Khóa luận: Giải pháp hạn chế rủi ro thanh toán quốc tế bằng L/C tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ tại ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng.

• Tác giả: Cù Thị Thắm
• Người hướng dẫn: TS. Trần Điệp Kiều Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Tp.Hcm
• Chuyên ngành: Kế Toán Tài Chính
• Đề tài: Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ VÀ PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ
• 1.1. Khái quát chung về thanh toán quốc tế
• 1.1.1. Khái niệm về thanh toán quốc tế
• 1.1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế
• 1.1.2.1. Đối với nền kinh tế
• 1.1.2.2. Đối với ngân hàng
• 1.1.3. Các phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu
• 1.1.3.1. Phương thức chuyển tiền (Remittance)
• 1.1.3.1.1. Ưu điểm - nhược điểm và trường hợp áp dụng
• 1.1.3.2. Phương thức thanh toán nhờ thu (Collection of payment)
• 1.1.3.2.1. Ưu điểm - nhược điểm và trường hợp áp dụng
• 1.1.3.3. Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (Documentary credit)
• 1.2. Khái quát về phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
• 1.2.1. Khái niệm về phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
• 1.2.2. Thư tín dụng - công cụ quan trọng trong phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
• 1.2.2.1. Khái niệm về thư tín dụng (L/C)
• 1.2.2.2. Những nội dung cơ bản của thư tín dụng
• 1.2.2.3. Tính chất của thư tín dụng
• 1.2.2.4. Một số loại thư tín dụng
• 1.2.3. Các bên tham gia và quy trình thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ
• 1.2.4. Ưu điểm - nhược điểm của phương thức tín dụng chứng từ
• 1.2.5. UCP - Văn bản pháp lý của phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
• 1.2.6. Chứng từ theo L/C
• 1.2.6.1. Ý nghĩa của chứng từ trong thanh toán
• 1.2.6.2. Các loại chứng từ
• 1.3. Rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
• 1.3.1. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại
• 1.3.2. Các loại rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
• 1.3.2.1. Rủi ro tín dụng
• 1.3.2.2. Rủi ro kỹ thuật
• 1.3.2.3. Rủi ro chính trị, quốc gia
• 1.3.2.4. Rủi ro đạo đức
• 1.3.2.5. Rủi ro hối đoái
• 1.3.3. Nguyên nhân dẫn tới rủi ro trong thanh toán tín dụng chứng từ
• 1.3.3.1. Nguyên nhân do trình độ và năng lực
• 1.3.3.2. Nguyên nhân đạo đức
• 1.3.3.3. Nguyên nhân kinh tế, chính trị, pháp lý
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ BẰNG TÍN DỤNG CHỨNG TỪ NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG (VPBANK) - PHÒNG DỊCH VỤ KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP MIỀN NAM
• 2.1. Giới thiệu khái quát về VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển VPBank
• 2.1.1.2. Quá trình hình thành và phát triển VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng của các bộ phận VPBank - Phòng Dịch Vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.1.2.1. Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận
• 2.1.3. Khái quát về sản phẩm dịch vụ tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.1.4. Tình hình hoạt động kinh doanh tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.1.5. Thuận lợi và khó khăn
• 2.1.6. Một số chỉ tiêu kế hoạch trong năm
• 2.2. Thực trạng công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.2.1. Quy trình thực hiện L/C nhập khẩu tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.2.1.1. Quy trình phát hành L/C nhập khẩu (FT1)
• 2.2.1.2. Quy trình tu chỉnh (sửa đổi) L/C nhập khẩu (FT2)
• 2.2.1.3. Quy trình huỷ L/C nhập khẩu (FT3)
• 2.2.1.4. Quy trình xử lý BCT theo L/C nhập khẩu (FT4)
• 2.2.1.5. Quy trình thanh toán L/C nhập khẩu (FT5)
• 2.2.1.5.1. Quy trình chấp nhận và thanh toán BCT khi đến hạn theo L/C nhập khẩu trả chậm (FT5.1)
• 2.2.1.5.2. Quy trình chấp nhận và thanh toán BCT khi đến hạn theo L/C nhập khẩu trả ngay (FT5.2)
• 2.2.1.5.3. Quy trình từ chối thanh toán BCT nhập khẩu theo L/C nhập khẩu (FT5.3)
• 2.2.2. Tình hình thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu của VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.2.3. Rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.2.3.1. Rủi ro tín dụng
• 2.2.3.2. Rủi ro kỹ thuật
• 2.2.3.3. Rủi ro kinh tế, chính trị, pháp lý
• 2.2.3.4. Rủi ro đạo đức
• 2.2.3.5. Rủi ro ngoại hối
• 2.3. Định hướng hoạt động của VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 2.3.1. Định hướng trong hoạt động thanh toán quốc tế
• 2.3.2. Định hướng phát triển công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ RỦI RO TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ BẰNG TÍN DỤNG CHỨNG TỪ NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG - PHÒNG DỊCH VỤ KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP MIỀN NAM
• 3.1. Nhận xét về những biện pháp hạn chế rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 3.1.1. Kết quả đạt được
• 3.1.2. Nguyên nhân từ phía khách hàng
• 3.1.2.1. Năng lực tài chính thấp và thiếu thông tin
• 3.1.2.2. Thiếu trung thực trong mối quan hệ với ngân hàng
• 3.1.2.3. Trình độ nghiệp vụ yếu kém
• 3.1.3. Nguyên nhân chủ quan từ phía ngân hàng
• 3.1.3.1. Những quy định về định mức ký quỹ chưa cụ thể
• 3.1.3.2. Trình độ nghiệp vụ của cán bộ thanh toán chưa cao
• 3.1.3.3. Kinh doanh ngoại tệ chưa đáp ứng được yêu cầu thanh toán quốc tế
• 3.1.3.4. Công nghệ thông tin chưa đáp ứng được yêu cầu nghiệp vụ
• 3.1.3.5. Mạng lưới ngân hàng đại lý chưa rộng khắp
• 3.2. Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam
• 3.2.1. Nhóm giải pháp của Ngân hàng đối với Khách hàng
• 3.2.1.1. Giải pháp cho năng lực tài chính thấp và thiếu thông tin
• 3.2.1.2. Giải pháp cho sự thiếu trung thực của khách hàng trong mối quan hệ với ngân hàng
• 3.2.1.3. Giải pháp cho trình độ nghiệp vụ yếu kém của khách hàng
• 3.2.2. Nhóm giải pháp đối với Ngân hàng
• 3.2.2.1. Giải pháp cho những quy định về định mức ký quỹ chưa cụ thể
• 3.2.2.2. Giải pháp cho trình độ nghiệp vụ của cán bộ thanh toán chưa cao
• 3.2.2.3. Giải pháp cho nguồn ngoại tệ chưa đáp ứng được yêu cầu thanh toán quốc tế
• 3.2.2.4. Giải pháp cho công nghệ thông tin chưa đáp ứng được yêu cầu nghiệp vụ
• 3.2.2.5. Giải pháp cho mạng lưới ngân hàng đại lý chưa rộng khắp
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, hoạt động thanh toán quốc tế ngày càng trở nên quan trọng. Tín dụng chứng từ là phương thức phổ biến, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc hiểu rõ về các rủi ro này là cần thiết để có những giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái niệm về thanh toán quốc tế và tín dụng chứng từ

