LuËn v¨n tèt nghiÖp Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu huy ®éng vèn ®æi míi thiÕt bÞ c«ng nghÖ t¹i C«ng ty cæ phÇn dÖt 10/10 Ch¬ng 1: TÇm quan träng cña viÖc ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ ®èi víi sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng 1.1 Tµi s¶n cè ®Þnh vµ vèn cè ®Þnh NÒn kinh tÕ thÞ trêng theo ®Þnh híng XHCN cã sù can thiÖp cña Nhµ níc lµ con ®êng ph¸t triÓn kinh tÕ ®óng ®¾n. Theo ®ã nÒn kinh tÕ ngµy mét ph¸t triÓn, cïng víi nã lµ sù ph¸t triÓn tÊt yÕu cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ mµ cô thÓ h¬n lµ cña tõng doanh nghiÖp. §Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn, lîi nhuËn ®· trë thµnh môc tiªu hµng ®Çu vµ mang tÝnh sèng cßn cña mçi doanh nghiÖp §èi víi mçi doanh nghiÖp, ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, t¹o ra s¶n phÈm cÇn cã ba yÕu tè lµ: t liÖu lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng vµ søc lao ®éng. C¸c t liÖu lao ®éng (m¸y mãc thiÕt bÞ, nhµ xëng, ph¬ng tiÖn vËn t¶i…) lµ nh÷ng ph¬ng tiÖn vËt chÊt mµ con ngêi sö dông ®Ó t¸c ®éng vµo ®èi tîng lao ®éng, biÕn ®æi nã theo môc ®Ých cña m×nh.
Bé phËn quan trong nhÊt trong c¸c t liÖu lao ®éng ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®ã lµ tµi s¶n cè ®Þnh .1 Kh¸i niÖm Tµi s¶n cè ®Þnh lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng chñ yÕu, tham gia mét c¸ch trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, quyÕt ®Þnh tr×nh ®é s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp 1.2 Tiªu chuÈn x¸c ®Þnh tµi s¶n cè ®Þnh §Ó ®îc coi lµ tµi s¶n cè ®Þnh th× c¸c t liÖu lao ®éng ph¶i tho¶ m·n ®ång thêi 4 tiªu chuÈn sau: Lª ThÞ Kh¸nh Ph¬ng 1 Líp K39 11.06 LuËn v¨n tèt nghiÖp + Ch¾c ch¾n thu ®îc lîi Ých kinh tÕ trong t¬ng lai tõ viÖc sö dông tµi s¶n ®ã + Nguyªn gi¸ tµi s¶n ph¶i ®îc x¸c ®Þnh mét c¸ch tin cËy + Cã thêi gian sö dông íc tÝnh trªn mét n¨m + Cã gi¸ trÞ lín, ®ñ tiªu chuÈn gi¸ trÞ theo quy ®Þnh. Theo quyÕt ®Þnh 206/2003/ Q§- BTC ban hµnh ngµy 12/12/2003 th× tµi s¶n cè ®Þnh ph¶i cã gi¸ trÞ tõ 1.000 ®ång trë lªn §Æc ®iÓm chung cña tµi s¶n cè ®Þnh lµ tham gia vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm. Trong qu¸ tr×nh ®ã, h×nh th¸i vËt chÊt vµ ®Æc tÝnh sö dông ban ®Çu cña tµi s¶n cè ®Þnh lµ kh«ng thay ®æi song gi¸ trÞ cña nã l¹i ®îc chuyÓn dÞch dÇn dÇn tõng phÇn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt ra. Bé phËn gi¸ trÞ chuyÓn dÞch nµy cÊu thµnh mét yÕu tè chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ ®îc bï ®¾p mçi khi s¶n phÈm ®îc tiªu thô.3 Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh Trong doanh nghiÖp, tµi s¶n cè ®Þnh cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau.
