đặt vấn đề rất quan trọng với việc đào tạo nhân lực. Đào tạo đã trở thành mạch máu và là yếu tố quan trọng nhất của các DNBH tại Việt Nam. Quan điểm đào tạo của công ty. Quan điểm truyền thống.
Đào tạo nhân lực là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng của doanh nghiệp. Quan điểm truyền thống đƣợc thể hiện khá rõ ràng trong quan điểm và tƣ tƣởng của rất nhiều nhà quản lý doanh nghiệp. Có một quan điểm rằng ở Việt Nam sinh viên khi ra trƣờng có kỹ năng công việc chƣa có nên luôn yêu cầu nhân lực tuyển dụng phải có kinh nghiệm. Đây là quan điểm theo lối truyền thống cho rằng doanh nghiệp là ngƣời sử dụng lao động với năng lực có sẵn.
Việc đào tạo chuyên sâu hay tập huấn chỉ thực hiện khi có chƣơng trình và do một tổ chức bên ngoài thực hiện. Một là ngƣời lao động tự tìm khóa học phù hợp, hai là có một cơ sở bên ngoài đào tạo những lớp ngắn ngày. Nhƣng có một thực tế rằng không phải cơ sở nào cũng có chƣơng trình phù hợp mà đa số là những chƣơng trình đại trà trong khi nhu cầu của mỗi doanh nghiệp khác nhau. Với quan niệm này, hầu nhƣ rất ít doanh nghiệp chú trọng công tác đào tạo nhân lực, kinh phí đào tạo còn đƣợc coi là chi phí, do vậy các nhà quản trị doanh nghiệp đã cố gắng tối thiểu hóa chúng.
Quan điểm hiện tại. Môi trƣờng kinh doanh ngày càng có sự cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi doanh nghiệp muốn tồn tại phải có một hệ thống nhân sự chất lƣợng cao. Với quan điểm hiện đại, các doanh nghiệp đòi hỏi hệ thống nhân lực có chuyên môn cao và năng lực tốt. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nƣớc ngoài sẵn sàng bỏ ra một khoản khổng lồ chi cho các nhân lực chất lƣợng cao.
Đƣơng nhiên tƣơng ứng là chất lƣợng nhân lực phải thực sự đáp ứng yêu cầu công việc. Còn nếu giá trị mang đến cho doanh - 11 - nghiệp không đạt đƣợc mong đợi, ngay những vị trí cao cấp nhƣ Tổng giám đốc hay phó Tổng giám đốc cũng có thể bị sa thải. Đó là đòi hỏi với ngƣời lao động. Về phía công ty sử dụng lao động, theo quan điểm phát triển đi kèm với đào tạo nâng cao chất lƣợng nhân lực.
Với quan điểm tuyển nhân lực phù hợp với công việc, đào tạo nhân lực phù hợp với tổ chức của mình bởi mỗi lĩnh vực kinh doanh lại có một đặc thù khác nhau. Dƣới góc độ này, đào tạo nhân lực đƣợc coi là một loại hình đầu tƣ và đào tạo đƣợc doanh nghiệp tiến hành một cách chủ động, có chiến lƣợc, chính sách và kế hoạch triển khai chi tiết. Các phương pháp đào tạo nhân lực của công ty. Trong công việc.
Đào tạo trong công việc là một phƣơng pháp đào tạo trực tiếp tại nơi làm việc, trong đó ngƣời học sẽ học đƣợc những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho công việc thông qua thực tế thực hiện công việc và thƣờng là dƣới sự hƣớng dẫn của những ngƣời lao động lành nghề hơn. Ƣu điểm: Không yêu cầu một không gian hay những trang thiết bị riêng biệt đặc thù, học viên đƣợc làm việc và có thu nhập trong khi học, học viên có thể nhanh chóng nắm vững đƣợc các kỹ năng công việc và đòi hỏi ít chi phí để thực hiện. Nhƣợc điểm: Lý thuyết đƣợc trang bị không có hệ thống, học viên có thể bắt chƣớc những kinh nghiệm, thao tác không tiên tiến của ngƣời dạy. Điều kiện để đào tạo trong công việc đạt đƣợc hiệu quả là các giáo viên dạy nghề phải đƣợc lựa chọn cẩn thận và phải đáp ứng những yêu cầu chƣơng trình đào tạo về trình độ chuyên môn, mức độ thành thạo công việc và khả năng truyền thụ, quá trình đào tạo phải đƣợc tổ chức chặt chẽ và có kế hoạch.
