Chương 1: Cơ sở lý thuyết về bảng điểm cân bằng Chương 2: Thực trạng áp dụng BSC trong đánh giá thành quả hoạt động tại Ngân hàng TMCP Việt Á – Chi nhánh Củ Chi. Chương 3: Giải pháp vận dụng kết hợp phương pháp AHP (Analytic Hierachy Process) và bảng điểm cân bằng BSC trong đánh giá thành quả hoạt động tại Ngân hàng TMCP Việt Á- Chi nhánh Củ Chi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ BẢNG ĐIỂM CÂN BẰNG (BALANCED SCORECARD – BSC) 1.1 Tổng quan về bảng điểm cân bằng BSC 1.1 Khái quát về BSC 1.1 Lịch sử hình thành BSC Bảng điểm cân bằng (BSC) bắt nguồn từ một chương trình nghiên cứu về việc: “đo lường hiệu suất hoạt động của tổ chức trong tương lai” được KPMG tài trợ do Giám đốc điều hành Viện Nolan Norton là ông David Norton làm phụ trách và Robert Kaplan làm cố vấn chuyên môn vào năm 1990. Khi dự án được triển khai, trong những năm 1990 nhiều cuộc họp được tiến hành giữa các doanh nghiệp áp dụng thí điểm cách thức đo lường mới, các cuộc thảo luận diễn ra để xây dựng một hệ thống phương pháp đo lường mới có hiệu quả hơn và họ đã thống nhất “ Bảng điểm cân bằng” – balanced score card bao gồm 4 phương diện: Phương diện tài chính; Phương diện khách hàng; Phương diện quy trình nội bộ và phương diện học tập & phát triển. Trên mỗi phương diện, các thước đo trọng tâm sẽ được sử dụng để đánh giá chất lượng, hiệu quả hoạt động của đơn vị.
Vào năm 1992 bài báo “ The balanced score card- measures that drive performance” đăng trên tờ Harvard Business Review ( Bảng điểm cân bằng – những thước đo thúc đẩy hoạt động ) được nhóm nghiên cứu trình bày tóm lược những phát hiện về Bảng điểm cân bằng. Kể từ đó, BSC trở thành công cụ quản lý trong các doanh nghiệp, tổ chức chính phủ, trường học, bệnh viện…. Khái niệm BSC Bảng điểm cân bằng là phương pháp nhằm chuyển tầm nhìn, sứ mệnh và chiến lược của tổ chức thành những mục tiêu cụ thể, những phép đo và chỉ tiêu rõ ràng bằng việc thiết lập một hệ thống đo lường hiệu quả trong quản lý công việc (Robert Kaplan & David Norton,1996). Bảng điểm cân bằng (BSC) cung cấp một hệ thống đo lường và quản lý một cách toàn diện thành quả hoạt động của tổ chức được xây dựng xuất phát từ tầm nhìn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 10 và chiến lược của tổ chức.
BSC chuyển tầm nhìn và chiến lược của tổ chức thành những mục tiêu và thước đo trên 4 phương diện: Phương diện tài chính; Phương diện khách hàng; Phương diện quy trình kinh doanh nội bộ; Phương diện học hỏi và phát triển. Tầm nhìn là gì? Tầm nhìn là xu hướng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai, nó mô tả một cách chung nhất đích đến mà doanh nghiệp hướng tới. Thậm chí, nó còn là xu hướng chung mà toàn nghành, toàn xã hội sẽ phát triển trong tương lai. Đối với mỗi doanh nghiệp, nhà quản trị phải đưa ra được mục tiêu, hình ảnh lý tưởng hướng tới trong tương lai của doanh nghiệp mình, trong 5 năm, 10 năm … mình sẽ trở thành doanh nghiệp như thế nào? Sẽ phát triển ra sao.
