Giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời kỳ CNH-HĐH giai đoạn 2001-2010

Luận văn phân tích định hướng và giải pháp kinh tế chuyển dịch cơ cấu lao động giai đoạn 2001-2010 trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Chuyển Dịch Cơ Cấu Lao Động Giai Đoạn 2001-2010 Trong Thời Kỳ CNH-HĐH
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG THỜI KỲ CNH-HĐH ĐẤT NƯỚC
• 1.1. Những vấn đề chung về lao động
• 1.1.1. Lao động và những nhân tố ảnh hưởng lao động
• 1.1.1.1. Lao động và nguồn lao động
• 1.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến số lượng lao động
• 1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng lao động
• 1.2. Thị trường lao động
• 1.2.1. Khái niệm thị trường lao động
• 1.2.2. Cung lao động và các nhân tố ảnh hưởng
• 1.2.3. Cầu lao động và các nhân tố ảnh hưởng
• 1.3. Vai trò của lao động với tăng trưởng và phát triển kinh tế
• 1.3.1. Lập luận của các trường phái kinh tế về lao động với tăng trưởng và phát triển kinh tế
• 2. PHẦN II: THỰC TRẠNG CƠ CẤU LAO ĐỘNG VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG GIAI ĐOẠN 1996-2000
• 3. PHẦN III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP KINH TẾ CHỦ YẾU NHẰM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRONG THỜI KÌ CNH-HĐH GIAI ĐOẠN 2001-2010

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu lao động giai đoạn 2001 2010

Giai đoạn 2001-2010 đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động tại Việt Nam. Thời kỳ này, đất nước đã thực hiện nhiều chính sách nhằm thúc đẩy CNH-HĐH và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm của cơ cấu lao động trong thời kỳ 2001 2010

Cơ cấu lao động trong giai đoạn này chủ yếu tập trung vào khu vực nông nghiệp, với khoảng 63% lao động. Sự chuyển dịch sang khu vực công nghiệp và dịch vụ diễn ra chậm, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế.

1.2. Vai trò của lao động trong phát triển kinh tế

Lao động là yếu tố quyết định trong quá trình sản xuất. Chất lượng lao động ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả kinh tế, từ đó tác động đến sự phát triển bền vững của đất nước.

II. Thách thức trong chuyển dịch cơ cấu lao động giai đoạn 2001 2010

Mặc dù có nhiều nỗ lực, nhưng quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động vẫn gặp phải nhiều thách thức. Chất lượng lao động thấp, sự phân bố không hợp lý và tỷ lệ thất nghiệp cao là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Chất lượng lao động và vấn đề đào tạo nghề

Chất lượng lao động tại Việt Nam còn thấp, với tỷ lệ lao động được đào tạo chuyên môn kỹ thuật chưa đạt yêu cầu. Việc nâng cao đào tạo nghề là cần thiết để đáp ứng nhu cầu thị trường.

2.2. Sự phân bố lao động không hợp lý

Sự phân bố lao động giữa các khu vực kinh tế còn bất hợp lý, với tỷ lệ lao động trong nông nghiệp vẫn cao. Điều này gây khó khăn cho việc phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân.

III. Giải pháp chính cho chuyển dịch cơ cấu lao động giai đoạn 2001 2010

Để giải quyết các thách thức, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động hiệu quả. Các chính sách cần tập trung vào nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện môi trường làm việc.

3.1. Đẩy mạnh đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng

Cần xây dựng các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường, nhằm nâng cao kỹ năng cho lao động. Điều này sẽ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của lực lượng lao động.

3.2. Cải thiện chính sách lao động và việc làm

Cần hoàn thiện các chính sách về thị trường lao động, tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm và khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu giai đoạn 2001 2010

Các giải pháp đã được triển khai trong giai đoạn này đã mang lại một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh để đạt được hiệu quả cao hơn trong chuyển dịch cơ cấu lao động.