Đào tạo trong công việc bao gồm các phƣơng pháp sau: Đào tạo theo kiểu chỉ dẫn công việc: Đây là phƣơng pháp phổ biến dùng để dạy các kỹ năng thực hiện công việc cho hầu hết các công nhân sản xuất và kể cả một số công việc quản lý. Quá trình đào tạo bắt đầu bằng sự giới thiệu và giải thích của ngƣời dạy về mục tiêu của công việc và chỉ dẫn tỉ mỉ, theo từng bƣớc về cách quan sát , trao đổi, học hỏi và làm thử cho tới khi thành thạo dƣới sự hƣớng dẫn và chỉ dẫn chặt chẽ của ngƣời dạy. - 12 - Đào tạo theo kiểu học nghề: Trong phƣơng pháp này, chƣơng trình đào tạo bắt đầu bằng việc học lý thuyết ở trên lớp, sau đó các học viên đƣợc đƣa đến làm việc dƣới sự hƣớng dẫn của công nhân lành nghề trong một vài năm; đƣợc thực hiện các công việc thuộc nghề cần học cho tới khi thành thạo tất cả các kỹ năng của nghề. Phƣơng pháp này dùng để dạy một nghề hoàn chỉnh cho công nhân.
Phƣơng pháp này thực chất là sự kèm cặp của công nhân lành nghề đối với ngƣời học và là phƣơng pháp thông dụng ở Việt Nam. Kèm cặp và chỉ bảo: Phƣơng pháp này dùng để giúp cho các cán bộ quản lý và các nhân viên giám sát có thể học đƣợc các kiến thức, kỹ năng cần thiết cho công việc trƣớc mắt và công việc trong tƣơng lai thông qua sự kèm cặp, chỉ bảo của ngƣời quản lý giỏi hơn. Có 3 cách để kèm cặp là: - Kèm cặp bởi ngƣời lãnh đạo trực tiếp - Kèm cặp bởi một cố vấn - Kèm cặp bởi ngƣời quản lý có kinh nghiệm hơn Luân chuyển và thuyên chuyển công việc: Là phƣơng pháp mà ngƣời học viên đƣợc luân chuyển một cách có tổ chức từ công việc này sang công việc khác để nhằm cung cấp cho họ những kinh nghiệm làm việc ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong tổ chức. Những kinh nghiệm và kiến thức thu đƣợc qua quá trình đó sẽ giúp cho họ có khả năng thực hiện đƣợc những công việc cao hơn trong tƣơng lai.
Luân chuyển và thuyên chuyển công việc có thể thực hiện theo 3 cách: Luân chuyển đối tƣợng đào tạo đến một bộ phận khác với một cƣơng vị không thay đổi. Ngƣời quản lý đƣợc cử đến nhận cƣơng vị công tác mới ngoài lĩnh vực chuyên môn của họ. Luân chuyển ngƣời học viên trong nội bộ một lĩnh vực chuyên môn. Ngoài công việc Đào tạo ngoài công việc là các phƣơng pháp đào tạo trong đó ngƣời học đƣợc tách khỏi sự thực hiện các công việc thực tế.
- 13 - Ƣu điểm: Ngƣời học sẽ có điều kiện học tập một cách tập trung, nỗ lực và sáng tạo. Nhƣợc điểm: Sự chuyển giao kỹ năng thực tế, sử dụng kỹ năng học đƣợc vào làm việc thực tế bị hạn chế hơn đào tạo trong công việc. Đào tạo ngoài công việc bao gồm các phƣơng pháp sau: Tổ chức các lớp cạnh doanh nghiệp: Đối với những nghề tƣơng đối phức tạp, hoặc các công việc có tính đặc thù, thì việc đào tạo bằng kèm cặp không đáp ứng đƣợc yêu cầu cả về số lƣợng và chất lƣợng. Các doanh nghiệp có thể tổ chức các lớp đào tạo với các phƣơng tiện và thiết bị dành riêng cho học tập.