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện nghĩa vụ tiền tệ giữa các tổ chức hoặc cá nhân ở các quốc gia khác nhau. Tín dụng chứng từ là một công cụ quan trọng trong thanh toán quốc tế, giúp bảo vệ quyền lợi của cả người mua và người bán.

1.2. Vai trò của tín dụng chứng từ trong thanh toán quốc tế

Tín dụng chứng từ không chỉ đảm bảo an toàn cho giao dịch mà còn thúc đẩy thương mại quốc tế. Nó giúp giảm thiểu rủi ro cho cả bên xuất khẩu và nhập khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao dịch.

II. Các thách thức trong thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ

Mặc dù tín dụng chứng từ mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng không tránh khỏi những thách thức. Các ngân hàng cần nhận diện và quản lý các rủi ro để đảm bảo an toàn trong giao dịch.

2.1. Rủi ro tín dụng trong thanh toán quốc tế

Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên mua không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Điều này có thể dẫn đến tổn thất lớn cho bên bán và ngân hàng. Việc đánh giá khả năng tài chính của khách hàng là rất quan trọng.

2.2. Rủi ro kỹ thuật và quy trình thanh toán

Rủi ro kỹ thuật có thể phát sinh từ việc xử lý chứng từ không chính xác hoặc chậm trễ trong quy trình thanh toán. Ngân hàng cần cải thiện quy trình và công nghệ để giảm thiểu rủi ro này.

III. Giải pháp hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ

Để hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế, ngân hàng cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ ngân hàng mà còn đảm bảo quyền lợi cho khách hàng.

3.1. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng

Ngân hàng cần nâng cao quy trình thẩm định tín dụng để đánh giá chính xác khả năng tài chính của khách hàng. Việc này giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng trong thanh toán quốc tế.

3.2. Đào tạo nhân viên về nghiệp vụ thanh toán quốc tế

Đào tạo nhân viên về quy trình và nghiệp vụ thanh toán quốc tế là cần thiết. Nhân viên có kiến thức vững vàng sẽ giúp giảm thiểu sai sót trong quá trình xử lý chứng từ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại VPBank

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng đã áp dụng nhiều giải pháp để hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong quy trình và hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, VPBank đã giảm thiểu đáng kể tỷ lệ rủi ro trong thanh toán quốc tế. Khách hàng cũng cảm thấy yên tâm hơn khi giao dịch.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc nâng cao năng lực tài chính của khách hàng và cải thiện quy trình thanh toán là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho thanh toán quốc tế

Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ. Việc này không chỉ giúp hạn chế rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.1. Định hướng phát triển thanh toán quốc tế tại VPBank

VPBank sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán quốc tế.

5.2. Tầm nhìn về thanh toán quốc tế trong tương lai

Tương lai của thanh toán quốc tế sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của ngân hàng với các thay đổi trong môi trường kinh tế và công nghệ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại toàn cầu, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng trưởng nhanh chóng. Là một quốc gia đang phát triển, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam thường chiếm tỷ trọng cao so với xuất khẩu, dẫn đến nhu cầu thanh toán hàng nhập khẩu qua hệ thống ngân hàng thương mại chiếm vị trí ưu thế. Trong số các phương thức thanh toán quốc tế, phương thức tín dụng chứng từ (L/C) được áp dụng phổ biến nhằm cân bằng quyền lợi giữa bên mua và bên bán thông qua cam kết thanh toán độc lập của ngân hàng. Tuy nhiên, do tính chất phức tạp về mặt kỹ thuật nghiệp vụ và sự ràng buộc chặt chẽ của các tập quán thương mại quốc tế, thanh toán L/C nhập khẩu luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với các ngân hàng thương mại.

