đặt vấn đề cho bài giảng, hệ thống câu hỏi phát vấn, thảo luận, hình thức kiểm tra bài, đổi mới ngay cả cách ghi bảng, tên đề mục, cần tạo được sự chú ý của học trò ngay từ những nét phấn đầu tiên bắt đầu một bài giảng. Phương pháp giảng dạy của người giáo viên cũng là một yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng giờ dạy. Giáo viên cần trao truyền cho HSSV các kỹ năng phân tích vấn đề, lựa chọn tiếp thu những kiến thức cơ bản và trọng tâm, nâng cao bản lĩnh trong tư duy phản biện vấn đề. Như vậy, HSSV mới thực sự 9 làm chủ trong hoạt động tiếp nhận, lĩnh hội tri thức.
Năng lực, bản lĩnh, tâm huyết của người giáo viên đứng trên bục giảng có tính quyết định đến hiệu quả chất lượng của giờ học. Phần định hướng, gợi ý của người giảng dạy quan trọng hơn bất cứ cuốn sách giáo khoa hay sách tham khảo. Chính bởi vậy, người thầy phải là người biết chắt lọc, tổng hợp tri thức để truyền thụ cho HSSV. Mỗi vấn đề nói ra vừa phải rõ ràng sáng tỏ, vừa hàm súc gợi mở, điều đó mới thực sự gây được hứng thú đối với HSSV.
Khi đã tin, đã hứng thú với bài giảng HSSV sẽ không thờ ơ, nguội lạnh với môn học đó. Hoạt động sinh hoạt chuyên môn rất cần được quan tâm, cần đầu tư thích đáng, đặt hàng những nhà quản lý giáo dục, những nhà giáo có kinh nghiệm đến trao đổi, thảo luận, giải đáp, mang những thông tin mới thực sự ích dụng đến với mỗi giáo viên. Tổ chức tham quan, dự giờ học tập các đơn vị tổ, trường có phong trào và chất lượng dạy học tốt ở trong và ngoài địa phương, đó cũng là những biện pháp kích thích nâng cao chuyên môn cho giáo viên. Nhân tố người giáo viên là yếu tố hàng đầu để nâng cao chất lượng giáo dục trong thực tế hiện nay.
Người giáo viên giỏi không phải là người truyền thụ cho học sinh tất cả những gì mình biết. Không ai có thể dạy cho các em được hết các kiến thức trong cuộc đời này mà cái chính là biết khơi dậy trong các em tình yêu đối với môn học, khơi dậy ngọn lửa của lòng đam mê đọc sách, khao khát tìm hiểu, để từ đó các em có thể tự tìm đọc và tự học. Kết quả học tập, rèn luyện và việc làm sau khi tốt nghiệp của HSSV Chất lượng chương trình đào tạo của trường cao hay thấp đều được phản ánh bằng kết quả học tập, ý thức rèn luyện và việc làm sau khi tốt nghiệp của học sinh sinh viên. Kết quả này được thể hiện qua một số nội dung sau: - Tỷ lệ HSSV đạt kết quả học tập khá giỏi.
- Tinh thần, thái độ và đạo đức của HSSV biết tôn trọng sự khác biệt trong cộng đồng, chấp nhận sự mạo hiểm có trách nhiệm, đảm nhận những nhiệm vụ mang tính thách thức. - Người học gắn kết những kiến thức, kỹ năng được học trong trường với cuộc sống thực. Người học có ý thức hơn với những nhiệm vụ mà họ sẽ phải thực hiện khi tốt nghiệp sinh viên sẽ khát khao hơn trong quá trình tiếp nhận tri thức, rèn luyện kỹ năng để làm một việc có ý nghĩa hơn ngay từ khi còn trên ghế Nhà trường. 10 - Tỷ lệ SV sau tốt nghiệp có việc làm cao.
Chất lượng cơ sở vật chất phục vụ đào tạo Cơ sở vật chất ngày càng đóng vai trò to lớn trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Xã hội càng phát triển, lượng thông tin, kiến thức mới càng nhiều, tốc độ tiếp nhận và xử lý thông tin càng nhanh, mức độ phụ thuộc của con người vào máy móc thiết bị ngày càng cao. Trong lĩnh vực đào tạo, các thiết bị hỗ trợ giảng dạy ngày càng trở thành những sự trợ giúp không thể thiếu, là công cụ để tiếp nhận, khám phá tri thức như máy tính, mạng internet, máy chiếu, micro,… Để phát huy vai trò của cơ sở vật chất đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo thì các cơ sở đào tạo cần thực hiện được những vấn đề sau: - Hệ thống phòng làm việc đủ cho cán bộ, giảng viên và nhân viên. - Phòng học, phòng thí nghiệm, thực hành và các phòng chức năng có trang thiết bị phù hợp và được cập nhật để hỗ trợ các hoạt động đào tạo và nghiên cứu.
- Thư viện đủ tài liệu, sách, báo, tạp chí để tham khảo và học tập theo yêu cầu của chương trình đào tạo theo quy định. - Hệ thống công nghệ thông tin (bao gồm cả hạ tầng cho học tập trực tuyến) được kết nối mạng đáp ứng nhu cầu người học. - Ký túc xá đảm bảo đủ diện tích nhà ở và sinh hoạt cho sinh viên nội trú và các dịch vụ phục vụ ngườì học theo quy định. - Quy hoạch tổng thể về sử dụng và phát triển cơ sở vật chất của trường.
