Luận văn thạc sĩ về cải tạo ô nhiễm môi trường làng nghề thôn Bình Yên, tỉnh Nam Định

Luận văn thạc sĩ phân tích hiện trạng ô nhiễm môi trường tại làng nghề thôn Bình Yên, tỉnh Nam Định và đề xuất giải pháp cải tạo hiệu quả.

Chuyên ngành

Kinh Tế Phát Triển

Người đăng

Ẩn danh

2009

118
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1. Lý thuyết về môi trường

1.2. Khái niệm môi trường

1.3. Chức năng của môi trường

1.4. Mối quan hệ Kinh tế - xã hội - môi trường và phát triển bền vững

1.5. Lý thuyết về ô nhiễm môi trường

1.6. Làng nghề và ô nhiễm môi trường làng nghề

1.6.1. Khái niệm làng nghề

1.6.2. Tính tất yếu của phát triển làng nghề đối với nền kinh tế

1.7. Một số căn cứ pháp lý về bảo vệ môi trường

1.7.1. Luật bảo vệ môi trường

1.7.2. Quy chế Quản lý chất thải nguy hại

1.7.3. Nghị định về quản lý chất thải rắn Số: 59/2007/NĐ-CP

1.8. Một số tiêu chuẩn môi trường cho phép

1.9. Bài học kinh nghiệm từ các dự án tương tự

1.9.1. Mô hình cải thiện điều kiện SX, MT làng nghề Vân Chàng

1.9.2. Chương trình EHMA, Dự án Phát triển Đô thị Nam Định

1.9.3. Mô hình cộng đồng quản lý - Dự án JFPR tỉnh Thanh Hóa

1.9.4. Mô hình sản xuất sạch hơn (SXSH) tỉnh Nam Định

1.9.5. Mô hình phân loại rác tại nguồn, chế biến phân compost

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ BÌNH YÊN

2.1. Đặc điểm làng nghề Bình Yên

2.1.1. Đặc điểm tự nhiên thôn Bình Yên

2.1.2. Đặc điểm sản xuất làng nghề Bình Yên

2.1.2.1. Quy trình sản xuất nhôm
2.1.2.2. Quy trình cô lon và cô nhôm
2.1.2.3. Quy trình cán kéo, tạo hình
2.1.2.4. Quy trình nhúng bóng sản phẩm

2.1.3. Quy mô sản xuất nhôm của làng nghề Bình Yên

2.2. Mức độ ô nhiễm môi trường của làng nghề Bình Yên

2.2.1. Đánh giá theo nhìn nhận của cộng đồng

2.2.2. Đánh giá dựa trên kết quả quan trắc

2.2.2.1. Môi trường nước mặt
2.2.2.2. Môi trường nước thải
2.2.2.3. Môi trường nước ngầm
2.2.2.4. Môi trường không khí
2.2.2.4.1. Ô nhiễm bùn lắng
2.2.2.4.2. Ô nhiễm từ tro, xỉ nhôm

2.3. Tác hại của ô nhiễm môi trường đối với làng nghề

2.3.1. Tác hại của một số CTNH đối với sức khỏe con người

2.3.2. Tác hại của CTNH từ sản xuất đối với cộng đồng thôn Bình Yên

2.4. Các nguyên nhân ô nhiễm môi trường làng nghề Bình Yên

2.4.1. Ô nhiễm do CTNH phát sinh trong sản xuất

2.4.2. Ô nhiễm do chất thải sinh hoạt

2.4.3. Ý thức bảo vệ môi trường và năng lực cộng đồng hạn chế

2.4.4. Thể chế, chế tài chưa đủ mạnh

3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CẢI TẠO Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ BÌNH YÊN