Trước bối cảnh cạnh tranh thị phần ngày càng khốc liệt và biến động khó lường của chính sách tiền tệ tại địa bàn TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam đã triển khai hoạt động thanh toán quốc tế nhưng đối mặt với nhiều khó khăn trong quản trị rủi ro. Khóa luận tập trung giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về nghiệp vụ thanh toán quốc tế, bản chất phương thức tín dụng chứng từ, các loại rủi ro và nguyên nhân phát sinh rủi ro trong thanh toán L/C nhập khẩu tại ngân hàng thương mại.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng quy trình nghiệp vụ và tình hình thực hiện thanh toán L/C nhập khẩu tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam giai đoạn 2012 - 2014; nhận diện các rủi ro cụ thể đã và đang phát sinh trong thực tế hoạt động.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện và khả thi nhằm hạn chế, phòng ngừa rủi ro trong công tác thanh toán tín dụng chứng từ nhập khẩu tại đơn vị nghiên cứu trong các năm tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ nhập khẩu và các rủi ro phát sinh trong hoạt động này.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam (Địa chỉ: 81 - 85 Hàm Nghi, Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế thu thập, đánh giá trong giai đoạn 3 năm từ 2012 đến 2014 và kế hoạch định hướng hoạt động cho năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống lý thuyết tài chính - ngân hàng và pháp lý thương mại quốc tế chuẩn mực:

• Khung pháp lý quốc tế về tín dụng chứng từ: Quy tắc và Thực hành Thống nhất về Tín dụng Chứng từ (UCP - Uniform Customs and Practice for Documentary Credits), bao gồm bản UCP 500 (sửa đổi năm 1993) và bản hiện hành UCP 600 do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành ngày 25/10/2006, có hiệu lực từ 01/07/2007.
• Khung pháp lý về các phương thức thanh toán khác và công cụ lưu thông: Quy tắc Thống nhất về Nhờ thu URC 522 (ICC Publication No. 522, hiệu lực từ 01/01/1996); Luật Thống nhất về Hối phiếu (ULB); Quy tắc Hoàn trả tiền giữa các Ngân hàng (URR).
• Khung pháp lý trong nước: Pháp lệnh Ngân hàng Nhà nước và Pháp lệnh Ngân hàng Thương mại, Hợp tác xã Tín dụng và Công ty Tài chính năm 1990; các quy định về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Lý thuyết phân loại rủi ro ngân hàng: Phân loại chi tiết 5 nhóm rủi ro đặc thù trong thanh toán L/C gồm: Rủi ro tín dụng (khách hàng mất khả năng thanh toán/vỡ nợ), rủi ro kỹ thuật (sai sót nghiệp vụ lập và kiểm tra bộ chứng từ), rủi ro chính trị - quốc gia (thay đổi thể chế, chiến tranh, kiểm soát ngoại hối), rủi ro đạo đức (lừa đảo, gian lận chứng từ, thông tin bất đối xứng theo lý thuyết của Paul Krugman, 2008), và rủi ro hối đoái (biến động tỷ giá).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, hồ sơ lưu trữ và sổ sách theo dõi tiến độ thanh toán của Bộ phận Thanh toán quốc tế - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam từ năm 2012 đến năm 2014.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích định lượng kết hợp định tính để đánh giá tốc độ tăng trưởng doanh số, phân tích cơ cấu huy động vốn, tín dụng và doanh số thanh toán quốc tế qua từng năm.
• Phương pháp so sánh: So sánh số liệu tuyệt đối và số liệu tương đối theo chuỗi thời gian (2013/2012 và 2014/2013); so sánh biểu phí dịch vụ thư tín dụng nhập khẩu tối thiểu của VPBank với các ngân hàng thương mại khác trên thị trường năm 2014.
• Phương pháp phân tích quy trình: Khảo sát chi tiết luồng luân chuyển hồ sơ, giao dịch chứng từ trên hệ thống phần mềm Core Banking T24, hệ thống mạng viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu SWIFT và hệ thống Workflow nội bộ của ngân hàng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về thanh toán quốc tế và phương thức tín dụng chứng từ

Chương 1 tổng quan toàn diện các vấn đề lý luận cốt lõi về thanh toán quốc tế:

• Khái niệm và vai trò: Khẳng định thanh toán quốc tế là cầu nối thúc đẩy ngoại thương, giảm thanh toán tiền mặt, tăng thanh khoản và uy tín cho các ngân hàng thương mại.
• So sánh các phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu:
  • Phương thức chuyển tiền (Remittance): Bao gồm chuyển tiền bằng điện (T/T) và chuyển tiền bằng thư (M/T), thủ tục đơn giản nhưng mức độ an toàn thấp cho người bán (nếu trả sau) hoặc người mua (nếu trả trước).
  • Phương thức nhờ thu (Collection of payment): Gồm nhờ thu trơn (Clean Collection) và nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection - chia thành trả tiền đổi chứng từ D/P và chấp nhận thanh toán đổi chứng từ D/A) theo quy định của URC 522.
  • Phương thức tín dụng chứng từ (L/C): Cam kết trả tiền có điều kiện của ngân hàng phát hành đối với người thụ hưởng khi xuất trình bộ chứng từ hợp lệ theo UCP 600.
• Cơ chế vận hành của L/C: Phân tích đặc tính độc lập tuyệt đối giữa L/C và hợp đồng thương mại cơ sở (Điều 4 UCP 600). Phân loại 11 hình thức L/C: Thư tín dụng có thể hủy ngang (Revocable L/C), không thể hủy ngang (Irrevocable L/C), có xác nhận (Confirmed L/C), miễn truy đòi (Without Recourse L/C), tuần hoàn (Revolving L/C), chuyển nhượng (Transferable L/C), giáp lưng (Back to Back L/C), dự phòng (Standby L/C), đối ứng (Reciprocal L/C), thanh toán dần dần (Deferred Payment L/C), và L/C có điều khoản đỏ (Red Clause L/C).
• Quy trình luân chuyển chứng từ 10 bước: Xác định vai trò của Người xin mở L/C (Applicant), Ngân hàng phát hành (Issuing Bank), Ngân hàng thông báo (Advising Bank), Người hưởng lợi (Beneficiary), Ngân hàng xác nhận, Ngân hàng chỉ định, Ngân hàng chiết khấu, Ngân hàng hoàn trả và Ngân hàng chuyển nhượng.
• Hệ thống chứng từ thanh toán: Ý nghĩa pháp lý của Hối phiếu (Bill of Exchange theo ULB), Hóa đơn thương mại, Vận đơn đường biển (Bill of Lading), Chứng từ bảo hiểm, Bảng kê đóng gói (Packing list), Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), Giấy chứng nhận giám định.
• Nhận diện 5 nhóm rủi ro và 3 nhóm nguyên nhân cốt lõi: Phân tích rủi ro tín dụng, rủi ro kỹ thuật, rủi ro chính trị - quốc gia, rủi ro đạo đức và rủi ro hối đoái; làm rõ nguyên nhân bắt nguồn từ trình độ, năng lực, đạo đức của doanh nghiệp/ngân hàng và sự khác biệt về môi trường pháp lý quốc tế.

