Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng phát triển việt nam sở giao dịch ii tp hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ UEH đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng phát triển Việt Nam.

• Tác giả: Vũ Văn Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Bảo Lãnh Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Ngân Hàng Phát Triển Việt Nam-Sở Giao Dịch II-TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO LÃNH, NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢO LÃNH TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VAY VỐN Ở CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Bảo lãnh Ngân hàng
• 1.2. Nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng đối với SMEs vay vốn ở các NHTM
• 1.3. Ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng cho SMEs vay vốn ở NHTM
• 1.4. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.5. Vai trò của SMEs
• 1.6. Mối quan hệ tín dụng giữa SMEs với NHTM
• 1.7. Mối quan hệ giữa VDB và các NHTM
• 1.8. Kinh nghiệm bảo lãnh tín dụng đối với SMEs của một số nước trên thế giới
• 1.8.1. Mô hình bảo lãnh tín dụng cho SMEs vay vốn NHTM tại Nhật Bản
• 1.8.2. Mô hình bảo lãnh tín dụng cho SMEs vay vốn NHTM tại Hàn Quốc
• 1.8.3. Những bài học kinh nghiệm từ các mô hình bảo lãnh nước ngoài
• 1.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN - SỞ GIAO DỊCH II-TP.
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng Phát triển Việt Nam- Sở Giao dịch II-TP.
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.1.4. Kết quả hoạt động từ 2009 đến 2012 của VDB- Sở Giao dịch II
• 2.2. Thực trạng nâng cao chất lượng bảo lãnh của Ngân hàng Phát triển Việt Nam-Sở Giao dịch II đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn
• 2.2.1. Cơ sở pháp lý về bảo lãnh tín dụng cho SMEs vay vốn tại NHTM
• 2.2.2. Mô hình bảo lãnh doanh nghiệp vay vốn NHTM của VDB
• 2.3. Thực trạng hoạt động bảo lãnh tại VDB-Sở Giao dịch II- Tp.
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế tồn tại
• 2.3.3. Nguyên nhân ảnh hưởng đến sự tồn tại
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO DOANH NGHỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM- SỞ GIAO DỊCH II- TP.
• 3.1. Định hướng phát triển của VDB-Sở Giao dịch II - TP.
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng cho SMEs vay vốn NHTM của VDB - Sở Giao dịch II-TP.
• 3.2.1. Nhóm giải pháp do bản thân VDB – Sở Giao dịch II - TP.HCM tổ chức thực hiện
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ
• 3.2.2.1. Đối với VDB
• 3.2.2.2. Đối với các NHTM
• 3.2.2.3. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.2.4. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chất lượng bảo lãnh tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tại Việt Nam. Với khoảng 95% doanh nghiệp thuộc loại hình này, việc nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng không chỉ giúp SMEs tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã có những chính sách và giải pháp nhằm cải thiện chất lượng bảo lãnh tín dụng, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho SMEs trong việc vay vốn và phát triển sản xuất kinh doanh.

1.1. Định nghĩa và vai trò của bảo lãnh tín dụng

Bảo lãnh tín dụng là hình thức mà ngân hàng cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện nghĩa vụ của mình. Điều này không chỉ giúp giảm rủi ro cho bên nhận bảo lãnh mà còn tạo điều kiện cho SMEs có thể thực hiện các hợp đồng kinh tế mà không cần phải có đủ uy tín ban đầu.

1.2. Tình hình hiện tại của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam

SMEs tại Việt Nam hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận nguồn vốn. Theo thống kê, khoảng 70% SMEs gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh, và 20% trong số đó có nguy cơ phá sản. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng để hỗ trợ họ vượt qua khó khăn.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng

Mặc dù có nhiều nỗ lực từ phía Ngân hàng Phát triển Việt Nam, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng cho SMEs. Các vấn đề như quy trình phê duyệt phức tạp, thiếu thông tin về khách hàng, và sự không đồng nhất trong các chính sách bảo lãnh vẫn tồn tại.

2.1. Quy trình phê duyệt bảo lãnh tín dụng

Quy trình phê duyệt bảo lãnh tín dụng hiện tại còn phức tạp và mất nhiều thời gian, điều này gây khó khăn cho SMEs trong việc tiếp cận nguồn vốn kịp thời. Cần có những cải cách để đơn giản hóa quy trình này.

