Luận văn thạc sĩ về giải pháp hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu một số giải pháp hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán việt nam luận văn thạc sĩ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Đào Thị Nguyệt Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG TÀI KHOẢN
• 1.1. Tổng quan về kế toán
• 1.2. Bản chất kế toán
• 1.2.1. Định nghĩa về kế toán

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thống tài khoản kế toán

Hệ thống tài khoản kế toán là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của các doanh nghiệp. Nó không chỉ giúp ghi chép và theo dõi các giao dịch tài chính mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định. Hệ thống kế toán tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những ngày đầu thành lập đến nay. Việc hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Theo đó, các giải pháp kế toán cần được đưa ra nhằm cải thiện tính chính xác và hiệu quả của hệ thống này. Một trong những vấn đề chính là việc chuẩn hóa các tài khoản kế toán, đảm bảo tính đồng bộ và dễ dàng trong việc sử dụng và báo cáo tài chính.

1.1. Định nghĩa và vai trò của kế toán

Kế toán được định nghĩa là quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tài chính cho các đối tượng sử dụng. Vai trò của kế toán không chỉ dừng lại ở việc ghi chép mà còn bao gồm việc phân tích và đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. Quản lý tài khoản là một phần không thể thiếu trong hoạt động kế toán, giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và đưa ra các quyết định đúng đắn. Theo Luật Kế toán Việt Nam, kế toán là công cụ quan trọng trong việc quản lý tài chính của nhà nước và doanh nghiệp, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

II. Thực trạng hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam

Hệ thống tài khoản kế toán hiện tại tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Việc ban hành, bổ sung và sửa đổi các quy định về tài khoản kế toán chưa thực sự đồng bộ và kịp thời. Nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định mới, dẫn đến tình trạng không nhất quán trong việc ghi chép và báo cáo tài chính. Đánh giá hệ thống kế toán hiện hành cho thấy cần có sự cải cách mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế hiện đại. Các giải pháp hoàn thiện hệ thống cần tập trung vào việc cải cách nội dung, cấu trúc của các tài khoản kế toán, cũng như phương pháp kế toán để phù hợp với thực tiễn kinh doanh.

2.1. Những vấn đề tồn tại trong hệ thống

Một trong những vấn đề lớn nhất của hệ thống tài khoản kế toán hiện nay là sự thiếu đồng bộ trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán. Nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng các phương pháp kế toán truyền thống, không theo kịp với sự phát triển của công nghệ thông tin. Cải cách kế toán là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác của các báo cáo tài chính. Hệ thống thông tin kế toán cần được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của các đối tượng sử dụng, từ nhà quản lý đến các cơ quan thuế.

III. Giải pháp hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán

Để hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam, cần có một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần phải hoàn thiện loại, số lượng, tên gọi và ký hiệu của các tài khoản kế toán. Việc này sẽ giúp cho các doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc áp dụng và thực hiện các quy định về kế toán. Thứ hai, cần phải cải cách nội dung và cấu trúc của một số tài khoản kế toán để phù hợp với thực tiễn kinh doanh. Cuối cùng, việc áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kế toán. Các phần mềm kế toán hiện đại cần được phát triển và áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp.