§Ó thuËn tiÖn cho c«ng t¸c qu¶n lý, sö dông tµi s¶n cè ®Þnh, doanh nghiÖp cÇn tiÕn hµnh ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh mét c¸ch khoa häc. Th«ng thêng cã c¸c c¸ch ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh nh sau: * Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo h×nh th¸i biÓu hiÖn: theo ph- ¬ng ph¸p nµy tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®îc chia thµnh 2 lo¹i: - Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh: lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng cã h×nh th¸i vËt chÊt nh nhµ cöa, vËt kiÕn tróc, m¸y mãc, thiÕt bÞ… - Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh: lµ nh÷ng tµi s¶n kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt, thÓ hiÖn mét lîng gi¸ trÞ ®· ®îc ®Çu tnh chi phÝ vÒ quyÒn ph¸t hµnh b»ng ph¸t minh, b»ng s¸ng chÕ, b¶n quyÒn t¸c gi¶… Lª ThÞ Kh¸nh Ph¬ng 2 Líp K39 11.06 LuËn v¨n tèt nghiÖp * Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo môc ®Ých sö dông: Theo ph- ¬ng ph¸p nµy, tµi s¶n cè ®Þnh ®îc chia thµnh 3 lo¹i: - Tµi s¶n cè ®Þnh dïng cho môc ®Ých kinh doanh: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh dïng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh vµ phô cña doanh nghiÖp - Tµi s¶n cè ®Þnh dïng cho môc ®Ých phóc lîi, sù nghiÖp, an ninh quèc phßng cña doanh nghiÖp - Tµi s¶n cè ®Þnh b¶o qu¶n hé, gi÷ hé, cÊt hé Nhµ níc: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh doanh nghiÖp b¶o qu¶n hé, gi÷ hé Nhµ níc, c¸c tæ chøc, c¸ nh©n kh¸c cã quan hÖ víi doanh nghiÖp. * Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo t×nh h×nh sö dông: Theo ph- ¬ng ph¸p nµy tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®îc ph©n thµnh c¸c lo¹i sau - Tµi s¶n cè ®Þnh ®ang sö dông: ®ã lµ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh doanh nghiÖp ®ang sö dông cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, phóc lîi, sù nghiÖp - Tµi s¶n cè ®Þnh cha cÇn dïng: ®ã lµ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh cÇn thiÕt phôc vô cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nhng hiÖn t¹i doanh nghiÖp ®ang cÊt tr÷, cha sö dông ®Õn - Tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn dïng, chê thanh lý: ®ã lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn thiÕt hoÆc kh«ng phï hîp víi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, cÇn ph¶i thanh lý, nhîng b¸n ®Ó thu håi l¹i vèn ®Çu t. * Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo c«ng dông kinh tÕ: Theo ph- ¬ng ph¸p nµy tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®îc chia thµnh c¸c nhãm sau: +Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh: Lª ThÞ Kh¸nh Ph¬ng 3 Líp K39 11.06 LuËn v¨n tèt nghiÖp Nhãm 1- Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®îc h×nh thµnh sau qu¸ tr×nh thi c«ng x©y dùng nh: nhµ xëng, trô së lµm viÖc, nhµ kho… Nhãm 2- M¸y mãc thiÕt bÞ: lµ toµn bé c¸c lo¹i m¸y mãc thiÕt bÞ dïng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp nh: m¸y mãc thiÕt bÞ ®éng lùc, m¸y mãc c«ng t¸c, thiÕt bÞ chuyªn dïng… Nhãm 3- Ph¬ng tiÖn vËn t¶i, thiÕt bÞ truyÒn dÉn: lµ c¸c lo¹i ph¬ng tiÖn vËn t¶i nh ph¬ng tiÖn ®êng s¾t, ®êng bé… vµ c¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn nh hÖ thèng ®iÖn, hÖ thèng th«ng tin… Nhãm 4- C¸c thiÕt bÞ, dông cô qu¶n lý: lµ nh÷ng thiÕt bÞ, dông cô dïng trong c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp nh dông cô ®o lêng, m¸y hót Èm… Nhãm 5- Vên c©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc hoÆc cho s¶n phÈm Nhãm 6- C¸c lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh kh¸c + Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh gåm: quyÒn sö dông ®Êt cã thêi h¹n, phÇn mÒm m¸y tÝnh, b»ng s¸ng chÕ, b¶n quyÒn, nh·n hiÖu th- ¬ng m¹i… Trªn ®©y lµ 4 ph¬ng ph¸p ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh chñ yÕu trong doanh nghiÖp, ngoµi ra tuú theo ®Æc ®iÓm tæ chøc qu¶n lý mµ ë mçi doanh nghiÖp cßn cã thÓ tiÕn hµnh ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo nguån h×nh thµnh, theo bé phËn sö dông… ViÖc ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh nh trªn gióp cho doanh nghiÖp thÊy ®îc c¬ cÊu ®Çu t vµo tµi s¶n cè ®Þnh, t×nh h×nh sö dông, møc ®é huy ®éng tµi s¶n vµo ho¹t ®éng kinh doanh ®· hîp lý ch- a.