2.2. Thiếu thông tin và dữ liệu về khách hàng

Nhiều ngân hàng gặp khó khăn trong việc thu thập và phân tích thông tin về khách hàng, dẫn đến việc đánh giá rủi ro không chính xác. Việc xây dựng hệ thống thông tin tín dụng hiệu quả là rất cần thiết.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng cho SMEs

Để nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng và các cơ quan chức năng. Các giải pháp này bao gồm cải cách quy trình phê duyệt, tăng cường đào tạo nhân viên ngân hàng, và xây dựng hệ thống thông tin tín dụng.

3.1. Cải cách quy trình phê duyệt bảo lãnh

Cần đơn giản hóa quy trình phê duyệt bảo lãnh tín dụng để giúp SMEs tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng hơn. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình này có thể giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.2. Tăng cường đào tạo nhân viên ngân hàng

Đào tạo nhân viên ngân hàng về các sản phẩm bảo lãnh tín dụng và cách đánh giá rủi ro sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các giải pháp đã được áp dụng tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều SMEs đã tiếp cận được nguồn vốn nhờ vào các chính sách bảo lãnh tín dụng hiệu quả.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, tỷ lệ phê duyệt bảo lãnh tín dụng cho SMEs đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các chính sách và giải pháp đã được triển khai.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc lắng nghe ý kiến của SMEs và cải tiến quy trình bảo lãnh là rất quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ.

V. Kết luận và tương lai của bảo lãnh tín dụng tại Việt Nam

Bảo lãnh tín dụng cho SMEs tại Việt Nam đang có những bước tiến tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Tương lai của bảo lãnh tín dụng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các ngân hàng.

5.1. Triển vọng phát triển của bảo lãnh tín dụng

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao từ SMEs, bảo lãnh tín dụng sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp.

5.2. Những thách thức trong tương lai

Các ngân hàng cần chuẩn bị đối mặt với những thách thức mới trong việc nâng cao chất lượng bảo lãnh tín dụng, bao gồm sự cạnh tranh từ các tổ chức tài chính phi ngân hàng và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO LÃNH, NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢO LÃNH TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VAY VỐN Ở CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Bảo lãnh Ngân hàng 1.1 Khái niệm Trong quá trình thực hiện các hợp đồng kinh tế, bảo lãnh là hình thức trong đó bên bảo lãnh đứng ra bảo lãnh phải có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ đối với bên nhận bảo lãnh nếu bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ của mình đối với bên nhận bảo lãnh. Có nhiều khái niệm khác nhau về bảo lãnh ngân hàng. Theo Trầm Thị Xuân Hương và cộng sự (2012, trang 157) [1], bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó NHTM cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc NHTM sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng nếu khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết. Khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho NHTM theo thỏa thuận.

Theo Luật các tổ chức tín dụng [2]: “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng theo thỏa thuận.2 Các bên tham gia Hình 1.1 Sơ đồ quy trình bảo lãnh tín dụng (1) Bên được bảo lãnh Bên nhận bảo lãnh (Khách hàng) (4) (Người thụ hưởng) (5) (2) (3) (6) Bên bảo lãnh (Các tổ chức tín dụng) Nguồn: Trầm Thị Xuân Hương và cộng sự ( 2012, trang 158) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 (1) Khách hàng và Bên nhận bảo lãnh ký Hợp đồng kinh tế. (2) Khách hàng đến tổ chức tín dụng để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh theo Hợp đồng kinh tế được ký kết. (3) Ngân hàng đồng ý cam kết bảo lãnh (Phát hành chứng thư bảo lãnh hoặc Hợp đồng bảo lãnh. (4) Khách hàng cung cấp Chứng thư bảo lãnh, Bên thụ hưởng thực hiện nghĩa vụ Hợp đồng kinh tế.

(6) Tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ tài chính của mình theo yêu cầu của Bên thụ hưởng. - Bên bảo lãnh: Bên bảo lãnh thực hiện yêu cầu bảo lãnh của khách hàng và thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đối với bên thụ hưởng trong trường hợp khách hàng không thực hiện (hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ của mình). Bên bảo lãnh đảm bảo nghĩa vụ của mình thông qua phát hành Chứng thư bảo lãnh. Đó là cam kết đơn phương của Tổ chức tín dụng về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho Khách hàng trong trường hợp Khách hàng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Bên thụ hưởng.