Chương 2: Thực trạng công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam

Chương 2 tập trung phản ánh cơ cấu tổ chức, kết quả kinh doanh và thực tiễn vận hành nghiệp vụ L/C nhập khẩu tại đơn vị:

• Lịch sử phát triển và tổ chức bộ máy: VPBank thành lập theo Giấy phép số 0042/NH-GP ngày 12/08/1993, chính thức hoạt động từ ngày 04/09/1993 với vốn điều lệ ban đầu 20 tỷ đồng. Đến cuối năm 2014, vốn điều lệ đạt 6.347 tỷ đồng, tổng tài sản đạt 163.241 tỷ đồng, mạng lưới 209 chi nhánh/phòng giao dịch trên 34 tỉnh thành với 9.501 cán bộ nhân viên. Phòng DV KH DN Miền Nam khai trương ngày 19/12/2011 tại 81-85 Hàm Nghi, Quận 1, TP.HCM, tổ chức thành các bộ phận: Huy động vốn, Chuyển tiền trong nước, Thanh toán quốc tế, và Tín dụng.
• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2012 - 2014:

Chỉ tiêu (Đơn vị: triệu đồng)	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	So sánh 2013/2012 (%)	So sánh 2014/2013 (%)
Tổng huy động vốn khách hàng	56.448	67.483	85.995	+19,55%	+27,43%
Tổng cho vay khách hàng	53.323	56.986	74.813	+6,87%	+31,28%
Tổng doanh số thanh toán quốc tế	47.298	50.472	69.284	+6,71%	+37,27%
Doanh số TTQT L/C nhập khẩu	22.285	27.912	30.517	+25,25%	+9,33%
Phí dịch vụ chuyển tiền trong nước	10.742	11.647	9.714	+8,42%	-16,60%
Tổng doanh số hoạt động	167.811	186.588	219.806	+11,19%	+17,80%
Tổng chi phí	125.839	140.015	143.054	+11,26%	+2,17%

Chỉ tiêu kế hoạch năm 2015 của đơn vị: Tổng doanh số đặt mục tiêu đạt 234.016 triệu đồng (Huy động vốn: 75.590 triệu đồng; Cho vay: 73.107 triệu đồng; Doanh số TTQT: 61.034 triệu đồng; Phí chuyển tiền trong nước: 24.285 triệu đồng).

• Phân tích các quy trình tác nghiệp L/C nhập khẩu thực tế tại VPBank:
  • Quy trình phát hành L/C nhập khẩu (FT1): Gồm 15 bước tuần tự chặt chẽ với sự tham gia phối hợp của Trung tâm Dịch vụ Khách hàng (TT CSC), Trung tâm Quan hệ Khách hàng (TT QHKH), Trung tâm Xử lý Nghiệp vụ (TT XLNV), và Trung tâm Xử lý Tín dụng Tập trung (TT CPC). Quy trình thực hiện hạch toán trên Core Banking T24, lập và duyệt điện SWIFT MT700 chuyển đi nước ngoài.
  • Quy trình tu chỉnh L/C nhập khẩu (FT2): Nhận yêu cầu sửa đổi, xử lý các nội dung tu chỉnh; trường hợp không thay đổi giá trị, thời hạn hay loại hình L/C thì được miễn các bước thẩm định tín dụng từ TT CPC.
  • Quy trình hủy L/C nhập khẩu (FT3): Quy định chi tiết thủ tục hủy theo yêu cầu của người xin mở L/C hoặc theo yêu cầu của người thụ hưởng; cơ chế kiểm soát thời hạn trả lời hủy không quá 30 ngày và tự động xử lý ngoại bảng sau 45 ngày hết hạn hiệu lực L/C kèm 3 ngày làm việc thông báo.
  • Quy trình xử lý bộ chứng từ theo L/C nhập khẩu (FT4): Gồm 8 bước kiểm đếm, cập nhật hệ thống, kiểm tra đối chiếu tính hợp lệ của chứng từ so với điều khoản L/C, gửi thông báo cho khách hàng và lưu trữ theo dõi lịch thanh toán.
  • Quy trình thanh toán L/C nhập khẩu (FT5): Gồm chấp nhận và thanh toán L/C trả chậm (FT5.1), thanh toán L/C trả ngay (FT5.2), và thủ tục từ chối thanh toán khi phát hiện bất hợp lệ (FT5.3).
• Thực trạng rủi ro tại đơn vị: Phân tích các trường hợp phát sinh rủi ro tín dụng (cho vay bắt buộc thanh toán L/C khi khách hàng không đủ tiền thanh toán khi đến hạn, nợ quá hạn), rủi ro kỹ thuật phát sinh do sai lệch chứng từ, rủi ro biến động tỷ giá hối đoái đối với các đồng tiền USD, EUR, JPY và rủi ro đạo đức trong khai báo thông tin doanh nghiệp.