Nó là động lực, truyền cảm hứng cho doanh nghiệp phát triển. Chiến lược là gì? Có một số khái niệm về chiến lược như sau: “Chiến lược của một doanh nghiệp là cách mà doanh nghiệp với những nguồn lực nội tại của mình nắm bắt những cơ hội của thị trường để đạt mục tiêu của doanh nghiệp” (Cost Accounting, Charles T.Datar, George Foster-2006) “Chiến lược là một tập hợp các chuỗi hoạt động được thiết kế nhằm tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững” ( Mckinsey – 1978) Bốn phương diện được xây dựng thực hiện các các mục đích trọng tâm sau: Phương diện tài chính là vừa là thước đo để đánh giá kết quả kỳ vọng từ chiến lược, vừa là mục đích cuối cùng cho các mục tiêu và là thước đo để đánh giá tất cả các khía cạnh của bảng điểm Phương diện khách hàng: là tâm điểm của chiến lược, mục tiêu của phương diện khách hàng giúp thực hiện được các chỉ tiêu của phương diện tài chính Phương diện quy trình kinh doanh nội bộ: quy trình này trả lời cho câu hỏi: quy trình nào cẩn phải vượt trội để đáp ứng được giá trị mong đợi của khách hàng và cổ đông? Phương diện học tập và phát triển: Nguồn lực nào cần cải thiện để hỗ trợ quy trình nội bộ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 11 Mối quan hệ này được thể hiện trong hình 1.1 TÀI CHÍNH Để thành M ục Thước Kế Hành công về tài tiêu đo hoạch động chính cần thể hiện như thế nào với cổ đông Để QUY TRÌNH KINH DOANH NỘI KHÁCH HÀNG thỏa Để thành BỘ công về mãn chiến lược M ục Thước Kế Tầm CĐ và M ục Thước Kế Hành Hành động KH cần đáp tiêu đo hoạch nhìn tiêu đo hoạch động ứng như và cần thế nào chiến thức đối với lược hiện khách tốt hàng quy trình kinh HỌC HỎI VÀ PHÁT TRIỂN Để thành công về chiến lược M ục Thước Kế Hành p hải duy trì tiêu đo hoạch động khả năng thay đổi và cải thiện như thế nào? Hình 1.Bảng điểm cân bằng chuyển tầm nhìn chiến lược thành hành động (Robert S.Kaplan and Anthony A. Ý nghĩa của BSC Bảng điểm cân bằng như một hệ thống đo lường Trước hết Bảng điểm cân bằng được xây dựng để đo lường hiệu quả, nó được đo lường bằng cả thước đo tài chính và các thước đo phi tài chính.
BSC giúp nhà quản trị đánh giá được liệu họ có đạt được kết quả mà họ đang mong đợi hay không? Bảng điểm cân bằng như một hệ thống quản lý chiến lược Bảng điểm cân bằng nhấn mạnh rằng, những mục tiêu và thước đo cho Bảng điểm cân bằng không phải là một tập hợp ngẫu nhiên các thước đo tài chính và phi tài chính, mà TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 nó nảy sinh từ từ trên xuống dưới, được quy đinh bởi nhiệm vụ và chiến lược kinh doanh. Mục đích ban đầu của bảng điểm cân bằng là thiết lập một hệ thống đo lường hiệu quả hoạt động, nhưng nó còn hơn cả một hệ thống đo lường chiến thuật hay hoạt động, nó giúp doanh nghiệp thực hiện 4 quá trình quản lý trọng yếu sau: Làm rõ và cụ thể hóa tầm nhìn và chiến lược Quá trình thực hiện bảng điểm cân bằng bắt nguồn từ những nhà lãnh đạo cấp cao của tổ chức, họ sẽ cùng nhau diễn giải chiến lược của tổ chức thành những mục tiêu chiến lược cụ thể. Các mục tiêu chiến lược này sẽ được cụ thể hóa thông qua một bản đổ chiến lược. Bản đồ chiến lược là một tập hợp những mục tiêu chiến lược có mối quan hệ nhân quả, nó là một bản mô tả về những gì cần phải thực hiện trên cả 4 phương diện để thực thi chiến lược thành công, được xây dựng theo một tiến trình hợp lý từ đỉnh tới nền, bắt nguồn từ phương diện tài chính, phương diện khách hàng, phương diện quy trình nội bộ và cuối cùng là phương diện học hỏi và phát triển.2 thể hiện quy trình xây dựng bản đồ chiến lược mô tả cách tạo ra giá trị cho cổ đông và khách hàng,bắt đầu từ việc xác định các mục tiêu tài chính dài hạn, và để đạt được mục tiêu tài chính thì các nhà quản lý phải lựa chọn phân khúc khách hàng mục tiêu các mục tiêu liên quan đến giá trị mà khách hàng mục tiêu mong đợi, tiếp đến là những mục tiêu và thước đo nội tại cần phải vận hành và mối liên kết sau cùng đó là mục tiêu học tập và tăng trưởng, nhắm tới việc đào tạo nhân viên, cải tiến công nghệ và hệ thống thông tin, và những vấn đề về tổ chức cẩn phải thực hiện.
