HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ ĐỨC THẮNG GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG BỎ HOANG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH Ngành: Phát triển Nông thôn Mã số: 8620116 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Thanh Cúc NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Bắc Ninh, ngày .… tháng … năm 2019 Tác giả luận văn Vũ Đức Thắng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Mai Thanh Cúc đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức của UBND thị xã Từ Sơn cùng các cơ quan đơn vị của thị xã đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Bắc Ninh, ngày. năm 2019 Tác giả luận văn Vũ Đức Thắng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình, hộp. viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstracts. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Ý nghĩa khoa học và những đóng góp mới của đề tài. Cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề bỏ hoang đất nông nghiệp. Nguyên tắc, vai trò trong sử dụng đất nông nghiệp. Nội dung nghiên cứu vấn đề bỏ hoang đất nông nghiệp.
Yếu tố ảnh hưởng tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm về khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp ở một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm về khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp ở Việt Nam.
Bài học kinh nghiệm cho Thị xã Từ Sơn. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu. 35 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Vị trí địa lý. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội. Đánh giá chung.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý, phân tích thông tin.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng bỏ hoang đất nông nghiệp và các giải pháp đã tiến hành trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Thực trạng về quan điểm, chính sách về vấn đề bỏ hoang đất nông nghiệp ở thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Thực trạng công tác quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Các giải pháp đang thực hiện trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Yếu tố thiếu lao động tham gia sản xuất nông nghiệp. Yếu tố hiệu quả sản xuất nông nghiệp thấp, bấp bênh. Yếu tố điều kiện sản xuất khó khăn, ruộng đất manh mún.
Yếu tố thu nhập chính từ phi nông nghiệp. Chính sách pháp luật về quản lý đất đai. Tâm lý, tư duy của người nông dân đối với việc sử dụng đất nông nghiệp. Định hướng phát triển kinh tế của Thị xã Từ Sơn.
Các giải pháp khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Cơ sở đề xuất giải pháp. Đề xuất một số giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. 91 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kết luận và kiến nghị. Đối với nhà nước. Đối với chính quyền Thị xã Từ Sơn. 110 Tài liệu tham khảo.
115 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BOT Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao BT Xây dựng - chuyển giao BVTV Bảo vệ thực vật CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CN-TTCN Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp GTSX Giá trị sản xuất HĐND Hội đồng nhân dân HTX DVNN Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp KHKT Khoa học kỹ thuật KT-XH Kinh tế xã hội NSNN Ngân sách nhà nước NTTS Nuôi trồng thủy sản PTNT Phát triển nông thôn SXKD Sản xuất kinh doanh SXNN Sản xuất nông nghiệp UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Mức độ manh mún đất đai ở một số tỉnh Bắc Bộ. Dân số trung bình phân theo giới tính, thành thị, nông thôn. Số lượng mẫu điều tra.
Hiện trạng sử dụng đất thị xã Từ Sơn năm 2018. Diện tích và cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2018. Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2014 – 2018 .4 Thực trạng diện tích đất nông nghiệp bỏ hoang trên địa bàn Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn năm 2016 – 2018. Nguyên nhân dẫn đến bỏ hoang diện tích đất nông nghiệp năm 2018 trên địa bàn Thị xã Từ Sơn.
Diện tích đất nông nghiệp được giao/hộ. Diện tích đất nông nghiệp được sử dụng của nhóm hộ điều tra. Tình hình bỏ hoang đất nông nghiệp của nhóm hộ điều tra. Một số yếu tố ảnh hưởng dẫn đến các hộ bỏ hoang đất nông nghiệp.
Số lượng và cơ cấu hộ phân theo ngành nghề sản xuất chính. Cơ cấu trình độ lao động Thị xã Từ Sơn năm 2016. Cơ cấu hộ theo ngành nghề của Thị xã Từ Sơn năm 2011, 2016. Phân bổ lao động theo ngành nghề của nhóm hộ có đất nông nghiệp bỏ hoang.
Chi phí sản xuất bình quân trên 1 sào của một số cây trồng. Hiệu quả kinh tế bình quân/sào/năm của một số cây trồng. Ảnh hưởng của hệ thống tưới tiêu tới diện tích đất nông nghiệp bỏ hoang của hộ. Ảnh hưởng của chất lượng đất nông nghiệp tới diện tích bỏ hoang của hộ điều tra.
Mức độ phân tán ruộng đất của diện tích đất nông nghiệp bỏ hoang của các nhóm hộ điều tra. Cơ cấu nguồn thu nhập của nhóm hộ điều tra có đất nông nghiệp bỏ hoang. Các chỉ tiêu phát triển kinh tế đến năm 2030. 88 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH, HỘP Hình 3.
Bản đồ hành chính thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Biểu đồ cơ cấu kinh tế thị xã Từ Sơn năm 2018. Nhà nước cần hoàn thiện cơ chế chính sách. Thu nhập nông nghiệp thấp so với ngành nghề khác.
Hầu hết lao động nông nghiệp chuyển sang làm công việc khác. 83 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Đức Thắng Tên luận văn: Giải pháp khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh Ngành: Phát triển Nông thôn Mã số: 8620116 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Phân tích thực trạng bỏ hoang đất nông nghiệp và các giải pháp đã tiến hành, các yếu tố ảnh hưởng đến bỏ hoang đất nông nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Tương ứng với mục tiêu chính là các mục tiêu cụ thể gồm: (1) Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp; (2) Đánh giá thực trạng bỏ hoang đất nông nghiệp và các giải pháp đã tiến hành trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; (3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới thực trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; (4) Đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu Trong nghiên cứu sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và số liệu sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định: Số liệu thứ cấp được thu thập từ: Chi cục thống kê thị xã Từ Sơn; Phòng Tài nguyên - Môi trường thị xã Từ Sơn; Phòng Kinh tế thị xã Từ Sơn; Văn phòng UBND- HĐND thị xã Từ Sơn, các báo cáo của UBND thị xã Từ Sơn, Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh và các giáo trình, bài báo, đề tài, luận văn và các tài liệu khác liên quan.
Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi bán cấu trúc chuẩn bị sẵn cho các hộ nông dân có đất nông nghiệp bỏ hoang và các cán bộ, chuyên gia am hiểu về sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Tổng số người tham gia lấy ý kiến là 100 người (80 hộ dân và 20 cán bộ).