mở đầu và được đón nhận tại thị trường đó. Do đó, việc mở rộng thị trường xuất khẩu giúp doanh nghiệp kéo dài vòng đời cho sản phẩm của mình và giải quyết được vấn đề tiêu 11 thụ sản phẩm với các sản phẩm sắp hết vòng đời tại một thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp 2. Phương thức mở rộng thị trường xuất khẩu ❖ Mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều rộng Phát triển thị trường theo chiều rộng tức là doanh nghiệp cố gắng mở rộng phạm vi thị trường tăng thị phần sản phẩm bằng các khách hàng mới. Phương thức này được doanh nghiệp sử dụng trong các trường hợp: - Thị trường sản phẩm hiện tại của doanh nghiệp có xu hướng bão hoà - Doanh nghiệp không có khả năng cạnh tranh được trên thị trường hiện tại - Rào cản về chính trị luật pháp (quan hệ quốc tế) quá lớn đối với doanh nghiệp trên thị trường hiện tại.
- Doanh nghiệp có đủ điều kiện năng lực để mở rộng thêm thị trường mới để tăng doanh thu lợi nhuận hoặc không có khả năng tăng thêm thị phần của mình trên thị trường đang kinh doanh. Đây là một hướng đi đúng đắn để doanh nghiệp tăng thêm thị phần sản phẩm của mình trên thị trường quốc tế góp phần nâng cao doanh thu lợi nhuận doanh nghiệp. Phát triển thị trường theo chiều rộng có thể hiểu theo ba cách: - Theo tiêu thức địa lý: Phát triển thị trường theo chiều rộng chính là tăng cường sự hiện diện của doanh nghiệp tại địa bàn mới bằng các sản phẩm hiện tại tức là doanh nghiệp mang sản phẩm sang tiêu thụ tại các vùng mới để thu hút thêm khách hàng tăng doanh số bán sản phẩm. Tuy nhiên để đảm bảo thành công cho công tác phát triển thị trường lúc này doanh nghiệp cần phải nghiên cứu thị trường, xác định điều kiện thị trường, đặc điểm khách hàng và nhu cầu khách hàng tại địa bàn mới để đưa ra các chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp.
- Theo tiêu thức sản phẩm: Phát triển thị trường theo chiều rộng tức là doanh nghiệp đem bán những sản phẩm mới vào thị trường hiện tại (thực chất là phát triển sản phẩm) doanh nghiệp. Luôn đưa ra những sản phẩm mới có tính năng phù hợp với người tiêu dùng hơn, khiến họ có mong muốn tiếp tục tiêu dùng sản phẩm của doanh nghiệp. Thường áp dụng chính sách đa dạng hoá sản phẩm theo yêu cầu của khách hàng. - Theo tiêu thức khách hàng: Phát triển thị trường theo chiều rộng tức là doanh nghiệp kích thích, khuyến khích các nhóm khách hàng mới tiêu thụ sản phẩm của 12 doanh nghiệp, có thể khách hàng của đối thủ cạnh tranh, có thể khách hàng không tiêu dùng tuyệt đối (khách hàng tiềm năng của doanh nghiệp).
Muốn thực hiện được điều đó doanh nghiệp cần hiểu được rõ nhu cầu của khách hàng, điểm mạnh điểm yếu của đối thủ cạnh tranh để có những hoạt động hợp lý trong việc giành khách hàng của thị trường. ❖ Mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều sâu Phát triển thị trường theo chiều sâu tức là doanh nghiệp cố gắng tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trường hiện tại. Hướng phát triển này thường chịu ảnh hưởng bởi sự cạnh tranh, rào cản về sức mua, địa lý. Do vậy doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ về thị trường, quy mô, cơ cấu mặt hàng và sự cạnh tranh, tiềm lực của doanh nghiệp để đảm bảo cho sự thành công của hoạt động phát triển thị trường.
Phát triển thị trường theo chiều sâu thường được doanh nghiệp sử dụng khi: + Thị trường hiện tại lớn và ổn định có xu hướng điều kiện môi trường tốt cho sản phẩm của doanh nghiệp. + Doanh nghiệp có khả năng và điều kiện cạnh tranh tại thị trường này. + Sản phẩm doanh nghiệp có uy tín trên thị trường và đang được ưa chuộng. Phát triển thị trường theo chiều sâu cũng được hiểu theo ba cách: - Theo tiêu thức địa lý: Phát triển thị trường theo chiều sâu tức là doanh nghiệp cố gắng bán thêm hàng hoá vào địa bàn vốn là thị trường của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp sử dụng các công cụ marketing các chiêu dụ khách hàng, đánh bật đối thủ cạnh tranh và có thể tiến tới độc chiếm thị trường - Theo tiêu thức khách hàng: Phát triển thị trường theo chiều sâu là việc doanh nghiệp nỗ lực bán thêm sản phẩm của mình vào nhóm khách hàng của doanh nghiệp. Bằng cách phục vụ của mình doanh nghiệp muốn biến nhóm khách hàng đó trở thành khách hàng trung thành của mình. - Theo tiêu thức sản phẩm: Phát triển thị trường có nghĩa là doanh nghiệp tăng cường bán một loại sản phẩm với mức cao nhất có thể trên thị trường doanh nghiệp. Để làm tốt công việc này doanh nghiệp phải định được ngành hàng, lĩnh vực mà mình có lợi thế nhất để đầu tư mạnh cho sản xuất kinh doanh tạo được thế độc quyền.
