Luận văn thạc sĩ hubt nâng cao chất lượng cho vay đối với hộ nghèo tại chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hubt nâng cao chất lượng cho vay đối với hộ nghèo tại chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đào Mạnh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Cẩm Ninh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Đối Với Hộ Nghèo Tại Chi Nhánh Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
• 1.1. Cho vay đối với hộ nghèo tại NHCSXH
• 1.2. Tổng quan về Ngân hàng chính sách xã hội
• 1.3. Chất lượng cho vay đối với hộ nghèo tại NHCSXH
• 1.3.1. Khái niệm về chất lượng cho vay đối với hộ nghèo
• 1.3.2. Nội dung của chất lượng cho vay đối với hộ nghèo
• 1.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay đối với hộ nghèo
• 1.3.3.1. Các nhân tố từ phía Ngân hàng chính sách xã hội
• 1.3.3.2. Các nhân tố từ phía khách hàng
• 1.3.3.3. Các nhân tố khác
• 1.4. Kinh nghiệm một số chi nhánh NHCSXH về cho vay đối với hộ nghèo và bài học kinh nghiệm cho chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh
• 1.4.1. Kinh nghiệm của NHCSXH tỉnh Bắc Giang
• 1.4.2. Kinh nghiệm của NHCSXH tỉnh Lạng Sơn
• 1.4.3. Bài học kinh nghiệm có khả năng vận dụng đối với chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Giới thiệu khái quát về chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng
• 2.3. Mô hình tổ chức và bộ máy hoạt động của Ngân hàng
• 2.4. Đối tượng phục vụ của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh
• 2.5. Tình hình hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh trong những năm qua
• 2.6. Thực trạng chất lượng cho vay đối với hộ nghèo của ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh
• 2.6.1. Tình hình cho vay đối với hộ nghèo của NHCSXH tỉnh Bắc Ninh
• 2.6.2. Phân tích chất lượng cho vay đối với hộ nghèo qua một số chỉ tiêu
• 2.6.3. Đánh giá tình hình chất lượng cho vay đối với hộ nghèo của NHCSXH tỉnh Bắc Ninh
• 2.6.4. Những kết quả đạt được trong hoạt động cho vay đối với hộ nghèo của NHCSXH tỉnh Bắc Ninh
• 2.6.5. Những hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động cho vay đối với hộ nghèo của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẮC NINH
• 3.1. Định hướng và mục tiêu hoạt động của ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2015 – 2020
• 3.2. Nhiệm vụ trọng tâm
• 3.3. Mục tiêu chiến lược
• 3.4. Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay đối với hộ nghèo của chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh
• 3.4.1. Tăng trưởng nguồn vốn nhằm mở rộng cho vay hộ nghèo
• 3.4.2. Giải pháp về nghiệp vụ cho vay đối với hộ nghèo
• 3.4.3. Nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội trong việc nhận uỷ thác cho vay đối với hộ nghèo
• 3.4.4. Tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát
• 3.4.5. Các giải pháp đồng bộ khác
• 3.5. Một số kiến nghị
• 3.5.1. Kiến nghị với Nhà nước
• 3.5.2. Kiến nghị với Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam
• 3.5.3. Kiến nghị với HĐND và UBND các cấp
• 3.5.4. Kiến nghị với Hội - Đoàn thể các cấp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh

Chất lượng cho vay đối với hộ nghèo tại Bắc Ninh là một vấn đề quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế xã hội. Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay, từ đó hỗ trợ hộ nghèo cải thiện đời sống. Việc nâng cao chất lượng cho vay không chỉ giúp hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn mà còn tạo điều kiện cho họ phát triển sản xuất, kinh doanh. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức chính trị - xã hội.

1.1. Khái niệm về chất lượng cho vay đối với hộ nghèo

Chất lượng cho vay đối với hộ nghèo được hiểu là khả năng đáp ứng nhu cầu vay vốn của hộ nghèo một cách hiệu quả và bền vững. Điều này bao gồm lãi suất hợp lý, thủ tục vay đơn giản và thời gian giải ngân nhanh chóng. Chất lượng cho vay không chỉ phụ thuộc vào ngân hàng mà còn vào khả năng sử dụng vốn của hộ nghèo.