Chương 3: Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam

Chương 3 tổng kết các kết quả đạt được, chỉ rõ các hạn chế, bóc tách nguyên nhân và đưa ra hệ thống giải pháp:

• Đánh giá nguyên nhân rủi ro:
  • Nguyên nhân từ phía khách hàng: Doanh nghiệp có năng lực tài chính mỏng, phụ thuộc lớn vào vốn vay ngân hàng; thiếu thông tin thị trường đối tác; thiếu tính trung thực trong việc cung cấp thông tin tài chính; trình độ nghiệp vụ ngoại thương của nhân sự doanh nghiệp còn yếu, lập hồ sơ sai sót.
  • Nguyên nhân nội tại từ phía ngân hàng: Quy định về mức ký quỹ mở L/C chưa được phân loại chi tiết theo mức độ tín nhiệm khách hàng; trình độ chuyên môn của cán bộ thanh toán quốc tế chưa đồng đều; công tác kinh doanh ngoại tệ đôi lúc chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu thanh toán; hệ thống công nghệ thông tin và đường truyền đôi khi quá tải; mạng lưới ngân hàng đại lý quốc tế chưa bao phủ toàn diện.
• Hệ thống giải pháp đề xuất:
  • Nhóm giải pháp đối với khách hàng: Tăng cường khâu thẩm định năng lực tài chính và phương án kinh doanh trước khi phát hành L/C; thiết lập cơ chế kiểm soát thông tin chéo nhằm ngăn chặn sự thiếu trung thực của khách hàng; chủ động tư vấn, hướng dẫn nghiệp vụ ngoại thương và hỗ trợ kỹ thuật soạn thảo hợp đồng cho khách hàng doanh nghiệp.
  • Nhóm giải pháp hoàn thiện nội bộ ngân hàng: Xây dựng bảng quy định định mức ký quỹ linh hoạt gắn với hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ; đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu về UCP 600, ISBP và kỹ năng kiểm tra chứng từ cho thanh toán viên; nâng cao năng lực kinh doanh và dự trữ ngoại tệ; đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và tối ưu hóa hệ thống T24, SWIFT; tiếp tục mở rộng quan hệ thiết lập đại lý với các ngân hàng uy tín trên thế giới.

---

Kết quả và đóng góp thực tiễn

Kết quả chính kèm số liệu thực chứng

1. Tăng trưởng quy mô hoạt động: Tổng doanh số của Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam duy trì mức tăng trưởng liên tục: từ 167.811 triệu đồng (năm 2012) lên 186.588 triệu đồng (năm 2013, tăng 11,19%) và đạt 219.806 triệu đồng (năm 2014, tăng 17,80%).
2. Quy mô mảng thanh toán quốc tế và L/C nhập khẩu: Doanh số thanh toán quốc tế tăng từ 47.298 triệu đồng (2012) lên 50.472 triệu đồng (2013) và bứt phá lên 69.284 triệu đồng (2014, tăng 37,27%). Trong đó, doanh số L/C nhập khẩu giữ vai trò nòng cốt, lần lượt đạt 22.285 triệu đồng (2012), 27.912 triệu đồng (2013, tăng 25,25%) và 30.517 triệu đồng (2014, tăng 9,33%).
3. Cơ cấu ngoại tệ thanh toán: Hoạt động thanh toán ghi nhận sự dịch chuyển tích cực trong cơ cấu ngoại tệ vào năm 2013 khi doanh số thanh toán bằng đồng EUR và JPY tăng gần gấp đôi so với năm 2012, giảm bớt sự phụ thuộc độc tôn vào đồng USD.
4. Chuẩn hóa quy trình vận hành: Minh họa và phân tích chi tiết quy trình phát hành L/C 15 bước (FT1) và quy trình xử lý chứng từ 8 bước (FT4), làm rõ cơ chế kiểm soát chéo giữa các đơn vị độc lập (CSC, QHKH, XLNV, CPC) trên nền tảng phần mềm T24 và mạng SWIFT.

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất

• Đề xuất chính sách ký quỹ mở L/C phân tầng dựa trên lịch sử giao dịch và xếp hạng rủi ro của doanh nghiệp nhập khẩu thay vì áp dụng mức cứng nhắc.
• Đề xuất quy trình nâng cao chất lượng thẩm định điều kiện tín dụng và kiểm tra tính xác thực của hợp đồng thương mại cơ sở.
• Đưa ra giải pháp chuẩn hóa chương trình đào tạo nghiệp vụ thanh toán quốc tế cho cán bộ ngân hàng nhằm giảm thiểu sai sót kỹ thuật khi kiểm tra chứng từ theo chuẩn UCP 600.
• Kiến nghị hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin và phát triển mạng lưới đại lý thanh toán toàn cầu của VPBank.

Đóng góp của khóa luận

Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ khung vận hành nghiệp vụ L/C nhập khẩu thực tế tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trong giai đoạn tái cơ cấu; kết nối giữa lý luận pháp lý quốc tế (UCP 600) với các thao tác xử lý nghiệp vụ thực tế trên hệ thống ngân hàng lõi T24 và điện chuẩn tín dụng chứng từ MT700.

---

Hạn chế và hướng phát triển nghiên cứu

Căn cứ theo phạm vi và nội dung được trình bày trong văn bản:

• Hạn chế về phạm vi không gian và đối tượng: Nghiên cứu chỉ tập trung phân tích số liệu thực tế tại một đơn vị cơ sở là Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam, chưa bao quát toàn bộ hệ thống các chi nhánh của VPBank trên toàn quốc; đối tượng chỉ giới hạn ở phương thức L/C nhập khẩu, chưa nghiên cứu sâu mảng L/C xuất khẩu.
• Hạn chế về chuỗi dữ liệu: Dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm dừng lại ở giai đoạn 2012 - 2014 (thời điểm đơn vị mới đi vào hoạt động từ cuối năm 2011), các số liệu nợ quá hạn và cho vay bắt buộc thanh toán L/C chỉ phản ánh tính chất cục bộ trong giai đoạn này.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Mở rộng khảo sát trên toàn hệ thống ngân hàng VPBank hoặc so sánh đối chuẩn quy trình quản trị rủi ro L/C giữa các ngân hàng thương mại cổ phần cùng quy mô; nghiên cứu bổ sung tác động của các phiên bản sửa đổi tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế mới (như ISBP các phiên bản cập nhật) và xu hướng số hóa chứng từ thương mại điện tử (eUCP).