3.1. Hoàn thiện nội dung và cấu trúc tài khoản

Việc hoàn thiện nội dung và cấu trúc của các tài khoản kế toán là rất quan trọng. Cần phải xem xét lại các tài khoản hiện có, loại bỏ những tài khoản không cần thiết và bổ sung những tài khoản mới phù hợp với thực tiễn. Chuẩn mực kế toán cần được áp dụng một cách đồng bộ và nhất quán để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính. Các doanh nghiệp cũng cần được đào tạo về các quy định mới để có thể áp dụng một cách hiệu quả nhất. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng báo cáo tài chính mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin tài chính minh bạch và chính xác cho các đối tượng sử dụng. Theo ước tính, Việt Nam đã trải qua hơn 15 năm đổi mới mô hình kế toán từ năm 1988 đến nay, với nhiều cải cách nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của doanh nghiệp và nhà quản lý. Tuy nhiên, hệ thống tài khoản kế toán hiện hành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa hoàn toàn phù hợp với chuẩn mực kế toán quốc tế và yêu cầu quản lý trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Mục tiêu nghiên cứu là đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam, tập trung vào các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực kinh doanh lớn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm khảo sát thực trạng áp dụng hệ thống tài khoản kế toán tại các doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1995 đến 2004, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng từ môi trường pháp lý, kinh tế và chuẩn mực quốc tế. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao tính minh bạch, chính xác và kịp thời của thông tin kế toán, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế quốc dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết hệ thống thông tin kế toán và lý thuyết chuẩn mực kế toán quốc tế. Lý thuyết hệ thống thông tin kế toán nhấn mạnh vai trò của kế toán như một hệ thống thu thập, xử lý và truyền đạt thông tin kinh tế - tài chính nhằm hỗ trợ ra quyết định. Lý thuyết chuẩn mực kế toán quốc tế cung cấp các nguyên tắc, quy định nhằm đảm bảo tính nhất quán, minh bạch và so sánh được của báo cáo tài chính trên phạm vi toàn cầu.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Hệ thống tài khoản kế toán: tập hợp các tài khoản được phân loại và mã hóa theo nguyên tắc kế toán nhằm phản ánh đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
• Chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/IFRS): bộ quy tắc và hướng dẫn áp dụng trong lập và trình bày báo cáo tài chính.
• Ghi sổ kép: phương pháp ghi chép kế toán đảm bảo cân đối giữa bên Nợ và bên Có của các tài khoản.
• Tài khoản tổng hợp và chi tiết: phân loại tài khoản theo mức độ tổng quát hoặc chi tiết để phục vụ các mục đích quản lý khác nhau.
• Nguyên tắc kế toán cơ bản: bao gồm nguyên tắc nhất quán, khách quan, thận trọng, trọng yếu và phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các văn bản pháp luật, chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế, báo cáo tài chính của các doanh nghiệp lớn, vừa và nhỏ tại Việt Nam, cùng các tài liệu nghiên cứu học thuật liên quan. Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định tính về khung pháp lý và chuẩn mực, kết hợp phân tích định lượng qua khảo sát thực trạng áp dụng hệ thống tài khoản kế toán tại khoảng 50 doanh nghiệp tiêu biểu trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội trong giai đoạn 1995-2004.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, bao gồm các giai đoạn: thu thập tài liệu (3 tháng), khảo sát thực địa (4 tháng), phân tích dữ liệu (3 tháng), và tổng hợp, đề xuất giải pháp (2 tháng).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hệ thống tài khoản kế toán hiện hành còn thiếu tính linh hoạt và chưa đồng bộ: Khoảng 44 tài khoản cấp 1 và 40 tài khoản cấp 2 được áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ít hơn so với 71 tài khoản cấp 1 và 97 tài khoản cấp 2 của doanh nghiệp lớn. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc phản ánh đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế đa dạng (theo báo cáo của Bộ Tài chính).

2. Tên gọi và ký hiệu tài khoản chưa thống nhất giữa các loại hình doanh nghiệp: Ví dụ, tài khoản 121 (Đầu tư tài chính ngắn hạn) ở doanh nghiệp vừa và nhỏ tương ứng với tài khoản 121 (Đầu tư chứng khoán ngắn hạn) ở doanh nghiệp lớn, gây khó khăn trong việc tổng hợp và so sánh số liệu.

3. Thiếu các tài khoản chi tiết cho các nghiệp vụ mới phát sinh: Các tài khoản liên quan đến đầu tư tài chính, bất động sản đầu tư, công ty liên kết chưa được quy định rõ ràng, gây khó khăn cho việc hạch toán và báo cáo chính xác.

4. Chưa có sự đồng bộ hoàn toàn với chuẩn mực kế toán quốc tế: Một số nguyên tắc và phương pháp kế toán như hạch toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho, hạch toán chi phí đi vay, và trình bày báo cáo tài chính chưa được cập nhật kịp thời theo xu hướng quốc tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam được xây dựng dựa trên mô hình kế toán kế hoạch hóa tập trung, chưa hoàn toàn thích ứng với nền kinh tế thị trường đa thành phần. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, nhiều quốc gia đã áp dụng hệ thống tài khoản linh hoạt, cho phép doanh nghiệp lựa chọn tài khoản phù hợp với đặc thù hoạt động, đồng thời tuân thủ chuẩn mực quốc tế.

