PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thư viện được xem là kho tàng trí thức của nhân loại với vai trò mở mang trí tuệ cho mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội. Trong chính sách xây dựng xã hội học tập ở nước ta, thư viện được chú trọng đầu tư và phát triển trong Quyết định số 208/QĐ - TTg phê duyệt Đề án "Đẩy mạnh các hoạt động học tập suốt đời trong các thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa, câu lạc bộ” nhằm khuyến khích thói quen học tập suốt đời, góp phần nâng cao trình độ dân trí, năng lực sáng tạo, kỹ năng lao động và chất lượng cuộc sống. Theo đó, mục tiêu phát huy vai trò của thư viện trong việc cung cấp thông tin trong nước và quốc tế tạo điều kiện cho mọi người tiếp cận tri thức được triển khai thực hiện, đồng thời phục vụ nhu cầu học tập, nâng cao hiểu biết cùng với các nhu cầu khác.
Ngoài ra, ngày 15/1/2016 tại Hà Nội, Bộ Giáo dục & Đào tạo và Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch đã ký kết chương trình phối hợp công tác trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thư viện và đẩy mạnh các hoạt động giáo dục, học tập suốt đời trong các thư viện giai đoạn 2016 - 2020. Tại các trường đại học, thư viện không chỉ phục vụ cho công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học của cán bộ, giảng viên nhà trường mà còn phục vụ cho việc học tập và tự học của sinh viên – thế hệ trẻ của đất nước. Theo xu hướng đổi mới hiện nay, các trường đại học nước ta đang dần có sự chuyển biến từ phương pháp dạy – học thụ động sang các phương pháp dạy – học tích cực, phát huy tính sáng tạo của người học. Mục tiêu quan trọng nhất đối với giáo dục đại học trong kỷ nguyên thông tin là tạo ra những con người có khả năng tự định hướng học tập, tự học tích cực, biết chọn lọc, xử lý thông tin và có khả năng sáng tạo tri thức, tự tin hội nhập vào môi trường đầy biến động.
Tuy nhiên, giáo dục - đào tạo bậc đại học chỉ thực sự đạt đến mục tiêu đó khi hoạt động học tập của sinh viên được thực hiện trong môi trường: lớp học, thư viện, thực nghiệm và thực tiễn. Có thể nói rằng, trường đại học sẽ không thể làm tốt nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học của mình nếu không có vai trò đóng góp của thư viện. Theo đó, thư viện được xem là một trong những yếu tố có ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và nghiên cứu của trường đại học với vai trò cung cấp 1 Luan van thông tin đầy đủ, toàn diện, phong phú và đa dạng nhất cho cán bộ giáo dục, cán bộ khoa học và sinh viên. Thư viện còn được xem là nơi giáo dục ngoài lớp học, giáo dục cá nhân sinh viên phát triển toàn diện.
Như vậy, vai trò đóng góp của thư viện đối với công tác giáo dục – đào tạo tại các trường đại học là không thể phủ nhận. Trước xu thế phát triển công nghệ số, nhu cầu thông tin của sinh viên ngày càng tăng lên thì đòi hỏi thư viện phải không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ để trở thành nơi thông tin, văn hoá, giáo dục hữu ích cho sinh viên. Thư viện phải phát huy hơn nữa vai trò quan trọng trong việc rèn luyện tính độc lập, sáng tạo của sinh viên, khuyến khích sinh viên tự học và tự nghiên cứu. Từ thực tế đó, Thư viện các trường đại học nói chung và thư viện trường Đại học Quốc tế nói riêng phải trở thành một trung tâm thông tin, không chỉ thu thập thông tin mà còn phải biết xử lý các dạng thông tin theo hướng tích cực, giúp sinh viên tiếp cận tri thức một cách nhanh nhất, chính xác nhất, thỏa mãn yêu cầu ngày càng cao của sinh viên - người dùng tin trong xã hội hiện đại.
Đồng thời, cán bộ thư viện phải nỗ lực nhiều hơn, không ngừng học tập nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ mới. Nhận thức được điều đó, nhiều tác giả nghiên cứu mô hình thư viện hiện đại phục vụ đắc lực cho công tác giáo dục và đào tạo tại trường đại học. Chẳng hạn, “Nghiên cứu mô hình tổ chức không gian thư viện Đại học hiện đại ở Việt Nam” của TS. Ngô Lê Minh, ThS.