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo chuyên môn hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Kinh tế đối ngoại: Tham khảo cấu trúc trình bày khóa luận tốt nghiệp thực nghiệm; nắm bắt chi tiết từng bước tác nghiệp thực tế của quy trình phát hành L/C (FT1), tu chỉnh (FT2), hủy L/C (FT3), xử lý bộ chứng từ (FT4) và thanh toán (FT5).
• Cán bộ thanh toán quốc tế và cán bộ quản trị rủi ro tại các NHTM: Tham khảo mô hình phân công phối hợp giữa Trung tâm Dịch vụ Khách hàng (CSC), Trung tâm Xử lý Nghiệp vụ (XLNV) và Trung tâm Tín dụng Tập trung (CPC) trên nền tảng Core Banking T24.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Nhận diện các lỗi sai sót thường gặp trên bộ chứng từ thanh toán (hóa đơn, vận đơn, C/O, chứng từ bảo hiểm) để chủ động phòng ngừa rủi ro bị từ chối thanh toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam của VPBank được thành lập vào thời gian nào và có cơ cấu tổ chức gồm những bộ phận nào?

Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam chính thức khai trương và đi vào hoạt động từ ngày 19/12/2011, có trụ sở tại số 81 - 85 Hàm Nghi, Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Cơ cấu tổ chức của đơn vị gồm Ban quản lý (Trưởng phòng, các Phó phòng) và 4 bộ phận chức năng chuyên trách: Bộ phận Huy động vốn, Bộ phận Chuyển tiền trong nước, Bộ phận Thanh toán quốc tế, và Bộ phận Tín dụng.

2. Tình hình doanh số thanh toán L/C nhập khẩu tại đơn vị biến động như thế nào qua các năm 2012 - 2014?

Doanh số thanh toán quốc tế bằng L/C nhập khẩu tại đơn vị liên tục tăng trưởng qua các năm:

• Năm 2012: Đạt 22.285 triệu đồng.
• Năm 2013: Đạt 27.912 triệu đồng, tăng tuyệt đối 5.627 triệu đồng (tăng 25,25% so với năm 2012).
• Năm 2014: Đạt 30.517 triệu đồng, tăng tuyệt đối 2.605 triệu đồng (tăng 9,33% so với năm 2013).

3. Quy trình phát hành L/C nhập khẩu (FT1) tại VPBank gồm bao nhiêu bước và cần phối hợp qua những đơn vị nào?

Quy trình FT1 gồm 15 bước tuần tự chặt chẽ:

1. Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ từ khách hàng.
2. Kiểm tra và tư vấn nội dung đề nghị phát hành L/C.
3. Scan gửi hồ sơ về TT QHKH.
4. Thẩm định và lập tờ trình phát hành L/C.
5. Phê duyệt việc phát hành L/C.
6. Gửi hồ sơ, kiểm tra tài khoản, điền thông tin và phân loại giao dịch.
7. Hoàn tất các thủ tục liên quan đến tài sản đảm bảo (nếu có).
8. Kiểm tra và xác nhận hạn mức phát hành L/C (thực hiện bởi TT CPC).
9. Hoàn thiện giao dịch trên phần mềm Core Banking T24.
10. Duyệt giao dịch trên T24.
11. In, ký đóng dấu L/C, bàn giao khách hàng và lưu hồ sơ gốc.
12. Lập điện SWIFT MT700.
13. Duyệt điện SWIFT.
14. Chuyển điện SWIFT đi ngân hàng nước ngoài.
15. Lưu trữ hồ sơ kế toán và hồ sơ theo dõi L/C.

Quy trình có sự phối hợp giữa 4 bộ phận: TT CSC (Dịch vụ khách hàng), TT QHKH (Quan hệ khách hàng), TT XLNV (Xử lý nghiệp vụ), và TT CPC (Xử lý tín dụng tập trung).

4. Quy định xử lý đối với trường hợp hủy L/C nhập khẩu hết hiệu lực (FT3) tại VPBank được thực hiện như thế nào?

Theo quy trình FT3, đối với L/C đã hết hạn hiệu lực, sau 45 ngày kể từ ngày L/C hết hiệu lực, Trung tâm Xử lý Nghiệp vụ (TT XLNV) sẽ gửi thông báo qua email tới Trung tâm Dịch vụ Khách hàng (TT CSC). TT CSC chuyển tiếp thông tin tới nhân viên Quan hệ khách hàng và khách hàng. Sau 3 ngày làm việc kể từ khi gửi thông báo, nếu không nhận được bất kỳ phản hồi nào, ngân hàng sẽ chính thức thực hiện thủ tục hủy L/C trên hệ thống, xuất ngoại bảng L/C, giải tỏa tiền ký quỹ và hoàn tất các thủ tục liên quan.

5. Văn bản pháp lý quốc tế cốt lõi nào điều chỉnh phương thức tín dụng chứng từ được phân tích trong khóa luận?

Văn bản pháp lý quốc tế cốt lõi điều chỉnh phương thức tín dụng chứng từ được phân tích trong khóa luận là Quy tắc và Thực hành Thống nhất về Tín dụng Chứng từ (UCP - Uniform Customs and Practice for Documentary Credits), cụ thể là bản UCP số 600 do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành ngày 25/10/2006 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2007 (thay thế cho bản UCP 500 năm 1993).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Cù Thị Thắm đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về phương thức tín dụng chứng từ theo tập quán quốc tế UCP 600 và phân loại chi tiết các dạng rủi ro trong hoạt động thanh toán L/C nhập khẩu. Thông qua nguồn dữ liệu thực tế giai đoạn 2012 - 2014 tại VPBank - Phòng Dịch vụ Khách hàng Doanh nghiệp Miền Nam, nghiên cứu đã phân tích sâu sắc các quy trình tác nghiệp chuẩn mực (FT1 đến FT5) trên hệ thống phần mềm T24/SWIFT, đồng thời chỉ ra các nguyên nhân rủi ro đến từ cả phía khách hàng lẫn nội tại ngân hàng. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ chính sách ký quỹ, nâng cao năng lực thẩm định, chuẩn hóa kiểm soát chứng từ đến hiện đại hóa hạ tầng công nghệ nhằm hạn chế tối đa rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế của đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, em xin đề cập sâu hơn về phương thức thanh toán tín dụng chứng từ. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trần Điệp Kiều Ngân 1.2 Khái quát về phƣơng thức thanh toán tín dụng chứng từ 1.1 Khái niệm về phƣơng thức thanh toán tín dụng chứng từ Theo Nguyễn Minh Kiều (2006) cho rằng: “Tín dụng chứng từ là phương thức thanh toán trong đó một ngân hàng theo yêu cầu của khách hàng cam kết sẽ trả một số tiền nhất định cho người thụ hưởng hoặc chấp nhận hối phiếu do người này ký phát trong phạm vi số tiền đó nếu người này xuất trình được bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định nêu ra trong thư tín dụng”. Như vậy, thực chất tín dụng chứng từ là sự cam kết trả tiền của ngân hàng phát hành sẽ trả tiền cho người xuất khẩu nếu họ xuất trình cho ngân hàng đầy đủ chứng từ thể hiện việc hoàn thành nghĩa vụ đúng yêu cầu.

