Luận văn thạc sĩ hay thực trạng và giải pháp đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai cấp giấy chứng nhận và lập hồ sơ địa chính trên địa bàn quận 8 thành phố hồ chí minh

Khám phá thực trạng và giải pháp đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận tại quận 8, TP Hồ Chí Minh trong luận văn thạc sĩ.

• Tác giả: Phan Thị Ngọc Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Nông
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Đẩy Nhanh Tiến Độ Đăng Ký Đất Đai, Cấp Giấy Chứng Nhận Và Lập Hồ Sơ Địa Chính Trên Địa Bàn Quận 8, TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở lý luận và căn cứ pháp lý của công tác Đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập Hồ sơ địa chính
• 1.1.1. Lịch sử công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập hồ sơ địa chính ở Việt Nam
• 1.1.1.1. Thời kỳ trước năm 1945
• 1.1.1.2. Thời kỳ Mỹ Ngụy tạm chiếm miền Nam (1954 - 1975)
• 1.1.1.3. Quan hệ đất đai của Nhà nước Cách mạng Việt Nam (từ cách mạng tháng 8/1945 đến nay)
• 1.1.1.3.1. Giai đoạn từ tháng 8/1945 - 1979
• 1.1.1.3.2. Giai đoạn từ năm 1980 - 1988
• 1.1.1.3.3. Giai đoạn từ năm 1988 - 1993
• 1.2. Tình hình đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận ở một số nước trên thế giới
• 1.2.1. Các nước phát triển
• 1.2.2. Các nước trong khu vực
• 1.2.3. Tình hình Đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập Hồ sơ địa chính ở Việt Nam
• 1.2.3.1. Kết quả ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ
• 1.2.3.2. Kết quả lập hồ sơ địa chính
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu, số liệu
• 2.3.2. Phương pháp so sánh
• 2.3.3. Phương pháp tổng hợp, phân tích
• 2.3.4. Phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm Excel
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của quận 8
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường
• 3.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế
• 3.1.3. Dân số lao động và việc làm
• 3.1.4. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 3.1.5. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường ảnh hưởng đến công tác ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ, lập HSĐC
• 3.2. Đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất quận 8
• 3.2.1. Tình hình quản lý đất đai
• 3.2.2. Hiện trạng sử dụng đất đai
• 3.2.3. Đánh giá thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại Quận 8 giai đoạn 2015 - 2018
• 3.3. Hồ sơ và trình tự, thủ tục cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất, sở hữu tài sản gắn liền với đất ở
• 3.4. Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại Quận 8 giai đoạn 2015 - 2018
• 3.5. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác cấp giấy chứng nhận
• 3.5.1. Những thuận lợi
• 3.5.2. Những khó khăn
• 3.6. Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn Quận 8
• 3.6.1. Giải pháp về cải cách thủ tục hành chính
• 3.6.2. Giải pháp về nguồn nhân lực
• 3.6.3. Giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.6.4. Thông tin tuyên truyền
• 3.6.5. Giải pháp khác
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai tại quận 8 TP

Việc đăng ký đất đai tại quận 8, TP. Hồ Chí Minh đang gặp nhiều thách thức. Sự phát triển nhanh chóng của đô thị hóa đã tạo ra áp lực lớn lên hệ thống quản lý đất đai. Để giải quyết vấn đề này, cần có những giải pháp hiệu quả nhằm cải thiện quy trình đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

1.1. Tình hình hiện tại của công tác đăng ký đất đai tại quận 8

Tình hình đăng ký đất đai tại quận 8 hiện nay cho thấy nhiều khó khăn trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhiều hộ gia đình chưa được cấp giấy chứng nhận, dẫn đến tình trạng tranh chấp đất đai gia tăng.

1.2. Những thách thức trong quy trình đăng ký đất đai

Quy trình đăng ký đất đai còn nhiều bất cập như thủ tục hành chính phức tạp, thiếu thông tin rõ ràng về quy trình và thời gian xử lý. Điều này gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện quyền lợi hợp pháp của mình.

II. Giải pháp cải cách thủ tục hành chính trong đăng ký đất đai

Cải cách thủ tục hành chính là một trong những giải pháp quan trọng để đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai. Cần thiết phải đơn giản hóa quy trình và giảm thiểu thời gian xử lý hồ sơ để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

2.1. Đề xuất cải cách quy trình đăng ký đất đai

Cần xây dựng quy trình đăng ký đất đai rõ ràng, dễ hiểu và công khai. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ sẽ giúp giảm thiểu thời gian xử lý và tăng tính minh bạch.