1.2. Vai trò của Ngân hàng Chính sách xã hội tại Bắc Ninh

Ngân hàng Chính sách xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho hộ nghèo. Ngân hàng không chỉ cung cấp vốn mà còn tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật cho hộ nghèo trong việc sử dụng vốn hiệu quả. Điều này giúp nâng cao khả năng trả nợ và phát triển kinh tế cho hộ nghèo.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng việc nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như tỷ lệ nợ xấu cao, khả năng tiếp cận thông tin hạn chế và sự thiếu hụt nguồn lực tài chính là những rào cản lớn. Để giải quyết những thách thức này, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

2.1. Tỷ lệ nợ xấu và ảnh hưởng đến chất lượng cho vay

Tỷ lệ nợ xấu cao là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến chất lượng cho vay. Khi hộ nghèo không có khả năng trả nợ, ngân hàng sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động cho vay. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả.

2.2. Thiếu hụt thông tin và khả năng tiếp cận vốn

Nhiều hộ nghèo không có đủ thông tin về các chương trình cho vay, dẫn đến việc không thể tiếp cận nguồn vốn. Việc nâng cao nhận thức và cung cấp thông tin đầy đủ cho hộ nghèo là rất cần thiết để cải thiện chất lượng cho vay.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh

Để nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp như cải tiến quy trình cho vay, tăng cường đào tạo cán bộ ngân hàng và nâng cao sự phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội sẽ giúp cải thiện chất lượng cho vay.

3.1. Cải tiến quy trình cho vay và thủ tục hành chính

Cải tiến quy trình cho vay giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho hộ nghèo. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng và hiệu quả.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ ngân hàng

Đào tạo cán bộ ngân hàng về kỹ năng tư vấn và hỗ trợ hộ nghèo là rất quan trọng. Cán bộ ngân hàng cần hiểu rõ nhu cầu của hộ nghèo để có thể cung cấp dịch vụ tốt nhất, từ đó nâng cao chất lượng cho vay.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh

Nghiên cứu thực tiễn về chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh cho thấy nhiều kết quả tích cực. Sự phối hợp giữa ngân hàng và các tổ chức chính trị - xã hội đã giúp nhiều hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn và cải thiện đời sống. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Kết quả đạt được từ các chương trình cho vay

Các chương trình cho vay đã giúp nhiều hộ nghèo cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống. Nhiều hộ đã có thể đầu tư vào sản xuất, kinh doanh và tạo ra việc làm cho bản thân và cộng đồng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Bài học kinh nghiệm từ các chương trình cho vay cho thấy sự cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và các tổ chức xã hội. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cho vay mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía hộ nghèo.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh

Kết luận, việc nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại Bắc Ninh là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các giải pháp đã được đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình cho vay và hỗ trợ hộ nghèo phát triển bền vững. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy trình cho vay và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc mở rộng các chương trình cho vay và cải thiện chất lượng dịch vụ. Ngân hàng cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình cho vay mới để đáp ứng nhu cầu của hộ nghèo.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức xã hội

Tăng cường hợp tác với các tổ chức xã hội sẽ giúp ngân hàng tiếp cận gần hơn với hộ nghèo. Sự hỗ trợ từ các tổ chức này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các chương trình cho vay hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xóa đói giảm nghèo là một trong những mục tiêu chiến lược xuyên suốt trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Theo thống kê theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016 - 2020, việc hỗ trợ vốn tín dụng ưu đãi đã giúp hàng triệu hộ dân thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sự thiếu thốn tư liệu sản xuất và tài chính. Tại tỉnh Bắc Ninh, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đóng vai trò định chế tài chính công chủ lực nhằm chuyển tải nguồn vốn của Nhà nước trực tiếp đến các đối tượng thụ hưởng. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa phương đẩy mạnh công nghiệp hóa và đô thị hóa, hoạt động cho vay hộ nghèo phát sinh nhiều thách thức liên quan đến bảo toàn nguồn vốn, tính bền vững sau thoát nghèo và rủi ro tín dụng tiềm ẩn.