Việc thiếu đồng bộ và cập nhật kịp thời các tài khoản mới ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán, làm giảm tính minh bạch và khả năng so sánh báo cáo tài chính. Điều này cũng gây khó khăn cho các nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan quản lý trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động và ra quyết định.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh số lượng tài khoản cấp 1 và cấp 2 giữa các loại hình doanh nghiệp, bảng tổng hợp các tài khoản chưa được quy định rõ ràng, và biểu đồ thể hiện mức độ phù hợp của hệ thống tài khoản Việt Nam với chuẩn mực kế toán quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống tài khoản kế toán linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng loại hình doanh nghiệp: Bộ Tài chính cần ban hành hệ thống tài khoản chuẩn với các tài khoản cơ bản và mở rộng, cho phép doanh nghiệp lựa chọn tài khoản phù hợp. Mục tiêu nâng cao tính linh hoạt và khả năng phản ánh chính xác nghiệp vụ kinh tế trong vòng 2 năm.

2. Đồng bộ hóa tên gọi, ký hiệu tài khoản giữa các hệ thống tài khoản cho doanh nghiệp lớn, vừa và nhỏ: Thiết lập quy chuẩn thống nhất để thuận tiện cho việc tổng hợp, so sánh và kiểm toán. Thực hiện trong vòng 1 năm, do Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các hiệp hội kế toán.

3. Bổ sung các tài khoản chi tiết cho các nghiệp vụ mới phát sinh như đầu tư tài chính, bất động sản đầu tư, công ty liên kết: Cập nhật kịp thời các tài khoản này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý và báo cáo. Thời gian thực hiện 1 năm, phối hợp với các chuyên gia và doanh nghiệp.

4. Cập nhật và hoàn thiện các quy định, hướng dẫn hạch toán theo chuẩn mực kế toán quốc tế: Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ kế toán doanh nghiệp và kiểm toán viên để nâng cao nhận thức và kỹ năng áp dụng. Kế hoạch triển khai trong 3 năm, do Bộ Tài chính phối hợp với các trường đại học và tổ chức nghề nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ về hệ thống tài khoản kế toán hiện hành, từ đó áp dụng hiệu quả trong quản lý và báo cáo tài chính.

2. Chuyên gia, giảng viên và sinh viên ngành kế toán - kiểm toán: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam, các chuẩn mực và xu hướng cải tiến.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và kế toán: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống tài khoản kế toán quốc gia.

4. Các nhà đầu tư, ngân hàng và tổ chức tín dụng: Hiểu rõ hơn về chất lượng và tính minh bạch của thông tin kế toán doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ đánh giá và ra quyết định đầu tư, cho vay.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam hiện nay có bao nhiêu cấp?
   Hiện hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam gồm 3 cấp chính: cấp 1 (tài khoản tổng hợp), cấp 2 (tài khoản chi tiết), và cấp 3 (tài khoản chi tiết hơn). Doanh nghiệp lớn thường sử dụng đầy đủ cả 3 cấp, trong khi doanh nghiệp vừa và nhỏ chủ yếu dùng cấp 1 và cấp 2.

2. Tại sao cần đồng bộ tên gọi và ký hiệu tài khoản giữa các loại hình doanh nghiệp?
   Việc đồng bộ giúp thuận tiện cho việc tổng hợp, so sánh số liệu kế toán giữa các doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho kiểm toán và quản lý nhà nước thực hiện hiệu quả hơn.

3. Các tài khoản mới nào cần bổ sung trong hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam?
   Các tài khoản liên quan đến đầu tư tài chính, bất động sản đầu tư, công ty liên kết, và các nghiệp vụ phát sinh trong nền kinh tế thị trường đa thành phần cần được bổ sung để phản ánh chính xác hơn các hoạt động kinh tế.

4. Hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam có phù hợp với chuẩn mực kế toán quốc tế không?
   Hiện tại, hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam đã có sự cải tiến và bổ sung để phù hợp hơn với chuẩn mực quốc tế, nhưng vẫn còn một số điểm chưa đồng bộ và cần tiếp tục hoàn thiện.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp áp dụng hiệu quả hệ thống tài khoản kế toán mới?
   Doanh nghiệp cần được đào tạo bài bản về hệ thống tài khoản mới, đồng thời phối hợp với các chuyên gia tư vấn để xây dựng hệ thống kế toán phù hợp với đặc thù hoạt động và yêu cầu quản lý.

Kết luận

• Hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam đã có nhiều bước phát triển quan trọng trong hơn 15 năm qua, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Việc hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán, đáp ứng yêu cầu quản lý và hội nhập quốc tế.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể về xây dựng hệ thống tài khoản linh hoạt, đồng bộ tên gọi, bổ sung tài khoản mới và cập nhật theo chuẩn mực quốc tế.
• Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp trong vòng 1-3 năm tới.
• Kêu gọi các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng tham gia đóng góp ý kiến để xây dựng hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ĐÀO THỊ NGUYỆT HẰNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 123doc -1- TOÙM TAÉT NOÄI DUNG LUAÄN VAÊN CAO HOÏC Ñeà taøi : MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN HEÄ THOÁNG TAØI KHOAÛN KEÁ TOAÙN VIEÄT NAM. Trong xu höôùng hoäi nhaäp kinh teá quoác teá vôùi khu vöïc vaø theá giôùi, caàn coù ngoân ngöõ keá toaùn chung cho söï keát noái caùc thoâng tin taøi chính, do ñoù heä thoáng keá toaùn Vieät Nam noùi chung - heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn Vieät Nam noùi rieâng caàn ñöôïc tieáp tuïc caûi caùch vaø hoaøn thieän nhaèm ñaùp öùng nhu caàu thoâng tin ña daïng cuûa nhieàu ñoái töôïng, ñoàng thôøi hoäi nhaäp vôùi heä thoáng thoâng tin trong khu vöïc vaø treân theá giôùi treân cô sôû caùc chuaån möïc keá toaùn quoác teá vaø caùc nguyeân taéc keá toaùn ñöôïc chaáp nhaän. Do ñoù , taùc giaû ñaõ choïn ñeà taøi: “ Moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän heä thoáng taøi khoaûn keá toaùnVieät Nam” , tuy nhieân Luaän vaên chæ giôùi haïn phaïm vi nghieân cöùu ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp hoøan thieän: “Heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn Vieät nam” cho caùc loaïi hình Doanh nghieäp thuoäc lónh vöïc kinh doanh.

Luaän vaên taäp trung giaûi quyeát moät soá vaán ñeà sau: 1) Heä thoáng hoaù nhöõng vaán ñeà lyù luaän veà keá toaùn, heä thoáng keá toaùn, heä thoáng taøi khoûan keá toaùn. 2) Khaûo saùt thöïc traïng vieäc ban haønh, boå sung, söûa ñoåi vaø thöïc tieãn aùp duïng heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn Vieät Nam trong thôøi gian qua, töø ñoù ñaùnh giaù heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn Vieät Nam hieän haønh. 3) Trình baøy quan ñieåm caù nhaân vaø kieán nghò moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn Vieät Nam goàm : + Hoaøn thieän loaïi, soá löôïng , teân goïi vaø kyù hieäu taøi khoaûn keá toaùn. + Hoaøn thieän veà noäi dung , keát caáu moät soá taøi khoaûn keá toaùn + Hoaøn thieän veà phöông phaùp keá toaùn : ñoái vôùi chieát khaáu thanh toaùn , baát ñoäng saûn ñaàu tö , ñaàu tö vaøo Coâng ty lieân keát … Ngöôøi thöïc hieän : ÑAØO THÒ NGUYEÄT HAÈNG Lôùp : Cao Hoïc 10 – Ñeâm 2 Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc TS : TRAÀN VAÊN THAÛO 123doc -2- CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ HEÄ THOÁNG TAØI KHOAÛN 1.

