Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng tmcp á châu, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Lê Thanh Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động bảo lãnh của Ngân hàng thƣơng mại
• 1.1.1. Khái niệm về bảo lãnh ngân hàng
• 1.2. Chức năng của hoạt động bảo lãnh
• 1.2.1. Chức năng bảo đảm
• 1.2.2. Chức năng tài trợ
• 1.2.3. Chức năng đôn đốc việc thực hiện nghĩa vụ
• 1.3. Vai trò của hoạt động bảo lãnh
• 1.3.1. Đối với doanh nghiệp (bên được bảo lãnh)
• 1.3.2. Đối với ngân hàng phát hành bảo lãnh
• 1.3.3. Đối với nền kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu
• 2.1.1. Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức hoạt động
• 2.1.2.1. Cơ cấu tổ chức tại Hội Sở chính
• 2.1.2.2. Cơ cấu tổ chức các chi nhánh
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của ACB (2008-2012)
• 2.1.3.1. Huy động vốn
• 2.1.3.2. Dịch vụ tín dụng
• 2.2. Thực trạng về chất lượng hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu
• 2.2.1. Những chỉ tiêu định tính
• 2.2.2. Những chỉ tiêu định lượng
• 2.2.2.1. Thu nhập từ hoạt động bảo lãnh so với tổng thu nhập phí của ACB
• 2.2.2.2. Số dư bảo lãnh phân theo mục đích bảo lãnh của ACB theo từng năm (chốt đến 31/12 hàng năm)
• 2.2.2.3. Số dư bảo lãnh của ACB qua các loại tiền tệ
• 2.2.2.4. Dư nợ bảo lãnh quá hạn
• 2.2.2.5. Số dư bảo lãnh của ACB phân theo bảo lãnh trong nước và bảo lãnh ngoài nước (chốt đến 31/12 hàng năm)
• 2.2.2.6. So sánh với các ngân hàng khác
• 2.3. Khảo sát thực tế về chất lượng hoạt động bảo lãnh tại ACB
• 2.4. Nhận xét về chất lượng hoạt động bảo lãnh tại ACB
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu đến năm 2020
• 3.1.1. Định hướng chung
• 3.1.2. Định hướng mở rộng hoạt động bảo lãnh
• 3.2. Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu
• 3.2.1. Nhóm giải pháp do ACB tổ chức thực hiện
• 3.2.1.1. Giải pháp về con người
• 3.2.1.2. Giải pháp về quản trị rủi ro
• 3.2.1.3. Giải pháp về công nghệ
• 3.2.1.4. Giải pháp về quy trình, thủ tục bảo lãnh
• 3.2.1.5. Giải pháp về marketing và củng cố thương hiệu
• 3.2.1.6. Giải pháp về khách hàng
• 3.2.1.7. Một số giải pháp khác
• 3.2.2. Các đề xuất đối với Chính phủ và các cơ quan hữu quan
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục
• Phụ lục 01. Phiếu khảo sát
• Phụ lục 02. Bảng tổng hợp và phân tích phiếu khảo sát
• Phụ lục 03. Một số cách phân loại bảo lãnh khác
• Phụ lục 04. Các hình minh họa

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Á Châu

Hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Á Châu (ACB) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế. Bảo lãnh ngân hàng không chỉ là một sản phẩm tài chính mà còn là một công cụ giúp doanh nghiệp tăng cường uy tín và khả năng tiếp cận vốn. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc mở rộng hoạt động bảo lãnh là cần thiết để ACB khẳng định vị thế của mình trên thị trường.

1.1. Khái niệm và chức năng của bảo lãnh ngân hàng

Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên này không thực hiện đúng cam kết. Chức năng chính của bảo lãnh bao gồm bảo đảm nghĩa vụ tài chính, tài trợ cho doanh nghiệp và đôn đốc việc thực hiện nghĩa vụ.

1.2. Vai trò của bảo lãnh ngân hàng đối với doanh nghiệp

Bảo lãnh ngân hàng giúp doanh nghiệp tiết kiệm vốn, tăng cường uy tín và tạo điều kiện thuận lợi trong việc ký kết hợp đồng. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững.

