Khóa luận hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Xí nghiệp 10 - Xây dựng Thanh Hóa

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt… 122 trang · Đại học kinh tế · 2014.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: GVHD: Trần Thị Thu Hường
• Trường học: Đại học kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại xí nghiệp 10
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Đặc điểm của chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.1.1. Chi phí sản xuất
• 1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.3. Giá thành sản phẩm
• 1.3.1. Khái niệm
• 1.4. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.4.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.4.2. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 1.5. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất ở doanh nghiệp xây lắp
• 1.5.1. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất
• 1.5.1.1. Phương pháp trực tiếp
• 1.5.1.2. Phương pháp gián tiếp
• 1.5.2. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.5.3. Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.5.3.1. Chi phí nguyên vật liệu chính
• 1.5.3.2. Chi phí vật liệu phụ
• 1.5.3.3. Chi phí nhiên liệu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI XÍ NGHIỆP XÂY LẮP 10 - TRỰC THUỘC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG THANH HÓA – CTCP
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI XÍ NGHIỆP 10 - TRỰC THUỘC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG THANH HÓA – CTCP
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành xây dựng. Việc xác định chính xác chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý. Tại xí nghiệp 10, việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm về kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc kiểm soát chi phí.

1.2. Vai trò của giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp

Giá thành sản phẩm không chỉ phản ánh chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng đến chiến lược giá bán và lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc tính toán chính xác giá thành giúp doanh nghiệp xác định được mức giá cạnh tranh trên thị trường.

II. Những thách thức trong kế toán chi phí sản xuất tại xí nghiệp 10

Xí nghiệp 10 đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc hạch toán chi phí sản xuất. Việc phân bổ chi phí chưa hợp lý và thiếu kiểm soát các chi phí phát sinh là những vấn đề chính. Điều này dẫn đến việc không thể xác định chính xác giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.

2.1. Vấn đề phân bổ chi phí sản xuất chung

Việc phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng đối tượng chưa theo một tiêu thức cụ thể, dẫn đến khó khăn trong việc xác định giá thành sản phẩm. Cần có một phương pháp phân bổ hợp lý để đảm bảo tính chính xác trong hạch toán.

2.2. Thiếu kiểm soát chi phí phát sinh

Xí nghiệp chưa kiểm soát và quản lý được các chi phí phát sinh cho các công trình, điều này gây ra sự lãng phí và ảnh hưởng đến lợi nhuận. Cần có các biện pháp kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

III. Phương pháp cải tiến kế toán chi phí sản xuất tại xí nghiệp 10

Để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất, xí nghiệp 10 cần áp dụng các phương pháp cải tiến. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong hạch toán và quản lý chi phí sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình hạch toán, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Điều này cũng giúp dễ dàng theo dõi và kiểm soát chi phí phát sinh.

3.2. Xây dựng quy trình phân bổ chi phí hợp lý

Cần xây dựng một quy trình phân bổ chi phí rõ ràng và minh bạch, giúp xác định chính xác chi phí cho từng công trình. Việc này sẽ giúp cải thiện tính chính xác trong việc tính giá thành sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại xí nghiệp 10

Việc áp dụng các giải pháp cải tiến trong kế toán chi phí sản xuất đã mang lại những kết quả tích cực cho xí nghiệp 10. Các số liệu tài chính được cải thiện, giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác hơn.

4.1. Kết quả từ việc cải tiến quy trình kế toán

Sau khi áp dụng các giải pháp cải tiến, xí nghiệp đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các báo cáo tài chính trở nên chính xác và minh bạch hơn.

4.2. Tác động đến hiệu quả sản xuất kinh doanh

Việc cải tiến kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp xí nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Điều này góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của xí nghiệp 10. Việc hoàn thiện quy trình kế toán sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện kế toán

Việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Đây là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Xí nghiệp cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp kế toán tiên tiến, đồng thời đào tạo nhân viên để nâng cao năng lực quản lý chi phí. Điều này sẽ giúp xí nghiệp 10 phát triển bền vững trong ngành xây dựng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản giữ vị trí trọng yếu trong việc phát triển cơ sở hạ tầng, kiến trúc và giao thông, song mang những đặc thù phức tạp như thời gian thi công kéo dài, địa bàn phân tán, sản phẩm mang tính đơn chiếc và giá trị lớn. Trong điều kiện kinh tế thị trường và những giai đoạn chịu tác động của suy thoái kinh tế, các doanh nghiệp xây lắp đứng trước áp lực cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi phải quản lý chi phí chặt chẽ nhằm tối ưu hóa giá thành sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đối với công tác tài chính - kế toán, việc hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm chính xác là cơ sở trực tiếp để đánh giá kết quả kinh doanh và kiểm soát hao phí.