Thông thường bên bảo lãnh là những cá nhân, tổ chức có năng lực pháp luật, có năng lực về tài chính và có uy tín để đảm bảo cho nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ với bên nhận bảo lãnh. Theo luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH-12 ngày 16/6/2010 thì bên bảo lãnh là tổ chức tín dụng bao gồm: ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân. Theo quy định của Nghị định số 141/2006/NĐ-CP ngày 22/11/2006 của Chính phủ thì mức vốn pháp định của các NHTM sẽ từ 3.000 tỷ đồng trở lên lớn hơn so với Công ty tài chính (có vốn pháp định tối thiểu là 500 tỷ đồng) và Quỹ tín dụng nhân dân (vốn pháp định là 0,1 tỷ đồng). Chính vì vậy LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 hầu hết các Chứng thư bảo lãnh do các NHTM phát hành do các NHTM có năng lực về tài chính và uy tín của mình.

Trường hợp một số Hợp đồng kinh tế có giá trị lớn, Bên hưởng thụ còn đưa ra điều kiện buộc các bên phải chọn một số NHTM lớn có uy tín để đứng ra bảo lãnh. - Bên nhận bảo lãnh: là tất cả các chủ thể của nền kinh tế, có thể là doanh nghiệp, tổ chức, hợp tác xã, … cho đến các cá nhân. Đây là đối tượng chịu rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng kinh tế với Khách hàng. Trong trường hợp Khách hàng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình, họ sẽ chịu rủi ro.

Để phòng tránh rủi ro này, cũng như cam kết thực hiện Hợp đồng của 2 Bên, Khách hàng yêu cầu Tổ chức tín dụng thực hiện bảo lãnh cho mình. - Bên được bảo lãnh: là khách hàng có yêu cầu bên bảo lãnh thực hiện cam kết nghĩa vụ tài chính nhằm phục vụ các mối quan hệ kinh tế phát sinh. Cũng giống như bên nhận bảo lãnh, bên được bảo lãnh là tất cả các chủ thể của nền kinh tế, có thể là các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã… trong và ngoài nước. Đây là đối tượng không chịu rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng kinh tế.

Để đảm bảo thực hiện hợp đồng và phòng ngừa rủi ro cho đối tác Bên được bảo lãnh đã yêu cầu Tổ chức tín dụng phát hành chứng thư bảo lãnh cho Bên nhận bảo lãnh.3 Vai trò của bảo lãnh - Đối với ngân hàng bảo lãnh (Bên bảo lãnh): Khi thực hiện bảo lãnh, NHTM đã trực tiếp nhận rủi ro về mình. Trường hợp Bên bảo lãnh không thực hiện hợp đồng, NHTM sẽ gánh chịu tổn thất. Trước hết, khi tham gia nghiệp vụ bảo lãnh, NHTM thu được lợi ích trực tiếp của bảo lãnh đó là sự đóng góp của phí bảo lãnh với lợi nhuận ngân hàng. Phí bảo lãnh được tính theo công thức: Phí bảo lãnh = Tỷ lệ phí(%) * Giá trị bảo lãnh * Thời gian bảo lãnh Phí bảo lãnh chiếm tỷ lệ khá lớn trong tổng phí dịch vụ các ngân hàng hiện đại.

Một ưu điểm trong bảo lãnh là NHTM không phải xuất vốn ra ngay do vậy chưa phải sử dụng vốn của mình, không phải trả chi phí huy động và không phải mất chi phí cơ hội cho cho mục đích kinh doanh khác. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Không những đóng góp vào lợi nhuận, bảo lãnh còn làm đa dạng hoá các loại hình dịch vụ nói riêng và hoạt động ngân hàng nói chung, làm giảm sự phụ thuộc vào tín dụng. Mà tăng tỷ trọng thu từ dịch vụ là xu hướng phát triển của các NHTM hiện đại ngày nay. Ngoài ra, thực hiện bảo lãnh giúp ngân hàng thực hiện chính sách khách hàng.

