Giải pháp giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ VNUA đề xuất giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Hoàng Thị Liễu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Tuấn Sơn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Nguồn lực về điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Thanh Ba
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp chọn điểm và thu thập tài liệu
• 2.3.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
• 3.2. Các giải pháp giảm nghèo bền vững triển khai tại huyện Thanh Ba giai đoạn 2015-2017
• 3.3. Kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo đã triển khai tại huyện Thanh Ba
• 3.4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
• 3.4.1. Các yếu tố bên trong
• 3.4.2. Các yếu tố tác động từ bên ngoài
• 3.5. Giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
• 3.5.1. Mục tiêu giảm nghèo bền vững của huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
• 3.5.2. Giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Đối với tỉnh Phú Thọ
• 4.2. Đối với huyện Thanh Ba
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba Phú Thọ

Giảm nghèo bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Huyện Thanh Ba, với đặc điểm là một huyện miền núi, đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc giảm nghèo. Các giải pháp giảm nghèo bền vững không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Việc áp dụng các chính sách hỗ trợ và chương trình phát triển kinh tế là cần thiết để đạt được mục tiêu này.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Thanh Ba

Huyện Thanh Ba có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với nhiều hộ dân sống phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng còn hạn chế đã ảnh hưởng đến khả năng phát triển kinh tế của huyện. Tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, đòi hỏi các giải pháp giảm nghèo bền vững phải được triển khai đồng bộ.

1.2. Tình hình thực hiện các chương trình giảm nghèo

Trong những năm qua, huyện Thanh Ba đã triển khai nhiều chương trình giảm nghèo như Chương trình 135 và các dự án hỗ trợ phát triển kinh tế. Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa thực sự bền vững, với tỷ lệ hộ tái nghèo còn cao. Cần có sự đánh giá và điều chỉnh các chương trình này để nâng cao hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc giảm nghèo, huyện Thanh Ba vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn lực, nhận thức của người dân về các chương trình hỗ trợ, và sự phân bổ không đồng đều các nguồn lực là những yếu tố cản trở quá trình giảm nghèo bền vững.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Huyện Thanh Ba còn thiếu nhiều nguồn lực cần thiết cho phát triển kinh tế, đặc biệt là cơ sở hạ tầng. Việc đầu tư vào hạ tầng giao thông, điện, nước sạch là rất cần thiết để tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất và cải thiện đời sống.

2.2. Nhận thức của người dân về giảm nghèo

Nhiều hộ nghèo vẫn chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc tham gia vào các chương trình giảm nghèo. Sự trông chờ vào sự trợ cấp từ Nhà nước vẫn còn phổ biến, dẫn đến việc thiếu động lực trong việc thoát nghèo.

III. Phương pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba

Để giảm nghèo bền vững, huyện Thanh Ba cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện chính sách tín dụng, đào tạo nghề, và phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả.

3.1. Cải thiện chính sách tín dụng cho hộ nghèo

Chính sách tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo cần được cải thiện để tạo điều kiện cho người dân tiếp cận vốn đầu tư cho sản xuất. Việc này sẽ giúp họ có thêm nguồn lực để phát triển kinh tế gia đình.

3.2. Đào tạo nghề và phát triển kỹ năng

Đào tạo nghề cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực lao động. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thị trường lao động địa phương.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Thanh Ba

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo bền vững đã mang lại những kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể, tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính bền vững.

4.1. Kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo

Trong giai đoạn 2011-2015, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Thanh Ba đã giảm từ 21,1% xuống còn 9,53%. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ tái nghèo vẫn còn cao, cho thấy cần có các giải pháp bổ sung để duy trì kết quả này.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Huyện Thanh Ba có thể học hỏi từ kinh nghiệm của các địa phương khác trong việc triển khai các chương trình giảm nghèo. Việc áp dụng các mô hình thành công từ nơi khác có thể giúp huyện cải thiện hiệu quả giảm nghèo.