Thuật ngữ “tín dụng” ở đây được dùng theo nghĩa rộng là “tín nhiệm” chứ không phải để chỉ “một khoản cho vay” theo nghĩa thông thường. Điều này được thể hiện rõ trong trường hợp khi người nhập khẩu ký quỹ 100% giá trị của L/C, thì thực chất ngân hàng không cấp bất cứ một khoản tín dụng nào. Ngay trong trường hợp nhà nhập khẩu không hề ký quỹ thì một khoản tín dụng thực sự chỉ xảy ra khi ngân hàng phát hành L/C tiến hành trả tiền cho nhà xuất khẩu và ghi nợ nhà nhập khẩu. Như vậy, thuật ngữ “tín dụng” trong phương thức tín dụng chứng từ thể hiện khoản “tín dụng trừu tượng” bằng lời hứa trả tiền của ngân hàng thay cho lời hứa trả tiền của nhà nhập khẩu, vì ngân hàng có tín nhiệm hơn nhà nhập khẩu.2 Thƣ tín dụng - công cụ quan trọng trong phƣơng thức thanh toán tín dụng chứng từ 1.1 Khái niệm về thư tín dụng (L/C) Theo Nguyễn Đăng Dờn (2009) cho rằng: “Thư tín dụng (L/C - Letter of Credit) là một văn bản cam kết trả tiền có điều kiện, do một ngân hàng ký phát hành cho người xuất khẩu (người hưởng lợi nói chung) để cam kết trả tiền, hoặc chấp nhận trả tiền cho người xuất khẩu, nếu người xuất khẩu thực hiện đúng các điều kiện đã nêu trong L/C và được minh chứng bằng một BCT hợp lệ hợp pháp và được xuất trình đúng hạn”.2 Những nội dung cơ bản của thư tín dụng “Thư tín dụng bao gồm những điều khoản chủ yếu sau: - Số hiệu (Credit number) - Địa điểm mở thư tín dụng - Ngày mở của thư tín dụng (Date of issue) - Loại thư tín dụng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.

Trần Điệp Kiều Ngân - Tên và địa chỉ của những người liên quan đến việc thanh toán: ngân hàng mở thư tín dụng , ngân hàng thông báo thư tín dụng, ngân hàng trả tiền, ngân hàng xác nhận, ngân hàng chiết khấu - Số tiền của thư tín dụng - Thời hạn hiệu lực - Thời hạn trả tiền (Date of payment) - Thời hạn giao hàng (Date of shipment) - Các nội dung về hàng hoá như tên hàng, số lượng, trọng lượng, giá cả, quy cách phẩm chất, bao bì, ký, mã hiệu… - Các nội dung về vận tải, giao nhận hàng hoá như điều kiện cơ sở giao hàng (FOB, CIF, CFR), nơi gửi, nơi giao hàng, cách vận chuyển và cách giao hàng - Những chứng từ mà người xuất khẩu trình: + Hoá đơn thương mại (Commercial invoice) + Vận đơn đường biển (Bill of lading) + Bảo hiểm đơn (Insurance Policy) + Hối phiếu (Bill of exchange) + Phiếu đóng gói/phân loại (Packing list/Specification) + Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin) + Giấy chứng nhận trọng lượng + Chứng nhận giám định - Các điều khoản đặc biệt - Sự cam kết trả tiền của ngân hàng mở thư tín dụng - Chữ ký của ngân hàng mở thư tín dụng” (Võ Thị Thuý Anh, 2010) 1.3 Tính chất của thư tín dụng Theo Võ Thị Thuý Anh (2010) cho rằng : “Thư tín dụng có tính chất quan trọng là tính độc lập với hợp đồng. Theo điều 4 của UCP 600, Thư tín dụng được lập trên cơ sở hợp đồng thương mại, nhưng sau khi đã được thiết lập thì nó hoàn toàn độc lập với hợp đồng mua bán bởi vì việc thanh toán chủ yếu dựa vào chứng từ chứ không phụ thuộc vào hàng hoá. Vì thế cam kết trả tiền của ngân hàng không bị ràng buộc liên quan gì đến hợp đồng. Nếu nhà xuất khẩu giao hàng không đúng theo hợp đồng thì mọi tranh chấp sẽ do hai bên mua và bán tự giải quyết, ngân hàng miễn trách nhiệm.

Chỉ trong trường hợp 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trần Điệp Kiều Ngân chứng từ không phù hợp mà ngân hàng vẫn cứ thanh toán cho nhà xuất khẩu thì ngân hàng phải chịu trách nhiệm hoàn toàn và người nhập khẩu có quyền từ chối thanh toán tiền lại cho ngân hàng”.4 Một số loại thư tín dụng Thƣ tín dụng có thể huỷ ngang (Revocable L/C) “Là một loại L/C mà ngân hàng và người nhập khẩu có thể sửa đổi hoặc huỷ bỏ tuỳ ý mà không cần báo cho người bán (hay người hưởng lợi L/C) biết trước. Cho đến nay loại L/C này chỉ tồn tại trên lý thuyết” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng không thể huỷ ngang (Irrevocable L/C) “Là loại thư tín dụng sau khi đã được mở và người xuất khẩu thừa nhận thì ngân hàng mở L/C không được sửa bổ sung hoặc huỷ bỏ trong thời hạn hiệu lực của L/C, trừ khi có sự thoả thuận của các bên tham gia.