Toång quan veà keá toaùn: 1. Baûn chaát keá toaùn: 1. Ñònh nghóa veà keá toaùn: Tuøy theo ñieàu kieän cuï theå cuûa töøng quoác gia, töøng giai ñoaïn phaùt trieån cuûa neàn saûn xuaát xaõ hoäi maø coù nhöõng ñònh nghóa khaùc nhau veà keá toaùn. Tham khaûo caùc taøi lieäu veà keá toaùn, coù nhieàu taùc giaû hay toå chöùc ñeà caäp ñeán ñònh nghóa veà keá toaùn nhö sau: _ Trong thôøi kyø keá toaùn coøn phoâi thai, ngöôøi ta quan nieäm keá toaùn laø moät phöông phaùp tính toaùn vaø phaân tích keát quaû veà nhöõng söï giao dòch lieân quan ñeán tieàn baïc cuûa tö nhaân, taäp theå vaø caùc phöông phaùp theo doõi nhöõng dieãn bieán cuûa giao dòch aáy.

_ Ñònh nghóa hieän ñaïi veà keá toaùn roäng hôn nhieàu: Naêm 1970, Vieän keá toaùn coâng chöùng Hoa kyø (AICPA) ñaõ thay ñoåi ñònh nghóa veà keá toaùn: “Keá toaùn laø quaù trình nhaän dieän, ño löôøng vaø truyeàn ñaït thoâng tin kinh teá ñeå cho pheùp ngöôøi söû duïng thoâng tin ñoù ñaùnh giaù vaø ra quyeát ñònh “{ 53, 6}. Ñònh nghóa naøy höôùng vaøo ñoái töôïng söû duïng thoâng tin keá toaùn vaø chöùc naêng cuûa keá toaùn. Nhìn chung, quan ñieåm hieän ñaïi treân cho raèng khoâng neân nhaàm laãn giöõa vieäc ghi soå keá toaùn vôùi keá toaùn. Ghi soå vôùi coâng vieäc kyõ thuaät ñôn thuaàn laø vieäc ghi cheùp caùc thoâng tin veà quaù trình hoaït ñoäng kinh doanh cuûa ñôn vò.

Keá toaùn ngoaøi coâng vieäc ghi soå coøn bao goàm caùc chöùc naêng khaùc , ngöôøi laøm coâng vieäc keá toaùn coøn phaûi phaân tích, dieãn giaûi caùc thoâng tin taøi chính, laäp caùc baùo caùo taøi chính, thöïc hieän kieåm toaùn, thieát laäp heä thoáng keá toaùn, laäp keá hoaïch döï baùo vaø cung caáp caùc dòch vuï veà keá toaùn - kieåm toaùn - thueá. _ Ñoái vôùi Vieät Nam: ♦Theo Ñieàu leä Toå chöùc keá toaùn Nhaø nöôùc ban haønh theo quyeát ñònh soá 25/ HÑBT ngaøy 18/03/1989: “Keá toaùn laø coâng vieäc ghi cheùp, tính toaùn baèng con soá döôùi hình thöùc giaù trò, hieän vaät, thôøi gian lao ñoäng, chuû yeáu döôùi hình thöùc giaù trò ñeå phaûn aùnh, kieåm tra tình hình vaän ñoäng cuûa taøi saûn, quaù trình vaø keát quaû hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh, söû duïng voán vaø kinh phí cuûa nhaø nöôùc cuõng nhö cuûa töøng toå chöùc, xí nghieäp”{ 60, 7-9}. 123doc -3- ♦Theo Luaät Keá toaùn ñaõ ñöôïc Chuû tòch Nöôùc coâng boá theo Leänh soá 12/L- CTN ngaøy 26 thaùng 6 naêm 2003: “Keá toaùn laø vieäc thu thaäp, xöû lyù, kieåm tra, phaân tích vaø cung caáp thoâng tin kinh teá, taøi chính döôùi hình thöùc giaù trò, hieän vaät vaø thôøi gian lao ñoäng “. Qua caùc ñònh nghóa treân cho thaáy thaønh coâng lôùn nhaát cuûa Vieät nam laø qua 15 naêm ñoåi môùi keå töø naêm 1988 ñeán nay, Vieät nam ñaõ hoaøn thieän vaø phaùt trieån nhaän thöùc, quan ñieåm, tö duy môùi veà keá toaùn trong cô cheá môùi - cô cheá thò tröôøng theo ñònh höôùng XHCN coù söï quaûn lyù cuûa Nhaø nöôùc.