2.2. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực cho cán bộ quản lý

Đào tạo cán bộ quản lý đất đai về quy trình và chính sách mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc. Cán bộ cần được trang bị kiến thức về công nghệ trong đăng ký đất đai để phục vụ tốt hơn cho người dân.

III. Ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký đất đai

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác đăng ký đất đai sẽ giúp cải thiện đáng kể hiệu quả quản lý. Hệ thống thông tin đất đai hiện đại sẽ hỗ trợ người dân trong việc tra cứu thông tin và thực hiện các thủ tục cần thiết.

3.1. Lợi ích của việc áp dụng công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng cường tính chính xác trong việc đăng ký đất đai. Người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin và nộp hồ sơ trực tuyến.

3.2. Các mô hình ứng dụng công nghệ thông tin thành công

Nhiều địa phương đã áp dụng thành công mô hình đăng ký đất đai trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả cơ quan nhà nước và người dân. Cần học hỏi và áp dụng những mô hình này tại quận 8.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại quận 8

Nghiên cứu cho thấy việc đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai tại quận 8 có thể đạt được thông qua các giải pháp đã đề xuất. Việc áp dụng công nghệ và cải cách thủ tục hành chính sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người dân.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp đã triển khai

Các giải pháp cải cách đã giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ đăng ký đất đai từ 30 ngày xuống còn 15 ngày. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện quyền sử dụng đất.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Bài học từ việc triển khai các giải pháp cho thấy sự cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng. Việc lắng nghe ý kiến của người dân cũng rất quan trọng trong quá trình cải cách.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho đăng ký đất đai tại quận 8

Kết luận, việc đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai tại quận 8 là một nhiệm vụ cấp bách. Cần tiếp tục triển khai các giải pháp đã đề xuất và theo dõi kết quả để điều chỉnh kịp thời.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính để nâng cao hiệu quả công tác đăng ký đất đai. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại quận 8.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan chức năng

Các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp và chia sẻ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai. Cần có các chính sách hỗ trợ người dân trong việc thực hiện quyền lợi hợp pháp của mình.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đất đai là tài nguyên hạn chế và có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và lập hồ sơ địa chính (HSĐC) trở thành nhiệm vụ trọng yếu nhằm quản lý hiệu quả nguồn lực này. Tại Quận 8, TP. Hồ Chí Minh, với diện tích tự nhiên 1.917,39 ha và dân số trên 423.000 người, tốc độ đô thị hóa nhanh đã tạo ra nhiều biến động về sử dụng đất, đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý đất đai. 

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng công tác đăng ký đất đai, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC trên địa bàn Quận 8 giai đoạn 2013-2017, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả công tác này. Nghiên cứu có phạm vi địa lý tại Quận 8, TP. Hồ Chí Minh, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan quản lý địa phương và các báo cáo chính thức. 

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc hoàn thiện kiến thức quản lý đất đai mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời hỗ trợ phát triển thị trường bất động sản minh bạch và bền vững. Theo báo cáo của ngành, tính đến năm 2016, cả nước đã cấp được 41,6 triệu GCNQSDĐ, đạt 94,8% diện tích đất cần cấp, tuy nhiên tại một số địa phương như Quận 8 vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn cần giải quyết.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý đất đai và pháp luật đất đai, trong đó:

- **Lý thuyết quản lý tài nguyên đất đai**: Nhấn mạnh vai trò của việc quản lý chặt chẽ đất đai nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả, bền vững, tránh lãng phí và tranh chấp.
- **Lý thuyết hành chính công**: Áp dụng trong cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận.
- **Mô hình quản lý thông tin đất đai hiện đại**: Bao gồm việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ địa chính và đăng ký đất đai.
- Các khái niệm chính: Đăng ký đất đai, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ địa chính, biến động đất đai, thủ tục hành chính đất đai.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Số liệu thu thập từ Sở Tài nguyên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, UBND Quận 8, phòng Tài nguyên và Môi trường quận, các báo cáo thống kê và văn bản pháp luật liên quan.
- **Phương pháp phân tích**: Sử dụng phương pháp so sánh để đánh giá tiến độ và hiệu quả công tác đăng ký, cấp GCNQSDĐ qua các năm; phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu bằng phần mềm Excel để xử lý dữ liệu định lượng.
- **Cỡ mẫu và chọn mẫu**: Dữ liệu toàn diện về công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận trên địa bàn Quận 8 trong giai đoạn 2013-2017.
- **Timeline nghiên cứu**: Thu thập và phân tích dữ liệu trong năm 2018-2019, tập trung đánh giá giai đoạn 2013-2017.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Tiến độ cấp giấy chứng nhận**: Giai đoạn 2015-2018, Quận 8 đã cấp được khoảng 85% số lượng GCNQSDĐ cần thiết, tuy đạt tiến độ nhưng vẫn còn 15% diện tích đất chưa được cấp giấy chứng nhận, gây khó khăn cho quản lý và giao dịch đất đai.
- **Hiện trạng sử dụng đất**: Diện tích đất nông nghiệp chiếm khoảng 8,7% diện tích cần cấp GCN, trong đó hộ gia đình, cá nhân được cấp 14.055 giấy với diện tích 7.097 ha; đất lâm nghiệp và đất nuôi trồng thủy sản có tỷ lệ cấp thấp hơn, lần lượt là 11,7% và 5,9%.
- **Thủ tục hành chính còn phức tạp**: Thời gian xử lý hồ sơ đăng ký và cấp giấy chứng nhận còn kéo dài, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
- **Ứng dụng công nghệ thông tin**: Việc áp dụng hồ sơ địa chính dạng số còn hạn chế, phần lớn hồ sơ vẫn ở dạng giấy, ảnh hưởng đến tốc độ xử lý và cập nhật thông tin.
- **Khó khăn về nguồn nhân lực**: Thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm trong công tác đăng ký đất đai, ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ công việc.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trên là do thủ tục hành chính còn phức tạp, thiếu đồng bộ giữa các cơ quan liên quan và hạn chế trong ứng dụng công nghệ thông tin. So với các nước phát triển như Thụy Điển và Australia, nơi áp dụng hệ thống đăng ký đất đai điện tử hiện đại và quy trình đơn giản, Quận 8 còn nhiều điểm cần cải thiện. Việc chậm trễ cấp GCNQSDĐ làm giảm tính minh bạch của thị trường bất động sản và ảnh hưởng đến quyền lợi của người sử dụng đất. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tiến độ cấp giấy chứng nhận theo năm và bảng so sánh tỷ lệ cấp GCNQSDĐ giữa các loại đất.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Cải cách thủ tục hành chính**: Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận, đơn giản hóa quy trình, giảm bớt các bước không cần thiết. Mục tiêu đạt thời gian xử lý trung bình dưới 30 ngày trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND Quận 8 phối hợp Sở TN&MT.
- **Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực**: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý đất đai và công nghệ thông tin cho cán bộ địa chính. Mục tiêu nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng xử lý hồ sơ trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Sở TN&MT và các cơ sở đào tạo.
- **Ứng dụng công nghệ thông tin**: Xây dựng và hoàn thiện hệ thống hồ sơ địa chính điện tử, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan liên quan để cập nhật và xử lý thông tin nhanh chóng, chính xác. Mục tiêu hoàn thành hệ thống trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở TN&MT, UBND Quận 8.
- **Tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân**: Tổ chức các chương trình phổ biến pháp luật đất đai, hướng dẫn thủ tục đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận để người dân hiểu và thực hiện đúng quy định. Mục tiêu tăng tỷ lệ đăng ký đúng hạn lên 90% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: UBND Quận 8, các phường.
- **Tăng cường phối hợp liên ngành**: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban, cơ quan liên quan nhằm giải quyết nhanh các vướng mắc trong công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận. Mục tiêu giảm thiểu hồ sơ tồn đọng dưới 5% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: UBND Quận 8.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Cán bộ quản lý đất đai tại các cấp địa phương**: Nâng cao hiểu biết về thực trạng và giải pháp quản lý đất đai, áp dụng vào công tác chuyên môn.
- **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Luật đất đai**: Tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu, học tập và giảng dạy về quản lý đất đai và pháp luật đất đai.
- **Doanh nghiệp bất động sản và nhà đầu tư**: Hiểu rõ quy trình, thủ tục đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận, từ đó chủ động trong các giao dịch và đầu tư.
- **Người sử dụng đất và cộng đồng dân cư**: Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ và quy trình đăng ký đất đai, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tham gia quản lý đất đai hiệu quả.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tại sao việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại quan trọng?**  
   Giấy chứng nhận là chứng thư pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp, giúp người dân yên tâm đầu tư, thực hiện các quyền chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp. Ví dụ, người dân có thể vay vốn ngân hàng dựa trên GCNQSDĐ.