Tại Xí nghiệp 10 – đơn vị trực thuộc Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP, mô hình sản xuất kinh doanh áp dụng phương thức giao khoán cho các tổ, đội thi công và tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức phân tán kết hợp tập trung. Qua khảo sát thực tế tại đơn vị, tác giả Nguyễn Thị Thùy Linh đã chỉ ra 3 vấn đề tồn tại trong công tác kế toán chi phí và giá thành:

1. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng đối tượng công trình, hạng mục công trình chưa theo một tiêu thức cụ thể và nhất quán.
2. Chưa kiểm soát và quản lý chặt chẽ các chi phí phát sinh thực tế tại các công trình (đặc biệt là vật tư do các đội tự mua khi thi công ở xa).
3. Công tác hạch toán và xử lý các khoản chi phí thiệt hại trong sản xuất (thiệt hại phá đi làm lại, thiệt hại ngừng sản xuất) chưa được thực hiện rõ ràng.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể theo 3 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
2. Khảo sát, phân tích và phản ánh thực trạng tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp 10 – Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp 10.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Xí nghiệp 10 – trực thuộc Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP, số liệu nghiên cứu tập trung vào Quý I năm 2013.
• Phạm vi thời gian: Quá trình nghiên cứu và thu thập dữ liệu được thực hiện từ ngày 15/01/2014 đến ngày 02/05/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống cơ sở lý thuyết kế toán tài chính doanh nghiệp xây lắp căn cứ theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính, bao gồm chế độ chứng từ, hệ thống tài khoản, hình thức sổ kế toán và hệ thống báo cáo tài chính.

Khung lý thuyết phân loại chi phí xây lắp theo 4 khoản mục chi phí cơ bản cấu thành giá thành sản phẩm xây lắp:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Bao gồm chi phí vật liệu chính (xi măng, sắt, thép, gạch, đá, cát, bê tông...), vật liệu phụ (đinh, que hàn, dây thép buộc...) và nhiên liệu chạy máy hoặc phục vụ công nghệ thi công.
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Tiền lương chính, lương phụ, phụ cấp lương của công nhân trực tiếp xây lắp, tổ trưởng tổ thi công, công nhân dọn dẹp mặt bằng (theo quy định kế toán xây lắp, khoản mục này không bao gồm các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ).
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Phản ánh chi phí vận hành máy móc thi công (chi phí thường xuyên và chi phí tạm thời) gồm 6 tài khoản cấp 2: TK 6231 (Chi phí nhân công), TK 6232 (Chi phí vật liệu), TK 6233 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6234 (Chi phí khấu hao máy thi công), TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài), TK 6238 (Chi phí bằng tiền khác).
• Chi phí sản xuất chung (TK 627): Tập hợp chi phí quản lý, phục vụ thi công tại đội, công trường xây dựng gồm 6 tài khoản cấp 2: TK 6271 (Chi phí nhân viên phân xưởng - bao gồm các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân xây lắp và nhân viên quản lý), TK 6272 (Chi phí vật liệu), TK 6273 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6274 (Chi phí khấu hao TSCĐ), TK 6277 (Chi phí dịch vụ mua ngoài), TK 6278 (Chi phí bằng tiền khác).
• Tổng hợp chi phí và tính giá thành (TK 154): Toàn bộ chi phí từ TK 621, 622, 623, 627 được kết chuyển sang TK 154 (chi tiết TK 1541 - Xây lắp) để xác định giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành.