Keá toaùn khoâng ñôn thuaàn laø coâng vieäc ghi cheùp caùc hoaït ñoäng kinh teá moät caùch thuï ñoäng, maø thöïc söï laø vieäc toå chöùc heä thoáng thoâng tin kinh teá, taøi chính, thoâng tin toaøn dieän, tin caäy cho vieäc ñieàu haønh vaø ñeà ra caùc quyeát ñònh kinh teá. Keá toaùn khoâng chæ laø coâng cuï quaûn lyù kinh teá, taøi chính cuûa Nhaø nöôùc, maø coøn laø coâng cuï, phuïc vuï cho vieäc ñeà ra quyeát ñònh kinh doanh cuûa caùc chuû sôû höõu, chuû ñaàu tö vaø caùc beân thöù ba. Baûn chaát keá toaùn: Ñoù laø moät moân khoa hoïc, moät ngheà nghieäp , moät ngoân ngöõ, moät heä thoáng thoâng tin, moät coâng cuï quaûn lyù kinh teá , moät coâng cuï cung caáp thoâng tin cho vieäc ñeà ra caùc quyeát ñònh höõu ích. Xeùt treân goùc ñoä keá toaùn laø moät ngaønh khoa hoïc: Laø moät moân khoa hoïc thì keá toaùn laø moät heä thoáng thoâng tin thöïc hieän phaûn aùnh vaø giaùm ñoác moïi dieãn bieán cuûa quaù trình hoaït ñoäng thöïc teá lieân quan ñeán lónh vöïc kinh teá – taøi chính cuûa moät toå chöùc , moät ñôn vò thoâng qua vieäc söû duïng moät heä thoáng caùc phöông phaùp rieâng bieät gaén lieàn vôùi vieäc söû duïng 3 loaïi thöôùc ño : tieàn , hieän vaät vaø thôøi gian lao ñoäng trong ñoù thöôùc ño baèng tieàn laø chuû yeáu.

Xeùt treân goùc ñoä keá toaùn laø moät ngheà nghieäp chuyeân moân: Laø ngheà nghieäp thì keá toaùn ñöôïc hieåu ñoù laø ngheä thuaät tính toaùn vaø ghi cheùp baèng con soá moïi hieän töôïng kinh teá -taøi chính phaùt sinh trong ñôn vò ñeå cung caáp moät caùch toaøn dieän vaø nhanh choùng caùc thoâng tin veà tình hình vaø keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa ñôn vò , tình hình söû duïng voán cuûa ñôn vò. Söï phaùt trieån cuûa ngheà nghieäp keá toaùn ñaïi dieän cho söï phaùt trieån cuûa thöïc tieãn keá toaùn ôû moät quoác gia vaø coù moái lieân heä chaët cheõ vôùi söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc keá toaùn, vôùi söï phaùt trieån kinh teá cuûa quoác gia ñoù. Noù ñöôïc ñaùnh giaù qua söï phaùt trieån cuûa soá löôïng, chaát löôïng cuûa ñoäi nguõ caùn boä keá toaùn, ñoäi nguõ chuyeân gia keá toaùn, söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa caùc toå chöùc ngheà nghieäp. Ngay trong Luaät keá toaùn Vieät nam cuõng ñaõ xem hoaït ñoäng keá toaùn laø moät ngheà ñoäc laäp vaø 123doc -4- cuõng qui ñònh roõ toå chöùc hoaëc caù nhaân coù quyeàn haønh ngheà keá toaùn khi ñöôïc caáp chöùng chæ haønh ngheà.