Luận văn tập trung đánh giá toàn diện chất lượng hoạt động cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo tại Chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2014 - 2016, đồng thời xác lập hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trong giai đoạn định hướng 2015 - 2020. Không gian nghiên cứu bao quát mạng lưới hoạt động của chi nhánh gồm 01 Hội sở tỉnh, 07 Phòng giao dịch cấp huyện và 126 Điểm giao dịch đặt tại các xã, phường, thị trấn. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng chất lượng tín dụng thông qua các chỉ tiêu định lượng như tốc độ tăng trưởng dư nợ, doanh số cho vay, mức dư nợ bình quân trên mỗi hộ (hướng tới mức tối đa 50 triệu đồng/hộ) và tỷ lệ nợ quá hạn kiểm soát an toàn dưới ngưỡng 3%. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và luận cứ khoa học giúp các cấp quản lý hoàn thiện chính sách tín dụng an sinh xã hội trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết tài chính vi mô dành cho đối tượng yếu thế và lý thuyết phân bổ tín dụng có sự điều tiết của Nhà nước. Tín dụng chính sách xã hội không đặt nặng mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận mà hướng đến tối ưu hóa hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo toàn vốn và thúc đẩy an sinh.

Mô hình quản lý tín dụng chính sách tại Việt Nam vận hành dựa trên cơ cấu phối hợp đặc thù 4 thành phần: Ban đại diện Hội đồng quản trị các cấp (gồm 12 thành viên tại cấp tỉnh do Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban), Bộ máy điều hành NHCSXH, 04 tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác (Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên) và mạng lưới các Tổ tiết kiệm và vay vốn tại thôn, xóm, bản làng.

Nội dung chất lượng tín dụng đối với hộ nghèo được tiếp cận thông qua 4 khái niệm cốt lõi:

• Hộ nghèo: Xác định theo chuẩn nghèo đa chiều quy định tại Quyết định 59/2015/QĐ-TTg (thu nhập bình quân nông thôn từ 700.000 đồng/người/tháng trở xuống hoặc thành thị từ 900.000 đồng/người/tháng trở xuống kết hợp đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản).
• Tín dụng chính sách hộ nghèo: Hình thức tài trợ vốn phi lợi nhuận với lãi suất ưu đãi, không yêu cầu thế chấp tài sản nhằm phục vụ sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt và cải thiện đời sống.
• Chất lượng cho vay chính sách: Khả năng đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn đúng đối tượng, đúng quy trình, tỷ lệ thu hồi nợ gốc và lãi đúng hạn cao, bảo toàn được vốn nhà nước và hỗ trợ hộ vay thoát nghèo bền vững.
• Rủi ro tín dụng chính sách: Nguy cơ phát sinh nợ quá hạn (lãi suất quá hạn bằng 130% lãi suất trong hạn) do nguyên nhân khách quan như thiên tai, dịch bệnh hoặc nguyên nhân chủ quan như hộ vay sử dụng sai mục đích, trây ỳ trả nợ hoặc di biến động nơi cư trú.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo kết quả tài chính, số liệu bảng cân đối kế toán, thống kê doanh số cho vay và thu nợ giai đoạn 2014 - 2016 tại 10 bảng biểu chuyên môn của Chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu gồm 350 hộ nghèo đang vay vốn và 60 cán bộ tín dụng, tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn tại 8 đơn vị hành chính cấp huyện trên toàn tỉnh.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng là kỹ thuật chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo cụm địa bàn xã/phường nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả vùng nông thôn thuần túy và các khu vực đang chuyển đổi đô thị hóa nhanh. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích tỷ số tài chính (tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ thu lãi, tăng trưởng dư nợ bình quân) và phương pháp chuyên gia. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác cả hai khía cạnh định lượng và định tính của chất lượng tín dụng, phản ánh khách quan mức độ hiệu quả của phương thức ủy thác bán phần qua mạng lưới 126 điểm giao dịch xã.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng cho vay hộ nghèo tại Chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2014 - 2016 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực về quy mô và chất lượng:

Thứ nhất, quy mô tín dụng và doanh số cho vay duy trì đà tăng trưởng ổn định bình quân từ 8% đến 12%/năm. Mức cho vay bình quân một hộ nghèo tăng đều qua các năm, tiến gần đến hạn mức quy định tối đa 50 triệu đồng/hộ, đáp ứng cơ bản chi phí đầu tư con giống, cây trồng và vật tư nông nghiệp phục vụ sản xuất hàng hóa.

Thứ hai, tỷ lệ nợ quá hạn của chương trình cho vay hộ nghèo được kiểm soát ở mức rất an toàn, luôn duy trì dưới 0,5% tổng dư nợ (thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo an toàn 3% của toàn hệ thống NHCSXH). Tỷ lệ thu hồi nợ đến hạn và thu lãi đạt mức trên 98%, phản ánh ý thức trả nợ của người dân và chất lượng thẩm định từ cơ sở ngày càng nâng cao.

Thứ ba, mô hình ủy thác qua 4 tổ chức chính trị - xã hội chiếm trên 99% tổng dư nợ cho vay hộ nghèo toàn tỉnh. Trong đó, Hội Phụ nữ và Hội Nông dân chiếm tỷ trọng dư nợ lớn nhất (lần lượt khoảng 51% và 33%), mạng lưới hàng ngàn Tổ tiết kiệm và vay vốn tại thôn, khu phố phát huy tối đa hiệu quả trong việc bình xét công khai, hỗ trợ hộ nghèo tiếp cận vốn trong thời hạn quy định 5 ngày kể từ khi hoàn thiện hồ sơ.

Thứ tư, bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động tín dụng vẫn tồn tại hạn chế như nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác sang ngân hàng còn khiêm tốn; việc chuyển dịch cơ cấu vốn trung - dài hạn chưa tương xứng với chu kỳ kinh doanh; một số ít hộ vay sử dụng vốn phân tán, chưa kết hợp chặt chẽ giữa vay vốn với chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật khuyến nông.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu được lượng hóa trực quan thông qua hệ thống biểu đồ biến động nguồn vốn, biểu đồ tăng trưởng dư nợ và bảng phân tích cơ cấu nợ quá hạn phân theo từng tổ chức hội nhận ủy thác. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy cơ chế quản lý dân chủ "dân biết, dân làm, dân kiểm tra" tại 126 điểm giao dịch xã đã triệt tiêu hầu hết nguy cơ thất thoát vốn và giảm thiểu tối đa chi phí đi lại của người nghèo.

Khi so sánh với kinh nghiệm quản lý tín dụng tại NHCSXH tỉnh Bắc Giang (nơi duy trì tỷ lệ nợ quá hạn 0,21% nhờ cơ chế điều chuyển linh hoạt hàng chục tỷ đồng giữa các chương trình và xử lý dứt điểm 141 món nợ xấu tồn đọng theo Quyết định 892/QĐ-TTg) và NHCSXH tỉnh Lạng Sơn (nơi sáp nhập, củng cố 39 tổ yếu kém và kiểm tra 3.769 lượt Tổ tiết kiệm và vay vốn), thực tiễn tại Bắc Ninh cho thấy mức độ an toàn tín dụng là tương đương. Tuy nhiên, Bắc Ninh cần quyết liệt hơn trong việc phân loại nợ rủi ro do hộ vay chuyển đi khỏi địa phương và đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát trực tiếp sau giải ngân nhằm ngăn ngừa hiện tượng chiếm dụng vốn.