2. **Thời gian xử lý hồ sơ đăng ký đất đai thường kéo dài bao lâu?**  
   Thời gian trung bình hiện nay khoảng 30-60 ngày, tùy theo địa phương và loại hồ sơ. Việc cải cách thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian này xuống dưới 30 ngày.

3. **Hồ sơ địa chính điện tử có ưu điểm gì so với hồ sơ giấy?**  
   Hồ sơ điện tử giúp lưu trữ, cập nhật thông tin nhanh chóng, giảm sai sót, thuận tiện tra cứu và xử lý hồ sơ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.

4. **Người dân cần làm gì khi có biến động về quyền sử dụng đất?**  
   Người dân phải đăng ký biến động trong vòng 30 ngày kể từ ngày biến động xảy ra, ví dụ như chuyển nhượng, thừa kế, thay đổi mục đích sử dụng đất.

5. **Các khó khăn chính trong công tác cấp giấy chứng nhận tại Quận 8 là gì?**  
   Bao gồm thủ tục hành chính phức tạp, thiếu nhân lực chuyên môn, hạn chế ứng dụng công nghệ thông tin và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan.

## Kết luận

- Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính tại Quận 8 đã đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, đặc biệt về thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ.  
- Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật đất đai và áp dụng các quy định mới của Luật Đất đai 2013 là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.  
- Nghiên cứu đề xuất các giải pháp thiết thực như cải cách thủ tục, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường tuyên truyền pháp luật.  
- Tiếp tục theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện các giải pháp trong vòng 2-3 năm tới để đảm bảo mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai.  
- Kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân cùng phối hợp thực hiện để xây dựng hệ thống quản lý đất đai minh bạch, hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại Quận 8 và TP. Hồ Chí Minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở lý luận và căn cứ pháp lý của công tác Đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập Hồ sơ địa chính 1. Lịch sử công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập hồ sơ địa chính ở Việt Nam a) Thời kỳ trước năm 1945 Ở Việt Nam, công tác đạc điền và quản lý điền địa được bắt đầu làm từ thế kỷ thứ VI trở lại đây và nổi bật nhất là: - Thời kỳ Gia Long: Đất đai được quản lý bằng sổ địa bạ được lập cho từng xã phân biệt rõ đất công điền và đất tư điền. Và trong đó ghi rõ họ tên điền chủ, diện tích, tứ cận, đẳng hạng để tính thuế, được lập thành 3 bộ để lưu ở 3 cấp: bản Giáp được lưu ở bộ Hộ, bản Bính ở dinh Bố Chánh, bản Đinh ở xã sở tại.

Theo quy định mỗi năm tiểu tu một lần, 5 năm thì phải đại tu một lần (Nguyễn Đình Đầu, 1994). - Theo Nguyễn Đình Đầu (1994), dưới thời Minh Mạng: Sổ Địa bộ được lập tới từng làng xã và tiến bộ hơn sổ thời Gia Long vì nó được lập trên cơ sở đạc điền với sự chứng kiến của các chức sắc giúp việc trong làng. - Thời kỳ Pháp thuộc: Thời kỳ này tồn tại nhiều chế độ điền địa khác nhau + Chế độ điền thổ tại Nam Kỳ: Theo Nguyễn Khắc Thái Sơn (2007), Pháp đã tiến hành xây dựng 3 loại bản đồ: bản đồ bao đạc, bản đồ giải thửa và phác họa giải thửa được đo đạc chính xác và lập sổ điền thổ. Các loại bản đồ thời kỳ này được lập với nhiều tỷ lệ khác nhau từ 1/200 đến 1/10.

Trong sổ điền thổ, mỗi trang sổ thể hiện cho một lô đất của mỗi chủ sử dụng trong đó ghi rõ: diện tích, nơi tọa đạc, giáp ranh và các vấn đề liên quan đến sở hữu và sử dụng. + Chế độ quản thủ địa chính tại Trung Kỳ: đã tiến hành đo đạc bản đồ giải thửa, sổ địa bộ, sổ điền chủ, tài chủ bộ. Ngày 26/04/1930, Khâm sứ Trung kỳ đã ban hành Nghị định số 1358 lập Sở Bảo tồn điền trạch, đến 14/10/1939 đổi thành Sở Quản thủ địa chính (Nguyễn Đức Khả, 2003). Theo Nguyễn Thúc Bảo (1985), để thực hiện quản thủ địa chính phải tiến hành đo đạc giải thửa, lập địa bạ, điền bạ và sổ các chủ sở hữu gồm các bước: Phân Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 ranh giới xã; Phân ranh giới các thửa; Đo đạc lập bản đồ địa chính tỷ lệ l/2.000; Lập địa bộ danh sách các thửa đất.