Khóa luận trình bày 3 phương pháp tính giá thành kỹ thuật trong doanh nghiệp xây dựng:

1. Phương pháp giản đơn: Áp dụng cho từng khối lượng hoặc giai đoạn xây lắp hoàn thành theo công thức $Z = D_{\text{đk}} + C - D_{\text{ck}}$ (với $D_{\text{đk}}$: chi phí dở dang đầu kỳ, $C$: chi phí phát sinh trong kỳ, $D_{\text{ck}}$: chi phí dở dang cuối kỳ).
2. Phương pháp theo đơn đặt hàng: Áp dụng cho từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành, tính toán phân bổ cho từng hạng mục theo công thức $Z_i = \frac{Z_{\text{đđh}} \times Z_{i\text{dt}}}{Z_{\text{dt}}}$.
3. Phương pháp theo giá thành định mức: Kết hợp chi phí định mức với các khoản chênh lệch do thay đổi định mức và chênh lệch do thoát ly định mức: $\text{Giá thành thực tế} = \text{Giá thành định mức} \pm \text{Chênh lệch do thay đổi định mức} \pm \text{Chênh lệch do thoát ly định mức}$.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa phương pháp chuyên ngành kế toán và các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

• Phương pháp kế toán: Sử dụng phương pháp chứng từ kế toán (thu thập thông tin ban đầu), phương pháp tài khoản kế toán (phản ánh, hệ thống hóa nghiệp vụ), phương pháp tính giá (xác định giá trị tài sản, vật tư theo nguyên tắc nhập trước xuất trước - FIFO), phương pháp tổng hợp và cân đối kế toán (đối chiếu, lập bảng tổng hợp số liệu).
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Chọn lọc chứng từ gốc, hóa đơn, bảng phân bổ, sổ chi tiết, sổ tổng hợp tại phòng Tài chính - Kế toán.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp nhân viên kế toán và các bộ phận nghiệp vụ liên quan về quy trình luân chuyển chứng từ và giao khoán nội bộ.
• Phương pháp so sánh và đối chiếu: So sánh số liệu giữa dự toán và thực tế phát sinh, đối chiếu giữa chứng từ gốc với sổ kế toán chi tiết, sổ cái và báo cáo tài chính.
• Phương pháp bảng biểu thống kê: Trình bày số liệu qua bảng cân đối, sơ đồ tài khoản và biểu mẫu báo cáo.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong xí nghiệp xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm và nguyên tắc hạch toán chi phí trong ngành xây dựng cơ bản. Sản phẩm xây lắp có tính chất đơn chiếc, khối lượng lớn, thời gian sản xuất kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, do đó việc tập hợp chi phí phải bám sát dự toán từng công trình, hạng mục công trình.

Nội dung hạch toán chi tiết từng khoản mục chi phí được tác giả phân tích theo quy chuẩn:

• Quy trình ghi nhận chi phí NVL trực tiếp (TK 621): Vật tư xuất dùng xuất thẳng ra chân công trình không qua kho trung tâm; trường hợp mua ngoài chuyển thẳng được hạch toán trực tiếp vào TK 621 (thuế GTGT khấu trừ ghi Nợ TK 133); tạm ứng thi công ghi nhận qua TK 141 (chi tiết 1413).
• Quy trình ghi nhận chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Phản ánh lương công nhân thi công trực tiếp theo bảng lương hoặc phiếu giao khoán; các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân trực tiếp không ghi vào TK 622 mà trích vào TK 627.
• Quy trình hạch toán chi phí máy thi công (TK 623): Phân biệt rõ hai trường hợp: (1) Doanh nghiệp có đội máy thi công riêng có tổ chức kế toán riêng (tập hợp chi phí qua TK 154 đội máy rồi bán/chuyển giao dịch vụ ca máy ghi nhận Nợ TK 623/Có TK 154 hoặc Nợ TK 632/Có TK 512); (2) Doanh nghiệp giao máy trực tiếp cho các đội hoặc thuê ngoài (tập hợp trực tiếp vào các tiểu khoản TK 6231 đến TK 6238).
• Quy trình hạch toán chi phí sản xuất chung (TK 627): Tập hợp toàn bộ chi phí gián tiếp tại đội công trình; cuối kỳ phân bổ cho các công trình theo tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp hoặc chi phí trực tiếp.
• Kế toán thiệt hại trong sản xuất:
  • Thiệt hại phá đi làm lại: Xác định nguyên nhân do bên A bồi thường (kết chuyển sang TK 632), do thiên tai (kết chuyển vào TK 811), hoặc do bên B gây ra (xử lý bồi thường trừ lương qua TK 138, 334, phế liệu thu hồi ghi giảm chi phí qua TK 152, 111, phần còn lại tính vào giá thành hoặc lỗ bất thường TK 811).
  • Thiệt hại ngừng sản xuất: Thực hiện trích trước chi phí theo kế hoạch qua TK 335; nếu ngừng việc phát sinh ngoài kế hoạch thì ghi nhận trực tiếp vào TK 623, 627, 642 hoặc TK 811; xử lý hoàn nhập khi có chênh lệch giữa số trích trước và số thực tế phát sinh.