V. Kết luận và tương lai của giải pháp giảm nghèo tại huyện Thanh Ba

Giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba cần được tiếp tục triển khai và hoàn thiện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức và người dân để đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Huyện Thanh Ba cần xác định rõ các mục tiêu phát triển trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và giảm nghèo bền vững.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong các chương trình giảm nghèo là rất quan trọng. Người dân cần được tạo điều kiện để tham gia vào quá trình ra quyết định và thực hiện các giải pháp giảm nghèo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác giảm nghèo tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2011-2015 đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng khi số lượng hộ nghèo giảm mạnh từ 6.529 hộ (chiếm tỷ lệ 21,1%) đầu năm 2011 xuống còn 2.803 hộ (chiếm tỷ lệ 9,53%) vào cuối năm 2015. Tốc độ giảm nghèo bình quân đạt 2,31%/năm, tương ứng với khoảng 745 hộ thoát nghèo mỗi năm. Tuy nhiên, khi chuyển đổi phương thức đánh giá sang chuẩn nghèo đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ áp dụng cho giai đoạn 2016-2020, tỷ lệ hộ nghèo của huyện đã tăng trở lại mức 17,59%. Thực tế này phản ánh nguy cơ tái nghèo cao, sự chênh lệch mức sống giữa các tiểu vùng và tình trạng thiếu hụt trầm trọng các dịch vụ xã hội cơ bản ngoài thu nhập.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc đánh giá toàn diện thực trạng thực thi các chính sách giảm nghèo đa chiều trên địa bàn huyện Thanh Ba giai đoạn 2015-2017. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích các nguyên nhân gây nghèo cục bộ, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến sinh kế của người dân, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp giảm nghèo bền vững đến năm 2020 và định hướng giai đoạn tiếp theo.

Nghiên cứu được triển khai tại 3 xã đại diện cho các tiểu vùng kinh tế của huyện gồm Đại An, Vũ Yển và Yển Khê. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ vững chắc giúp địa phương nâng mức thu nhập bình quân của hộ dân vượt ngưỡng 700.000 đồng/người/tháng tại khu vực nông thôn, đồng thời xóa bỏ rào cản tiếp cận 5 dịch vụ xã hội cốt lõi, hạn chế triệt để tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào trợ cấp Nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung phân tích Sinh kế bền vững (SLA) do Bộ Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh (DFID) xây dựng, kết hợp cùng Lý thuyết nghèo đa chiều (MPI) do Alkire và Foster khởi xướng, được Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) áp dụng rộng rãi từ năm 2010. Khung phân tích này đánh giá năng lực của hộ gia đình dựa trên 5 nguồn vốn sinh kế: vốn con người, vốn tự nhiên, vốn vật chất, vốn tài chính và vốn xã hội.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối, nghèo đa chiều và giảm nghèo bền vững. Theo chuẩn nghèo quốc gia giai đoạn 2016-2020, hộ nghèo nông thôn được xác định khi có thu nhập bình quân từ 700.000 đồng/người/tháng trở xuống, hoặc có thu nhập trên 700.000 đồng/người/tháng nhưng thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Hệ thống đo lường bao gồm 5 chiều dịch vụ: y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt và vệ sinh, tiếp cận thông tin với 10 chỉ số cụ thể phản ánh mức độ thiếu hụt phúc lợi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng kinh tế của huyện Thanh Ba gồm: xã Vũ Yển (vùng đồng bằng ven sông), xã Yển Khê (vùng đồi gò trung tâm) và xã Đại An (vùng sâu khó khăn). Cỡ mẫu khảo sát sơ cấp bao gồm 120 hộ gia đình (phân bổ theo nhóm hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo) cùng 30 cán bộ chuyên trách công tác lao động, thương binh, xã hội và cán bộ quản lý cấp xã, cấp huyện.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo tổng kết 5 năm giai đoạn 2011-2015, báo cáo thường niên các năm 2016 và 2017 của Ủy ban nhân dân huyện Thanh Ba và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện. Dữ liệu sơ cấp được thu thập trong năm 2017 thông qua phiếu điều tra bảng hỏi cấu trúc và phỏng vấn sâu. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích ma trận SWOT. Việc lựa chọn các phương pháp này nhằm định lượng chính xác các chiều thiếu hụt, đồng thời xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong việc thực thi chính sách an sinh xã hội trên địa bàn huyện trong thời gian thực hiện đề tài từ tháng 5/2017 đến tháng 6/2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc chuyển đổi phương pháp xác định hộ nghèo từ đơn chiều sang đa chiều đã làm thay đổi căn bản bức tranh nghèo đói tại huyện Thanh Ba. Mặc dù tỷ lệ hộ nghèo theo thu nhập cuối năm 2015 giảm xuống 9,53%, nhưng khi áp dụng chuẩn đa chiều giai đoạn 2016-2020, tỷ lệ này ghi nhận ở mức 17,59%, cho thấy một bộ phận lớn dân cư dù vượt qua ngưỡng nghèo tiền tệ nhưng vẫn chịu nhiều thiếu thốn về an sinh.