Lê Tấn Hạnh và ThS. Hoàng Thị Phương Thảo, bài viết “Hướng đến một mô hình Thư viện hiện đại phục vụ chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục Đại học” của TS. Chính thực trạng trên, tôi chọn đề tài: “Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện trong việc phục vụ học tập và tự học của sinh viên tại trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM”. Đề tài nghiên cứu này thật sự có ý nghĩa thiết thực trong thực tiễn hoạt động của thư viện tại các trường đại học hiện nay nhằm hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ giáo dục & đào tạo của nhà trường.
Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu của đề tài là đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ việc học tập và tự học của sinh viên tại trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo tại trường đại học này. Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài như khái niệm cơ bản về thư viện, vai trò của thư viện trong việc phục vụ học tập của sinh viên, một số quan điểm về đánh giá chất lượng, một số công cụ đánh giá chất lượng dịch vụ thư viện, các phương pháp đánh giá chất lượng, yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ thư viện và xu hướng phát triển của thư viện các trường đại học trong tương lai. Khảo sát và đánh giá thực trạng chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học tập tại trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM thông qua nguồn lực phục vụ của thư viện (vốn tài liệu, cơ sở vật chất – kỹ thuật, nhân viên thư viện), dịch vụ thư viện và mức độ hài lòng của sinh viên đối với dịch vụ thư viện … Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện trong việc phục vụ sinh viên học tập và tự học tại trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM 4. Đối tƣợng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học tập và tự học tại trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM Khách thể nghiên cứu: Thư viện trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM 5.
Giả thuyết nghiên cứu Người nghiên cứu đưa ra các giả thuyết nghiên cứu như sau: Các thành phần chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học tập được đánh giá bao gồm vốn tài liệu, cơ sở vật chất – kỹ thuật, cán bộ thư viện, tổ chức phục vụ trong dịch vụ thư viện, các loại hình dịch vụ thư viện, sản phẩm do dịch vụ thư viện cung cấp và mức độ hài lòng của sinh viên về chất lượng dịch vụ thư viện Chất lượng dịch vụ thư viện trong việc phục vụ học tập và tự học của sinh viên tại trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM trong những năm qua có nhiều điểm mạnh, nhưng còn tồn tại một vài điểm cần cải thiện. 3 Luan van Giải pháp được đề xuất có tính khả thi và ứng dụng thành công sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM. Giới hạn của đề tài Đề tài tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ của thư viện phục vụ sinh viên học tập và tự học tại trường Đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM với thời gian nghiên cứu 2016 - 2017. Dịch vụ thư viện được xem xét ở khía cạnh sự cảm nhận, đánh giá của sinh viên về chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học tập và tình hình sử dụng dịch vụ thư viện của sinh viên dựa trên thống kê của thư viện.
Đề tài không tập trung vào các khía cạnh mang tính chuyên môn nghiệp vụ hoặc các khía cạnh khác về dịch vụ thư viện. Phƣơng pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu tài liệu là phương pháp dùng để làm rõ cơ sở lý luận của đề tài. Người nghiên cứu tiến hành nghiên cứu sách, bài báo khoa học, đề tài nghiên cứu khoa học về chất lượng dịch vụ nói chung và chất lượng dịch vụ thư viện các trường đại học nói riêng phục vụ sinh viên học tập cũng như vai trò của thư viện hiện đại trong xu thế đổi mới. Trong quá trình nghiên cứu tài liệu, người nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích – tổng hợp các thông tin từ các tài liệu thu thập được để xây dựng cơ sở lý luận cho luận văn.
Phương pháp điều tra, khảo sát: Trên cơ sở bảng câu hỏi đã được soạn trước về chất lượng dịch vụ thư viện, người nghiên cứu tiến hành phát phiếu và khảo sát trên mẫu được chọn ngẫu nhiên với đối tượng là giảng viên, cán bộ thư viện, sinh viên trường đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM. Dữ liệu thu thập được là căn cứ để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học tập. Phương pháp phân tích số liệu: các số liệu, thông tin thu được theo từng mục tiêu của đề tài, trong đó áp dụng sát xuất thống kê để phân tích số liệu. Phương pháp chuyên gia: được sử dụng ở giai đoạn cuối cùng của đề tài để thu thập thông tin khoa học, nhận định, đánh giá của đội ngũ chuyên gia về tính khả 4 Luan van thi của các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ viện trường Đại học Quốc tế - ĐHQG - HCM do đề tài đưa ra.
Đóng góp của luận văn Về mặt lý luận Đề tài đã phân tích cơ sở lý luận rõ ràng, chi tiết về thư viện, chất lượng, chất lượng dịch vụ, mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ thư viện và sự hài lòng của sinh viên, quan điểm chất lượng, các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ thư viện.