II. Thách thức trong hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Á Châu

Mặc dù hoạt động bảo lãnh tại ACB đã có những bước phát triển, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết. Các rủi ro trong bảo lãnh, sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và nhu cầu ngày càng cao từ phía khách hàng là những vấn đề cần được chú trọng.

2.1. Rủi ro trong hoạt động bảo lãnh

Rủi ro trong bảo lãnh có thể đến từ việc bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ, dẫn đến ngân hàng phải gánh chịu tổn thất. Việc đánh giá rủi ro là rất quan trọng để đảm bảo an toàn tài chính cho ngân hàng.

2.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại khác đang gia tăng, đòi hỏi ACB phải cải thiện chất lượng dịch vụ bảo lãnh và đưa ra các giải pháp hấp dẫn hơn để thu hút khách hàng.

III. Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Á Châu

Để mở rộng hoạt động bảo lãnh, ACB cần triển khai một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình, nâng cao năng lực nhân sự và ứng dụng công nghệ hiện đại.

3.1. Cải tiến quy trình và thủ tục bảo lãnh

Cải tiến quy trình bảo lãnh giúp giảm thiểu thời gian xử lý và nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Việc đơn giản hóa thủ tục sẽ thu hút nhiều doanh nghiệp hơn đến với dịch vụ bảo lãnh của ACB.

3.2. Nâng cao năng lực nhân sự trong lĩnh vực bảo lãnh

Đào tạo và phát triển đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp sẽ giúp ACB cung cấp dịch vụ bảo lãnh chất lượng cao hơn. Nhân viên có kiến thức và kỹ năng tốt sẽ tạo ra sự tin tưởng từ phía khách hàng.

3.3. Ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo lãnh

Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xử lý hồ sơ bảo lãnh sẽ giúp ACB nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng các phần mềm quản lý hiện đại sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ngân hàng Á Châu

Việc áp dụng các giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ACB. Sự gia tăng doanh thu từ dịch vụ bảo lãnh và sự hài lòng của khách hàng là những minh chứng rõ ràng cho sự thành công này.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động bảo lãnh

Doanh thu từ dịch vụ bảo lãnh đã tăng trưởng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của ACB trong lĩnh vực này. Khách hàng ngày càng tin tưởng vào dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng.

4.2. Hài lòng của khách hàng về dịch vụ bảo lãnh

Khảo sát cho thấy tỷ lệ hài lòng của khách hàng về dịch vụ bảo lãnh tại ACB đạt mức cao. Điều này cho thấy ngân hàng đã đáp ứng tốt nhu cầu và mong đợi của khách hàng.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Á Châu

Hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Á Châu có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Việc tiếp tục cải tiến và mở rộng dịch vụ sẽ giúp ACB khẳng định vị thế của mình trên thị trường tài chính.

5.1. Tương lai của hoạt động bảo lãnh

Với xu hướng phát triển của nền kinh tế, nhu cầu về dịch vụ bảo lãnh sẽ ngày càng tăng. ACB cần chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu này và phát triển các sản phẩm bảo lãnh đa dạng hơn.

5.2. Định hướng phát triển của ngân hàng Á Châu

ACB sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ để mở rộng hoạt động bảo lãnh. Định hướng này không chỉ giúp ngân hàng phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn tái cơ cấu nền kinh tế 2008 - 2012, hoạt động bảo lãnh ngân hàng nổi lên như một công cụ tài trợ phi tín dụng trọng yếu, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa vòng quay vốn và giảm thiểu rủi ro giao dịch. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB), thu nhập từ dịch vụ bảo lãnh ghi nhận bước nhảy vọt ấn tượng từ 9,798 tỷ đồng vào năm 2008 lên 145,591 tỷ đồng vào năm 2012, tương đương mức tăng trưởng hơn 14,8 lần sau 5 năm. Tuy nhiên, quy mô số dư bảo lãnh của ACB tại thời điểm cuối năm 2012 đạt 6.078,188 tỷ đồng, vẫn còn khoảng cách khá xa so với các ngân hàng quốc doanh lớn như Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) với 65.841,413 tỷ đồng hay Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) với 47.047,825 tỷ đồng.

