Khóa luận một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh huyện tiên lãng

Khóa luận phân tích giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Tiên Lãng.

• Tác giả: Hoàng Thị Quỳnh Hoa
• Người hướng dẫn: Ths. Cao Thị Thu
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Tiên Lãng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, KHÁI NIỆM VÀ CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tín dụng hộ sản xuất của các NHTM
• 1.1.1. Khái niệm chung về hộ sản xuất
• 1.1.2. Đặc điểm của hộ sản xuất tại Việt Nam
• 1.1.3. Vai trò của hộ sản xuất tại Việt Nam
• 1.1.4. Vai trò của hộ sản xuất đối với nền kinh tế đất nước
• 1.1.5. Vai trò của hộ sản xuất đối với ngành Ngân hàng
• 1.1.6. Phân loại hộ sản xuất
• 1.1.7. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay hộ sản xuất
• 1.1.7.1. Khái niệm về chất lượng cho vay hộ sản xuất
• 1.1.7.2. Nhóm chỉ tiêu định lượng
• 1.1.7.3. Nhóm chỉ tiêu định tính
• 1.1.8. Vai trò của tín dụng hộ sản xuất
• 1.1.8.1. Vai trò của tín dụng hộ sản xuất với bản thân khu vực kinh tế hộ
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN HUYỆN TIÊN LÃNG
• 2.1. Khái quát tình hình sản xuất kinh doanh của hộ sản xuất trên địa bàn huyện Tiên Lãng
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Tiên Lãng
• 2.1.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2. Những thuận lợi, khó khăn cho hoạt động của Ngân hàng
• 2.2.1. Đặc điểm về kinh tế hộ sản xuất của huyện
• 2.2.2. Khái quát về hoạt động của Chi nhánh NHNo & PTNT huyện Tiên Lãng
• 2.3. Sự ra đời và bộ máy tổ chức hoạt động
• 2.3.1. Sự ra đời của Chi nhánh Agribank huyện Tiên Lãng
• 2.3.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động
• 2.3.3. Khái quát về tình hình hoạt động kinh doanh tại Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 2.3.4. Tình hình cho vay của Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 2.3.5. Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 2.3.6. Công tác thu hồi nợ
• 2.3.7. Phân tích thực trạng chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 2.3.8. Quy trình và hồ sơ cho vay hộ sản xuất
• 2.3.8.1. Quy trình cho vay
• 2.3.8.2. Hồ sơ cho vay
• 2.3.9. Các hình thức cho vay
• 2.3.9.1. Hình thức cho vay
• 2.3.9.2. Phương thức cho vay
• 2.3.9.3. Cách thức phân loại nợ
• 2.3.10. Thực trạng cho vay hộ sản xuất tại Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 2.3.10.1. Doanh số cho vay hộ sản xuất
• 2.3.10.2. Dư nợ cho vay hộ sản xuất
• 2.3.10.3. Số hộ sản xuất có dư nợ tại Agribank Tiên Lãng
• 2.3.10.4. Chất lượng cho vay hộ sản xuất
• 2.3.10.5. Dư nợ quá hạn cho vay hộ sản xuất
• 2.3.10.6. Vòng quay vốn tín dụng
• 2.3.10.7. Hiệu suất sử dụng vốn
• 2.3.10.8. Xử lý nợ quá hạn cho vay hộ sản xuất
• 2.3.11. Những mặt đạt được
• 2.3.12. Những mặt tồn tại
• 2.3.13. Nguyên nhân của những mặt tồn tại
• 2.3.14. Những hạn chế tồn tại tại NHNo & PTNT huyện Tiên Lãng bao gồm cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT TẠI CN NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN HUYỆN TIÊN LÃNG
• 3.1. Định hướng cho vay hộ sản xuất của Chi nhánh NHNo & PTNT huyện Tiên Lãng giai đoạn 2015-2020
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế huyện Tiên Lãng
• 3.1.2. Định hướng cho vay hộ sản xuất
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Chi nhánh NHNo & PTNT huyện Tiên Lãng
• 3.2.1. Nhóm giải pháp
• 3.2.2. Nâng cao đạo đức nghề nghiệp và trình độ cán bộ tín dụng
• 3.2.3. Tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát
• 3.2.4. Giữ vững mối quan hệ với chính quyền, đoàn thể địa phương
• 3.2.5. Tăng cường huy động vốn
• 3.2.6. Những giải pháp khác
• 3.2.7. Đánh giá sự khả thi của các giải pháp khi áp dụng tại Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 3.2.8. Kiến nghị cá nhân
• 3.2.8.1. Đối với NHNo & PTNT Việt Nam
• 3.2.8.2. Đối với hội sở
• 3.2.8.3. Đối với Chi nhánh Agribank Tiên Lãng
• 3.2.8.4. Đối với cơ quan Chính quyền các cấp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Agribank Tiên Lãng

Chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Agribank Tiên Lãng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Agribank Tiên Lãng, với sứ mệnh hỗ trợ nông dân và hộ sản xuất, cần nâng cao chất lượng dịch vụ cho vay để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc cải thiện quy trình cho vay, giảm thiểu thủ tục hành chính và nâng cao dịch vụ khách hàng là những yếu tố then chốt.