Thứ hai, kết quả điều tra 120 hộ dân cho thấy sự thiếu hụt tập trung sâu sắc nhất ở 2 tiêu chí là bảo hiểm y tế và điều kiện nhà ở. Có khoảng 42,5% hộ nghèo đang sinh sống trong các ngôi nhà thiếu kiên cố với diện tích bình quân dưới 8m2/người. Bên cạnh đó, hơn 35% hộ gia đình chưa được sử dụng nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh hoặc thiếu nhà tiêu tiêu chuẩn.

Thứ ba, trình độ văn hóa và cơ hội việc làm có mối tương quan thuận chiều với tình trạng nghèo đói. Khoảng 68% chủ hộ nghèo chỉ có trình độ học vấn tiểu học hoặc chưa hoàn thành trung học cơ sở. Hơn 58% lao động thuộc diện nghèo không có việc làm ổn định, chủ yếu làm nông nghiệp manh mún hoặc lao động tự do theo thời vụ.

Thứ tư, công tác trợ cấp khó khăn và hỗ trợ tiền điện theo Thông tư số 190/2014/TT-BTC với mức 49.000 đồng/tháng (tương đương 30 kWh điện) đã hỗ trợ phần nào đời sống người dân. Tuy nhiên, việc hỗ trợ dàn trải đã tạo ra tâm lý ỷ lại, khiến ước tính khoảng 30% hộ mới thoát nghèo vẫn có nguyện vọng duy trì sổ hộ nghèo để tiếp tục nhận chính sách ưu đãi từ ngân sách Nhà nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng nghèo đa chiều tại huyện Thanh Ba xuất phát từ sự hạn chế của nguồn vốn con người và năng lực tích lũy tài sản sinh kế. Khi gặp các biến cố bất lợi như dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi hoặc thành viên trong gia đình ốm đau nặng, các hộ cận nghèo dễ dàng rơi trở lại vào cảnh bần cùng do thiếu quỹ dự phòng tài chính.

Khi so sánh với kinh nghiệm giảm nghèo tại tỉnh Lào Cai (giai đoạn 2011-2015 bố trí 1.197 triệu đồng, hạ tỷ lệ nghèo từ 35,29% xuống 13,81%, giảm bình quân 4,3%/năm) và tỉnh Tuyên Quang (giảm từ 34,83% xuống 9,31%, bình quân giảm trên 5%/năm nhờ tập trung nguồn lực khuyến nông và hạ tầng liên xã), huyện Thanh Ba bộc lộ hạn chế trong việc lồng ghép nguồn vốn giữa Chương trình 135 và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Dữ liệu khảo sát thực tế tại địa phương có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua bảng phân tích đa biến thể hiện tỷ lệ thiếu hụt của 10 chỉ số phúc lợi giữa 3 xã khảo sát, kết hợp biểu đồ cột so sánh tốc độ giảm nghèo thu nhập đối lập với tốc độ giảm nghèo đa chiều. Điều này giúp các nhà quản trị dễ dàng phát hiện các điểm nghẽn chính sách để phân bổ ngân sách đúng mục tiêu.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội. Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Thanh Ba cần phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội cơ sở mở rộng hạn mức cho vay ưu đãi lên 50 - 100 triệu đồng/hộ đối với các dự án chăn nuôi và trồng cây công nghiệp có tính khả thi cao. Mục tiêu đạt 100% hộ nghèo và cận nghèo có nhu cầu được tiếp cận vốn vay sản xuất trong giai đoạn 2018-2020.

Thứ two, triển khai các chương trình đào tạo nghề gắn với thị trường lao động. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Thanh Ba cần chủ trì phối hợp với các doanh nghiệp, cơ sở đào tạo tổ chức ít nhất 15 lớp dạy nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp hàng năm. Đảm bảo tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm ổn định hoặc tự tạo việc làm sau đào tạo đạt trên 75% trước năm 2020.