+ Chế độ điền thổ và quản thủ địa chính tại Bắc Kỳ: theo Nguyễn Đức Khả (2003), do đặc thù đất đai ở miền Bắc manh mún, phức tạp nên mới chỉ đo đạc được các lược đồ đơn giản và lập được hệ thống sổ địa chính. Sổ địa chính lập theo thứ tự thửa đất ghi diện tích, loại đất, tên chủ. Ngoài ra còn được lập các sổ sách khác như sổ điền chủ, sổ khai báo… b) Thời kỳ Mỹ Ngụy tạm chiếm miền Nam (1954 - 1975) Thời kỳ này tồn tại hai chính sách ruộng đất: một chính sách ruộng đất của chính quyền cách mạng và một chính sách ruộng đất của chính quyền Ngụy (Mai Văn Phấn, Đào Xuân Phái, 2010). Cụ thể như sau: - Chính sách ruộng đất của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam mà nội dung xuyên suốt trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc là ruộng đất về tay người cày, nhưng do chiến tranh kéo dài và ác liệt chính sách này chỉ thực hiện được ở vùng giải phóng.

- Theo Nguyễn Thúc Bảo (1985), từ năm 1954 đến năm 1975, chính quyền Mỹ - Nguỵ chia miền Nam nước ta thành 3 miền: Nam phần, Trung phần và Cao nguyên trung phần. Tổ chức và hoạt động quản thủ điền địa từ năm 1954 đến năm 1975 đã thay đổi theo 3 giai đoạn và áp dụng một số chính sách sau: + Tân chế độ điền thổ theo Sắc lệnh 1925: Hệ thống hồ sơ được thiết lập theo chế độ này gồm: bản đồ giải thửa kế thừa từ thời Pháp; sổ điền thổ lập theo lô đất trong đó ghi rõ: diện tích, nơi tọa đạc, giáp ranh, biến động, tên chủ sở hữu; sổ mục lục lập theo tên chủ ghi số liệu tất cả các thửa đất của mỗi chủ. Hệ thống hồ sơ trên được lập thành hai bộ lưu tại Ty Điền địa và xã sở tại. Đây là chế độ được đánh giá chặt chẽ có hiệu quả nhất trong thời kỳ Pháp thuộc (Đặng Anh Quân, 2011).

+ Chế độ quản thủ điền địa: cũng tiếp tục được duy trì từ thời Pháp thuộc. Hệ thống hồ sơ gồm: sổ địa bộ được lập theo thứ tự thửa đất (mỗi trang sổ lập cho 5 thửa), sổ điền chủ lập theo chủ sử dụng (mỗi chủ một trang), sổ mục lục ghi tên chủ để tra cứu. Theo chế độ này phương pháp đo đạc rất đơn giản, các xã có thể tự đo vẽ lược đồ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 + Giai đoạn 1960 - 1975: Thiết lập Nha Tổng Địa.

Nha này có 11 nhiệm vụ trong đó có 3 nhiệm vụ chính là: xây dựng tài liệu nghiên cứu; tổ chức và điều hành tam giác đạc; lập bản đồ và đo đạc thiết lập bản đồ sơ đồ và các văn kiện phụ thuộc. c) Quan hệ đất đai của Nhà nước Cách mạng Việt Nam (từ cách mạng tháng 8/1945 đến nay) * Giai đoạn từ tháng 8/1945 - 1979 Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, đặc biệt là sau cải cách ruộng đất năm 1957, Nhà nước đã tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân nghèo (Nguyễn Đức Khả, 2003), thêm vào đó là điều kiện đất nước khó khăn, có nhiều hệ thống hồ sơ địa chính giai đoạn đó chưa được hoàn chỉnh cũng như độ chính xác thấp, do vậy không thể sử dụng được vào những năm tiếp theo. Trước tình hình đó ngày 03/07/1958, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 344/TTg cho tái lập hệ thống Địa chính trong Bộ Tài chính. Ngày 31 tháng 12 năm 1959, Quốc hội thông qua Hiến pháp 1959 đã xác định 4 hình thức sở hữu đất đai là: sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu của lao động riêng lẻ, sở hữu của nhà tư sản dân tộc (Điều 1l).