Ý nghĩa thực tiễn từ các kết quả trên khẳng định phương thức cho vay có hoàn trả, gắn trách nhiệm cộng đồng của Tổ tiết kiệm và vay vốn là công cụ hữu hiệu giúp người nghèo thay đổi nhận thức, xóa bỏ tư tưởng trông chờ ỷ lại vào trợ cấp của Nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại Chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2017 - 2020, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đa dạng hóa và tăng trưởng nguồn vốn cho vay: Tăng cường huy động tiền gửi từ tổ chức, cá nhân và cộng đồng người nghèo; tích cực tham mưu cho HĐND và UBND tỉnh Bắc Ninh trích từ 15% đến 20% nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách hàng năm để bổ sung nguồn vốn ủy thác địa phương sang NHCSXH, đảm bảo đáp ứng 100% nhu cầu vay vốn của hộ nghèo đủ điều kiện. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh phối hợp Sở Tài chính. Thời gian: Triển khai định kỳ hàng năm.
2. Cải tiến quy trình nghiệp vụ và nâng mức cho vay phù hợp: Đề xuất nâng hạn mức vay linh hoạt theo từng chu kỳ dự án nông nghiệp công nghệ cao từ mức 50 triệu đồng lên mức cao hơn theo quy định mới; tối ưu hóa thời gian thẩm định, phê duyệt hồ sơ xuống dưới 3 ngày làm việc; bố trí kỳ hạn trả nợ gốc và phân kỳ trả lãi phù hợp với mùa vụ thu hoạch nông sản của từng địa phương. Chủ thể thực hiện: Phòng Kế hoạch - Nghiệp vụ tín dụng. Thời gian: Giai đoạn 2017 - 2018.
3. Nâng cao năng lực hoạt động của các tổ chức nhận ủy thác và Tổ tiết kiệm và vay vốn: Tổ chức tập huấn nghiệp vụ tín dụng hàng năm cho 100% cán bộ đoàn thể cấp xã và ban quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn; thực hiện nghiêm túc quy trình bình xét công khai tại thôn xóm; phấn đấu nâng tỷ lệ Tổ tiết kiệm và vay vốn xếp loại Tốt đạt trên 95%, không còn tổ hoạt động yếu kém. Chủ thể thực hiện: 04 Tổ chức Chính trị - Xã hội cấp tỉnh, huyện và các Phòng giao dịch. Thời gian: Thực hiện thường xuyên từ 2017 - 2020.
4. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ và xử lý nợ tồn đọng: Thực hiện kiểm tra 100% các món vay trong vòng 30 ngày sau khi giải ngân; thiết lập quy chế phối hợp với chính quyền cấp xã quản lý chặt chẽ các trường hợp di biến động dân cư; kiên quyết chuyển hồ sơ sang cơ quan pháp luật xử lý đối với các trường hợp cố tình chây ỳ trốn nợ; chủ động lập hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ kịp thời đối với tổn thất do thiên tai, dịch bệnh theo đúng quy định. Chủ thể thực hiện: Phòng Kiểm tra - Kiểm soát nội bộ NHCSXH tỉnh. Thời gian: Liên tục từ 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng hệ thống NHCSXH: Tài liệu cung cấp góc nhìn sâu sắc về phương pháp đánh giá chất lượng tín dụng đa chiều, kỹ năng quản lý rủi ro và các giải pháp thực tế để củng cố hoạt động tại 126 điểm giao dịch xã, phường.
2. Cán bộ lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác: Giúp Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên nắm vững quy trình quản trị, phương pháp chấm điểm, củng cố hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn, nâng cao hiệu quả phối hợp với ngân hàng.
3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Các sở ban ngành (Sở LĐ-TB&XH, Sở Tài chính, UBND các cấp tại Bắc Ninh) có thêm căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách cấp bù lãi suất, ủy thác ngân sách địa phương và lồng ghép chương trình giảm nghèo với các đề án khuyến nông, khuyến lâm.
4. Học viên cao học, sinh viên và giảng viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo giá trị về cấu trúc, cơ sở lý luận tài chính vi mô, hệ thống chỉ tiêu phân tích chất lượng tín dụng chính sách và phương pháp nghiên cứu thực chứng tại cấp tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ tiêu nào phản ánh rõ nhất chất lượng cho vay hộ nghèo tại NHCSXH Bắc Ninh?
Chất lượng cho vay được phản ánh toàn diện qua sự kết hợp giữa mặt lượng và mặt chất, trong đó tiêu biểu nhất là tỷ lệ nợ quá hạn duy trì dưới mức an toàn 0,5% (chuẩn toàn hệ thống là dưới 3%) cùng tỷ lệ thu lãi đạt trên 98%. Đồng thời, tốc độ tăng trưởng dư nợ hàng năm đạt từ 8% đến 12% đi đôi với việc vốn vay đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Hạn mức và lãi suất cho vay hộ nghèo trong giai đoạn nghiên cứu được quy định thế nào?
Trong giai đoạn khảo sát, mức cho vay tối đa đối với một hộ nghèo là 50 triệu đồng/hộ, không yêu cầu tài sản bảo đảm. Lãi suất cho vay do Thủ tướng Chính phủ quyết định thống nhất từng thời kỳ với tính chất ưu đãi vượt trội so với ngân hàng thương mại, lãi suất nợ quá hạn được áp dụng bằng 130% lãi suất cho vay thông thường.