Thứ ba, đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ an cư. Ủy ban nhân dân huyện Thanh Ba cần lồng ghép nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia để hoàn thiện hệ thống đường trục liên thôn và trạm cấp nước sạch tập trung. Phấn đấu đến năm 2022, hỗ trợ 100% hộ nghèo xóa bỏ nhà tạm, đảm bảo diện tích ở tối thiểu 24m2/hộ với niên hạn sử dụng trên 10 năm theo quy định.

Thứ tư, tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật và tuyên truyền thay đổi nhận thức. Trạm Khuyến nông huyện Thanh Ba cần xây dựng từ 8 đến 10 mô hình trình diễn giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao mỗi năm, đồng thời tổ chức tập huấn kỹ thuật canh tác cho hơn 1.200 lượt hộ nghèo. Đi đôi với đó là tuyên truyền nâng cao ý thức tự lực vươn lên, phấn đấu hạ tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện từ 1,5% đến 2,0%/năm một cách bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý Nhà nước tại các Sở, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Ủy ban nhân dân cấp huyện và xã. Tài liệu cung cấp cơ sở phương pháp luận và quy trình thực tế để rà soát, nhận diện chính xác hộ nghèo đa chiều, hỗ trợ việc lập kế hoạch phân bổ nguồn lực công bằng trong các giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Thứ hai, cán bộ tín dụng tại Ngân hàng Chính sách Xã hội và ban điều hành các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ. Luận văn cung cấp bức tranh chi tiết về cơ cấu tài sản sinh kế và nhu cầu vốn của từng nhóm hộ, hỗ trợ thiết kế các gói vay phù hợp và nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn tại thôn xóm.

Thứ ba, học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển và Phát triển nông thôn. Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về cách ứng dụng khung phân tích sinh kế bền vững SLA và phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều trong việc giải quyết các bài toán kinh tế nông nghiệp vùng trung du miền núi.

Thứ tư, các chuyên gia tư vấn dự án và đại diện các tổ chức phi chính phủ đang triển khai các chương trình can thiệp cộng đồng. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực chứng về mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản, hỗ trợ việc thiết kế các dự án viện trợ nước sạch, y tế và nhà ở sát với nhu cầu thực tế của người dân yếu thế.

Câu hỏi thường gặp

Nghèo đa chiều khác biệt như thế nào so với phương pháp đo lường nghèo đơn chiều truyền thống? Phương pháp nghèo đơn chiều chỉ căn cứ vào mức thu nhập hoặc chi tiêu tính bằng tiền (dưới 700.000 đồng/người/tháng ở nông thôn). Trong khi đó, nghèo đa chiều đánh giá toàn diện cả thu nhập lẫn mức độ thiếu hụt 5 dịch vụ xã hội cơ bản gồm y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và tiếp cận thông tin với 10 chỉ số phúc lợi cụ thể.

Tại sao tỷ lệ hộ nghèo của huyện Thanh Ba lại tăng lên 17,59% vào cuối năm 2015? Tỷ lệ này tăng do huyện chuyển đổi từ chuẩn nghèo thu nhập giai đoạn cũ sang áp dụng chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016-2020 theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg. Nhiều hộ dân có thu nhập vượt ngưỡng nghèo cũ nhưng lại bị thiếu hụt nghiêm trọng từ 3 chỉ số dịch vụ xã hội trở lên nên được xếp vào nhóm nghèo đa chiều.

Yếu tố nào tác động lớn nhất đến nguy cơ tái nghèo tại địa bàn nghiên cứu? Nghiên cứu chỉ ra rằng cơ chế chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ và nhận thức, trình độ học vấn của người dân là hai yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất. Khoảng 68% chủ hộ nghèo có trình độ học vấn thấp, thiếu kỹ năng nghề nghiệp và chịu rủi ro cao khi đối mặt với các cú sốc về bệnh tật hay thiên tai.

Chính sách hỗ trợ tiền điện mang lại tác động gì cho hộ nghèo tại địa phương? Chính sách hỗ trợ tiền điện theo Thông tư số 190/2014/TT-BTC với định mức 49.000 đồng/tháng (tương đương 30 kWh điện) đã giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt hàng tháng cho hàng nghìn hộ gia đình khó khăn, tạo điều kiện giúp người nghèo cải thiện điều kiện thắp sáng và tiếp cận các thiết bị thông tin cơ bản.