4.1. Kết quả đạt được từ các chính sách

Một số chính sách đã giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao chất lượng lao động. Tuy nhiên, cần có thêm các biện pháp để duy trì và phát triển bền vững.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 2001 2010

Các bài học từ giai đoạn này cho thấy tầm quan trọng của việc kết hợp giữa đào tạo và thực tiễn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trong việc phát triển nguồn nhân lực.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho chuyển dịch cơ cấu lao động

Chuyển dịch cơ cấu lao động là một nhiệm vụ quan trọng trong quá trình CNH-HĐH. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần có những chính sách đồng bộ và hiệu quả trong tương lai.

5.1. Tầm nhìn cho tương lai

Cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho chuyển dịch cơ cấu lao động, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

5.2. Đề xuất các giải pháp cho giai đoạn tiếp theo

Các giải pháp cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện môi trường làm việc và khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực tiềm năng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Luận văn Định Hướngvà các giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời kì CNH- HĐH giai đoạn 2001-2010 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lời nói đầu Lao động là một trong những yếu tố đầu vào cùng với các yếu tố khác (vốn đầu tư,khoa học công nghệ ) đóng vai trò quan trọng quyết định đến quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia .Nước ta có nguồn lao dộng dồi dào đặc biệt là nguồn lao động thuộc loạị trẻ, chất lượng dân trí và trình độ văn hoá của lực lượng lao động vào loại khá cao.Tuy nhiên trong thời gian qua chúng ta chưa phát huy được những tiềm năng đó phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, do cơ cấu lao động nước ta còn nhiều bất cập ,chất lượng lao động còn thấp sự phân bố lao động vào các ngành vùng lãnh thổ còn bất hợp lí :Cho đến nay vẫn còn tới gần 63% lao đông trong khu vực nông nghiệp chỉ có 13% ltrong khu vực công nghiệp và xây dựng và 24 % lao động trong khu vực dịch vụ .Tuy tốc độ chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời gian qua diễn ra khá nhanh nhưng vẫn chưa tích cực năng suất lao động còn thấp, khả năng tích luỹ cho đầu tư phát triển còn ít, đời sống nhân dân chậm được cải thiện .Phân bố lao động còn có những bất hợp lí chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của mỗi vùng .Về chất lượng nguồn lao động tuy trình độ dân trí và trình độ văn hoá của lực lượng lao động nước ta vào loại khá cao nhưng về chất lượng lao động ,số lao động được đào tạo, lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật của nước ta còn quá thấp nhưng cơ cấu lại rất bất hợp lí .Hiện nay chúng ta rất thiếu công nhân kỹ thuật lành nghề nhưng đội ngũ cán bộ có trình độ từ CĐ,ĐH trở lên lại qua nhiều .Với cơ cấu lao động như vậy chưa tương xứng với yêu cầu của sự nghiệp CNH-HĐH đất nước trong thời gian tới. Do vậy việc thực hiện qúa trình chuyển dịch cơ cấu lao động là một trong những nhiệm vụ trung tâm mang tính chiến lược trong thời gian tới nhằm tạo ra một cơ cấu lao động phù hợp với cơ cấu kinh tế với chất lượng ngày càng cao đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH- HĐH thực hiện các mục tiêu tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong thời gian tới Bài viết này được chia làm