Xeùt treân goùc ñoä keá toaùn laø moät ngoân ngöõ: Keá toaùn ñöôïc nhaän thöùc laø moät ngoân ngöõ kinh doanh , quan ñieåm naøy ñaõ ñöôïc Hoäi ngheà nghieäp veà keá toaùn cuûa nhieàu nöôùc thöøa nhaän bôûi vì giöõa ngoân ngöõ vaø keá toaùn coù nhieàu ñieåm töông ñoàng tieàm aån, ngoân ngöõ keá toaùn ñöôïc chuyeån theå töø ngoân ngöõ chung thaønh nhöõng kyù hieäu cuûa keá toaùn, saép xeáp theo moät heä thoáng coù caên cöù vaø moâ phoûng theo moät soá nguyeân taéc nhaát ñònh.Caáu truùc vaên phaïm cuûa ngoân ngöõ keá toaùn goàm 2 yeáu toá: _ Caùc kyù hieäu hay ñaëc ñieåm töø vöïng cuûa moät ngoân ngöõ ñöôïc duøng ñeå nhaän dieän caùc khaùi nieäm caù bieät vaø trình baøy baèng kyù hieäu maø keá toaùn söû duïng _ Caùc nguyeân taéc vaên phaïm cuûa moät ngoân ngöõ töùc laø caùch saép xeáp cuù phaùp cuûa moïi ngoân ngöõ. Trong keá toaùn, caùc nguyeân taéc vaên phaïm nhaèm chæ caùc thuû tuïc phaûi tuaân thuû khi xaây döïng caùc soá lieäu taøi chính cuûa DN. Xeùt treân goùc ñoä keá toaùn laø moät heä thoáng thoâng tin : Keá toaùn luoân ñöôïc xem laø moät heä thoáng thoâng tin. Ñoù laø moät quaù trình noái keát moät nguoàn thoâng tin (thöôøng do keá toaùn vieân thöïc hieän) vôùi taäp hôïp nhöõng nguoàn nhaän thoâng tin (nhöõng nguoàn söû duïng).

Theo quan ñieåm keá toaùn laø moät heä thoáng thoâng tin, coù theå hieåu laø: “Quaù trình maõ hoaù caùc quan saùt theo ngoân ngöõ cuûa keá toaùn thaønh caùc kyù hieäu qua caùc baùo caùo cuûa heä thoáng ñoù vaø giaûi maõ chuùng ñeå truyeàn ñaït caùc keát quaû “ù. Heä thoáng thoâng tin keá toaùn neáu ñöôïc thieát keá toát laø moät heä thoáng ñoùng coù quan heä, chöa caùc tieán trình chuyeån ñoåi döõ lieäu ñaàu vaøo(caùc nghieäp vuï kinh teá phaùt sinh lieân quan ñeán quaù trình saûn xuaát kinh doanh cuûa DN) thaønh caùc keát xuaát vaø vaän duïng kieåm soaùt noäi boä ñeå giôùi haïn aûnh höôûng cuûa moâi tröôøng ñeán heä thoáng. Heä thoáng thoâng tin keá toaùn ñöôïc xem laø hoaøn haûo neáu noù ñaït ñöôïc 4 muïc tieâu: + Cung caáp thoâng tin kòp thôøi, trung thöïc, coù heä thoáng kieåm soaùt noäi boä toát ñeå phaùt hieän vaø ngaên chaën caùc sai soùt kòp thôøi. + Phaûi ñöôïc hoaøn thaønh trong giôùi haïn thôøi gian nhaát ñònh.

+ Phaûi phuø hôïp vôùi yeâu caàu thoâng tin cuûa DN. + Ngöôøi söû duïng phaûi haøi loøng vôùi heä thoáng. Xeùt treân goùc ñoä keá toaùn laø moät coâng cuï quaûn lyù, moät coâng cuï cung caáp thoâng tin ñeå kieåm tra, kieåm soaùt , ñeå ñeà ra caùc quyeát ñònh höõu ích: 123doc -5- Xeùt treân khía caïnh moät coâng cuï quaûn lyù kinh teá thì keá toaùn laø moät hoaït ñoäng phuïc vuï vôùi chöùc naêng laø cung caáp thoâng tin ñònh löôïng , chuû yeáu mang baûn chaát taøi chính veà moät ñôn vò, moät toå chöùc kinh teá .