Chương này cũng tổng quan 5 hình thức sổ kế toán: Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký – Chứng từ và Kế toán máy vi tính.

Chương 2: Thực trạng về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp xây lắp 10 – trực thuộc Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP

Chương 2 trình bày toàn diện về lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và thực trạng công tác kế toán tại đơn vị nghiên cứu:

• Lịch sử hình thành và phát triển: Tiền thân là Công ty kiến trúc địa phương Thanh Hóa, thành lập ngày 04/12/1961 theo Quyết định số 2108/TC-UB của Ủy ban hành chính Tỉnh Thanh Hóa. Doanh nghiệp đã trải qua 6 giai đoạn phát triển và đổi tên:
  1. Công ty kiến trúc địa phương Thanh Hóa (1961 - 1965): Đảm nhận các công trình như Trụ sở Ủy ban hành chính tỉnh, Khách sạn Sầm Sơn, Trường Y sỹ Thanh Hóa.
  2. Công ty kiến trúc Thanh Hóa (1966 - 1973): Đổi tên theo Quyết định số 3384/QĐ-UB ngày 29/12/1965.
  3. Công ty xây dựng 1 Thanh Hóa (1973 - 2002): Đổi tên theo Quyết định số 795/TC-UBHC tháng 08/1973; xây dựng Bệnh viện 301, Bệnh viện phụ sản Thanh Hóa, Nhà hát Lam Sơn.
  4. Công ty đầu tư và xây dựng Thanh Hóa (2003 - 2005): Đổi tên ngày 25/02/2003; phát triển hạ tầng Khu đô thị công nghiệp Hoàng Long.
  5. Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa (2005 - 2006): Chuẩn bị chuyển đổi mô hình công ty cổ phần.
  6. Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP (tháng 09/2006 đến nay): Hoạt động theo mô hình cổ phần hóa với công ty mẹ, 6 công ty con, 18 xí nghiệp trực thuộc (trong đó có Xí nghiệp 10) và 10 đội xây lắp.

Giai đoạn / Năm	Sự kiện / Chỉ tiêu tài chính
04/12/1961	Thành lập theo Quyết định số 2108/TC-UB của UBHC Tỉnh Thanh Hóa
29/12/1965	Đổi tên thành Công ty kiến trúc Thanh Hóa (Quyết định 3384/QĐ-UB)
Tháng 08/1973	Đổi tên thành Công ty xây dựng 1 Thanh Hóa (Quyết định 795/TC-UBHC)
25/02/2003	Đổi tên thành Công ty đầu tư và xây dựng Thanh Hóa
Tháng 09/2006	Cổ phần hóa, đổi tên thành Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP
Năm 2009	Thu hút vốn đầu tư đạt 105 tỷ đồng
Năm 2010	Thu hút vốn đầu tư đạt 500 tỷ đồng
Năm 2011	Thu hút vốn đầu tư đạt hơn 800 tỷ đồng
Năm 2013	Chỉ tiêu vốn góp đạt 49.827 (theo số liệu báo cáo tài chính của đơn vị)

• Cơ cấu tổ chức bộ máy và quản trị: Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát (do bà Phạm Thị Thanh Hằng phụ trách), Ban Tổng Giám đốc gồm Tổng Giám đốc Trương Lâm và các Phó Tổng Giám đốc (ông Trần Văn Thuế, ông Đặng Ngọc Thanh). Các phòng ban chuyên môn gồm Văn phòng, Phòng Kinh tế - Kỹ thuật, Phòng Tài chính - Kế toán, Phòng Thiết bị vật tư, Ban Quản lý dự án.

• Tổ chức công tác kế toán: Áp dụng hệ thống tài khoản và mẫu biểu theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính. Doanh nghiệp không sử dụng TK 113 (Tiền đang chuyển) và TK 155 (Thành phẩm) do đặc thù thi công. Hình thức kế toán áp dụng là Nhật ký chung vận hành trên phần mềm máy vi tính. Hệ thống báo cáo tài chính bao gồm Bảng cân đối kế toán (Mẫu B01-DN), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DN), Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Mẫu B03-DN), Bản thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu B09-DN). Niên độ kế toán từ ngày 01/01 đến 31/12.