Một mặt đáp ứng nhu cầu và gắn bó hơn với khách hàng truyền thống, mặt khác thu hút được các khách hàng mới. Điều này làm lợi cho ngân hàng không chỉ về mặt thu phí bảo lãnh mà còn thúc đẩy các hoạt động khác của ngân hàng như huy động vốn, thanh toán và tín dụng phát triển,. Sự hỗ trợ của bảo lãnh và các hoạt động khác của ngân hàng thể hiện ở chỗ chúng tác động lẫn nhau trong việc cung cấp thông tin về khách hàng, thực hiện chính sách khách hàng và cùng làm tăng uy tín ngân hàng. Chẳng hạn việc thu hút thêm khách hàng bảo lãnh cũng có nghĩa là ngân hàng có thể thu được một khoản tiền gửi từ việc thực hiện, thanh toán công trình và tăng lượng tín dụng do cho vay thêm với khách hàng.

Và một ngân hàng với các hoạt động khác phát triển sẽ tạo uy tín cho khách hàng tới bảo lãnh. Cuối cùng, bảo lãng nâng cao uy tín và tăng cường quan hệ của ngân hàng đặc biệt là trên trường quốc tế. Thông qua bảo lãnh ngoài nước, ngân hàng mở rộng quan hệ đối ngoại của mình. Bảo lãnh thành công, ngân hàng tạo được thế mạnh và uy tín ,giúp ngân hàng tăng bạn hàng và lợi nhuận.

- Đối với bên được bảo lãnh: Tại sao một doanh nghiệp cần tới NHTM để được bảo lãnh? Chúng ta đã biết rằng trong các hoạt động kinh tế, sự tin cậy lẫn nhau luôn luôn cần thiết và sẽ làm giảm chi phí của mỗi bên. Tuy vậy, không phải lúc nào các đối tác cũng có đủ thông tin để tin tưởng lẫn nhau, đặc biệt trong quá trình hợp tác lần đầu và với đối tác nước ngoài không có sự quen biết nhau. Vì vậy, thông qua bảo lãnh, doanh nghiệp có thể thực hiện các hợp đồng với đối tác của mình ngay cả khi họ chưa có đủ uy tín với đối tác, mặc dù họ có khả năng thực hiện nó. Bên cạnh đó, do bảo lãnh còn là công cụ tài trợ tín dụng cho doanh nghiệp trong tương lai.

Vì vậy, doanh nghiệp có thể nhận được tài trợ vốn từ NHTM trong trường hợp họ không thực hiện được hợp đồng, khi đó NHTM sẽ thực hiện nghĩa vụ bồi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 thường thay cho doanh nghiệp. Đó là hình thức tài trợ tín dụng gián tiếp cho doanh nghiệp. Hơn nữa, sử dụng bảo lãnh ngân hàng giúp doanh nghiệp tiết kiệm được khoản vốn đáng kể, có thêm nguồn tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động, doanh nghiệp chỉ phải trả một khoản phí bảo lãnh tương đối thấp. Ngoài ra, khi được NHTM bảo lãnh, doanh nghiệp sẽ chịu sự giám sát trực tiếp của NHTM, nhờ đó mà doanh nghiệp có tránh nhiệm hơn và hoàn thành các nghĩa vụ của mình đối với ngân hàng.

- Đối với bên nhận bảo lãnh: Trước tiên, bảo lãnh có vai trò đảm bảo quyền lợi cho người nhận bảo lãnh. Tránh được rủi ro do bên được bảo lãnh gây ra. Giảm nguy cơ thiệt hại cho bên nhận bảo lãnh vì dù sao NHTM cũng là một tổ chức có uy tín và năng lực tài chính. Trong một số lĩnh vực bảo lãnh có giá trị lớn, bên nhận bảo lãnh thậm chí còn chỉ định NHTM phát hành bảo lãnh để đảm bảo các yêu cầu của mình trong hợp đồng được thực hiện một cách đầy đủ và tránh được rủi ro.

- Đối với nền kinh tế: Bảo lãnh ngân hàng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong mọi mặt của nền kinh tế. Từ lĩnh vực vay vốn, phát hành chứng khoán, đấu thầu, bảo hành công trình… đều có sự hiện diện của nghiệp vụ bảo lãnh. Do vậy bảo lãnh có vai trò rất quan trọng, bao gồm: + Bảo lãnh ngân hàng có vai trò như một chất xúc tác làm điều hoà và xúc tiến hàng loạt các quan hệ hợp đồng trong nền kinh tế. Nhờ có bảo lãnh các bên yên tâm tham gia ký kết hợp đồng và có trách nhiệm với các nghĩa vụ đã ký kết.