1.1. Khái niệm và vai trò của cho vay hộ sản xuất

Cho vay hộ sản xuất là hình thức tín dụng mà ngân hàng cung cấp cho các hộ gia đình nhằm phục vụ sản xuất nông nghiệp. Vai trò của nó không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo an sinh xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân.

1.2. Đặc điểm của hộ sản xuất tại Tiên Lãng

Hộ sản xuất tại Tiên Lãng thường có quy mô nhỏ, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên và thị trường. Đặc điểm này đòi hỏi ngân hàng phải có những chính sách cho vay linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng khách hàng.

II. Thách thức trong việc nâng cao chất lượng cho vay tại Agribank Tiên Lãng

Mặc dù Agribank Tiên Lãng đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện chất lượng cho vay, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Các vấn đề như quy trình cho vay phức tạp, thiếu thông tin về khách hàng và rủi ro tín dụng cao là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Quy trình cho vay phức tạp và thiếu minh bạch

Quy trình cho vay hiện tại còn nhiều bước phức tạp, gây khó khăn cho khách hàng trong việc tiếp cận vốn. Cần có sự đơn giản hóa và minh bạch hóa quy trình để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hộ sản xuất.

2.2. Rủi ro tín dụng và nợ xấu

Rủi ro tín dụng là một trong những vấn đề lớn mà Agribank Tiên Lãng phải đối mặt. Tỷ lệ nợ xấu cao có thể ảnh hưởng đến khả năng cho vay và uy tín của ngân hàng. Cần có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Agribank Tiên Lãng

Để nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất, Agribank Tiên Lãng cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình cho vay mà còn tăng cường mối quan hệ với khách hàng.

3.1. Cải tiến quy trình cho vay

Cần đơn giản hóa quy trình cho vay, giảm thiểu thủ tục hành chính và thời gian xử lý hồ sơ. Việc này sẽ giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận vốn hơn và nâng cao sự hài lòng.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng

Đội ngũ cán bộ tín dụng cần được đào tạo bài bản về kỹ năng giao tiếp và phân tích khách hàng. Điều này sẽ giúp họ tư vấn tốt hơn cho khách hàng và giảm thiểu rủi ro trong cho vay.

3.3. Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát

Cần có hệ thống kiểm tra và giám sát chặt chẽ hơn đối với các khoản vay. Việc này không chỉ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro mà còn đảm bảo an toàn cho ngân hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Agribank Tiên Lãng

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng cho vay đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Agribank Tiên Lãng. Sự hài lòng của khách hàng tăng lên, tỷ lệ nợ xấu giảm và doanh số cho vay cũng tăng trưởng ổn định.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Sau khi triển khai các giải pháp, Agribank Tiên Lãng đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng cho vay. Tỷ lệ nợ xấu giảm xuống dưới mức cho phép, và doanh số cho vay tăng trưởng ổn định.

4.2. Phản hồi từ khách hàng

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về dịch vụ cho vay của Agribank Tiên Lãng. Sự hài lòng của khách hàng là yếu tố quan trọng giúp ngân hàng duy trì và phát triển thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho Agribank Tiên Lãng

Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Agribank Tiên Lãng là rất cần thiết. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường mối quan hệ với khách hàng để phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Agribank Tiên Lãng cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng đối tượng khách hàng.

5.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội để tạo điều kiện thuận lợi cho hộ sản xuất tiếp cận vốn vay.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Huyện Tiên Lãng là một địa bàn nằm ở phía Nam thành phố Hải Phòng với đặc thù kinh tế thuần nông, sản xuất nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong khi công nghiệp và thương mại dịch vụ chiếm tỷ trọng nhỏ, tốc độ tăng trưởng còn chậm. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường chuyển dịch, nhu cầu về vốn để chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đầu tư trang thiết bị máy móc nông nghiệp và phát triển kinh tế trang trại của người dân địa phương ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, quan hệ tín dụng giữa ngân hàng thương mại và khu vực kinh tế hộ nông dân còn gặp nhiều trở ngại do tính chất sản xuất manh mún, phụ thuộc thiên tai dịch bệnh, năng lực tài chính và tài sản bảo đảm của các hộ còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) huyện Tiên Lãng là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua 3 nhiệm vụ:

1. Làm rõ các vấn đề lý luận chung về hộ sản xuất, hoạt động cấp tín dụng cho hộ sản xuất và hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng hộ sản xuất trong các ngân hàng thương mại.
2. Nghiên cứu, thống kê và phân tích thực trạng hoạt động cấp tín dụng đối với hộ sản xuất tại Chi nhánh Agribank huyện Tiên Lãng giai đoạn 2012 - 2014 (cập nhật năm 2015).
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại Chi nhánh Agribank huyện Tiên Lãng giai đoạn 2015 - 2020.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận về hộ sản xuất, hoạt động cấp tín dụng và thực trạng chất lượng cho vay hộ sản xuất tại đơn vị.
• Phạm vi không gian: Hoạt động cấp tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng.
• Phạm vi thời gian và số liệu: Dữ liệu hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng thu thập trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm kinh tế học và nghiệp vụ ngân hàng thương mại tại Việt Nam:

• Khái niệm và đặc điểm hộ sản xuất: Khóa luận xác định hộ sản xuất tại Việt Nam là các hộ gia đình mà các thành viên có chung tài sản, đồng sở hữu, cùng chịu trách nhiệm, cùng tiến hành sản xuất kinh doanh trên cơ sở tự nguyện và chủ yếu sử dụng sức lao động của gia đình. Các đặc điểm cốt lõi bao gồm: trình độ sản xuất và tổ chức quản lý còn hạn chế; địa điểm sản xuất phân tán; hoạt động mang tính thời vụ, rủi ro cao do phụ thuộc chu kỳ sinh trưởng tự nhiên; năng lực tài chính yếu, thiếu tài sản thế chấp có giá trị pháp lý đầy đủ.
• Phân loại hộ sản xuất: Gồm hộ sản xuất nông - lâm - thủy sản (trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản); hộ sản xuất diêm nghiệp; hộ lâm nghiệp; hộ sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; và hộ làm dịch vụ - thương mại.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng:
  • Nhóm chỉ tiêu định lượng: Doanh số cho vay bình quân một khách hàng; Vòng quay vốn tín dụng; Tỷ trọng vốn vay trung và dài hạn; Hiệu suất sử dụng vốn (Dư nợ cho vay / Nguồn vốn huy động); Tỷ lệ thu nợ; Tỷ lệ nợ xấu (Nợ xấu / Tổng dư nợ); Tỷ lệ nợ khó đòi.
  • Nhóm chỉ tiêu định tính: Mức độ tinh gọn của quy trình cho vay; Điều kiện xét duyệt cho vay linh hoạt; Trình độ chuyên môn và đạo đức của đội ngũ cán bộ tín dụng; Cơ sở vật chất và trang thiết bị công nghệ phục vụ hoạt động ngân hàng.
• Khung pháp lý về phân loại nợ: Tác giả căn cứ vào Quyết định số 493/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước để phân chia nợ thành 5 nhóm: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), Nhóm 2 (Nợ cần chú ý), Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ), và Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong đề tài gồm:

• Phương pháp thống kê, mô tả số liệu hoạt động kinh doanh và tín dụng.
• Phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối qua các năm để đánh giá xu hướng biến động.
• Phương pháp phân tích tỷ suất và phân tích cơ cấu (theo thời hạn, theo ngành kinh tế, theo thành phần kinh tế).
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp nhằm kế thừa các công trình lý luận và quy chế tín dụng hiện hành.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ các báo cáo định kỳ của Phòng Tín dụng, Phòng Kế toán - Ngân quỹ và Phòng Hành chính - Nhân sự thuộc Chi nhánh Agribank huyện Tiên Lãng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về cho vay đối với hộ sản xuất và giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất trong các Ngân hàng thương mại

Chương này tập trung xây dựng nền tảng lý luận về tín dụng hộ sản xuất:

• Trình bày khái niệm, đặc điểm và phân loại hộ sản xuất tại Việt Nam. Phân tích vai trò của hộ sản xuất đối với sự phát triển kinh tế quốc dân và đối với sự tồn tại, phát triển của hệ thống Agribank (thị trường truyền thống, chiếm tỷ trọng dư nợ lớn).
• Phân tích vai trò của tín dụng hộ sản xuất trong việc hình thành thị trường tài chính nông thôn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, hỗ trợ hạch toán kinh doanh và hạn chế nạn cho vay nặng lãi.
• Hệ thống hóa các chỉ tiêu định lượng (vòng quay vốn, tỷ trọng trung dài hạn, hiệu suất sử dụng vốn, nợ xấu) và định tính để đo lường chất lượng cho vay.
• Làm rõ các nhân tố khách quan (môi trường kinh tế, pháp lý, tự nhiên - xã hội) và nhân tố chủ quan (từ phía khách hàng vay vốn và từ phía ngân hàng cho vay) tác động đến chất lượng tín dụng.