Trước sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt và sự suy giảm của thị trường xây dựng - bất động sản trong giai đoạn hậu khủng hoảng, ACB đối mặt với thách thức lớn về tốc độ xử lý nghiệp vụ và chính sách định giá phí. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng chất lượng hoạt động bảo lãnh tại ACB từ năm 2008 đến năm 2012, đối chuẩn trực tiếp với 4 ngân hàng thương mại quy mô lớn (BIDV, Vietcombank, Sacombank, Eximbank). Từ đó, công trình đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn quy trình, đa dạng hóa danh mục sản phẩm, nâng tỷ trọng đóng góp của thu phí bảo lãnh lên trên 18% tổng thu nhập dịch vụ và phát triển thị phần bảo lãnh an toàn định hướng đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Hoạt động bảo lãnh ngân hàng được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và các cam kết cấp tín dụng ngoại bảng. Về mặt pháp lý, luận văn vận dụng các quy định tại Thông tư 28/2012/TT-NHNN ngày 03/10/2012 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các thông lệ quốc tế như Quy tắc thực hành thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu (URDG 758). Bảo lãnh ngân hàng được xác định là hình thức cấp tín dụng mà bên bảo lãnh cam kết bằng văn bản sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh nếu phát sinh vi phạm hợp đồng kinh tế gốc.

Khung phân tích của đề tài tập trung vào 5 nhóm khái niệm cốt lõi: bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh vay vốn và thư tín dụng dự phòng (Standby L/C). Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp mô hình đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng (SERVQUAL điều chỉnh) và khung quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được chia thành hai nhóm: chỉ tiêu định lượng (số dư bảo lãnh, doanh thu phí, dư nợ bảo lãnh quá hạn) và chỉ tiêu định tính (mức độ đa dạng sản phẩm, mạng lưới đại lý quốc tế, tốc độ phục vụ và mức độ an toàn nghiệp vụ).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm bảo đảm tính xác thực khoa học:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2008 - 2012 của ACB và 4 ngân hàng so sánh gồm Vietcombank, BIDV, Eximbank, Sacombank.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực tế triển khai từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2013 với cỡ mẫu phát ra là 100 phiếu, thu về 75 phiếu hợp lệ (tỷ lệ phản hồi đạt 75%). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chọn lọc hướng trực tiếp đến các đại diện doanh nghiệp đang phát hành bảo lãnh tại ACB.
• Phương pháp phân tích: Ứng dụng kỹ thuật thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ tăng trưởng liên hoàn, phân tích cơ cấu danh mục và xử lý dữ liệu khảo sát bằng phần mềm SPSS. Việc lựa chọn phương pháp này giúp kiểm định tương quan giữa các tiêu chí nghiệp vụ với mức độ thỏa mãn của khách hàng, tạo cơ sở thực nghiệm vững chắc để nhận định chính xác năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Tăng trưởng thu nhập dịch vụ vượt bậc: Doanh thu phí bảo lãnh tại ACB tăng từ 9,798 tỷ đồng (năm 2008) lên 72,905 tỷ đồng (năm 2010) và chạm mốc 145,591 tỷ đồng (năm 2012). Tỷ trọng thu phí bảo lãnh trong tổng thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ tăng mạnh từ 1,61% lên 18,15%, đưa bảo lãnh trở thành mảng đóng góp phí lớn thứ 2 toàn hệ thống ACB sau dịch vụ thanh toán (501,220 tỷ đồng năm 2012).
• Quy mô số dư mở rộng liên tục: Tổng số dư cam kết bảo lãnh tăng 252%, từ 1.726,887 tỷ đồng (2008) lên 5.961,594 tỷ đồng (2011) và đạt 6.078,188 tỷ đồng (2012). Trong cơ cấu tiền tệ năm 2012, số dư bằng USD chiếm tỷ trọng áp đảo với 3.038,576 tỷ đồng (khoảng 49,99%), VND đạt 2.858,670 tỷ đồng (47,03%), còn lại là EUR và JPY. Về phạm vi địa lý, bảo lãnh ngoài nước chiếm tỷ trọng ưu thế với 51,67% (3.140,379 tỷ đồng) so với 48,33% của bảo lãnh trong nước.
• Kiểm soát chất lượng tín dụng hoàn hảo: Dư nợ bảo lãnh quá hạn tại ACB duy trì ở mức 0 đồng trong suốt 5 năm liên tiếp. Ngân hàng chưa từng phải xử lý nợ quá hạn do trả thay khách hàng, phản ánh quy trình thẩm định tài sản bảo đảm và phân tích năng lực khách hàng vận hành vô cùng chặt chẽ.
• Hiệu suất sinh lời cao nhưng thị phần còn khiêm tốn: Dù số dư bảo lãnh năm 2012 của ACB (6.078,188 tỷ đồng) thấp hơn Sacombank (10.987,417 tỷ đồng), nhưng thu phí bảo lãnh của ACB (145,591 tỷ đồng) lại vượt trội so với Sacombank (100,389 tỷ đồng) và Eximbank (114,361 tỷ đồng).