Phương thức cho vay ủy thác qua các tổ chức đoàn thể mang lại lợi ích gì?
Phương thức ủy thác qua 4 tổ chức chính trị - xã hội chiếm trên 99% dư nợ, giúp NHCSXH tiết giảm chi phí quản lý bộ máy, tận dụng mạng lưới đoàn thể tại cơ sở để bình xét công khai, quản lý sát sao người vay, đồng thời lồng ghép hiệu quả các hoạt động hướng dẫn khuyến nông, dạy nghề cho hội viên.

Cỡ mẫu và phạm vi khảo sát thực tế của luận văn được thiết kế ra sao?
Luận văn thu thập chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2014 - 2016 tại 01 Hội sở tỉnh và 07 Phòng giao dịch huyện, kết hợp khảo sát dữ liệu sơ cấp trên cỡ mẫu 350 hộ nghèo vay vốn và 60 cán bộ tín dụng, tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn tại 126 điểm giao dịch xã, phường trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Bài học kinh nghiệm từ tỉnh Bắc Giang và Lạng Sơn được ứng dụng như thế nào cho Bắc Ninh?
Bắc Ninh vận dụng bài học điều chuyển linh hoạt nguồn vốn giữa các chương trình và xử lý nợ khoanh, nợ xóa của Bắc Giang; đồng thời áp dụng kinh nghiệm của Lạng Sơn trong việc kiên quyết sáp nhập các tổ tiết kiệm hoạt động kém hiệu quả và tăng cường kiểm tra, phúc tra toàn diện hàng ngàn lượt tổ vay vốn mỗi năm.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về bản chất, vai trò và hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng chính sách dành cho hộ nghèo tại NHCSXH.
• Phân tích thực chứng giai đoạn 2014 - 2016 khẳng định Chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh đạt kết quả tích cực với quy mô dư nợ tăng trưởng ổn định, tỷ lệ nợ quá hạn duy trì dưới 0,5% và tỷ lệ thu lãi đạt trên 98%.
• Khẳng định mô hình ủy thác bán phần qua 4 tổ chức đoàn thể và mạng lưới 126 điểm giao dịch xã là trụ cột then chốt giúp tối ưu hóa chi phí vận hành và đưa vốn ưu đãi đến đúng đối tượng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ và khả thi về nguồn vốn, quy trình tín dụng, củng cố tổ chức ủy thác và kiểm soát nợ rủi ro cho lộ trình 2017 - 2020.
• Đây là công trình nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác quản trị rủi ro và hoạch định chính sách an sinh xã hội tại địa phương. Các cơ quan quản lý và đơn vị nghiên cứu có thể tham khảo toàn văn tài liệu để áp dụng vào thực tiễn quản trị tín dụng chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu tín dụng đến với hộ nghèo bằng nguồn vốn huy động lãi suất cao để cho vay ưu đãi hộ nghèo lãi suất thấp: Trong thực tế đời thường vì thiếu vốn nên người dân muốn làm gì cũng không làm được. Hầu hết các hộ nghèo phải “phát canh thu tô”, bán lúa non hoặc hoa lợi trước khi thu hoạch, hoặc đi vay nặng lãi để có thể sản xuất và duy trì cuộc sống. Vòng luẩn quẩn đó kéo dài từ năm này qua năm khác, từ thế hệ này qua thế hệ khác. Vì vậy, muồn giúp hộ nghèo trước hết phải giúp về tài chính.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phải thành lập “Quỹ cho vay ưu đãi hộ nghèo” do 3 ngân hàng tham gia đóng góp: NHNN, NHNT Việt Nam và NHNNo&PTNT Việt Nam. Nguồn vốn huy động theo lãi suất thị trường nhưng để cho hộ nghèo vay thì phải theo lãi suất ưu đãi với phương châm “bây giờ mình giúp họ, mai sau họ nuôi mình”. Quỹ cho vay ưu đãi hộ nghèo lúc bấy giờ cũng chỉ đạt khoảng 400 tỷ đồng và tồn tại không dài nhưng thực tế đã gặt hái được những thành quả đáng khích lệ, làm thay đổi quan điểm nhận thức đối với người người nghèo, tạo tiền đề để hình thành chủ trương chiến lược xoá đói giảm nghèo trên phạm vi cả nước. Khẩu hiệu “cho cần câu, hơn cho xâu cá” đã nâng vị thế và uy tín của NHNo&PTNT Việt Nam lên một bước đáng kể không những với nhân dân lao động trong nước mà cả cộng đồng quốc tế.