Chương 2: Phân tích thực trạng cho vay đối với hộ sản xuất tại Chi nhánh NHNo & PTNT huyện Tiên Lãng

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về địa bàn và hoạt động thực tế tại chi nhánh:

• Đặc điểm địa bàn Tiên Lãng: Diện tích tự nhiên 168 km² (tổng diện tích 19.353 ha), dân số 153.450 người với 23 đơn vị hành chính (1 thị trấn, 22 xã). Toàn huyện có 280 trang trại (gồm 130 trang trại gà đẻ, gà thịt), kinh tế chủ yếu là trồng trọt, nuôi trồng thủy sản và thủ công nghiệp (chiếu cói Lật Dương, đan lát Tiên Cường).
• Khái quát về chi nhánh: Thành lập ngày 06/5/1987, cơ cấu nhân sự hiện tại có 30 cán bộ nhân viên (5 Thạc sĩ chiếm 16,67%; 22 Đại học chiếm 73,33%; 3 Trung cấp chiếm 10%).
• Công tác huy động vốn: Tổng nguồn vốn huy động năm 2012 đạt 168.793 triệu đồng, năm 2013 tăng 68,32%, và năm 2014 đạt 380.595 triệu đồng (tăng 34,46% so với 2013). Nguồn vốn chủ yếu là tiền gửi dân cư (trên 89%) và tiền gửi nội tệ VND (trên 95%), kỳ hạn dưới 12 tháng chiếm tỷ trọng chi phối.
• Tổng dư nợ và cơ cấu tín dụng chung: Dư nợ năm 2012 đạt 265.626 triệu đồng, năm 2013 đạt 313.161 triệu đồng (tăng 17,74%), năm 2014 đạt 376.609 triệu đồng (tăng 20,32%). Tỷ trọng cho vay ngắn hạn luôn chiếm trên 90%, cho vay nông - lâm - thủy sản chiếm trên 50%, và dư nợ phân theo đối tượng khách hàng thì hộ sản xuất - cá nhân chiếm trên 82%.
• Quy trình và phương thức cấp tín dụng: Áp dụng quy trình cấp tín dụng 7 bước (Tiếp nhận -> Thẩm định -> Phê duyệt -> Hoàn thiện hồ sơ & giải ngân -> Quản lý thu hồi nợ -> Tất toán -> Lưu trữ hồ sơ). Các phương thức gồm: cho vay từng lần, cho vay hạn mức tín dụng (tối đa 12 tháng), cho vay theo dự án đầu tư và cho vay lưu vụ.
• Thực trạng cho vay hộ sản xuất:
  • Doanh số cho vay: Tăng từ 356.070 triệu đồng (2012) lên 431.412 triệu đồng (2013, tăng 20,86%) và đạt 486.265 triệu đồng (2014, tăng 12,80%). Vốn ngắn hạn chiếm trên 84 - 86%; ngành nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 60%), kế đến là thương mại dịch vụ và tiểu thủ công nghiệp.
  • Tổng dư nợ hộ sản xuất: Năm 2012 đạt 159.073 triệu đồng, năm 2013 tăng 19,15% (đạt khoảng 189.701 triệu đồng), năm 2014 tăng 23,87% (đạt khoảng 235.193 triệu đồng). Dư nợ chăn nuôi và thương mại dịch vụ có xu hướng tăng nhanh trong khi dư nợ lâm nghiệp và tiểu thủ công nghiệp giảm dần.
  • Số lượng hộ vay: Tăng từ 8.250 hộ (2012) lên 10.210 hộ (2014). Mức dư nợ bình quân trên một hộ tăng đều đặn từ 18,47 triệu đồng/hộ (2012) lên 21,00 triệu đồng/hộ (2013) và 23,03 triệu đồng/hộ (2014).
• Hạn chế và nguyên nhân: Tỷ trọng cho vay trung - dài hạn còn thấp; hạn mức vay tối đa của chi nhánh (700 triệu đồng) chưa đáp ứng nhu cầu quy mô lớn; lợi nhuận trước dự phòng rủi ro có xu hướng suy giảm do tốc độ tăng của chi phí lớn hơn tốc độ tăng doanh thu; công tác kiểm tra sau vay ở một số địa bàn xa trung tâm chưa thực sự sát sao.

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Tiên Lãng

Chương 3 đề xuất định hướng và các giải pháp thực thi giai đoạn 2015 - 2020:

• Định hướng phát triển: Bám sát quy hoạch kinh tế huyện Tiên Lãng, tập trung vốn mở rộng các vùng chuyên canh hàng hóa, mô hình kinh tế trang trại VAC, phát triển làng nghề truyền thống và dịch vụ du lịch sinh thái.
• Hệ thống giải pháp cụ thể:
  • Nâng cao năng lực cán bộ: Bồi dưỡng chuyên môn thẩm định dự án nông nghiệp, cập nhật kiến thức kinh tế nông thôn, nâng cao đạo đức nghề nghiệp cán bộ tín dụng.
  • Tăng cường kiểm tra, kiểm soát: Giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay sau giải ngân để hạn chế chuyển hướng dòng vốn sai mục đích; đôn đốc thu hồi nợ đúng hạn.
  • Phối hợp chính quyền và các tổ chức đoàn thể: Phát huy vai trò của tổ vay vốn thông qua Hội Nông dân, Hội Phụ nữ cấp xã, tăng cường giám sát cộng đồng.
  • Đẩy mạnh huy động vốn: Đa dạng hóa hình thức tiền gửi, áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt, ứng dụng phần mềm IP CASH và mở rộng dịch vụ tiện ích ngân hàng hiện đại để tăng nguồn vốn tại chỗ.
• Kiến nghị thực hiện: Đề xuất với Agribank cấp trên nới rộng hạn mức phán quyết tín dụng cho chi nhánh; đề nghị chính quyền địa phương hỗ trợ quy hoạch vùng sản xuất, hoàn thiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất làm tài sản bảo đảm cho hộ nông dân.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích được chuỗi số liệu thực tế về hoạt động kinh doanh và cho vay hộ sản xuất tại Chi nhánh Agribank Tiên Lãng qua các bảng số liệu chi tiết:

Chỉ tiêu theo dõi	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014
Tổng nguồn vốn huy động (triệu đồng)	168.793	283.743	380.595
- Tốc độ tăng trưởng huy động (%)	5,04%	68,32%	34,46%
Tổng dư nợ cho vay toàn chi nhánh (triệu đồng)	265.626	313.161	376.609
- Tỷ trọng cho vay ngắn hạn (%)	92,97%	93,50%	94,64%
- Tỷ trọng cho vay hộ sản xuất & cá nhân (%)	80,48%	81,15%	82,47%
Doanh số cho vay hộ sản xuất (triệu đồng)	356.070	431.412	486.265
- Doanh số cho vay ngắn hạn (triệu đồng)	305.961	362.961	420.133
- Doanh số cho vay trung & dài hạn (triệu đồng)	50.109	68.451	66.132
Tổng số hộ sản xuất có dư nợ (hộ)	8.250	9.034	10.210
Dư nợ bình quân trên một hộ sản xuất (triệu đồng/hộ)	18,47	21,00	23,03

Đóng góp chính của đề tài:

• Khóa luận cung cấp một báo cáo thực chứng chi tiết về hoạt động tín dụng nông nghiệp tại một huyện ngoại thành Hải Phòng trong giai đoạn 2012 - 2014.
• Tác giả đã làm rõ mối tương quan giữa sự thay đổi cơ cấu kinh tế địa phương (chuyển dịch từ trồng trọt truyền thống sang kinh tế trang trại chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản nước lợ và dịch vụ nông thôn) với xu hướng biến động của cơ cấu dư nợ tại ngân hàng.
• Đề xuất các nhóm giải pháp gắn liền với đặc điểm hoạt động thực tế của chi nhánh cấp huyện, đặc biệt là cơ chế kết hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể địa phương trong quản lý vốn vay.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện nghiên cứu:

• Dữ liệu nghiên cứu chỉ giới hạn tại một chi nhánh ngân hàng cấp huyện (Agribank Chi nhánh huyện Tiên Lãng), chưa có sự so sánh, đối chiếu mở rộng với các ngân hàng thương mại khác trên cùng địa bàn hoặc các chi nhánh Agribank ở các huyện lân cận thuộc Hải Phòng.
• Chuỗi số liệu phân tích tập trung chủ yếu trong giai đoạn 3 năm (2012 - 2014), chưa bao quát được các biến động chu kỳ kinh tế dài hạn hơn.
• Phần lớn thông tin và số liệu phản ánh từ giác độ quản lý của ngân hàng thông qua báo cáo nội bộ; chưa có khảo sát thực địa trực tiếp mức độ hài lòng hoặc khả năng tiếp cận vốn từ phía người dân (hộ sản xuất).

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng nghiên cứu so sánh mô hình cho vay hộ nông dân giữa các tổ chức tín dụng khác nhau (như Ngân hàng Chính sách Xã hội, Quỹ tín dụng nhân dân) trên địa bàn nông thôn.
• Đi sâu đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dòng vốn vay đối với từng mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế trang trại theo chủ trương xây dựng nông thôn mới.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo phương pháp phân tích cơ cấu tín dụng, cách tính toán các chỉ tiêu định lượng (vòng quay vốn, tỷ suất thu nợ, dư nợ bình quân) và cấu trúc trình bày một khóa luận tốt nghiệp về nghiệp vụ ngân hàng thương mại.
• Cán bộ tín dụng và nhà quản trị ngân hàng tại địa bàn nông thôn: Tham khảo quy trình 7 bước cấp tín dụng cho hộ sản xuất, phương thức phối hợp thông qua tổ vay vốn và các giải pháp kiểm soát rủi ro tín dụng theo mùa vụ nông nghiệp.
• Nhà nghiên cứu kinh tế nông nghiệp - nông thôn: Có thêm nguồn dữ liệu thứ cấp xác thực về thực trạng vốn đầu tư cho các mô hình chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và làng nghề truyền thống tại huyện Tiên Lãng giai đoạn 2012 - 2015.

Câu hỏi thường gặp

1. Hạn mức cho vay tối đa của Chi nhánh Agribank Tiên Lãng đối với khách hàng trong giai đoạn nghiên cứu là bao nhiêu?
Theo phản ánh của tác giả trong khóa luận, hạn mức cho vay tối đa của chi nhánh tại thời điểm nghiên cứu là 700 triệu đồng. Tác giả đánh giá mức hạn mức này còn thấp so với nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh ngày càng lớn của một số cá nhân và doanh nghiệp trên địa bàn.

