Chương 1: Tổng quan về hiệu ứng nhiệt của bê tông tuổi sớm kết cấu cầu và các giải pháp để kiểm soát nhiệt và hạn chế vết nứt Chương 2: Cơ sở lý thuyết về truyền nhiệt và xây dựng mô hình tính toán nhiệt độ và ứng suất trong kết cấu bê tông tuổi sớm Chương 3: Thực nghiệm xác định đặc trưng nhiệt và cường độ của bê tông tro bay cường độ cao sử dụng trong công trình cầu Chương 4: Phân tích một số giải pháp để kiểm soát nhiệt và giảm thiểu vết nứt trong bê tông kết cấu cầu ở tuổi sớm Kết luận và Kiến nghị Ngoài ra là các phần Tài liệu tham khảo và Danh mục các công trình đã công bố của tác giả. TỔNG QUAN VỀ HIỆU ỨNG NHIỆT CỦA BÊ TÔNG TUỔI SỚM KẾT CẤU CẦU VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ KIỂM SOÁT NHIỆT VÀ HẠN CHẾ VẾT NỨT 1. Quá trình thủy hóa của xi măng Pooc lăng Quá trình thủy hóa của xi măng là phản ứng của các khoáng vật thành phần xi măng với nước dẫn đến các thay đổi hóa học và cơ lý. Quá trình này sinh ra một lượng nhiệt nhất định nào đó.
Nhiệt thủy hóa là một đặc tính của xi măng Poóc –lăng, lượng nhiệt được giải phóng phụ thuộc vào thành phần xi măng, nhiệt độ bảo dưỡng, tỷ lệ nước/xi măng và độ mịn của xi măng. Thành phần xi măng bao gồm 4 khoáng vật chính là: tricalcium silicate (C3S), dicalcium silicate (C2S), tricalciumaluminate (C3A) và tetracalcium aluminoferrite (C4AF) [4]. Thành phần hóa học của xi măng Poóc lăng và tên viết tắt của chúng được nêu trong bảng 1. Tên viết tắt của ô xit và hợp chất hóa học của xi măng Pooc lăng [94] Ôxit Tên viết tắt Hợp chất Tên viết tắt của hợp chất CaO C 3CaO.SiO2 (alit) C3 S SiO2 S 2CaO.SiO2 (belit) C2 S Al2O3 A 3CaO.Al2O3 C3 A Fe2O3 F 4CaO.Fe2O3 C4AF MgO M 4CaO.SO3 C4A3S SO3 S 3CaO.
Các phản ứng của quá trình thủy hóa Phản ứng thủy hóa của 4 khoáng chất quan trọng nhất trong xi măng và nước được thể hiện trong các phương trình từ (1. Giai đoạn đầu của quá trình thủy hóa xảy ra tác dụng nhanh của alit với nước tạo ra hydrosilicat canxi và hydroxit canxi [4]: 2(3CaO.1) 6 Vì đã có hydroxit canxi tách ra từ C3S nên C2S thủy hóa chậm hơn C3S và tách ra ít Ca(OH)2 hơn: 2(2CaO.2) Khoáng C3A phản ứng với nước rất nhanh chóng và gây ra sự phát triển về nhiệt. Ngay sau khi trộn với nước, trên bề mặt các hạt xi măng đã có lớp sản phẩm xốp, không bền, có tinh thể dạng tấm mỏng lục giác. Cấu trúc dạng tơi xốp này làm giảm độ bền của xi măng.
Dạng ổn định, sản phẩm phản ứng nhanh của nó là hydro canxi aluminat 6 nước có tinh thể hình lập phương (3CaO.3) Để làm chậm quá trình đông kết, khi nghiền clanhke cần cho thêm một lượng thạch cao từ 3-5% so với khối lượng xi măng. Canxi sunfat đóng vai trò là chất hoạt động hóa học của xi măng, tác dụng với aluminat tricanxit ngay từ đầu để tạo thành ettringite: 3CaO.4) C3A sẽ tiếp tục phản ứng với thạch cao cho đến khi tất cả các thạch cao được sử dụng hết, sau đó C3A sẽ bắt đầu phản ứng với Ettringite để tạo thành monosulfate: 3CaO.5) Thủy hóa khoáng C4AF: 4CaO.Fe2O3 + mH2O = 3CaO.6) Hydroferit sẽ nằm lại trong thành phần của gel xi măng, còn hydroaluminat sẽ lại tác dụng với thạch cao như phản ứng trên. Nhiệt thủy hóa Lượng và động học của nhiệt được tạo ra bởi quá trình thủy hóa xi măng là một thông số quan trọng để dự đoán sự phát triển nhiệt độ và phân bố nhiệt độ trong một cấu kiện bê tông [93]. Sự thủy hóa của xi măng Pooc-lăng là một phản ứng hóa học tỏa nhiệt cao [94].