3.1. Giải pháp Nâng cao năng lực và nhận thức cộng đồng

3.1.1. Nâng cao năng lực cho các nhóm thúc đẩy cộng đồng

3.1.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

3.1.3. Cải tạo môi trường chung của làng nghề

3.1.4. Giải pháp: Quản lý tốt rác thải sinh hoạt của thôn

3.1.5. Cải tạo CSHT chung (đường ngõ, cống rãnh, kênh mương)

3.1.6. Cải tạo điều kiện vệ sinh hộ gia đình

3.1.7. Cải tạo môi trường sản xuất

3.1.8. Nâng cao ý thức vệ sinh, an toàn lao động

3.1.9. Áp dụng sản xuất sạch hơn

3.2. Các quy định bảo vệ môi trường

3.2.1. Hương ước/quy ước bảo vệ môi trường làng nghề

3.2.2. Quy định về quản lý chất thải nguy hại

3.2.3. Quy định về quản lý chất thải sinh hoạt

3.3. Đánh giá chi phí - lợi ích của các giải pháp cải tạo môi trường tại Bình Yên

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH . TRẦN THỊ MINH LƢƠNG HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CẢI TẠO Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG LÀNG NGHỀ THÔN BÌNH YÊN, TỈNH NAM ĐỊNH LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP Hồ Chí Minh, 2009 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH . TRẦN THỊ MINH LƢƠNG HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CẢI TẠO Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG LÀNG NGHỀ THÔN BÌNH YÊN, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển Mã số: 60.05 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS-TS Hoàng Thị Chỉnh TP Hồ Chí Minh, 2009 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn Trần Thị Minh Lƣơng Cao học Kinh tế phát triển, Khóa 3 Đại học Kinh Tế, Thành phố Hồ Chí Minh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cám ơn tới các Thây Cô giáo khoa Kinh tế Phát triển, trường Trường Đại học kinh tế TP.Hồ Chí Minh; và Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright – những người đã cho tôi những kiến thức nền tảng về Kinh tế học Phát triển và cái nhìn tổng quan về các vấn đề phát triển. Xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với GS.TS Hoàng Thị Chỉnh – người đã rất nhiệt tình hướng dẫn tôi hoàn thành bản luận văn này. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC: TRANG BÌA CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC KÝ TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ MỞ ĐẦU CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN . Lý thuyết về môi trường . Khái niệm môi trường. Chức năng của môi trường . Mối quan hệ Kinh tế - xã hội - môi trường và phát triển bền vững. Lý thuyết về ô nhiễm môi trường . Làng nghề và ô nhiễm môi trường làng nghề . Khái niệm làng nghề . Tính tất yếu của phát triển làng nghề đối với nền kinh tế: . Một số căn cứ pháp lý về bảo vệ môi trường . Luật bảo vệ môi trường . Quy chế Quản lý chất thải nguy hại . Nghị định về quản lý chất thải rắn Số: 59/2007/NĐ-CP. Một số tiêu chuẩn môi trường cho phép . Bài học kinh nghiệm từ các dự án tƣơng tự. Mô hình cải thiện điều kiện SX, MT làng nghề Vân Chàng . 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Chương trình EHMA, Dự án Phát triển Đô thị Nam Định . Mô hình cộng dồng quản lý - Dự án JFPR tỉnh Thanh Hóa . Mô hình sản xuất sạch hơn (SXSH) tỉnh Nam Định . Mô hình phân loại rác tại nguồn, chế biến phân compost . 