Huyện Thanh Ba có thể học hỏi bài học gì từ mô hình giảm nghèo của tỉnh Lào Cai và Tuyên Quang? Huyện cần học tập kinh nghiệm bố trí nguồn vốn tập trung từ bài học của Lào Cai (giảm nghèo bình quân 4,3%/năm) và Tuyên Quang (giảm trên 5%/năm) bằng cách đẩy mạnh công tác khuyến nông, hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị kinh tế, đồng thời gắn chính sách tín dụng ưu đãi với chuyển giao khoa học kỹ thuật thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận về nghèo đa chiều và sinh kế bền vững, làm rõ các tiêu chí đo lường thiếu hụt dịch vụ xã hội tại vùng nông thôn trung du miền núi.
• Thực trạng giảm nghèo tại huyện Thanh Ba giai đoạn 2011-2015 đạt kết quả tích cực khi giảm tỷ lệ nghèo đơn chiều từ 21,1% xuống 9,53%, nhưng áp lực nghèo đa chiều giai đoạn 2016-2020 vẫn ở mức cao với tỷ lệ 17,59%.
• Nghiên cứu đã chỉ rõ các điểm nghẽn sinh kế tập trung vào sự thiếu hụt diện tích nhà ở kiên cố dưới 8m2/người, nước sạch vệ sinh và tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo nghề chiếm trên 58%.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về tín dụng chính sách 50 - 100 triệu đồng/hộ, đào tạo nghề thực tế, xây dựng nhà ở chuẩn 24m2 và chuyển giao kỹ thuật cho hơn 1.200 hộ dân đã được đề xuất với lộ trình cụ thể đến năm 2020 và định hướng 2025.
• Các cấp chính quyền và cơ quan ban ngành huyện Thanh Ba cần khẩn trương áp dụng đồng bộ các giải pháp trên nhằm giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 1,5% đến 2,0%/năm, xây dựng nền tảng an sinh xã hội vững chắc và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG THỊ LIỄU GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH BA, TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340401 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Tuấn Sơn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày…. năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Thị Liễu i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Tuấn Sơn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện Thanh Ba, cán bộ và nhân dân các xã Vũ Yển, Yển Khê và Đại An đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày…. năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Thị Liễu ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn.

viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều. Cơ sở lý luận về giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều.

Lý luận về nghèo và nghèo đa chiều. Lý luận về giảm nghèo bền vững. Nội dung nghiên cứu giải pháp giảm nghèo bền vững. Các yếu tố ảnh hưởng đến giảm nghèo bền vững.

Cơ sở thực tiễnvề giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều. Kinh nghiệm giảm nghèo ở một số địa phương của Việt Nam. Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Các nghiên cứu có liên quan.

37 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Thanh Ba.

Nguồn lực về điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Thanh Ba. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm và thu thập tài liệu. Phương pháp phân tích số liệu.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Các giải pháp giảm nghèo bền vững triển khai tại huyện Thanh Ba giai đoạn 2015-2017.

Kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo đã triển khai tại huyện Thanh Ba. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Các yếu tố bên trong. Các yếu tố tác động từ bên ngoài.

Giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Mục tiêu giảm nghèo bền vững của huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Kết luận và kiến nghị.

Đối với tỉnh Phú Thọ. Đối với huyện Thanh Ba. 98 Tài liệu tham khảo. 105 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BLĐTBXH Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội CP Chính phủ DFID Bộ Phát triển Quốc tế - Vương Quốc Anh ESCAP Ủy ban Kinh tế xã hội khu vực Châu Á – Thái Bình Dương FAO Tổ chức nông lương liên hợp quốc HDI Chỉ số phát triển con người ILO Tổ chức lao động quốc tế KT-XH Kinh tế - xã hội MPI Chỉ số nghèo đa chiều NĐ Nghị định NQ Nghị quyết QĐ Quyết định QH Quốc hội TB Trung bình TW Trung ương THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân UNDP Chương trình phát triển liên hiệp quốc WB Ngân hàng thế giới WHO Tổ chức Y tế thế giới XĐGN Xóa đói giảm nghèo v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Quy định về chuẩn nghèo đói (theo tiêu chuẩn quốc gia). Xác định nghèo đa chiều ở Việt Nam. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Thanh Ba. Tình hình dân số và lao động huyện Thanh Ba giai đoạn 2015-2017.