• Đánh giá thực trạng công tác kế toán:

  • Ưu điểm: Việc lập chứng từ ban đầu bám sát dự toán công trình; tổ chức mở tài khoản chi tiết cấp 2, cấp 3 và theo dõi chi tiết công nợ theo từng khách hàng có mã số riêng; đối tượng tập hợp chi phí được xác định rõ theo từng công trình, hạng mục công trình.
  • Nhược điểm: Địa bàn thi công trải rộng dẫn đến chứng từ luân chuyển chậm, dồn việc vào cuối kỳ, số liệu chi phí theo tháng thiếu chính xác; cơ chế giao khoán cho đội trưởng tự mua vật tư tại công trường tiềm ẩn rủi ro sai lệch định mức và chậm trễ thanh toán quyết toán tạm ứng; tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung chưa thực sự khoa học.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp 10 - trực thuộc Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP

Chương 3 định hướng các nhóm giải pháp nhằm khắc phục các nhược điểm đã chỉ ra ở Chương 2:

• Xác lập tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung: Chuẩn hóa tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung (TK 627) cho từng công trình dựa trên tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp hoặc chi phí trực tiếp một cách nhất quán, tránh tình trạng phân bổ tùy tiện giữa các kỳ hạch toán.
• Cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ và quản lý vật tư khoán: Quy định thời hạn bắt buộc cho việc gửi chứng từ từ các đội công trường về phòng kế toán xí nghiệp; siết chặt thủ tục thanh quyết toán tạm ứng (TK 1413) đối với các khoản vật tư do đội trưởng tự mua ngoài, yêu cầu đầy đủ hóa đơn GTGT hợp lệ và biên bản nghiệm thu khối lượng thực tế.
• Quy chuẩn hóa công tác hạch toán chi phí thiệt hại: Thực hiện trích trước chi phí ngừng sản xuất theo mùa vụ (TK 335) và hạch toán minh bạch các khoản thiệt hại do phá đi làm lại theo đúng nguyên nhân (phân định trách nhiệm bồi thường của bên A, bên B hoặc ghi nhận chi phí bất thường).

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và cung cấp hệ thống số liệu cụ thể về lịch sử phát triển, biến động vốn đầu tư và quy trình hạch toán chi phí tại Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP và Xí nghiệp 10:

• Ghi nhận đầy đủ tiến trình lịch sử với 6 mốc đổi tên cùng các văn bản pháp lý thành lập từ năm 1961.
• Phản ánh số liệu thu hút vốn đầu tư tăng trưởng: 105 tỷ đồng (năm 2009), 500 tỷ đồng (năm 2010), hơn 800 tỷ đồng (năm 2011) và chỉ tiêu vốn góp năm 2013 đạt 49.827.
• Khái quát quy trình luân chuyển chứng từ và mô hình kế toán máy theo hình thức Nhật ký chung theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc chỉ rõ những bất cập trong việc áp dụng mô hình khoán gọn tại đơn vị xây lắp (luân chuyển chứng từ chậm trễ, hạch toán thiệt hại và phân bổ chi phí chung chưa đồng nhất), đồng thời đề xuất các giải pháp mang tính ứng dụng thực tế tại Xí nghiệp 10 nhằm nâng cao tính chính xác của số liệu giá thành sản phẩm xây dựng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu thực tế trong khóa luận chỉ giới hạn trong phạm vi hạch toán của Xí nghiệp 10 thuộc Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP trong thời gian Quý I năm 2013. Các phân tích chưa bao quát toàn bộ 18 xí nghiệp và các công ty con trong tổ hợp Tổng công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi phân tích số liệu đa kỳ (nhiều năm liên tiếp); nghiên cứu cập nhật chuyển đổi hệ thống kế toán theo các thông tư mới của Bộ Tài chính thay thế Quyết định 15/2006/QĐ-BTC; khảo sát chuyên sâu công tác kế toán quản trị chi phí và định mức dự toán chi tiết cho từng loại hình công trình đặc thù (công trình hạ tầng khu công nghiệp, thủy lợi, dân dụng).

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp, Kế toán - Kiểm toán và Kinh tế xây dựng khi thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong ngành xây lắp.

Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn cao bao gồm:

• Phương pháp phân loại và sơ đồ định khoản 4 khoản mục chi phí (TK 621, TK 622, TK 623, TK 627) và tài khoản tổng hợp TK 154 trong doanh nghiệp xây dựng.
• Hệ thống tài khoản cấp 2 chi tiết của TK 623 (6 tài khoản) và TK 627 (6 tài khoản).
• Quy trình hạch toán kế toán đối với hai trường hợp thiệt hại đặc thù trong xây lắp: thiệt hại phá đi làm lại và thiệt hại do ngừng sản xuất.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP tiền thân là đơn vị nào và được thành lập vào thời gian nào?
Doanh nghiệp được thành lập ngày 04/12/1961 theo Quyết định số 2108/TC-UB của Ủy ban hành chính Tỉnh Thanh Hóa với tên gọi ban đầu là Công ty kiến trúc địa phương Thanh Hóa.

2. Tổng công ty và Xí nghiệp 10 áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Đơn vị áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính, tổ chức theo hình thức kế toán Nhật ký chung trên phần mềm kế toán máy vi tính.

3. Các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) của công nhân trực tiếp xây lắp được hạch toán vào tài khoản nào?
Theo quy định hạch toán tại doanh nghiệp xây lắp được trình bày trong khóa luận, các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp xây lắp không hạch toán vào TK 622 mà được tập hợp vào bên Nợ TK 627 (chi tiết TK 6271 - Chi phí nhân viên phân xưởng).

4. Tài khoản Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) tại doanh nghiệp gồm những tài khoản cấp 2 nào?
Tài khoản 623 có 6 tài khoản cấp 2 gồm: TK 6231 (Chi phí nhân công), TK 6232 (Chi phí vật liệu), TK 6233 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6234 (Chi phí khấu hao máy thi công), TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài), TK 6238 (Chi phí bằng tiền khác).

5. Nhược điểm chính trong công tác luân chuyển chứng từ tại đơn vị thực tập là gì?
Do địa bàn thi công trải rộng, chứng từ từ các tổ đội công trình chuyển về phòng kế toán thường bị chậm trễ, dẫn đến tình trạng dồn ứ khối lượng công việc vào cuối kỳ và làm giảm độ chính xác của việc hạch toán chi phí theo từng tháng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Thùy Linh đã phản ánh hệ thống cơ sở lý luận và thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp 10 thuộc Tổng công ty xây dựng Thanh Hóa – CTCP theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC. Tác giả đã mô tả chi tiết quy trình hạch toán theo 4 khoản mục chi phí xây lắp, làm rõ cơ chế quản lý giao khoán nội bộ và chỉ ra những điểm hạn chế trong luân chuyển chứng từ cũng như phân bổ chi phí sản xuất chung. Các giải pháp được đề xuất hướng tới việc hoàn thiện tiêu thức phân bổ chi phí, chuẩn hóa quản lý vật tư tại công trường và kiểm soát các khoản chi phí thiệt hại phát sinh trong hoạt động thi công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Đặc điểm của chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.1 Chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm Chi phí sản xuất là tổng số các hao phí lao động sống và lao động vật hoá được biểu hiện bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp bao gồm chi phí sản xuất xây lắp và chi phí sản xuất ngoài xây lắp. Các chi phí sản xuất xây lắp cấu thành giá thành sản phẩm xây lắp. Chi phí sản xuất xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh trong lĩnh vực hoạt động sản xuất xây lắp, nó là bộ phận cơ bản để hình thành giá thành sản phẩm xây lắp.2 Đặc điểm chi phí sản xuất Do địa bàn kinh doanh trải rộng, để phát huy tính tự chủ, sáng tạo trong thi công, linh hoạt trong sổ lương các tình huống phát sinh.

Công ty đã áp dụng mô hình khoán, mô hình này phù hợp trong nền kinh tế thị trường hiện nay và đặc biệt là nó tương xứng với quy mô của công ty. Việc hạch toán trong trường hợp này được thực hiện thông qua TK 136 của quý, chi phí được tập hợp và phân bố vào các khoản mục chi phí tương ứng. Hơn nữa bộ máy kế toán công ty được tổ chức theo mô hình tập chung phân tán nên việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp do kế toán đơn vị thực hiện. Kế toán tổng công ty chỉ thực hiện tổng hợp và tính giá thành sản phẩm cuối cùng của toàn bộ các công trình.