Thông thường, khoảng một nửa tổng nhiệt lượng thủy hóa được tỏa ra trong khoảng từ 1 đến 3 ngày sau khi trộn xi măng với nước [97]. 7 Dưới các điều kiện thông thường, luồng nhiệt sản sinh ra trong quá trình thủy hóa của xi măng được phân thành 5 giai đoạn (Hình 1. Tốc độ tỏa nhiệt trong quá trình thủy hóa của xi măng [94] * Giai đoạn I (giai đoạn hòa tan <15 phút): Phản ứng hóa học xảy ra ngay sau khi xi măng tiếp xúc với nước bởi vì các ion hòa tan trong nước sẽ phản ứng với C 3A và thạch cao. Sự hình thành ettringite sau phản ứng thủy hóa ban đầu sẽ làm giảm mạnh tốc độ của phản ứng hóa học trong thời điểm cuối của giai đoạn I.
Giai đoạn này có ảnh hưởng rất nhỏ đến sự hình thành cường độ của bê tông. Hỗn hợp sẽ ngay lập tức bước sang giai đoạn ngủ đông. Giai đoạn II (giai đoạn ngủ đông 1-2h): Trong giai đoạn này, nồng độ của các ion trong dung dịch sẽ giảm từ từ theo dung dịch của pha rắn. Hồ xi măng giữ nguyên trạng thái dẻo.
Giai đoạn này không hỗ trợ gì trong việc phát triển cường độ của bê tông. Tuy nhiên, giai đoạn này lại có ý nghĩa quyết định cho tính công tác của bê tông, cho phép vận chuyển bê tông đến công trình. Giai đoạn III (giai đoạn gia tốc - max10h ): Alit (C3S) và belit (C2S) trong xi măng bắt đầu thủy hóa và tỏa nhiệt. Trong giai đoạn này, sự đông kết của bê tông được bắt đầu, tốc độ tỏa nhiệt tăng lên rất nhanh kèm theo đó là lượng nhiệt tỏa ra rất lớn.
Silicat sẽ đạt được tốc độ tỏa nhiệt cao ở cuối giai đoạn này. Cường độ của bê tông được phát triển trong giai đoạn gia tốc này, trong đó quá trình đông kết sẽ kết thúc và sự đóng rắn sớm sẽ bắt đầu. Do đó, giai đoạn gia tốc đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình hình thành bê tông. Giai đoạn IV (giai đoạn giảm tốc): Tốc độ phát sinh nhiệt thủy hóa giảm và chuyển sang quá trình kiểm soát khuếch tán.
Trong giai đoạn này, bề dày của các hạt ngậm nước tăng lên và diện tích bề mặt của các phần không ngậm nước giảm xuống. Lớp xi măng đã thủy hóa đóng vai trò như một bề mặt khuếch tán và đóng vai trò quan 8 trọng đến tính thấm của nước và các ion tan rã, còn ettringite được chuyển sang pha monosulfat. Giai đoạn V (giai đoạn ổn định): Lớp xi măng đã thủy hóa xung quanh các hạt xi măng dày lên, làm giảm đáng kể tốc độ phát nhiệt thủy hóa. Trong giai đoạn này, hợp chất xi măng đã thủy hóa rất khó kết tủa do phần khoảng trống ban đầu được lấp đầy bởi nước được bao phủ bằng xi măng đã thủy hóa.
Sự thủy hóa của xi măng hoàn toàn được điều khiển bởi quá trình khuếch tán. Các yếu tố ảnh hưởng đến tổng nhiệt thủy hóa và sự phát triển nhiệt thủy hóa Các yếu tố sau đây ảnh hưởng đến tổng nhiệt thủy hóa và sự phát triển nhiệt thủy hóa trong bê tông: 1. Thành phần hóa học của xi măng Tốc độ và lượng nhiệt được giải phóng ứng với một thành phần hóa học nào đó của xi măng phụ thuộc vào độ tăng nhiệt độ của bê tông. Tốc độ phát nhiệt thủy hóa đối với một hợp chất xi măng có thể được tính toán bằng cách đánh giá từng hợp chất riêng lẻ và tỉ lệ phần trăm của nó trong xi măng.