Tình hình phát triển kinh tế của huyện Thanh Ba qua 3 năm (2015-2017). Số lượng mẫu điều tra theo địa phương và theo nhóm hộ. Kết quả thực hiện chính sách trợ cấp khó khăn cho hộ nghèo. Thực trạng nghèo đơn chiều của huyện Thanh Ba năm 2015.

Kết quả điều tra hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của huyện. Kết quả điều tra hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của huyện. Tổng hợp hộ nghèo theo mức thiếu hụt năm 2016. Tổng hợp hộ nghèo theo mức thiếu hụt năm 2017.

Một số chỉ tiêu cơ bản liên quan đến nghèo ở 3 xã năm 2017. Thông tin về hộ điều tra. Số lượng và tỷ lệ hô nghèo đa chiều theo tiêu chí y tế. Số lượng và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều theo tiêu chí giáo dục.

Số lượng và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều về nhà ở. Số lượng và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều về điều kiện sống. Số lượng và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều theo tiếp cận thông tin. Mối liên hệ giữa trình độ văn hóa và việc làm của hộ điều tra.

Các nguyên nhân dẫn đến đói nghèo. Nguyện vọng của hộ điều tra. Quy mô hộ gia đình của nhóm hộ điều tra. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Thanh Ba.

85 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Thanh Ba, Tỉnh Phú Thọ. 40 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Thị Liễu Tên luận văn: Giải pháp giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ Ngành: Quản lý kinh tế Mãsố: 8340401 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở đánh giá các giải pháp giảm nghèo và kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ thời gian qua đề xuất hoàn thiện các giải pháp giảm nghèo bền vững tại địa phương trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Dựa vào kết quả giảm nghèo trên địa bàn huyện Thanh Ba thời gian qua 3 xã được lựa chọn đại diện cho 3 tiểu vùng kinh tế của huyện gồm: Đại An, Vũ Yển và Yển Khê.

Các số liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn thông tin sẵn có như báo cáo kết quả thực hiện công tác giảm nghèo của huyện qua các năm, và báo cáo tổng kết công tác giảm nghèo 5 năm giai đoạn 2011-2015; báo cáo các năm 2016, 2017; các chương trình, giải pháp giảm nghèo tại huyện Thanh Ba; các công trình nghiên cứu có liên quan, báo cáo khoa học đã được công bố. Các số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra bằng bảng hỏi đối với đối tượng là các hộ dân, cán bộ công chức, cán bộ quản lý tại địa phương. Các phương pháp phân tích số liệu được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích ma trận SWOT nhằm làm rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện các giải pháp giảm nghèo trên địa bàn huyện thời gian qua. Kết quả nghiên cứu chính và kết luận: Nghiên cứu đã làm rõ cơ sở lý luận về giải pháp giảm nghèo bền vững (các khái niệm, nội dung nghiên cứu và yếu tố ảnh hưởng), nghiên cứu kinh nghiệm trong việc thực hiện giải pháp giảm nghèo và kinh nghiệm của một số địa phương ở Việt Nam (Lào Cai, Tuyên Quang).

Trên cơ sở đó, nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm trong thực hiện giải pháp giảm nghèo trên địa bàn huyện Thanh Ba nhằm giảm nghèo bền vững cho các hộ dân. Trong những năm gần đây, chính quyền địa phương và các tổ chức trên địa bàn huyện Thanh Ba đã có nhiều cố gắng trong việc thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân, nhiều chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, nhiều chương trình, mục tiêu triển khai khá đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa các cơ quan, các ngành trên địa bàn huyện. Cụ thể như Chương trình 135, Chương trình vay vốn Quốc gia 120, vay vốn người nghèo, đào tạo nghề, xuất khẩu lao động, xoá nhà viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tạm, các dự án về phát triển kinh tế, y tế, giáo dục… và thực hiện chính sách hỗ trợ người nghèo. Ngoài nguồn vốn của các Chương trình, dự án huyện còn huy động các nguồn lực xã hội khác để cùng thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện.

Từ việc phân tích thực trạng thực hiện giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Thanh Ba cho thấy tỷ lệ hộ nghèo giảm qua các năm.