Đến năm 1960, hưởng ứng phong trào hợp tác hoá sản xuất, đại bộ phận nhân dân đã góp ruộng vào hợp tác xã làm cho hiện trạng sử dụng đất có nhiều biến động. Ngày 09/11/1979, Chính phủ đã ban hành Nghị định 404-CP quy định chức năng, nhiệm vụ và tổ chức của Tổng cục Quản lý ruộng đất, trong đó nêu rõ Tổng cục Quản lý ruộng đất trực thuộc Hội đồng Chính phủ, có trách nhiệm giúp HĐCP thống nhất quản lý Nhà nước đối với toàn bộ ruộng đất trên lãnh thổ cả nước. * Giai đoạn từ năm 1980 - 1988 Ngày 18 tháng 12 năm 1980, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua Hiến pháp 1980. Theo đó, 4 hình thức sở hữu đất đai (sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu của người lao động riêng lẻ, sở hữu của nhà tư sản dân tộc) ở Hiến pháp 1959 được gộp làm một, đó là sở hữu toàn dân (Điều 19) do Nhà nước thống nhất quản lý nên việc quản lý đất đai cần phải thay đổi theo cho phù hợp.

Tuy nhiên, trong giai đoạn này, nhà nước mới chỉ quan tâm đến việc quản lý đất nông nghiệp cho nên mới xảy ra tình trạng giao đất, sử dụng đất tuỳ tiện đối với các loại đất khác. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 * Giai đoạn từ năm 1988 - 1993 Ngày 29/12/1987, Luật Đất đai lần đầu tiên được ban hành nhằm đưa công tác quản lý đất đai vào nề nếp. Luật Đất đai 1987 khẳng định: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý và vẫn giữ 7 nội dung quản lý nhà nước về đất đai như ở Quyết định số 201/CP năm 1980, nhưng có hoàn thiện hơn. Luật Đất đai 1987 quy định phân chia toàn bộ quỹ đất đai của Việt Nam thành 5 loại là: đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất khu dân cư, đất chuyên dùng, đất chưa sử dụng.

Đây là văn bản luật đầu tiên điều chỉnh quan hệ đất đai, bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước, giao đất ổn định lâu dài. Tiếp đó, ngày 14/7/1989, Tổng cục quản lý ruộng đất đã ban hành Quyết định số 201/ĐKTK về đăng ký đất đai, cấp GCNQSDĐ, kèm theo đó là Thông tư số 302/TT-ĐKTK ngày 28/10/1989 hướng dẫn thi hành Quyết định số 201. Chính việc ban hành các văn bản này mà công tác quản lý đất đai đã có bước phát triển mới, công tác ĐKĐĐ có thay đổi mạnh mẽ và được thực hiện đồng loạt vào những năm tiếp theo trên phạm vi cả nước. Ngày 12 tháng 5 năm 1993, Cục trưởng Cục Đo đạc và Bản đồ nhà nước đã ban hành Quyết định số 77-QĐ- CT quy định kỹ thuật thành lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính các cấp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Theo đó, Ban chỉ đạo 364 của tỉnh phải lập phương án kinh tế - kỹ thuật thành lập bản đồ địa giới hành chính các cấp của tỉnh. Như vậy giai đoạn này, công tác quản lý đất đai đã bắt đầu đi vào nề nếp và đặc biệt chú ý tới việc xác định, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính các cấp địa phương. Tuy vậy, Luật Đất đai 1987 được soạn thảo trong bối cảnh nước ta bắt đầu đổi mới, vừa tuyên bố xóa bỏ chế độ quan liêu bao cấp nên còn mang nặng tính chất của cơ chế đó khi soạn luật; do đó đã bộc lộ một số tồn tại (Nguyễn Đức Khả, 2003). * Giai đoạn từ khi Luật Đất đai 1993 ra đời đến trước khi Luật Đất đai 2003 ra đời Sau giai đoạn bắt đầu đổi mới (từ 1986-1991), chúng ta vẫn còn thiếu nhiều quy định và ngay cả hệ thống pháp luật đã ban hành cũng còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được tình hình đổi mới của đất nước.

Vì vậy, Hiến pháp 1992 ra đời, trong Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.