Trong phƣơng pháp này, chƣơng trình đào tạo bao gồm hai phần: Lý thuyết và thực hành. Phần lý thuyết đƣợc giảng dạy tập trung do các kỹ sƣ, cán bộ kỹ thuật phụ trách. Còn phần thực hành thì đƣợc tiến hành ở các phân xƣởng thực tập do các kỹ sƣ hoặc công nhân lành nghề hƣớng dẫn. Phƣơng pháp này giúp cho học viên học tập có hệ thống hơn.
Cử đi học ở các trường chính quy: Các doanh nghiệp cũng có thể cử ngƣời lao động đến học tập ở các trƣờng dạy nghề hoặc quản lý do các Bộ, ngành hoặc do Trung ƣơng tổ chức. Trong phƣơng pháp này, ngƣời học sẽ đƣợc trang bị tƣơng đối đầy đủ cả kiến thức lý thuyết lẫn kỹ năng thực hành. Tuy nhiên phƣơng pháp này tốn nhiều thời gian và kinh phí đào tạo. Các bài giảng, các hội nghị hoặc các hội thảo: Phƣơng pháp này dùng chủ yếu để đào tạo kỹ năng, cung cấp kiến thức cần thiết chủ yếu cho cán bộ quản lý, lãnh đạo trong doanh nghiệp.
Các buổi giảng bài hay hội nghị có thể đƣợc tổ chức tại doanh nghiệp hoặc ở một hội nghị bên ngoài, có thể đƣợc tổ chức riêng hoặc kết hợp với các chƣơng trình đào tạo khác. Trong các buổi thảo luận, học viên sẽ thảo luận theo từng chủ đề dƣới sự hƣớng dẫn của ngƣời lãnh đạo nhóm và qua đó học đƣợc các kiến thức, kinh nghiệm cần thiết. Đào tạo theo kiểu chƣơng trình hoá, với sự trợ giúp của máy tính Đây là phƣơng pháp đào tạo kỹ năng hiện đại mà ngày nay nhiều công ty ở nhiều nƣớc đang sử dụng rộng rãi. Trong phƣơng pháp này, các chƣơng trình đào tạo - 14 - đƣợc viết sẵn trên đĩa mềm của máy tính, ngƣời học chỉ việc thực hiện theo các hƣớng dẫn của máy tính.
Phƣơng pháp này có thể sử dụng để đào tạo rất nhiều kỹ năng mà không cần có ngƣời dạy. Đào tạo theo phương thức từ xa: Là phƣơng pháp đào tạo mà giữa ngƣời dạy và ngƣời học không trực tiếp gặp nhau tại một dịa điểm và cùng thời gian mà thông qua phƣơng tiện nghe nhìn trung gian. Phƣơng tiện trung gian này có thể là sách, tài liệu học tập, băng hình, băng tiếng, đĩa CD và VCD, Internet. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ thông tin các phƣơng tiện trung gian ngày càng đa dạng.
Phƣơng pháp đào tạo này có ƣu điểm nổi bật là ngƣời học có thể chủ động bố trí thời gian học tập cho phù hợp với kế hoạch của cá nhân, có thể đảm bảo đƣợc chất lƣợng đào tạo mà không cần đƣa giáo viên đến tận ngƣời học và do đó tiết kiệm đƣợc chi phí đào tạo. Nhƣợc điểm của phƣơng pháp này là thiếu sự trao đổi trực tiếp giữa ngƣời học và ngƣời dạy, đồng thời các phƣơng tiện cũng phải thiết kế hoặc mua nên cũng phải tính toán cho hợp lý. Đào tạo theo kiểu phòng thí nghiệm: Phƣơng pháp này bao gồm các cuộc hội thảo học tập trong đó sử dụng các kỹ thuật nhƣ: bài tập tình huống, diễn kịch, mô phỏng trên máy tính, trò chơi quản lý hoặc là các bài tập giải quyết vấn đề. Đây là cách đào tạo hiện đại ngày nay nhằm giúp cho ngƣời học thực tập giải quyết các tình huống giống nhƣ trên thực tế.