Thảo luận kết quả

Sự bứt phá về thu phí bảo lãnh của ACB bắt nguồn từ uy tín thương hiệu vững chắc và việc sớm hoàn thiện nền tảng công nghệ ngân hàng lõi TCBS. Đặc biệt, việc triển khai tiện ích "Xác thực và quản lý thư bảo lãnh trên ACB Online" từ ngày 28/03/2013 đã gia tăng tính minh bạch, triệt tiêu nguy cơ giả mạo chứng thư bảo lãnh.

Tuy nhiên, kết quả khảo sát 75 doanh nghiệp chỉ ra những hạn chế đáng lưu tâm. Mức biểu phí niêm yết của ACB dao động từ 1,6% đến 2,5%/năm, cao hơn đáng kể so với Sacombank (0,48% - 1,92%/năm) và Vietcombank (0,6% - 2,4%/năm). Điều này dẫn đến 53,33% - 58,67% khách hàng đánh giá chính sách phí và tốc độ giải quyết hồ sơ của ACB chỉ ở mức trung bình. Có 44% - 49,3% ý kiến cho rằng quy trình thủ tục và mức độ đa dạng sản phẩm chưa có sự khác biệt vượt trội so với các ngân hàng đối thủ.

Trong thực tế phân tích dữ liệu học thuật, các chỉ báo này được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột kép so sánh tốc độ tăng trưởng doanh thu phí và số dư bảo lãnh giai đoạn 2008 - 2012, kết hợp biểu đồ tròn mô tả cơ cấu phân bổ ngoại tệ (USD chiếm 49,99%, VND 47,03%, các ngoại tệ khác chiếm 2,98%) và bảng ma trận đối chuẩn hiệu quả thu phí trên quy mô số dư giữa 5 ngân hàng thương mại.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đơn giản hóa và số hóa quy trình thẩm định: Khối Vận hành và Khối Khách hàng Doanh nghiệp cần tái cấu trúc quy trình phát hành bảo lãnh tự động trên kênh ACB Online, cắt giảm thủ tục giấy tờ trung gian, phấn đấu rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ 24 - 48 giờ xuống dưới 8 giờ làm việc trong giai đoạn 2013 - 2014.
• Xây dựng chính sách biểu phí linh hoạt theo phân hạng rủi ro: Khối Quản lý Tài chính cần điều chỉnh biên độ phí bảo lãnh từ mức 1,6% - 2,5%/năm xuống khung 1,0% - 2,0%/năm đối với các khách hàng truyền thống có xếp hạng tín dụng cao và dòng tiền ổn định, tạo động lực tăng trưởng số dư bảo lãnh tối thiểu 15% - 20%/năm từ năm 2014.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và đào tạo nhân sự: Trung tâm Đào tạo ACB chủ trì tổ chức các khóa huấn luyện chuyên sâu về pháp luật bảo lãnh quốc tế (URDG 758, ISP98) cho 100% cán bộ tín dụng và nhân viên dịch vụ khách hàng tại 281 chi nhánh và phòng giao dịch trên toàn quốc trước quý IV/2014.
• Tăng cường quản trị rủi ro đạo đức và công nghệ bảo mật: Tích hợp mã định danh điện tử QR Code trên từng chứng thư bảo lãnh giấy và văn bản điện tử, phân quyền phê duyệt theo hạn mức chặt chẽ nhằm duy trì tỷ lệ nợ quá hạn bảo lãnh ở mức 0% đến năm 2020.
• Khuyến nghị cơ quan quản lý nhà nước: Đề xuất Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo lãnh điện tử, đồng thời mở rộng cổng chia sẻ dữ liệu thông tin tín dụng quốc gia (CIC) giúp các ngân hàng thương mại tra cứu lịch sử cam kết ngoại bảng của doanh nghiệp kịp thời.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban điều hành và cán bộ hoạch định chiến lược ngân hàng: Nắm bắt mô hình tổ chức, phương thức quản trị danh mục bảo lãnh và chiến lược đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi để gia tăng năng lực cạnh tranh cho hệ thống ngân hàng thương mại.