Từ một chiến lược dài hạn, các nhà quản lý cấp cao đã triển khai thành một tập hợp những mục tiêu và thước đo và những hành động cụ thể, có tính thống nhất tạo ra một mô hình chung cho hoạt động kinh doanh. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 13 Phương diện tài chính Tạo ra giá trị tăng thêm Năng suất cho cổ đông Tăng trưởng Phương diện khách hàng Thuộc tính sản phẩm, dịch vụ Mối quan hệ Hình ảnh Mối Chất Thời Chức Thương Giá quan lượng gian năng hiệu hệ Phương diện quy trình hoạt động kinh doanh nội bộ Quy trình quản lý hoạt Quy trình quản lý Quy trình trách nhiệm Quy trình cải tiến động khách hàng xã hội Phương diện học hỏi và phát triển Nguồndiện Phương nhânhọc lựchỏi và phát triển Văn hóa và gắn kết trong tổ chức Công nghệ thông tin Hình 1. Bản đồ chiến lược mô tả cách tạo ra giá trị cho cổ đông và khách hàng ( Nguồn: Robert S.Kaplan, 2013) Truyền đạt và kết nối những mục tiêu chiến lược và các thước đo chiến lược Những mục tiêu và thước đo sau khi đã được thiết lập sẽ được truyền đạt đến toàn bộ nhân viên, các bộ phận, phòng ban. Bảng điểm cũng khuyến khích việc kết nối, trao đổi giữa các đơn vị kinh doanh với ban lãnh đạo để đạt được hiệu quả hoạt động.
Bằng việc truyền đạt và kết nối, các cá nhân trong tổ chức phải hiểu được những mục tiêu dài hạn của đơn vị kinh doanh, và mỗi cá nhân cần có những hành động cụ thể gì để đạt được mục tiêu của tổ chức. Lên kế hoạch, đặt mục tiêu và liên kết các sáng kiến chiến lược TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 14 Trong quá trình áp dụng BSC, tổ chức cần phải cân nhắc và đặt ra những mốc thời gian ngắn hạn để thực hiện cả kế hoạch dài hạn. Quá trình quản lý việc lên kế hoạch giúp cho tổ chức định lượng kết quả dài hạn cần đạt được, xác định cơ chế và cung cấp nguồn lưc để đạt được kết quả đó, thiết lập những cột mốc thời gian ngắn hạn để thực hiện các chỉ số tài chính và phi tài chính. Nâng cao sự phản hồi và việc học tập chiến lược Với một hệ thống đánh giá quản lý liên tục hàng tháng, quý, cho phép nhà quản lý nhận được những thông tin từ việc thực thi theo chiến lược liệu có đi đúng hướng.
Những phản hồi từ nhiều nguồn ( hệ thống đánh giá, những cá nhân thực hiên) giúp nhà quản lý điều chỉnh tạo ra một mô hình, một chiến lược mới ở vòng kế tiếp phù hợp hơn, thích ứng với tình hình thực tế.