2. Tỷ trọng cho vay ngắn hạn chiếm bao nhiêu trong tổng dư nợ của Chi nhánh Agribank Tiên Lãng?
Trong suốt giai đoạn 2012 - 2014, tỷ trọng cho vay ngắn hạn luôn chiếm áp đảo trên 90% tổng dư nợ của chi nhánh (năm 2012 chiếm 92,97%, năm 2013 chiếm 93,50%, và năm 2014 chiếm 94,64%). Điều này xuất phát từ đặc thù sản xuất nông nghiệp mang tính thời vụ của người dân địa phương.

3. Cơ cấu trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ nhân viên Chi nhánh Agribank Tiên Lãng như thế nào?
Tại thời điểm nghiên cứu, chi nhánh có tổng cộng 30 cán bộ công nhân viên với độ tuổi trung bình là 35 tuổi. Về trình độ: có 5 cán bộ đạt trình độ Thạc sĩ (chiếm 16,67%), 22 cán bộ đạt trình độ Đại học (chiếm 73,33%) và 3 cán bộ có trình độ Trung cấp (chiếm 10%).

4. Quy trình cấp tín dụng đối với hộ sản xuất tại Agribank Tiên Lãng gồm mấy bước?
Quy trình cấp tín dụng tại chi nhánh được thực hiện qua 7 bước chuẩn hóa: Bước 1 (Tiếp nhận nhu cầu cấp tín dụng), Bước 2 (Xác minh, thẩm định), Bước 3 (Phê duyệt), Bước 4 (Hoàn chỉnh hồ sơ và triển khai phán quyết), Bước 5 (Quản lý và thu hồi nợ), Bước 6 (Tất toán), và Bước 7 (Lưu trữ hồ sơ).

5. Mức dư nợ bình quân trên một hộ sản xuất tại Agribank Tiên Lãng thay đổi như thế nào qua 3 năm 2012 - 2014?
Dư nợ bình quân trên một hộ sản xuất tăng trưởng đều qua các năm: năm 2012 đạt 18,47 triệu đồng/hộ; năm 2013 tăng lên 21,00 triệu đồng/hộ; và năm 2014 đạt 23,03 triệu đồng/hộ, phản ánh nhu cầu quy mô vốn bình quân của mỗi hộ gia đình ngày càng mở rộng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Thị Quỳnh Hoa đã phản ánh chi tiết và có hệ thống thực trạng hoạt động cấp tín dụng cho hộ sản xuất tại Chi nhánh Agribank huyện Tiên Lãng giai đoạn 2012 - 2014. Nghiên cứu chỉ ra rằng nguồn vốn tín dụng của chi nhánh đóng vai trò trụ cột trong việc thúc đẩy kinh tế hộ nông thôn phát triển, đồng thời chỉ rõ những nút thắt về cơ cấu kỳ hạn cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng quá lớn và hạn mức phán quyết tín dụng còn thấp. Hệ thống giải pháp được đề xuất trong khóa luận bám sát thực tế hoạt động ngân hàng nông nghiệp, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị tín dụng tại các địa bàn nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN, KHÁI NIỆM VÀ CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tín dụng hộ sản xuất của các NHTM 1. Khái niệm chung về hộ sản xuất Trên thực tế khái niệm về hộ sản xuất vẫn chưa cụ thể, hầu hết đều mặc nhiên và thừa nhận rằng "hộ sản xuất" là "hộ gia đình" là "kinh tế hộ".

Mỗi một khu vực kinh tế có khái niệm hộ sản xuất khác nhau và ở Việt Nam hộ sản xuất được định nghĩa như sau: Hộ sản xuất ở Việt Nam hiện nay thường là hộ gia đình, mà các thành viên có tài sản chung, đồng sở hữu tài sản, cùng chịu trách nhiệm, cùng sản xuất kinh doanh trên cơ sở tự nguyện, tự giác và chủ yểu sử dụng chỉnh sức lao động của gia đình mình. Đặc điểm của hộ sản xuất tại Việt Nam. Ở Việt Nam hộ sản xuất có một số đặc điểm chính như sau: - Về trình độ sản xuất Trình độ sản xuất của các hộ hầu hết còn nhiều yếu kém trên nhiều mặt như: trình độ hiểu biểt, kỹ năng sản xuất, trình độ tổ chức quản lý kinh doanh, hạch toán. Việc phân công lao động dựa trên cơ sở tình cảm, bổn phận, phong tục tập quán địa phương, dân tộc, dòng họ và thường gắn liền với ngành nghề truyền thống của quê hương.