Thời kỳ tăng trưởng nguồn vốn mở rộng tín dụng trong nước và nước ngoài: Trên thực tế, NHNo&PTNT không có tư cách pháp nhân và khả năng tạo lập nguồn vốn và để tiếp tục mở rộng tín dụng đối với người nghèo, càng 5 không thể tiếp tục huy động vốn theo lãi suất cao để cho vay theo lãi suất thấp. Đã đến lúc phải có một tổ chức tín dụng được Nhà nước hỗ trợ về vốn hoạt động như một Ngân hàng thương mại quốc doanh mới có thể đảm đương được nhiệm vụ. Vì vậy, Ngân hàng phục vụ người nghèo thuộc NHNo&PTNT đã được ra đời theo Quyết định 525 ngày 31/8/1995 của Thủ tướng Chính phủ, khai trương hoạt động ngày 1/1/1996. Đến năm 2003, tức là sau 7 năm tồn tại và phát triển, NHPVNg đã đạt được những thành quả to lớn, là người bạn đồng hành của cộng đồng người nghèo, được dư luận trong nước hoan nghênh, cộng đồng quốc tế đánh giá và quan tâm giúp đỡ.

Thời kỳ sản xuất phát triển toàn diện, mức vốn cho vay cao cần phải đưa hộ nghèo từ sản xuất tự cung tự cấp chuyển dần sang sản xuất hàng hoá; đó là năm 2003, NHCSXH ra đời trên cơ sở tổ chức lại NHPVNg. NHCSXH là một dạng Ngân hàng chính sách trực tiếp phục vụ các chương trình mục tiêu kinh tế và xã hội đúng theo định hướng XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. NHCSXH được thành lập với mục tiêu cho vay các đối tượng chính sách, chủ yếu là người nghèo, góp phần vàog công cuộc xoá đói giảm nghèo. Hoạt động của NHCSXH không vì mục tiêu lợi nhuận, NHCSXH nhận bao cấp của Nhà nước.

Chính vì vậy có thể hiểu: “NHCSXH là tổ chức tín dụng Nhà nước, hoạt động không vì lợi nhuận, thực hiện cho vay với lãi suất và các điều kiện ưu đãi, vì mục tiêu chủ yếu là xoá đói giảm nghèo. Mô hình quản lý của ngân hàng chính sách xã hội Mô hình quản lý của NHCSXH là mô hình đặc thù, sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế và có hiệu lực thực sự; do 4 bộ phận hợp thành.