- Các tiêu chuẩn về môi trường, sức khỏe, an toàn được xác định và triển khai có lưu ý đến nhu cầu đặc thù của người khuyết tật. Công trình nghiên cứu đến chất lượng đào tạo Quá trình đào tạo bao gồm sáu nhân tố chủ yếu sau: - Mục tiêu đào tạo MT - Nội dung đào tạo ND - Phương pháp đào tạo PP - Lực lượng đào tạo GV (giáo viên) - Đối tượng đào tạo HS (học sinh) - Phương tiện, thiết bị dạy học TB 11 Ba nhân tố mục tiêu đào tạo, nội dung đào tạo và phương pháp đào tạo liên kết chặt chẽ với nhau, quy định nhau và hỗ trợ nhau. Chúng có mối quan hệ với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trạng thái tiến bộ về văn hóa, khoa học, công nghệ. Chúng tạo ra cái lõi của quá trình đào tạo.
Ba nhân tố lực lượng đào tạo (giáo viên), đối tượng đào tạo (học sinh), phương tiện - thiết bị dạy học là lực lượng vật chất hiện thực hóa được, mục tiêu đào tạo, tái tạo, sáng tạo, sáng tạo nội dung đào tạo và phương pháp đào tạo. MT GV HS ND PP TB Hình 2. Quan hệ giữa mục tiêu, nội dung và phương pháp đào tạo và quan hệ giữa GV-HS và thiết bị dạy học Trong 6 nhân tố trên thì mục tiêu đào tạo, nội dung đào tạo và phương pháp đào tạo được xem là 3 trong 4 thành tố của chương trình đào tạo. Thành tố thứ tư của chương trình đào tạo là cách thức đánh giá kết quả đào tạo.
Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo của trường Cao đẳng 2. Yếu tố bên trong a. Công tác tuyển sinh (chất lượng tuyển sinh) Chất lượng tuyển sinh thường được đánh giá thông qua: số lượng thí sinh dự tuyển thực, chỉ tiêu tuyển, chất lượng tuyển (tiêu chí và chuẩn tuyển), cơ cấu học sinh nhập học theo vùng, miền… Chất lượng tuyển sinh là nhân tố nằm trong nhóm yếu tố về người học, có ảnh hưởng lớn đến việc tiếp thu chương trình đào tạo. Chất lượng đầu vào sẽ có 12 quyết định đến: - Năng lực học tập hay khả năng tiếp thu kiến thức của HSSV.
Đây là tiêu chí dùng để đánh giá mức độ thông minh của người học. Nếu trường tuyển được những HSSV giỏi thì việc tiếp thu chương trình học của HSSV sẽ dễ dàng hơn và do đó HSSV sẽ có kiến thức, kỹ năng tốt hơn sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, tiêu chí này khó có thể lượng hóa. Thông thường chúng ta sẽ sử dụng điểm tuyển sinh để đánh giá năng lực tiếp thu kiến thức của sinh viên.
- Mức độ chuyên cần và tâm lý ổn định, yên tâm học tập của HSSV. Năng lực tiếp thu kiến thức là điều kiện cần để HSSV có thể học tập tốt. Nếu người học có năng lực tốt nhưng tâm lý không ổn định, không chuyên tâm vào học hành thì lượng kiến thức tiếp thu sẽ không nhiều. Tuy nhiên tiêu chí này cũng rất khó lượng hóa.
Thực tế đào tạo đã chứng minh rằng: HSSV được tuyển từ kết quả thi đại học, cao đẳng điểm cao có sức học tốt hơn, kết quả tốt nghiệp cao hơn và làm việc tốt hơn những HSSV tuyển trực tiếp từ xét tuyển. Nguồn tài chính cho đào tạo Tăng cường nguồn lực tài chính trong đào tạo là một trong những nhân tố quan trọng để nâng cao chất lượng đầu ra. Vấn đề tài chính bao gồm thu và chi. Để nguồn lực tài chính phát huy hiệu quả cao trong đào tạo thì hai quá trình thu và chi đều phải được thực hiện tốt.
Các nguồn thu phải thỏa mãn nhu cầu về chi tiêu cho đào tạo về việc mua sắm, sửa đổi nội dung chương trình, nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo và nâng cao thu nhập của giáo viên. Có như vậy, cơ sở vật chất mới đáp ứng được nhu cầu của giảng dạy và một mức thu nhập thỏa đáng mới thu hút được đội ngũ cán bộ, giáo viên giỏi. Đây là những nền tảng của việc nâng cao chất lượng đào tạo. Các khoản chi tiêu hợp lý nhằm sử dụng các nguồn lực về tài chính một cách hiệu quả.
Chi tiêu hợp lý là chi tiêu vào những vấn đề cần thiết nằm trong khả năng chi trả của trường. Việc chi tiêu cần ưu tiên cho những vấn đề cấp thiết nhất của việc đào tạo và phải luôn chú ý tính hiệu quả của nó. Thật vậy, ở nhiều cơ sở đào tạo, đặc biệt là các trường nghề thì những yếu tố đang ảnh hưởng xấu đến chất lượng đào tạo hiện nay là HSSV còn ngần ngại khi học nghề nên hiệu quả giảng dạy và học tập thấp; đội ngũ giáo viên không 13 yên tâm công tác do thu nhập thấp; nội dung chương trình ngành chưa thực sự gắn với thực tiễn; phương pháp giảng dạy không đổi mới được bao nhiêu do thiếu tài liệu và phương tiện dạy học; việc áp dụng công nghệ dạy học mới, các thành quả của công nghệ thông tin vào việc dạy và học thấp; cơ sở vật chất phục vụ học tập không đầy đủ; ít có cơ hội tiếp xúc với thực tiễn sản xuất, kỹ năng về tin học, ngoại ngữ yếu… Như vậy, việc lập kế hoạch với cơ cấu hợp lý và áp dụng những giải pháp về tài chính đáp ứng được các hoạt động đào tạo nhằm khắc phục những hạn chế nói trên là điều kiện để nâng cao chất lượng đào tạo của trường.