• Chuyên viên quan hệ khách hàng doanh nghiệp và thẩm định tín dụng: Tham khảo chi tiết các bước thẩm định tính khả thi của hợp đồng kinh tế, kỹ thuật phòng ngừa rủi ro tranh chấp chứng thư bảo lãnh và phương pháp tư vấn sản phẩm bảo lãnh phù hợp cho từng ngành hàng.
• Giám đốc tài chính (CFO) và kế toán trưởng doanh nghiệp: Hiểu rõ cơ chế phát hành, điều kiện ràng buộc trong hợp đồng cấp bảo lãnh để chủ động lựa chọn ngân hàng phát hành với mức phí và điều kiện ký quỹ tối ưu nhất.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng công trình như một tài liệu học thuật giá trị về phân tích số liệu tài chính ngoại bảng, thực hành khảo sát thị trường qua SPSS và phương pháp luận nghiên cứu định lượng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

• Tốc độ tăng trưởng thu phí dịch vụ bảo lãnh của ACB giai đoạn 2008 - 2012 đạt kết quả ra sao? Doanh thu phí bảo lãnh của ACB đạt bước tiến nhảy vọt, tăng từ 9,798 tỷ đồng năm 2008 lên 145,591 tỷ đồng năm 2012 (tăng gấp 14,8 lần). Tỷ trọng đóng góp của mảng này trong tổng thu nhập hoạt động dịch vụ tăng mạnh từ 1,61% lên 18,15%.
• Cơ cấu số dư bảo lãnh của ACB theo loại tiền tệ có đặc điểm gì nổi bật? Số dư bảo lãnh bằng đồng USD luôn chiếm ưu thế lớn nhất, đạt 3.038,576 tỷ đồng (chiếm khoảng 49,99% tổng số dư năm 2012). Đồng VND xếp thứ hai với 2.858,670 tỷ đồng (47,03%), tiếp theo là EUR (103,739 tỷ đồng) và JPY (33,998 tỷ đồng).
• ACB đã làm thế nào để duy trì tỷ lệ nợ quá hạn bảo lãnh ở mức 0% suốt 5 năm? ACB thực hiện nghiêm ngặt khâu thẩm định tính khả thi của dự án và uy tín của bên được bảo lãnh. Việc kiểm soát chặt chẽ tài sản bảo đảm và sớm vận hành tiện ích quản lý thư bảo lãnh trực tuyến đã triệt tiêu hoàn toàn rủi ro gian lận và trả nợ thay.
• Khảo sát thực tế của luận văn chỉ ra điểm hạn chế lớn nhất trong dịch vụ bảo lãnh tại ACB là gì? Kết quả khảo sát 75 khách hàng doanh nghiệp cho thấy có 53,33% - 58,67% ý kiến đánh giá tốc độ giải quyết thủ tục và chính sách biểu phí (1,6% - 2,5%/năm) của ACB chỉ ở mức trung bình, chưa thực sự cạnh tranh so với các ngân hàng thương mại khác.
• Luận văn sử dụng phương pháp và cỡ mẫu khảo sát như thế nào? Tác giả phát 100 phiếu khảo sát và thu về 75 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 75%) từ các doanh nghiệp phát hành bảo lãnh tại ACB trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 9/2013, sau đó làm sạch và phân tích đo lường trên phần mềm thống kê SPSS.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về bảo lãnh ngân hàng và cơ chế kiểm soát rủi ro cam kết ngoại bảng theo Thông tư 28/2012/TT-NHNN.
• Phân tích sự tăng trưởng vượt bậc của doanh thu phí bảo lãnh ACB từ 9,798 tỷ đồng lên 145,591 tỷ đồng giai đoạn 2008 - 2012 với tỷ lệ nợ quá hạn duy trì tuyệt đối ở mức 0%.
• Xác định rõ ràng các nút thắt về thời gian xử lý nghiệp vụ và biểu phí dịch vụ bảo lãnh thông qua phân tích dữ liệu khảo sát 75 doanh nghiệp.
• Đưa ra 5 nhóm giải pháp đồng bộ về tinh gọn quy trình số hóa, linh hoạt hóa biểu phí, nâng cao chất lượng nhân sự và hoàn thiện khung pháp lý.
• Thiết lập dữ liệu đối chuẩn thực tiễn giữa ACB và 4 ngân hàng thương mại quy mô lớn gồm BIDV, Vietcombank, Sacombank và Eximbank.