24 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG MÔI TRƢỜNG LÀNG NGHỀ BÌNH YÊN. Đặc điểm làng nghề Bình yên . Đặc điểm tự nhiên thôn Bình Yên. Đặc điểm sản xuất làng nghề Bình Yên . Quy trình sản xuất nhôm:. Quy trình cô lon và cô nhôm . Quy trình cán kéo, tạo hình . Quy trình nhúng bóng sản phẩm. Quy mô sản xuất nhôm của làng nghề Bình Yên: . Mức độ ô nhiễm môi trường của làng nghề Bình Yên. Đánh giá theo nhìn nhận của cộng đồng . Đánh giá dựa trên kết quả quan trắc . Môi trường nước mặt. Môi trường nước thải. Môi trường nước ngầm. Môi trường không khí: . Ô nhiễm bùn lắng: . Ô nhiễm từ tro, xỉ nhôm: . Tác hại của ô nhiễm môi trường đối với làng nghề . Tác hại của một số CTNH đối với sức khỏe con người . Tác hại của CTNH từ sản xuất đối với cộng đồng thôn Bình Yên . Các nguyên nhân ô nhiễm môi trường làng nghề BY . 37 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Ô nhiễm do CTNH phát sinh trong sản xuất . Ô nhiễm do chất thải sinh hoạt . Ý thức BVMT và năng lực Cộng đồng hạn chế . Thể chế, chế tài chưa đủ mạnh: . 46 CHƢƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CẢI TẠO Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG LÀNG NGHỀ BÌNH YÊN . Giải pháp Nâng cao năng lực và nhận thức cộng đồng . Nâng cao năng lực cho các nhóm thúc đẩy cộng đồng. Nâng cao nhận thức cộng đồng. Cải tạo môi trường chung của làng nghề. Giải pháp: Quản lý tốt rác thải sinh hoạt của thôn . Cải tạo CSHT chung (đường ngõ, cống rãnh, kênh mương). Cải tạo điều kiện vệ sinh hộ gia đình . Cải tạo môi trường sản xuất. Nâng cao ý thức vệ sinh, an toàn lao động . Áp dụng sản xuất sạch hơn . Các quy định bảo vệ môi trường. Hương ước/quy ước bảo vệ môi trường làng nghề: . Quy định về quản lý chất thải nguy hại: . Quy định về quản lý chất thải sinh hoạt: . Đánh giá chi phí - lợi ích của các giải pháp cải tạo môi trường tại Bình Yên .87 TÀI LIỆU THAM KHẢO; PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ TỪ VIẾT TẮT CTNH : Chất thải nguy hại QLCTNH : Quản lý chất thải nguy hại CLQLCTNH Chiến lược quản lý chất thải nguy hại BVMT : Bảo vệ môi trường TCVN : Tiêu chuẩn môi trường Việt Nam VSLĐ Vệ sinh lao động ATVSLĐ : An toàn vệ sinh lao động SXSH : Sản xuất sạch hơn NNPTNT : Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn TNMT : Tài nguyên môi trường QTMT : Quan trắc môi trường UBND : Ủy ban nhân dân CĐ : Cộng đồng Ban TCTH : Ban Tổ chức thực hiện CBPT : Cán bộ phong trào SX : Sản xuất CSHT : Cơ sở hạ tầng JFPR : Japan fund for poverty reduction ((quỹ giảm nghèo Nhật bản) LĐTBXH : Lao động thương binh xã hội TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ TT Tên bảng biểu Tran g 1.1: quá trình cô lon nhôm 28 2.2: tạo hình sản phẩm bằng máy 28 3.3: quá trình nhúng bóng SP 29 4.a: Thống kê nguyên liệu đầu vào trong tháng của BY 30 5.b: Thống kê nguyên liệu đầu vào trong tháng của BY 30 6.c: thời gian sản xuất của các hộ làng nghề trong tháng 30 7.1: Đánh giá tác động của một số nhân tố đối với BY 30 8.1: kết quả quan trắc môi trường nước mặt tại BY 31 9.2: kết quả phân tích quan trắc mẫu nước thải tại BY 32 10.3: kết quả phân tích quan trắc mẫu nước ngầm 33 11.2: các triệu chứng bệnh thường gặp của người dân BY 37 12.1a: cây xanh héo úa do khí thải từ SX 38 13.b: cặn nhôm đổ bừa bãi cuối thôn 39 14.c: lượng rác thải phát sinh trung bình hàng tháng tại 39 làng nghề 15.2a: Sơ đồ phân bố các hộ sản xuất tại làng nghề BY 40 16.2b: diện tích đất, nhà ở và nhà xưởng của các hộ sản 41 