HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ THU HƯƠNG GIẢI PHÁP CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Tất Thắng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Thu Hương i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn thạc sỹ của mình, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cá nhân, tập thể.
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các Giảng viên khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn – Học viện Nông nghiệpViệt Nam. Đặc biệt là sự quan tâm, chỉ dẫn tận tình của Giảng viên TS. Nguyễn Tất Thắng đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt qua trình thực hiện đề tài. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ban Lãnh đạo Chi cục, các Phòng chức năng, Các Đội Quản lý thị trường đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo, tạo điều kiện và cung cấp số liệu cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu.
Qua đây tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình, bạn bè đã giúp đỡ tôi cả về vật chất lẫn tinh thần và luôn động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Trong quá trình nghiên cứu, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, luận văn không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế. Tôi rất mong nhận được sự thông cảm và góp ý của các thầy cô và độc giả để luận văn hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Thu Hương ii c MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Danh mục sơ đồ .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Cơ sở lý luận về buôn lậu và gian lận thương mại. Một số khái niệm liên quan. Vai trò của chống buôn lậu và gian lận thương mại. Yêu cầu chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Nội dung chống buôn lậu và gian lận thương mại. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại. Tác động của hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại. Cơ sở thực tiễn.
Kinh nghiệm chống buôn lậu và gian lận thương mại của một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm chống buôn lậu và gian lận thương mại ở một số địa phương của Việt Nam. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Bắc Ninh về chống buôn lậu vàgian lận thương mại. Phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh. Khái quát về thương mại hàng hóa, cơ quan chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng buôn lậu trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Thực trạng gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Tổ chức thông tin, tuyên truyền chống buôn lậu và gian lận thương mại. Huy động nguồn lực chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Tổ chức, phối hợp chống buôn lậu và gian lận thương mại. Kết quả chống buôn lậu và gian lận thương mại. Đánh giá thực trạng chống buôn lậu và gian lận thương mại. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Chủ trương, chính sách, quy định về chống buôn lậu và gian lận thương mại. Nguồn lực chống buôn lậu và gian lận thương mại. Năng lực, trình độ, phẩm chất cán bộ. Nhận thức, ý thức của người kinh doanh, người tiêu dùng.
Sự phối hợp, thanh tra, kiểm tra giám sát của các cơ quan, đơn vị. Đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Hoàn thiện luật pháp, chủ trương, chính sách, quy định. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền.
Tăng cường nguồn lực. Nâng cao trình độ và giáo dục đạo đức cán bộ. Tăng cường công tác phối hợp, thanh kiểm tra, kiểm soát, giám sát, xử lý vi phạm. Kết luận và kiến nghị.
82 Tài liệu tham khảo. 86 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt ATVSTP An toàn vệ sinh thực phẩm CC Cơ cấu CĐ Cao đẳng CNKT Công nhân kỹ thuật ĐVT Đơn vị tính GLTM Gian lận thương mại HC Hành chính HH Hàng hóa HSSV Học sinh sinh viên KSND Kiểm sát nhân dân NĐ-CP Nghị định – Chính phủ NK Nhập khẩu NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NSNN Ngân sách nhà nước QLTT Quản lý thị trường SHTT Sở hữu trí tuệ SL Số lượng TCCN Trung cấp chuyên nghiệp UBND Ủy ban nhân dân XK Xuất khẩu vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Bắc Ninh năm 2010 – 2014. Tình hình dân số Bắc Ninh giai đoạn 2011 – 2014.
Năng lực của các cơ sở đào tạo trên địa bàn Bắc Ninh. Trình độ lao động tỉnh Bắc Ninh từ năm 2011-2014. Tổng mức bán lẻ hàng hóa của Bắc Ninh năm 2011-2015. Cơ cấu đội ngũ cán bộ công chức của Chi cục quản lý thị trường Bắc Ninh năm 2013-2015.
Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp. Phân bổ mẫu điều tra. Số vụ buôn lậu theo khu vực trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn năm 2013-2015. Một số mặt hàng buôn lậu chủ yếu bị tịch thu giai đoạn 2013-2015.
Số vụ khai báo sai về hàng hóa giai đoạn năm 2013-2015. Số vụ lợi dụngchế độ ưu đãi giai đoạn năm 2013-2015. Bảng tổng hợp các hành vi gian lận thương mại giai đoạn năm 2013-2015. Bảng thể hiện thông tin, tuyên truyền.
Kết quả điều tra khảo sát công tác tuyên truyền. Nguồn lực chống buôn lậu và gian lận thương mại giai đoạn năm 2013-2015. Nội dung phối hợp chống buôn lậu và gian lận thương mại của lực lượng quản lý thị trường. Bảng điều tra đánh giá sự phối hợp trong công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Kết quả chống buôn lậu và gian lận thương mại giai đoạn từ năm 2013-2015. Bảng điều tra đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng. 67 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 3. Sơ đồ hành chính tỉnh Bắc Ninh.
Tổ chức bộ máy của Chi cục Quản lý thị trường Bắc Ninh. Quy trình kiểm tra, xử lý. Sơ đồ tổ chức chống buôn lậu và gian lận thương mại. 55 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Thu Hương Tên Luận văn: ‘‘Giải pháp chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh’’.
Ngành: Quản lý Kinh tế Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Về mặt khoa học, việc nghiên cứu đề tài sẽ hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về việc chống buôn lậu và gian lận thương mại; Về thực tiễn, đề tài đánh giá thực trạng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh; đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phương pháp chọn điểm nghiên cứu, nghiên cứu đề tài được tiến hành tại ba địa phương là thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn, huyện Yên Phong. Phương pháp thu thập số liệu bao gồm thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp qua việc điều tra phỏng vấn. Số liệu được xử lý trên phần mềm excel.
Ngoài ra đề tài còn sử dụng phương pháp thống kê mô tả kết hợp với bảng biểu và phương pháp chuyên gia. Kết quả chính và kết luận Về mặt lý luận, Bên cạnh những lý luận về vai trò, yêu cầu của công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại, nghiên cứu còn làm sáng tỏ các vấn đề khác như nội dung, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác này gồm: Chủ trương, chính sách, quy định về chống buôn lậu và gian lận thương mại; nguồn lực chống buôn lậu và gian lận thương mại; năng lực, trình độ, phẩm chất của cán bộ tham gia nhiệm vụ; nhận thức, ý thức của người kinh doanh và tiêu dùng; sự phối hợp, thanh kiểm tra của các cơ quan chống buôn lậu và gian lận thương mại. Kết quả nghiên cứu cho thấy thực trạng số vụ buôn lậu và gian lận thương mại với nhiều thủ đoạn, phương thức hoạt động tinh vi diễn ra ngày càng tăng. Các tang vật thu được đa dạng từ sản phẩm thiết yếu tới các hàng hóa cấm.
Công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đang được thực hiện như sau: Thứ nhất, tổ chức thông tin tuyên truyền; thứ hai, huy động nguồn lực; thứ ba, tổ chức phối hợp chống buôn lậu và gian lận thương mại. ix c Trong quá trình tiến hành hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại tại Bắc Ninh, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng như: Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tỉnh; nguồn lưc; năng lực, phẩm chất cán bộ; nhận thức, ý thức của chính bản thân người kinh doanh, tiêu dùng; sự phối hợp, thanh kiểm tra của các cơ quan, đơn vị chống buôn lậu và gian lận thương mại.