Để mở rộng thị phần bền vững, ACB cần khẩn trương số hóa quy trình phê duyệt bảo lãnh trực tuyến và áp dụng chính sách phí ưu đãi ngay trong năm 2014, hướng tới hiện thực hóa mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt Nam vào năm 2020. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn luận văn để áp dụng ngay những giải pháp phát triển nghiệp vụ bảo lãnh chuyên sâu vào thực tiễn quản trị ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong giai đoạn hiện nay, xu hƣớng chung của nền kinh tế Việt Nam là tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đẩy mạnh sự phát triển đất nƣớc và tăng cƣờng hoà nhập với kinh tế khu vực và thế giới. Để đảm bảo cho sự phát triển này, vốn cần cho nền kinh tế ví nhƣ máu cần cho một cơ thể sống. Với vai trò “ trái tim” của nền kinh tế, hệ thống ngân hàng đang trở mình trong công cuộc đổi mới và đa dạng hoá nghiệp vụ ngân hàng.

Trong môi trƣờng cạnh tranh ngày càng găy gắt, việc hoàn thiện và phát triển các hoạt động là hƣớng đi và phƣơng châm cho các ngân hàng tồn tại và phát triển. Và xét cho cùng đây chính là sự đáp ứng cho yêu cầu hiện đại hoá, đa dạng hoá hoạt động ngân hàng và xu thế hội nhập của nền kinh tế. Bảo lãnh là một trong những sản phẩm của ngân hàng thƣơng mại hiện đại. Bảo lãnh đóng một vai trò rất to lớn đối với ngân hàng, với doanh ngiệp và với nền kinh tế.

Trong thời gian qua, sự phát triển và khởi sắc của nghiệp vụ bảo lãnh tuy tích cực nhƣng còn chƣa tƣơng xứng với vai trò và tiềm năng của nó đối với hệ thống ngân hàng và nền kinh tế. Nhận thức đƣợc vấn đề trên nên sau một thời gian học tập và làm việc tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu, tôi quyết định chọn đề tài: “Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu”. Mục tiêu của luận văn - Tìm hiểu về hoạt động bảo lãnh tại các Ngân hàng thƣơng mại - Đi sâu phân tích thực trạng và chất lƣợng hoạt động bảo lãnh tại ACB. - Qua quá trình nghiên cứu, đƣa ra những điểm mạnh cũng nhƣ điểm yếu về hoạt động bảo lãnh tại ACB.

Từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục, hoàn thiện và mở rộng hoạt động này tại ACB. Nhiệm vụ của luận văn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Để hoàn thành mục tiêu của luận văn, cần phải làm những nhiệm vụ sau: - Tìm hiểu cơ sở lý luận về hoạt động bảo lãnh ngân hàng - Tìm hiểu về thực trạng hoạt động bảo lãnh tại ACB - Tìm hiểu về những rủi ro của hoạt động bảo lãnh - Tìm hiểu về nhu cầu của khách hàng đối với sản phẩm bảo lãnh - Tìm hiểu về các yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoạt động bảo lãnh: thƣơng hiệu của ngân hàng,năng lực tài chính, môi trƣờng kinh doanh và đặc điểm văn hóa xã hội, nguồn nhân lực, công nghệ….  Từ đó tìm ra các hƣớng giải pháp để hoàn thiện và mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ACB. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phƣơng pháp hệ thống hóa, phân tích thống kê, so sánh, tổng hợp…đánh giá sự phát triển trong quy mô, cơ cấu hoạt động bảo lãnh tại ACB và một số ngân hàng khác.

Luận văn còn sử dụng phƣơng pháp khảo sát khách hàng trong phân tích đo lƣờng sự hài lòng của khách hàng về hoạt động bảo lãnh tại ACB. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là hoạt động bảo lãnh tại ACB. Tuy nhiên, để đạt đƣợc hiệu quả cao hơn thì luận văn sẽ tìm hiểu thêm về hoạt động bảo lãnh ở những NHTM khác ở Việt Nam. Từ cơ sở nghiên cứu đó mới có sự so sánh, đánh giá chính xác và tìm ra giải pháp để phát triển mở rộng hoạt động này tại ACB.

- Phạm vi nghiên cứu: Từ năm 2008-2012 6. Kết cấu luận văn GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU CHƢƠNG 1: Tổng quan về hoạt động bảo lãnh của Ngân hàng thƣơng mại LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 CHƢƠNG 2: Thực trạng về chất lƣợng hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu CHƢƠNG 3: Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Hoạt động bảo lãnh của Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm về bảo lãnh ngân hàng “Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của Ngân hàng bảo lãnh đƣợc lập trên một văn bản để cam kết với Bên có quyền (gọi là bên thụ hƣởng bảo lãnh). Nếu khi đến hạn bên có nghĩa vụ (bên đƣợc bảo lãnh) không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các cam kết đã nêu trong hợp đồng dân sự, thì với tƣ cách là ngân hàng bảo lãnh sẽ đứng ra thực hiện nghĩa vụ thay cho bên đƣợc bảo lãnh” (Nguyễn Đăng Dờn và cộng sự, 2011, trang 214). “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên bảo lãnh cam kết bằng văn bản với bên nhận bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên đƣợc bảo lãnh khi bên đƣợc bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh; bên đƣợc bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn trả cho bên bảo lãnh theo thỏa thuận” (Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, 2012, trang 1-2) “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó ACB cam kết bằng văn bản với bên nhận bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho ACB theo thỏa thuận” (Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu, 2013, trang 2).

Từ các khái niệm trên, có thể hiểu rằng Bảo lãnh là một cam kết bằng văn bản của bên bảo lãnh với bên nhận bảo lãnh, theo đó bên bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên đƣợc bảo lãnh khi bên đƣợc bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh, và LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 bên đƣợc bảo lãnh phải hoàn trả hoặc phải nhận nợ bắt buộc với bên bảo lãnh cho các nghĩa vụ tài chính mà bên bảo lãnh đã thực hiện thay mình.  Các bên tham gia trong bảo lãnh ngân hàng Trong một bảo lãnh ngân hàng thƣờng có ít nhất 3 thành phần sau: Bên bảo lãnh (NHTM): Là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài cam kết bảo lãnh cho nghĩa vụ của Bên đƣợc bảo lãnh. Bên đƣợc bảo lãnh: Là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài), cá nhân là ngƣời cƣ trú và tổ chức là ngƣời không cƣ trú đƣợc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài bảo lãnh cho nghĩa vụ của mình. Bên nhận bảo lãnh: Là tổ chức, cá nhân là ngƣời cƣ trú hoặc ngƣời không cƣ trú có quyền thụ hƣởng bảo lãnh.