- Khoán gọn cho các tổ đội thi công SV: Nguyễn Thị Thùy Linh SV: Lớp K13C - ĐHKT 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Trần Thị Thu Hường Công ty thực hiện phương thức khoán gọn từng hạng mục công trình cho các tổ, đội trong các xí nghiệp trực thuộc Tổng công ty. Để cung cấp đủ vốn cho hoạt động xây lắp, công ty thực hiện tạm ứng theo từng giai đoạn cho từng tổ đội. Giữa công ty và đội trưởng các đội thi công phải có hợp đồng giao khoán công việc, việc tạm ứng để thực hiện khối lượng xây lắp và quyết toán về khối lượng nhận khoán thực hiện phải căn cứ vào Hợp đồng giao khoán và Biên bản thanh lý hợp đồng giao khoán kèm theo Bảng kê khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao được duyệt. - Nhập nguyên vật liệu không qua kho của tổng công ty Nguyên vật liệu dùng để sản xuất sản phẩm xây lắp không qua kho của công ty mà thường được chuyển thẳng từ nhà cung cấp tới chân công trình.

Tại các công trình thường có các nhà kho lưu động đi theo từng công trình. Xí nghiệp xuất kho NVL dùng cho sản xuất theo phương pháp nhập trước xuất trước. - Đặc điểm riêng của sản phẩm xây lắp Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, sản xuất sản phẩm trong thời gian dài. Yếu tố này có một ảnh hưởng quan trọng quyết định việc lựa chọn phương pháp tập hợp chi phí và kỳ tính giá thành tại công ty.

- Lập dự toán Lập dự toán là yêu cầu bắt buộc để quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp. Theo quy định chung thì dự toán phải được lập theo từng hạng mục chi phí. Như vậy, để có thể so sánh - kiểm tra chi phí sản xuất xây lắp giữa thực tế và dự toán thì việc phân loại chi phí theo khoản mục như hiện nay tại công ty: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp - Chi phí nhân công trực tiếp - Chi phí sản xuất chung - Chi phí máy thi công SV: Nguyễn Thị Thùy Linh SV: Lớp K13C - ĐHKT 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Trần Thị Thu Hường 1.3 Phân loại chi phí sản xuất Để tạo điều kiện cho việc lập kế hoạch sản xuất, giá thành dự toán, tính giá thành sản phẩm, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch dự toán, Xí nghiệp phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí, bao gồm: *Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm toàn bộ các loại nguyên vật liệu cần thiết để tạo ra sản phẩm: nguyên vật liệu chính (xi măng, bê tông, sắt, thép, gạch đá, sỏi.), các loại vật liệu phụ (dây thép buộc, đinh, que hàn điện.), các loại vật tư chế sẵn (lưới thép, bê tông đúc sẵn.) và các loại vật tư hoàn thiện công trình (bồn tắm, máy điều hoà. *Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản lương chính, lương phụ và các khoản phụ cấp lương của công nhân tham gia vào việc thi công gồm công nhân trực tiếp thi công, tổ trưởng các tổ thi công và công nhân chuẩn bị, thu dọn công trường.

*Chi phí sử dụng máy thi công: - Đối với máy thi công của Xí nghiệp: chi phí sử dụng máy thi công bao gồm chi phí khấu hao máy thi công, nhiên liệu chạy máy (xăng, dầu, mỡ), tiền lương cho công nhân lái và phụ máy và các khoản chi phí khác như sửa chữa, bảo dưỡng… - Đối với máy thi công do Xí nghiệp thuê: chi phí bao gồm toàn bộ các khoản chi phí liên quan đến việc thuê máy (thuê trọn gói). *Chi phí sản xuất chung: Bao gồm toàn bộ các chi phí khác như: chi phí quản lý, lán trại, điện nước… và dịch vụ thuê ngoài.2 Giá thành sản phẩm 1.1 Khái niệm Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ các chi phí tính bằng tiền để hoàn thành khối lượng sản phẩm xây, lắp theo quy định. Sản phẩm xây lắp có thể là kết cấu công việc hoặc giao laị công việc có thiết kế và dự toán riêng, có thể là công trình hay hạng mục công trình. SV: Nguyễn Thị Thùy Linh SV: Lớp K13C - ĐHKT 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Trần Thị Thu Hường Giá thành của công trình hay hạng mục công trình là giá thành cuối cùng của sản phẩm xây lắp.