Qua ®ã doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän c¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t, ®iÒu chØnh c¬ cÊu vèn ®Çu t cho phï hîp ®ång thêi còng t¹o Lª ThÞ Kh¸nh Ph¬ng 4 Líp K39 11.06 LuËn v¨n tèt nghiÖp ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc qu¶n lý, sö dông tµi s¶n cè ®Þnh vµ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh cho hîp lý 1.2 Vèn cè ®Þnh Vèn cè ®Þnh lµ sè vèn ®Çu t øng tríc ®Ó h×nh thµnh nªn tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. ChÝnh v× vËy mµ quy m« vèn cè ®Þnh quyÕt ®Þnh ®Õn tÝnh ®ång bé vµ tr×nh ®é kü thuËt cña tµi s¶n cè ®Þnh, song chÝnh ®Æc ®iÓm kinh tÕ cña tµi s¶n cè ®Þnh l¹i chi phèi quyÕt ®Þnh tíi ®Æc ®iÓm tuÇn hoµn vµ chu chuyÓn cña vèn cè ®Þnh. Tõ mèi quan hÖ nµy cã thÓ thÊy ®Æc ®iÓm vµ nh÷ng nÐt ®Æc thï vÒ sù vËn ®éng cña vèn cè ®Þnh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®ã lµ: +Vèn cè ®Þnh tham gia vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt vµ chØ hoµn thµnh mét vßng tuÇn hoµn vèn sau nhiÒu chu kú kinh doanh khi tµi s¶n cè ®Þnh hÕt thêi gian sö dông. Cã ®Æc ®iÓm nµy lµ do tµi s¶n cè ®Þnh ®îc sö dông l©u dµi vµ ph¸t huy t¸c dông trong nhiÒu chu kú s¶n xuÊt.
+ Trong qu¸ tr×nh tham gia vµo ho¹t ®éng kinh doanh vèn cè ®Þnh ®îc lu©n chuyÓn dÇn tõng phÇn vµ ®îc thu håi dÇn tõng phÇn. Khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng bÞ thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu nhng tÝnh n¨ng, c«ng dông cña nã bÞ gi¶m dÇn, kÐo theo ®ã lµ gi¸ trÞ cña tµi s¶n còng gi¶m ®i. Cã thÓ thÊy vèn cè ®Þnh ®îc t¸ch thµnh 2 bé phËn: *Bé phËn thø nhÊt: T¬ng øng víi phÇn gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh ®îc lu©n chuyÓn vµ cÊu thµnh chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm díi h×nh thøc chi phÝ khÊu hao vµ ®îc tÝch luü l¹i t¹i quü khÊu hao. Sau khi s¶n phÈm ®îc tiªu thô, quü khÊu hao sÏ ®îc sö Lª ThÞ Kh¸nh Ph¬ng 5 Líp K39 11.06 LuËn v¨n tèt nghiÖp dông ®Ó t¸i ®Çu t tµi s¶n cè ®Þnh nh»m duy tr× n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp.
*Bé phËn cßn l¹i cña vèn cè ®Þnh chÝnh lµ gi¸ trÞ cßn l¹i cña tµi s¶n cè ®Þnh. Sau mçi chu kú s¶n xuÊt, phÇn vèn ®îc lu©n chuyÓn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm dÇn t¨ng lªn song phÇn vèn ®Çu t ban ®Çu vµo tµi s¶n cè ®Þnh l¹i dÇn gi¶m xuèng t¬ng øng víi møc gi¶m gi¸ trÞ sö dông cña tµi s¶n cè ®Þnh. KÕt thóc qu¸ tr×nh vËn ®éng ®ã còng ®ång thêi tµi s¶n cè ®Þnh hÕt thêi gian sö dông, gi¸ trÞ cña nã ®îc chuyÓn dÞch hÕt vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm ®· s¶n xuÊt vµ lóc nµy vèn cè ®Þnh míi hoµn thµnh mét vßng lu©n chuyÓn. Trong c¸c doanh nghiÖp, vèn cè ®Þnh gi÷ vai trß ®Æc biÖt quan träng bëi nã lµ mét bé phËn cña vèn ®Çu t nãi riªng vµ vèn s¶n xuÊt kinh doanh nãi chung.
ViÖc x¸c ®Þnh quy m« vèn cè ®Þnh, møc trang bÞ tµi s¶n cè ®Þnh hîp lý lµ cÇn thiÕt song ®iÒu quan träng nhÊt lµ ph¶i cã biÖn ph¸p qu¶n lý sö dông tèt vèn cè ®Þnh, tr¸nh thÊt tho¸t vèn, ®¶m b¶o n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña tµi s¶n cè ®Þnh Trong c«ng t¸c qu¶n lý vèn cè ®Þnh, mét yªu cÇu ®Æt ra ®èi víi c¸c doanh nghiÖp lµ ph¶i b¶o toµn vèn cè ®Þnh.