xuất 17.2c: hiện trạng nhà xưởng 42 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2d: thống kê số lượng máy sản xuất nhôm tại làng nghề 41 19.3: mức độ sử dụng bảo hiểm lao động của công nhân 43 làng nghề 20.1a: hiện trạng CSHT 43 21.1b: Đốt rơm và rác đầu làng 44 22.1c: tình trạng sử dụng nhà vệ sinh của làng nghề 45 23.2: đun nấu cạnh khu vực SX 44 24.3: Mức độ tham gia các lớp đào tạo về bảo vệ môi 46 trường và an toàn lao động của các hộ tại làng nghề 25.4: Sơ đồ Nhân – Quả do ô nhiễm môi trường làng nghề 47 26. Sơ đồ 3: cơ cấu tổ chức thực hiện tiểu dự án làng nghề BY 47 27.a &b: thực hành kỹ năng làm việc nhóm và trình bày 49 28.2a: CBPT tuyên truyền tới người SX 51 29.2b: thông điệp hộ g. đình với luật BVMT 51 30.1a: dọn bãi rác công cộng trong buổi Lễ VSMT 54 31.1b: Thông điệp Quản lý rác thải được thiết kế cho BY 54 32.2a: Công đoạn sản xuất nhôm 60 33.2b: Công đoạn Cromat sản phẩm 61 34. Các giải pháp sản xuất sạch hơn và kết quả thực 65 nghiệm 35.1: Hệ thống thông khí trước và sau khi cải tạo 80 36.2a: Kinh phí hoạt động cải tạo môi trường làng nghề 89 37.2b: Tóm tắt các giải pháp cải thiện MT làng nghề 89 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Theo số liệu thống kê gần đây nhất, cả nước hiện có khoảng 2.790 làng nghề, trong đó nhiều nhất là Nam Định (113), Hà tây (88), Thái Bình 82. Mỗi làng nghề thường dao động từ 400 – 700 hộ sản xuất; mỗi hộ có từ 4 – 5 nhân lực lao động. (nguồn: website www./Vietnam-traditional-crafts-falters-in-global- ecnomic-downturn-qnh). Trong vòng 10 năm qua tốc độ tăng trưởng của làng nghề ở nông thôn Việt nam đạt khoảng 8%/năm tính theo giá trị đầu ra, góp phần quan trọng trong công cuộc giảm đói nghèo và phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, theo cục Cảnh sát môi trường trong năm 2008, có tới hơn 90% làng nghề trong cả nước vi phạm Luật bảo vệ môi trường. Kết quả khảo sát của Bộ TN-MT tại 52 làng nghề điển hình trong cả nước cho thấy 46% số làng nghề được khảo sát có môi trường ô nhiễm nặng (đối với không khí, đất, nước hoặc cả ba dạng), trong khi ô nhiễm vừa và nhẹ chiếm 27%. Theo đánh giá của các nhà khoa học, hầu hết các giải pháp hữu hiệu cải tạo ô nhiễm môi trường làng nghề đều mới chỉ đang … “mạnh trên giấy”. Là một trong số gần 50 làng nghề cơ khí của tỉnh Nam Định, nghề đúc nhôm thôn Bình Yên được hình thành từ năm 1987 và phát triển mạnh trong vòng 5 năm gần đây, với số hộ sản xuất chiếm trên 33% trong tổng số 530 hộ của thôn. Sản phẩm chủ yếu của làng nghề là các loại mâm, nồi, ấm nhôm được sản xuất từ phế liệu nhôm và các loại vỏ lon và được đem đi tiêu thị các ở tỉnh miền trung, Lào và Campuchia. Thu nhập bình quân của 1 người lao động làng nghề gấp gần 5 lần thu nhập từ thuần nông. Nhưng cũng từ sản xuất, tái chế nhôm, Bình Yên không còn “bình yên” như xưa. Hàng ngày một lượng rất lớn các chất thải nguy hại phát sinh trong sản xuất (đặc biệt là quá trình cô lon và nhúng bóng sản phẩm) gây ô nhiễm TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 nghiêm trọng đến nguồn không khí, đất và nước; ảnh hưởng xấu đến cuộc sống, sức khỏe của người dân và trật tự trị an. Nhiều đơn kêu cứu đã vượt cấp lên tận trung ương. Sự tồn tại của làng nghề Bình Yên đã trở thành vấn đề trăn trở của các cấp chính quyền và người dân địa phương.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