Tóm lại, dù mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều dọc hay chiều sâu thì doanh nghiệp đều phải cần nghiên cứu kỹ thị trường, xác định và đánh giá về mặt hàng của mình và sự cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Các yếu tố ảnh hưởng đến mở rộng thị trường xuất khẩu ❖ Nhóm yếu tố khách quan Các yếu tố thuộc quốc gia nhập khẩu: - Hệ thống rào cản thương mại của thị trường nhập khẩu Những rào cản thương mại được các quốc gia xây dựng lên để bảo vệ các ngành sản xuất nội địa. Rào cản thương mại phổ biến bao gồm rào cản thuế quan và rào cản phi thuế quan. Nhìn chung, các rào cản thương mại sẽ gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong việc đáp ứng những yêu cầu khắt khe của nước sở tại, gia tăng chi phí dẫn đến việc phải cộng chi phí vào giá bán lẻ, làm giảm đi khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp tại thị trường nước ngoài.
Các doanh nghiệp nhỏ với nguồn lực có hạn sẽ chịu ảnh hưởng lớn của những rào cản thương mại này. - Đặc điểm của thị trường sản phẩm tại các quốc gia nhập khẩu: Sự khác biệt văn hoá, áp lực cạnh tranh thị trường ở mỗi quốc gia gây áp lực lớn tới việc mở rộng thị trường của doanh nghiệp, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có những chiến lược và sự cải tiến phù hợp về giá cả, sản phẩm, xúc tiến, phân phối để thâm nhập và ổn định tại thị trường nước ngoài. Các nhân tố thuộc quốc gia xuất khẩu: - Tiềm năng phát triển ngành sản xuất: Các yếu tố thuộc tiềm năng phát triển của ngành như yếu tố tự nhiên, yếu tố kinh tế - xã hội, văn hoá, chính trị, pháp luật… ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Lợi thế so sánh đã chỉ ra rằng khi quốc gia có hàm lượng nhân tố đầu vào mà quốc gia đó có lợi thế so sánh cao một cách tương đối thì sẽ sản xuất được hàng hoá rẻ hơn tương đối và có lợi thế so sánh về mặt hàng này.
Do vậy, khi doanh nghiệp có hàm lượng các yếu tố sản xuất đầu vào đủ cao, thì doanh nghiệp có thể cạnh tranh theo chiến lược chi phí thấp. Ưu thế giá cả sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và thuận lợi hơn trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu. - Chiến lược phát triển ngành: Việc Nhà nước ban hành những chiến lược phát triển ngành hàng phù hợp có ảnh hưởng nhất định tới hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp được hưởng lợi từ các chính sách phát triển của Nhà nước sẽ thuận lợi hơn trong khâu sản xuất và xuất khẩu sản phẩm của mình ra thị trường nước ngoài.
14 - Quy định pháp luật: Quy định về pháp luật bao gồm nhiều quy định khác nhau như quy định về thuế, quy định về khâu sản xuất… Việc Nhà nước ra quy định phù hợp sẽ hỗ trợ cho doanh nghiệp nhiều hơn trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu. ❖ Nhóm yếu tố chủ quan - Nguồn lực của doanh nghiệp: Nguồn lực của doanh nghiệp có vai trò chủ đạo trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu. Những doanh nghiệp có nguồn lực tốt có thể phát triển sản phẩm tốt hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường sở tại và hạn chế những khó khăn trong quá trình thâm nhập, mở rộng thị trường. Ngược lại, những doanh nghiệp có nguồn lực nhỏ hơn sẽ gặp phải nhiều khó khăn nhất định như rào cản thương mại, khi không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ khả năng xoay sở trước những yêu cầu khắt khe đó.
- Hàng hoá xuất khẩu của doanh nghiệp: Chủng loại hàng hoá mà doanh nghiệp cung cấp sẽ ảnh hưởng đến tốc độ và khả năng mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp đó. Hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ có hiệu quả tốt hơn khi sản phẩm/dịch vụ doanh nghiệp cung cấp có nhu cầu cao tại thị trường đó. Ngược lại, những sản phẩm có nhu cầu thấp sẽ khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thâm nhập và mở rộng thị trường. Lúc này sẽ đòi hỏi doanh nghiệp cần có những chiến lược phù hợp để có thể nâng cao hiệu quả mở rộng thị trường nhập khẩu của mình.
- Chiến lược phát triển của doanh nghiệp: Việc sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp có khả năng thâm nhập dễ dàng vào thị trường nước ngoài không, hay hiệu quả mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp phụ thuộc vào cả ở việc doanh nghiệp đó có đưa ra chiến lược phát triển phù hợp hay không. Chiến lược tốt không chỉ giúp sản phẩm có chất lượng tốt hơn mà còn có thể nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, từ đó giúp cho hoạt động mở rộng thị trường diễn ra hiệu quả hơn. Thông qua việc phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp sẽ có thể phát huy những điểm mạnh, hạn chế, khắc phục những tồn tại của mình, qua đó nâng cao hiệu quả của hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu. Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu ❖ Nhóm giải pháp về sản phẩm Đây luôn là giải pháp cần được ưu tiên hàng đầu trong hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp, bởi sản phẩm sẽ ảnh hưởng lớn tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tại thị trường nước sở tại.
Những ngành hàng mang yếu tố cạnh tranh cao đòi hỏi doanh nghiệp cần có chính sách phát triển sản phẩm sao cho phù hợp với từng thị trường nhất định.