Người ta đã chứng minh rằng tỷ lệ tương đối của các hợp chất hóa học hoặc hợp chất Bogue (như C3S, C2S, C3A và C4AF) và độ mịn của chúng xác định lượng nhiệt mà chúng tạo ra trong quá trình thủy hóa cũng như tốc độ sinh nhiệt [62]. Ngoài ra, lượng xi măng được sử dụng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và độ lớn nhiệt sinh ra vì số lượng sản phẩm phản ứng có sẵn để thủy hóa và tạo nhiệt [17]. Hàm lượng xi măng càng cao, độ tăng nhiệt độ càng cao. Các loại xi măng có hàm lượng dicalcium silicate (C2S) và/hoặc tetracalcium aluminoferrite (C4AF) cao thường được coi là xi măng tỏa nhiệt thấp, trong khi xi măng có hàm lượng tricalcium silicate (C3S) và tricalcium aluminate (C3A) cao thường giải phóng nhiệt cao.2 cho thấy nhiệt độ thủy hóa điển hình cho từng pha xi măng chính [88].
Nhiệt thủy hóa của các pha xi măng (McCullough và Rasmussen, 1999) [88] Thành phần Nhiệt thủy hóa J/g C3 S 500 C2 S 260 C3 A 850 C4AF 420 C (Vôi tự do) 1165 MgO 850 1. Độ mịn của xi măng. Lượng nhiệt thủy hóa tỏa ra phụ thuộc vào độ mịn của xi măng bởi vì phản ứng thủy hóa bắt đầu diễn ra từ bề mặt của các hạt xi măng. Độ mịn lớn sẽ tạo ra diện tích bề mặt lớn làm gia tăng tốc độ phản ứng giữa xi măng và nước.2 trình bày ảnh hưởng của độ mịn của xi măng đến tốc độ thủy hóa trên cùng một loại xi măng.
Rõ ràng độ mịn lớn gây ra tốc độ thủy hóa cao của xi măng trong một vài ngày đầu. Ảnh hưởng của độ mịn đến tốc độ thủy hóa của xi măng (ACI 207. Loại và lượng phụ gia khoáng Hầu hết các loại bê tông ngày nay kết hợp SCMs để cải thiện tính chất bê tông, như tro bay và xỉ. Nói chung, SCMs làm trì hoãn quá trình thủy hóa, giảm đỉnh nhiệt độ và kéo dài quá trình sinh nhiệt.
Tổng nhiệt lượng thủy hóa nhìn chung là lớn nhất trong 10 xi măng nguyên chất và giảm với sự tăng của hàm lượng phụ gia khoáng trong thành phần hỗn hợp [93]. Sử dụng các phụ gia khoáng hoạt tính thay thế một phần xi măng có hiệu quả trong việc kiểm soát và giảm thiểu độ tăng nhiệt độ do đó làm giảm nhiệt thủy hóa [19]. Phụ gia hóa học Phụ gia hóa học thường được sử dụng trong hỗn hợp bê tông để cải thiện tính công tác và cường độ, giảm hàm lượng nước (và đôi khi hàm lượng phụ gia khoáng hoạt tính), trì hoãn hoặc tăng tốc quá trình thủy hóa, cuốn không khí, cải thiện độ bền hoặc làm thay đổi các tính chất bê tông khác có liên quan. Ngày nay, phụ gia tăng tốc, làm chậm và giảm nước (phạm vi thấp, trung bình và cao) được sử dụng trong hầu hết các hỗn hợp bê tông.
Ảnh hưởng của những phụ gia này về thủy hóa, cường độ, tính thấm, độ bền, tính công tác, và các tính chất khác đã được nghiên cứu [101]. Tỉ lệ nước/vật liệu chất kết dính Khoảng trống ban đầu được lấp đầy bởi nước sẽ được thay thế một phần hoặc hoàn toàn bởi sản phẩm của quá trình thủy hóa. Nếu tỷ lệ w/c quá thấp, xi măng không thể thủy hóa hoàn toàn do không đủ khoảng trống cho các sản phẩm thủy hóa hình thành. Nói chung, xi măng thủy hóa hoàn toàn đòi hỏi tỉ lệ w/c tối thiểu là 0,42 [92].