Theo UCP 500, nếu L/C không ghi loại gì thì được coi như là có thể huỷ ngang. Hiện nay loại thư tín dụng không thể huỷ ngang được sử dụng rộng rãi trong thanh toán quốc tế và được coi là loại L/C cơ bản nhất” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng không thể huỷ ngang có xác nhận (Confirmed irrevocable L/C) “Là loại thư tín dụng không thể huỷ ngang được một ngân hàng khác xác nhận đảm bảo trả tiền theo yêu cầu của ngân hàng mở L/C. Trong hầu hết các trường hợp, trách nhiệm của ngân hàng xác nhận giống như của ngân hàng mở, do đó ngân hàng mở phải trả phí xác nhận, và có thể phải ký quỹ 100% giá trị L/C.

Do có hai ngân hàng đứng ra cam kết trả tiền nên loại L/C này chắc chắn nhất cho người xuất khẩu. Thông thường, trong trường hợp người xuất khẩu nghi ngờ khả năng thanh toán và uy tín của ngân hàng mở L/C thì họ sẽ chọn loại L/C này để đảm bảo quyền lợi của mình” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng không thể huỷ ngang miễn truy đòi (Irrevocable without recourse L/C) “Là loại thư tín dụng mà sau khi mở người xuất khẩu đã được trả tiền thì ngân hàng mở L/C không có quyền đòi lại tiền ở người xuất khẩu trong bất cứ trường hợp nào. Loại thư tín dụng này cũng được sử dụng rộng rãi trong thanh toán quốc tế hiện nay.

Khi dùng loại L/C này, người xuất khẩu phải ghi trên hối phiếu câu “Miễn truy đòi lại người ký phát” (without recourse to drawer) và trong L/C cũng phải ghi như vậy” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trần Điệp Kiều Ngân Thƣ tín dụng tuần hoàn (Revolving L/C) “Là thư tín dụng không thể huỷ ngang khi được thanh toán hết giá trị L/C hoặc hết thời hạn hiệu lực thì nó tự động có giá trị như ban đầu. Và cứ như vậy, nó tuần hoàn cho đến khi nào tổng giá trị hợp đồng được thực hiện xong.

Thư tín dụng tuần hoàn được áp dụng khi các bên tin cậy lẫn nhau, mua hàng thường xuyên, định kỳ, trị giá mỗi đợt thanh toán xấp xỉ nhau, khối lượng lớn và trong thời gian dài” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng chuyển nhƣợng (Transferable L/C) “Là loại thư tín dụng không thể huỷ ngang trong đó quy định quyền của ngân hàng trả tiền (ngân hàng chuyển nhượng) được chuyển nhượng một phần hay toàn bộ giá trị L/C cho người thứ ba (có thể là một hay nhiều người) theo lệnh của người hưởng lợi đầu tiên. L/C này chỉ được chuyển nhương một lần. Chi phí chuyển nhượng thường do người hưởng lợi đầu tiên chịu.

Thư tín dụng có thể chuyển nhượng chỉ khi ngân hàng mở L/C ghi rõ “có thể chuyển nhượng” (transferable) và phải chỉ rõ ngân hàng chuyển nhượng” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng giáp lƣng (Back to Back L/C) “Là thư tín dụng được mở dựa vào một L/C khác, nghĩa là sau khi nhận được L/C do người nhập khẩu mở, người xuất khẩu dùng L/C này để thế chấp mở L/C khác cho người hưởng lợi khác với nội dung gần giống L/C ban đầu. L/C mở sau được gọi là L/C giáp lưng” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng dự phòng (Standby L/C) “Là loại thư tín dụng trong đó ngân hàng mở L/C cam kết với người nhập khẩu sẽ thanh toán lại cho họ trong trường hợp người xuất khẩu không hoàn thành nghĩa vụ giao hàng theo quy định của L/C, đồng thời sẽ bồi thường các khoản thiệt hại do mình gây ra cho nhà nhập khẩu” (Võ Thị Thuý Anh, 2010).

Thƣ tín dụng đối ứng (Recipocal L/C) “Là loại L/C không thể huỷ ngang trong đó quy định rằng nó chỉ có giá trị khi L/C khác đối ứng với nó được mở. Tuy vậy, thư tín dụng này không được ICC (International Chamber of Commerce) đưa vào danh sách các loại thư tín dụng. Thông thường, L/C đối ứng được sử dụng trong phương thức mua bán hàng đổi hàng hoặc trong thương mại gia công” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.

Trần Điệp Kiều Ngân Thƣ tín dụng thanh toán dần dần (Deferred payment L/C) “Là loại thư tín dụng không thể huỷ ngang trong đó ngân hàng mở (và ngân hàng xác nhận nếu có) cam kết với người hưởng lợi sẽ thanh toán dần dần toàn bộ giá trị L/C trong những thời hạn quy định rõ trong L/C” (Võ Thị Thuý Anh, 2010). Thƣ tín dụng có điều khoản đỏ (Red clause L/C) “Là sự uỷ quyền của ngân hàng mở L/C cho ngân hàng chiết khấu ứng trước một khoản tiền cho người hưởng lợi L/C (người xuất khẩu) để người này có vốn thực hiện mua hàng theo nội dung L/C mở. Theo tín dụng người xuất khẩu có quyền đòi một số tiền ứng trước vào khoản thanh toán sau này mà người xuất khẩu được hưởng khi họ xuất trình bộ chứng từ thanh toán” (Võ Thị Thuý Anh, 2010).