- Về địa điểm sản xuất Đối với các hộ sản xuất ở Việt Nam thì địa điếm sản xuất - kinh doanh thường phân tán trên địa bàn rộng, quy mô sản xuất thường nhỏ cho nên không có được sự gắn kết. Điều đó rất khó khăn cho việc hình thành các khu vực chuyên canh sản xuất các nông sản thực phấm có tính hàng hoá cao, đồng thời cản trở việc áp dụng các KHKT mới. - Về đặc thù sản xuất Hộ sản xuất Việt Nam hiện nay chủ yếu là hộ thuần nông. Sản xuất không ổn định, khả năng luân chuyển vốn chậm, rủi ro cao xảy ra cao, hiệu quả kinh tế thấp, hoạt động sản xuất mang tính thời vụ, phụ thuộc vào chu kỳ sinh trưởng của từng loại cây, vật nuôi theo từng điều kiện tự nhiên của từng vùng lãnh thổ.

- Về tài chính của hộ sản xuất Sinh viên: Hoàng Thị Quỳnh Hoa Lớp : QT1501T 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hộ sản xuất thường nghèo, khả năng tài chính yếu, tài sản thế chấp không có giá trị hoặc thiếu giấy tờ pháp lý, tính thanh khoản lại không cao, tài sản thường không làm giấy tờ sở hữu mà chuyến dịch theo phong tục, tập quán tại địa phương, có rất ít ngành nghề có đăng ký kinh doanh Việc đáp ứng các điều kiện vay vốn như thông lệ trong tín dụng hộ sản xuất là rất khó. - Về quy mô hộ sản xuất Hộ sản xuất thường là một hộ gia đình - một thành viên của xã hội, chỗ ở thường ít thay đổi, vì vậy hộ sản xuất mang trên mình nhiều chức năng, vai trò mà các thành phần khác không có. Vai trò của hộ sản xuất tại Việt Nam. Vai trò của hộ sản xuất đối với nền kinh tế đất nước Ở Việt Nam hiện nay, dân số trong nông nghiệp, nông thôn chiếm gần 80% dân số cả nước.

Vì vậy kinh tế hộ sản xuấtcó vai trò như sau: - Phản ánh bộ mặt của nông nghiệp, nông thôn, thành phẩn kinh tế đông đảo nhất của nền kinh tế nước nhà. - Khả năng khai thác sử dụng mọi tiềm năng về đất đai, lao động để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng đất nước. - Đảm bảo an toàn lương thực, thực phẩm, tạo thêm công ăn việc làm, góp phần giữ gìn trật tự xã hội, bảo vệ an ninh quốc gia. Vai trò của hộ sản xuất đối với ngành Ngân hàng Hộ sản xuất nông nghiệp, nông thôn là thị trường chiến lược quan trọng của NHNo & PTNT Việt Nam kể từ ngày thành lập đến nay.

Thị trường nông thôn là thị trường chủ yếu và truyền thống. Trên địa bàn các huyện ngoại thành, mật độ Ngân hàng không nhiều, cho nên ít bị ảnh hưởng bởi sự cạnh tranh. Có thể nói rằng đây là đối tượng khách hàng mà NHNo & PTNT Việt Nam đã giữ vững, ồn định và ngày càng cố gắng nâng cao chất lượng. Thị trường nông nghiệp, nông thôn đến nay là một mảnh đất màu mỡ và đầy tiềm năng trong tương lai của NHNo & PTNT Việt Nam.

Phân loại hộ sản xuất Có rất nhiều tiêu chí phân loại hộ sản xuất, dựa vào ngành nghề ở Việt Nam hộ sản xuất được phân loại như sau: - Hộ sản xuất nông, lâm, thuỷ sản: + Hộ trồng trọt, + Hộ chăn nuôi, Sinh viên: Hoàng Thị Quỳnh Hoa Lớp : QT1501T 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP + Nuôi trồng thủy sản nước ngọt, nước lợ, nước mặn. + Đánh bắt thuỷ hải sản. - Hộ sản xuất diêm nghiệp: Ngoài các tổ chức quốc doanh còn tồn tại, thì có các hộ gia đình ở vùng ven biến cũng được giao diện tích đất để làm muối. - Hộ lâm nghiệp: Các hộ gia đình được giao đất trồng rừng, khai thác, chế biến sản phẩm từ rừng.

- Hộ sán xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. - Hộ làm dịch vụ và thương mại dịch vụ. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay hộ sản xuất 1. Khái niệm về chất lượng cho vay hộ sản xuất Cho vay hộ sản xuất của NHTM là quan hệ tín dụng giữa các NHTM đốivới hộ sản xuất.

Như vậy, khái niệm về cho vay hộ sản xuất của NHTM cũng hoàn toàn nhất quán với khái niệm của tín dụng NHTM, chỉ khác ở đối tượng quan hệ được giới hạn chỉ có thành phần hộ sản xuất. Các nhà kinh tế đã nhận xét rằng: "Chất lượng phù hợp với mục đích của người sản xuất và người sử dụng về một loại hàng hoá nào đó" hay "Chất lượng chính là sản phẩm hoặc dịch vụ đó thoả mãn nhu cầu khách hàng" [3, Trang 12] Như vậy ta có thế hiểu chất lượng tín dụng hộ sản xuất thể hiện việc cho vay đối với hộ sản xuất và việc thu hồi cả gốc và lãi đúng thời hạn, được biểu hiện cụ thể như sau: - Đối với khách hàng: Tín dụng Ngân hàng đưa ra phải phù hợp với yêu cầu của khách hàng về lãi suất (giá cả sản phẩm), kỳ hạn, phương thức thanh toán, hình thức thanh toán, thủ tục đơn giản thuận tiện nhưng luôn đảm bảo nguyên tắc tín dụng. - Đối với Ngân hàng: Ngân hàng đưa ra các hình thức cho vay phù hợp với phạm vi mức độ, giới hạn phù hợp với bản thân Ngân hàng để luôn đảm bảo tính cạnh tranh, an toàn, sinh lời theo nguyên tắc trả đầy đủ và có lợi nhuận. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay hộ sản xuất 1.