ba phần : 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Phần I : những vấn đề lý luận chung về chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước Phần II : thực trạng cơ cấu lao động và chuyển dịch cơ cấu lao động trong giai đoạn 1996-2000 Phần Iii : Định HƯớngvà các giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời kì CNH- HĐH giai đoạn 2001-2010 Phần I những vấn đề lý luận chung về chuyển dịch cơ cấu lao động trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước I. Những vấn đề chung về lao động 1. Lao đông và những nhân tố ảnh hưởng lao động: 1. Lao động và nguồn lao động: 1. Lao động:  Lao động là hoạt động có mục đích của con người ,lao động là hành động diễn ra giữa người với giới tự nhiên. trong quá trình lao động, con người vận dụng sức tiềm tàng trong thân thể của mình ,sử dụng công cụ lao động để tác động vào ciới tự nhiên, chiếm lấy những vật chất trong tự nhiên, biến đổi vật chất ấy, làm cho chúng trở nên có ích cho đời sống con người .Vì thế lao động là điều kiện không thể thiếu được của đoèi sống con người ,là một tất yếu vĩnh viễn ,là môi giới trao đổi vật chất giữa tự nhiên và con người,lao động chính là việc sử dụng sức lao động. Sức lao động : Quá trình động đồng thời là quá trình sử dụng sức lao động Sức lao động là năng lực lao động của con người ,là toàn bộ thể lực và trí lực của con người .Sức lao động là yếu tố tích cực nhất ,hoạt động nhất trong quá trình lao động, nó phát động và dưa ra các tư liệu lao động vao hoạt động để tạo ra sản 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Nếu coi sản xuất là một hệ thống gồm ba phần hợp thành (các nguồn lực ,quá trình sản xuất,sản phẩm hàng hoá) thì sức lao động là một trong các nguồn lực(đầu vào của sản xuất) của sản xuất để tạo đầu ra sản phẩm hàng hoá(đầu ra). Nguồn lao động : + Nguồn nhân lực (NNL): Nguồn nhân lực được hiểu là nguồn lực con người ,là một trong những nguồn lực quan trọng nhất của sự phát triẻn kinh tế xã hội .NNL là một bộ phận của dân số trong độ tuỏi nhất định theo qui định của pháp luật có khả năng tham gia lao động.NNL được biểu hiện trên hai mặt ,về số lượng đó là tổng số những người trong độ tuổi lao động và thời gian làm việc có thể huy động được của họ .Việc qui định cụ thể độ tuổi lao động ở mỗi nước(Kể cả cận trên và cận dưới) rất khác nhau tuỳ theo yêu cầu trình độ phát triển của nền kinh tế xã hội trong từng giai đoạn .ở Việt Nam trước đây độ tuổi lao động qui định từ 16-60 tuổi đối với nam và 16-55 tuổi .Hiện nay theo bộ luật lao động qui dịnh lại là 15-60 tuổi đối với nam và 15-55 tuổi đối với nữ. +Số lượng nguồn nhân lực dược đo lường thông qua chỉ tiêu :qui mô và tốc độ tăng ,các chỉ tiêu này liên quan mật thiết với qui mô và tốcđộ tăng dân số .Qui mô và tốc độ tăng dân số càng lớn thì qui mô và tốc độ tăng NNL càng lớn và ngược lại ,tuy nhiên sự tăng đó phải sau một khoảng thời gian mới có biểu hiện rõ .Vì con người phải phát triển đến một mức độ nào đó mới trở thành người có sức lao động và có khả năng lao động Số lượng nguồn nhân lực được đo lường thông qua chỉ tiêu quy mô và tốc độ tăng các chỉ tiêu này liên quan mật thiết với qui mô và tốc độ tăng trưởng dân số. Qui mô và tốc độ tăng trưởng dân số càng lớn thì qui mô và tốc độ tăng NNL càng lớn và ngược lại, tuy nhiên sự tăng trưởng đó phải sau một khoảng thời gian mới có biểu hiện rõ vì con người phải phát triển đến một mức độ nhất định mới trở thành người có sức