Ngoài ra có thể còn có các bên liên quan khác nhƣ: bên bảo lãnh đối ứng, bên xác nhận bảo lãnh, bên bảo đảm cho nghĩa vụ của bên đƣợc bảo lãnh….  Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh ngân hàng  Sơ đồ 1.1 : Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh ngân hàng (Nguồn: Tài liệu nghiệp vụ nội bộ của ACB) (1): Quan hệ giữa bên đƣợc bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh: Đây là mối quan hệ gốc, là cơ sở phát sinh yêu cầu bảo lãnh, đƣợc thể hiện dƣới dạng: hợp đồng mua bán, hợp đồng thi công, hồ sơ mời thầu, đơn dự thầu…Trong mối quan hệ này, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 bên đƣợc bảo lãnh có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện cam kết đối với bên nhận bảo lãnh. (2): Quan hệ giữa bên đƣợc bảo lãnh và bên bảo lãnh (NHTM): Dựa vào quan hệ gốc giữa bên đƣợc bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh, ngân hàng phát hành cam kết bảo lãnh theo yêu cầu của bên đƣợc bảo lãnh. Mối quan hệ này thể hiện thông qua Hợp đồng cấp bảo lãnh.

Đây là văn bản thỏa thuận giữa ngân hàng với bên đƣợc bảo lãnh về quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc thực hiện bảo lãnh của ngân hàng. Bên đƣợc bảo lãnh có nghĩa vụ hoàn trả cho ngân hàng số tiền đã trả thay khi ngân hàng phải thanh toán cho bên nhận bảo lãnh theo cam kết bảo lãnh. (3): Quan hệ giữa bên nhận bảo lãnh và bên bảo lãnh (NHTM): Ngân hàng bảo lãnh có trách nhiệm thanh toán cho bên nhận bảo lãnh khi bên đƣợc bảo lãnh vi phạm các nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh. Quan hệ này thể hiện thông qua cam kết bảo lãnh.

Cam kết bảo lãnh là văn bản bảo lãnh của NHTM với bên nhận bảo lãnh theo một trong các hình thức sau: - Thƣ bảo lãnh: là văn bản cam kết của NHTM với bên nhận bảo lãnh về việc NHTM sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên đƣợc bảo lãnh khi bên đƣợc bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh. - Hợp đồng bảo lãnh: Là văn bản thỏa thuận giữa NHTM và bên nhận bảo lãnh hoặc giữa NHTM, bên nhận bảo lãnh và các bên có liên quan (nếu có) về việc NHTM sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên đƣợc bảo lãnh khi bên đƣợc bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh. - Thƣ tín dụng dự phòng: là văn bản cam kết của NHTM với bên thụ hƣởng về việc NHTM sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của mình (ngƣời mở L/C) khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ của mình đối với ngƣời thụ hƣởng L/C. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Hình thức cam kết khác: do các bên tự thỏa thuận không trái với quy định của pháp luật Việt Nam.2 Chức năng của hoạt động bảo lãnh 1.1 Chức năng bảo đảm Đây là chức năng quan trọng nhất của bảo lãnh ngân hàng.

Theo chức năng này ngƣời thụ hƣởng sẽ nhận đƣợc sự bồi thƣờng về mặt tài chính trong trƣờng hợp ngƣời đƣợc bảo lãnh vi phạm cam kết. Bằng việc cam kết chi trả khi bên đƣợc bảo lãnh vi phạm nghĩa vụ, ngân hàng phát hành bảo lãnh đã tạo ra sự bảo đảm cho bên nhận bảo lãnh. Đây chính là mục đích ra đời của bảo lãnh ngân hàng. Chính sự tin tƣởng này tạo điều kiện cho các giao dịch đƣợc tiến hành một cách thuận lợi và dễ dàng.