Với đặc điểm của mình xớ nghiệp sử dụng những loại giá thành sau: - Giá thành dự toán: Là toàn bộ các chi phí được tính trên cơ sở giá trị khối lượng dự toán xây lắp - Giá thành thực tế: Là giá thành được tính trên cơ sở các chi phí thực tế phát sinh và giá trị khối lượng công trình, hạng mục công trình hoàn thành. - Giá thành sản xuất: Là tập hợp các chi phí sản xuất liên quan đến xây lắp các công trình. Bao gồm chi phí về vật liệu, nhân công, máy và chi phí sản xuất chung. - Giá thành toàn bộ: Là giá thành sản xuất cộng thêm chi phí quản lý doanh nghiệp.

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là phạm quy, giới hạn mà chi phí sản xuất cần tập hợp theo đó. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là nơi phát sinh chi phí như đội sản xuất xây lắp hoặc chịu chi phí như công trình hay hạng mục công trình xây lắp Để xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất xây lắp phù hợp với yêu cầu quản lí chi phí và cung cấp số liệu để tính giá thành sản phẩm xây lắp cần phải căn cứ vào: + Công dụng của chi phí + Cơ cấu tổ chức sản xuất của doanh nghiệp + Yêu cầu quản lí chi phí sản xuất trong từng doanh nghiệp + Đối tượng tính giá thành trong từng doanh nghiệp + Trình độ của các nhà quản lí doanh nghiệp và trình độ của các cán bộ kế toán trong doanh nghiệp. SV: Nguyễn Thị Thùy Linh SV: Lớp K13C - ĐHKT 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Trần Thị Thu Hường Đối với các doanh nghiệp xây lắp do đặc điểm của sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc, đặc trưng kỹ thuật thi công, tổ chức sản xuất phức tạp, quá trình thi công chia làm nhiều giai đoạn nên đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất thường được xác định là từng công trình, hạng mục công trình hay theo từng đơn đặt hàng.

Đối tượng tính giá thành sản phẩm Việc xác định được đối tượng tính giá thành là công việc có ý nghĩa rất lớn trong công tác tính giá thành sản phẩm Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ của doanh nghiệp sản xuất và thực hiện đòi hỏi phải tính được tổng giá thành và giá thành đơn vị. Trong doanh nghiệp xây lắp, căn cứ vào khâu tổ chức sản xuất để xác định đối tượng tính giá. Và đối tượng tính giá thành chính là công trình hoặc hạng mục công trình và cũng có thể là khối lượng hoặc giai đoạn xây lắp thuộc từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất ở doanh nghiệp xây lắp.

Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất sẽ được tập hợp cho từng khoản mục chịu chi phí như: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí sử dụng máy thi công và chi tiết cho từng đối tượng chịu chi phí. Doanh nghiệp có thể lựa chọn phương pháp trực tiếp hay gián tiếp (phân bổ).1 Phương pháp trực tiếp. Kế toán tổ chức ghi chép ban đầu cho từng đối tượng chịu chi phí, từng loại chi phí.

Phương pháp này chỉ áp dụng đối vớ chi phí sản xuất có liên quan trực tiếp đến đối tượng chịu chi phí và có thể xác định được. (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.2 Phương pháp gián tiếp Áp dụng với các chi phí sản xuất liên quan đến nhiều đối tượng, không thể tổ chức ghi chép chi tiết ban đầu cho từng đối tượng được. SV: Nguyễn Thị Thùy Linh SV: Lớp K13C - ĐHKT 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Trần Thị Thu Hường Đầu tiên kế toán ghi chép ban đầu chung cho các đối tượng chịu chi phí với các chi phí phát sinh. Sau đó lựa chọn tiêu thức phân bổ phù hợp với từng loại chi phí cần phân bổ và phân bổ cho các đối tượng liên quan.

Việc tính toán phân bổ gồm hai bước - Xác định hệ số phân bổ: c H (Hệ số phân bổ) = t Trong đó: C: Tổng chi phí đã tập hợp cần phân bổ T: Tổng tiêu chuẩn dùng phân bổ - Phân bổ cho các đối tượng liên quan Cn = Tn x H Trong đó: Cn: chi phí phân bổ cho đối tượng n Tn: Tiêu chuẩn phân bổ cho đối tượng n 1.