lao động và mới có khả năng lao động . + Chất lượng nguồn nhân lực : Chất lượng nguồn nhân lực là trạng thái nhất định của NNL ,thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành nên bản chất bên trong của nguồn nhân lực. Chất lượng nguồn nhân lực là chỉ tiêu phản ánh trình độ phát triển kinh tế và đời sống người dân trong một xã hội nhất định. Chất lượng nguồn nhân lực thể hiện thông qua một hệ thống các chỉ tiêu. Trong đó có các chỉ tiêu chủ yếu sau đây : 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Chỉ tiêu biểu hiện trạng thái sức khoẻ của nguồn nhân lực : Sức khoẻ là trạng thái thoải mái về thể chất cũng như tinh thần của con người, vầ được biểu hiện thông qua chuẩn mực đo lường về chiều cao cân nặng, các giác quan nội khoa, ngoại khoa…bên cạnh việc đánh giá trạng thái sức khoẻ người ta còn dùng các chỉ tiêu đánh giá một quốc gia như, tỷ lee sinh chết tỷ lệ tăng tự nhiên ,tỷ lệ tử vong của trẻ em dưới một tuổi và dưới năm tuổi. tỷ lệ thấp của trẻ em, tuổi thọ trung bình cơ cấu giới tính, tuổi tác, mức GDP/ người. - Chỉ tiêu biểu hiện trình độ văn hoá của nguồn nhân lực: Trình độ văn hoá của NNL là trạng thái hiểu biết của người lao động đối với những kiến thức phổ thông về tự nhiên và xã hội. Trong chừng mực nhất định, trình độ văn hoá dân cư biểu hiện bằng mặt bằng văn hoá dân trí của một quốc gia . Trình độ văn hoá của nnl được thể hiện thông qua một số chỉ tiêu sau : + Số lượng và tỷ lệ người biết chữ + Số lượng và tỷ lệ người qua các cấp học như : tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông,cao đẳng,đại họcvà trên đại học Trình độ văn hoá của nnl là chỉ tiêu hết sức quan trọng. Nó phản ánh chất lượng NNLvà có tác đọng mạnh mẽ đến sự phát triển kinh tế xã hội. Trình độ văn hoá cao tạo khả năng vận dụng và tiếp thu nhanh chóng những tiến bộ khkt vào thực tiễn - Chỉ tiêu biểu hiện trình độ chuyên môn kỹ thuật của NNL: Trình độ chuyên môn kỹ thuật là trạng thái hiểu biết, kỹ năng thực hành về một chuyên môn nghề nghiệp nào đó được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu : + Số lượng lao động được đào tạo và chưa đào tạo +Cơ cấu lao động được đào tạo :Cấp đào tạo ( sơ cấp, trung cấp, cao cấp, công nhân kỹ thuật và có bằng chuyên môn) + Trình độ đào tạo ( cơ cấu bậc thợ, cơ cấu ngành nghề ) Chỉ tiêu trình độ chuyên môn kỹ thuật của nnl là chỉ tiêu quan trọng nhất phản ánh chất lượng nnl. Thông qua chỉ tiêu này cho thấy năng lực sản xuất của con người trong nghành, trong một quốc gia, tong một lãnh thổ ,và khả năng sử dụng khkt vào sản xuất - Chỉ số phát triển của con người HDI: được đo lường thông qua 3 tiêu chí cơ bản: +Tuổi thọ bình quân 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] +Thu nhập bình quân gdp/ người +Trình độ học vấn ( tỷ lệ biết chữ và số năm đi học trung bình của dân cư ) Chỉ tiêu HDI là chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của con người. Về mặt kinh tế có tính đến chất lượng cuộc sống và công bằng xã hội. Ngoài những chỉ tiêu trên người ta còn xem xét về năng lực, phẩm chất nnl thông qua các chỉ tiêu :Ttruyền thông lịch sử về văn hoá, văn minh, phong tục tập quán của dân tộc. chỉ tiêu này nhằm nhấn mạnh ý chí năng lực tinh thân của người lao động + .Nguồn lao động ( lực lượng lao động ) : Nguồn lao động là một bộ phận dân số trong độ tuổi qui định thực tế có tham gia lao động ( đang có việc làm ) và những người không có việc làm nhưng đang tích cực tìm việc làm.