Nhóm chỉ tiêu định lượng Chỉ tiêu định lượng là chỉ tiêu được tính toán cụ thể bằng những con số chính xác tương đối bao gồm: - Doanh số cho vay bình quân 1 khách hàng Sinh viên: Hoàng Thị Quỳnh Hoa Lớp : QT1501T 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Doanh số cho vay bình quân 1 khách hàng = Chỉ tiêu này phản ánh số tiền vay mỗi lượt của mỗi khách hàng, số tiến cáng cao chứng tỏ mức tăng trưởng tín dụng càng nhanh, thể hiện mức sản xuất cũng như quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh của khách hàng.[2, Trang 1] - Vòng quay vốn tín dụng Vòng quay vốn tín dụng = Đây là một chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng hoạt động tín dụng. Vòng quay càng lớn với số dư nợ luôn tăng chứng tỏ đồng vốn Ngân hàng bỏ ra đã được sử dụng một cách có hiệu quả. Tuy nhiên nếu số vòng quay tăng quá nhanh có thể là do biểu hiện của sự giảm số dư nợ trong kỳ, điều này lả không tốt vì giảm dư nợ dễ dẫn đến tình trạng ứ đọng vốn.[2, Trang 1] - Tỷ trọng vốn vay trung, dài hạn Tỷ trọng vốn vay trung dài hạn = Chỉ tiêu này phản ánh mức độ đáp ứng nhu cầu vốn trung, dài hạn của khách hàng để mở rộng sản xuất kinh doanh cũng như việc cơ cấu nguồn vốn ngắn hạn phục vụ cho vay trung và dài hạn của ngân hàng ảnh hưởng tới mức độ rủi ro và khả năng tự phòng ngừa của Ngân hàng. Theo đánh giá tỷ trọng này chiếm 30% là hợp lý, tuy vậy nó có thể cao hoặc thấp tùy thuộc vào nhu cầu vốn tại địa phương cũng như tín dụng của từng Ngân hàng.

Nếu vượt quá tỷ trọng cho phép mà không huy động được nguồn vốn tương ứng sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của Ngân hàng.[2, Trang 2] - Hiệu suất sử dụng vốn Hiệu suất sử dụng vốn = Các Ngân hàng thương mại huy động vốn để cho vay, do đó cần phải xem xét hiệu quả sử dụng vốn của Ngân hàng thông qua mối quan hệ giữa nguồn vốn huy động và nguồn vốn cho vay, với mỗi đồng tiền gửi vào các ngân hàng sau khi giữ lại một tỷ lệ nhất định dưới dạng tiền dự trữ thì phải cố gắng cho vay càng nhiều càng tốt. Như vậy Ngân hàng được coi là kinh doanh có hiệu quả khi hiệu suất sử dụng vốn lớn, hợp lý, an toàn.[2, Trang 2] Sinh viên: Hoàng Thị Quỳnh Hoa Lớp : QT1501T 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Tỷ lệ thu nợ Tỷ lệ thu nợ = Đây là nột trong những chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng Ngân hàng: Doanh số cho vay cao, kết hợp với tỷ lệ thu nợ hợp lý chứng tỏ sự hoạt động có hiệu quả của TDNH. Tuy nhiên, doanh số cho vay ra cao mà không thu được nợ thì Ngân hàng rất dễ gặp rủi ro do có nợ xấu tồn đọng.[2, Trang 3] - Tỷ lệ nợ xấu Tỷ nợ nợ xấu = Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất để đánh giá chất lượng tín dụng: Chỉ số này càng cao thì chất lượng tín dụng ngày càng giảm và ngược lại. Vì vậy chỉ số này càng thấp càng tốt, nó chứng tỏ hoạt động TDNH đối vói hộ sản xuất có hiệu quả cao.

Hoạt động TDNH chứa đựng rất nhiều rủi ro ảnh hưởng đến sự an toàn trong kinh doanh của Ngân hàng. Do vậy việc đảm bảo thu hồi đủ vốn đúng thời hạn thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu thấp là vấn đề quan trọng trong quản lý, liên quan đến sự sống còn của Ngân hàng. Việc phân tích tình hình nợ xấu luôn được tiến hành thường xuyên và kết quả thu được là thông tin giúp cho Ngân hàng có kế hoạch kinh doanh thích hợp cho những giai đoạn tiếp theo.