác nhau về yêu cầu chất lượng. Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm * Nhu cầu thị trường.
Nhu cầu là xuất phát điểm của quá trình sản xuất kinh doanh của bất kỳ một doanh nghiệp nào. Việc sản xuất cái gì ? với khối lượng bao nhiêu ? sản xuất bằng công nghệ gì ? và với mức chất lượng như thế nào hoàn toàn do thị trường quyết định. Cơ cấu ,tính chất và xu hướng vận động của nhu cầu tác động lớn tới chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp. chất lượng có thể được SVTH: Chu ThÞ Lan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com §Ò ¸n chuyªn ngµnh Qu¶n trÞ chÊt lîng đánh giá cao ở thị trường này nhưng lại thấp ở thị trường khác.
Vì vậy chất lượng sản phẩm luôn được gắn với nhu cầu thị trường. * Lực lượng lao động của doanh nghiệp. Con người giữ vị trí quan nhất trong doanh nghiệp , quyết định tới sự thành bại và đạt được mục tiêu cuả doanh nghiệp , đăc biệt với doanh nghiệp det may can nhiêu sưc lao động chân tay và trí óc cho một sản phẩm. Tuy với trình độ tay nghề của công nhân không nhất thiết phải cao lắm nhưng cũng đòi hỏi độ khéo léo cao nhận thức rõ về qui trình công nghệ và kỹ thuật chuyên môn , kinh nghiệm , kỹ năng thực hành của người lao động với tay nghề phù hợp với công nghệ sản xuất nhưng chất lượng không chỉ phụ thuộc vào trình độ của lao động mà còn phụ thuộc vào ý thức trách nhiệm và tinh thần hợp tác của tham gia của người lao động.
Do vậy muốn đảm bảo và không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm thì phải quan tâm tới đầu tư phát triển không ngừng nâng cao cao chất lượng nguồn nhân lưc. Đây cũng là nhiệm vụ cục kỳ quan trọng của quản chất lượng. *Khả năng về công nghệ của doanh nghiệp. Với mỗi doanh nghiệp ,công nghệ luôn là những yếu tố quan trọng tác động nhiều nhất tới chất lượng sản phẩm.
Chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào trình độ công nghệ hiên đại hay không ? cơ cáu tính đồng bộ …. đặc biệt là với những doanh nghiệp có trình độ tự động hoá cao mặc dù với doanh nghiệp det may thì không cân thiết trình độ hiên đại hoá quá cao sẽ gây ra sự tốn kém không cần thiết nhưng cũng cần trình độ hiện đại hoá ở một số khâu kỹ thuật cao sẽ nâng cao chất lượng và năng xuất hơn. Trình độ công nghệ của doanh nghiệp không thể tách dời trình độ công nghệ trên thế giới. Do đó , doanh nghiệp muốn sản xuất sản phẩm có chất lượng có đủ sức cạnh tranh thì các doanh nghiệp phải có các chính sách công nghệ phù hợp , cho phép ứng dụng các thành tựu khoa học của thế giới đồng thời khai thác tối đa nguồn công nghệ sẵn có nhằm tạo ra sản phẩm có chất lượng cao với chi phí hợp lý.
*Nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu là yếu tố quan trọng đặc biệt với ngành dệt may thì nó lại càng khẳng định tầm quan trọng của mình hơn nữa vì trong ngành dệt may nó là yếu tố chủ yếu làm lên sản phẩm và chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm .