Giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam trong xây dựng lối sống văn hóa hiện đại

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ việt nam trong xây dựng lối sống văn hóa cho phụ nữ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Hồng Hải
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Quang Cảnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Giá Trị Đạo Đức Truyền Thống Của Phụ Nữ Việt Nam Trong Xây Dựng Lối Sống Văn Hóa Hiện Đại
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khám Phá Giá Trị Đạo Đức Phụ Nữ Việt Nền Tảng Văn Hóa

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, phụ nữ Việt Nam luôn thể hiện những phẩm chất truyền thống tốt đẹp. Với thiên chức làm vợ, làm mẹ, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội, góp phần bảo tồn, gìn giữ và phát huy phẩm chất đạo đức tốt đẹp của dân tộc qua nhiều thế hệ. Sự đóng góp thầm lặng đó đã kết tinh nên những phẩm chất đạo đức truyền thống như lòng yêu nước, anh hùng, bất khuất, đảm đang, trung hậu, yêu thương chồng con, phát triển tinh hoa văn hóa Việt Nam. Tám chữ vàng "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" mà Bác Hồ trao tặng chính là sự đúc kết sâu sắc truyền thống vẻ vang và phẩm giá cao đẹp đó. Luận văn này sẽ khám phá các giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam và tầm quan trọng của chúng trong bối cảnh hiện đại.

1.1. Tổng quan về Giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt

Các giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam bao gồm lòng yêu nước, sự hy sinh, đức tính cần cù, chịu khó, sự nhẫn nại, lòng vị tha và tinh thần trách nhiệm cao đối với gia đình và xã hội. Những giá trị này được hình thành và phát triển qua hàng ngàn năm lịch sử, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và bảo vệ đất nước. Những phẩm chất này không chỉ được thể hiện trong thời chiến mà còn được phát huy mạnh mẽ trong thời bình, đặc biệt trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. GS. Trần Quốc Vượng đã có công trình nghiên cứu “Truyền thống phụ nữ Việt Nam” do Nxb. Văn hóa dân tộc phát hành năm 2000.

1.2. Vai trò của phụ nữ Việt Nam trong bảo tồn bản sắc văn hóa

Phụ nữ Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc truyền dạy các giá trị văn hóa, phong tục tập quán cho thế hệ sau. Họ là người giữ lửa trong gia đình, là người mẹ, người thầy đầu tiên của con cái. Thông qua lời ru, câu chuyện cổ tích, những bài học đạo đức, phụ nữ Việt Nam đã góp phần bồi đắp tâm hồn và nhân cách cho các thế hệ trẻ. Ngoài ra, phụ nữ cũng là những người tích cực tham gia vào các hoạt động văn hóa cộng đồng, góp phần làm phong phú và đa dạng đời sống tinh thần của xã hội. Lê Thị Nhâm Tuyết có công trình nghiên cứu “Phụ nữ Việt Nam qua các thời đại” do Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam phát hành năm 1973.

II. Thách Thức Với Đạo Đức Phụ Nữ Thời Nay Lối Sống Hiện Đại

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập và phát triển, lối sống văn hóa hiện đại Việt Nam đặt ra nhiều thách thức đối với giá trị đạo đức truyền thống. Sự du nhập của các giá trị ngoại lai, lối sống thực dụng, cá nhân vị kỷ có thể làm xói mòn những phẩm chất tốt đẹp của phụ nữ. Một bộ phận phụ nữ Việt Nam hiện đại có xu hướng coi trọng vật chất, địa vị xã hội hơn là các giá trị tinh thần, đạo đức. Điều này dẫn đến nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa và những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Nghị quyết số 11 - NQ/TW của Bộ Chính trị đã chỉ rõ: “Phụ nữ gặp nhiều khó khăn thách thức khi thực hiện vai trò người mẹ, người thầy đầu tiên của con người trong điều kiện xã hội và gia đình Việt Nam có nhiều thay đổi. Phẩm chất đạo đức và một số giá trị truyền thống tốt đẹp có phần bị mai một, lối sống thực dụng có xu hướng phát triển trong một bộ phận phụ nữ”.

2.1. Ảnh hưởng của Kinh tế thị trường đến chuẩn mực đạo đức phụ nữ

Nền kinh tế thị trường mang lại nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt. Điều này có thể dẫn đến tình trạng một số phụ nữ Việt Nam chạy theo lợi nhuận, coi trọng vật chất hơn các giá trị đạo đức. Bên cạnh đó, sự gia tăng của tệ nạn xã hội, bạo lực gia đình cũng ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống và lối sống của phụ nữ. Một bộ phận phụ nữ còn hạn chế, thiếu thông tin; chưa chú trọng việc tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức; chưa có ý thức giữ gìn, phát huy các phẩm chất, giá trị đạo đức tốt đẹp của phụ nữ, của dân tộc.

2.2. Sự du nhập văn hóa ngoại lai và nguy cơ mai một giá trị truyền thống

Sự giao lưu văn hóa quốc tế là tất yếu nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ làm mai một giá trị truyền thống. Một số trào lưu văn hóa ngoại lai đề cao chủ nghĩa cá nhân, lối sống hưởng thụ, xa rời các giá trị gia đình, cộng đồng. Điều này có thể ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của phụ nữ Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ. Do đó, cần có sự chọn lọc, tiếp thu có ý thức để không đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc. Báo cáo chính trị trình bày tại Đại hội Đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XI đã nghiêm túc đánh giá: “Trình độ phát triển kinh tế - xã hội chưa đồng đều giữa các vùng miền, mặt trái của KTTT và hội nhập kinh tế quốc tế; diễn biến phức tạp của các tệ nạn xã hội, tội phạm, bạo lực gia đình… đã tác động trực tiếp đến đời sống, lối sống của một bộ phận phụ nữ… ”

2.3. Bình đẳng giới và áp lực lên vai trò phụ nữ Việt Nam

Mặc dù có những tiến bộ đáng kể về bình đẳng giới, nhưng phụ nữ Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều áp lực từ xã hội. Họ vừa phải gánh vác trách nhiệm gia đình, vừa phải tham gia vào các hoạt động xã hội. Điều này có thể khiến họ cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng và khó có thể cân bằng được cuộc sống. Vì vậy, cần có sự chia sẻ, hỗ trợ từ gia đình và xã hội để phụ nữ Việt Nam có thể phát huy hết tiềm năng của mình.

III. Giải Pháp Kế Thừa Giá Trị Đạo Đức Xây Dựng Văn Hóa

Để giải quyết những thách thức trên, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trong đó, việc kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam đóng vai trò then chốt. Cần tăng cường giáo dục về đạo đức truyền thống, nâng cao nhận thức về vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội. Đồng thời, cần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện để phụ nữ phát huy những phẩm chất tốt đẹp của mình. Phải nhận thức đúng đắn vấn đề kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc nói chung và của người phụ nữ Việt Nam nói riêng, tạo điều kiện cho việc xây dựng chuẩn mực về lối sống phù hợp yêu cầu phát triển của xã hội.

3.1. Tăng cường giáo dục về giá trị gia đình Việt Nam và đạo đức truyền thống

Giáo dục về giá trị gia đình và đạo đức truyền thống cần được đưa vào chương trình giáo dục từ bậc tiểu học đến đại học. Nội dung giáo dục cần tập trung vào những phẩm chất tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam, vai trò của gia đình trong việc hình thành nhân cách con người. Đồng thời, cần lồng ghép các hoạt động ngoại khóa, văn hóa nghệ thuật để giúp học sinh, sinh viên hiểu sâu sắc hơn về giá trị đạo đức truyền thống. Ngoài ra còn có nhiều bài báo, tạp chí, các công trình nghiên cứu, một số đề tài, luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ đã nghiên cứu vấn đề kế thừa và phát huy giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc nói chung, của phụ nữ Việt Nam nói riêng.

3.2. Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh đề cao giá trị nhân văn phụ nữ

Cần tạo ra môi trường xã hội lành mạnh, trong đó các giá trị đạo đức được đề cao, các tệ nạn xã hội bị đẩy lùi. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về pháp luật, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong việc xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ phụ nữ, tạo điều kiện để họ tham gia vào các hoạt động xã hội, phát huy vai trò của mình.

IV. Ứng Dụng Phát Huy Vai Trò Phụ Nữ Trong Xã Hội Hiện Đại

Việc kế thừa giá trị đạo đức truyền thống không có nghĩa là bảo thủ, lạc hậu. Cần có sự sáng tạo, đổi mới để phù hợp với điều kiện xã hội hiện đại. Phụ nữ Việt Nam cần chủ động học hỏi, nâng cao kiến thức, kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của công việc và cuộc sống. Đồng thời, cần giữ gìn bản sắc văn hóa, phát huy những phẩm chất tốt đẹp của dân tộc. Việc kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam trong xây dựng lối sống văn hóa cho phụ nữ nước ta giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết, cấp bách. Vì vậy, cần phải nghiên cứu một cách chuyên sâu và có hệ thống hơn nữa trong lĩnh vực này.

4.1. Nâng cao năng lực cho phụ nữ Việt Nam hiện đại trong mọi lĩnh vực

Phụ nữ Việt Nam hiện đại cần được tạo điều kiện để phát triển toàn diện về trí tuệ, thể chất và tinh thần. Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao kiến thức, kỹ năng cho phụ nữ trong mọi lĩnh vực. Đồng thời, cần khuyến khích phụ nữ tham gia vào các hoạt động khoa học, công nghệ, kinh tế, chính trị để phát huy tiềm năng của mình. Năm 2001, Viện Triết học của Việt Nam và Hội đồng nghiên cứu triết học và giá trị của Mỹ phối hợp tổ chức Hội thảo với chủ đề “Giá trị truyền thống và những thách thức của toàn cầu hóa” tại Việt Nam.

4.2. Tạo điều kiện để phụ nữ và xã hội phát huy vai trò trong xây dựng gia đình hạnh phúc

Gia đình là tế bào của xã hội. Cần tạo điều kiện để phụ nữ phát huy vai trò của mình trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc, ấm no. Cần có các chính sách hỗ trợ gia đình, tạo điều kiện để phụ nữ cân bằng giữa công việc và gia đình. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục về giá trị gia đình, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong gia đình.

V. Nghiên Cứu Thực Trạng và Giải Pháp Kế Thừa Giá Trị Đạo Đức

Cần có những nghiên cứu sâu sắc về thực trạng kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam trong bối cảnh hiện nay. Các nghiên cứu cần tập trung vào những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình kế thừa, những khó khăn, thách thức mà phụ nữ đang phải đối mặt. Từ đó, đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi để phát huy hiệu quả giá trị đạo đức truyền thống trong xây dựng lối sống văn hóa. Đề tài nghiên cứu KX.07/06 - 10: “Đặc điểm tư duy và lối sống của con người Việt Nam hiện nay và những vấn đề đặt ra trước yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế” do PGS. Nguyễn Ngọc Hà làm chủ nhiệm (thuộc chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước KH .03/06 - 10, Hà Nội, 2010).

5.1. Đánh giá thực trạng kế thừa giá trị đạo đức của phụ nữ Việt Nam

Việc đánh giá thực trạng cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, rõ ràng, có thể đo lường được. Cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để có được cái nhìn toàn diện và sâu sắc về vấn đề. Đồng thời, cần phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình kế thừa, như trình độ học vấn, điều kiện kinh tế, môi trường văn hóa, v.v. Thực tế hiện nay cho thấy, một số giá trị tốt đẹp về phẩm chất, đạo đức của phụ nữ Việt Nam có phần bị mai một, quan niệm của một bộ phận phụ nữ về các giá trị đạo đức truyền thống đang dần bị phai mờ trong nhận thức và lối sống .

5.2. Đề xuất giải pháp thúc đẩy giá trị đạo đức trong cộng đồng

Các giải pháp cần mang tính hệ thống, đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành. Cần tập trung vào các giải pháp về giáo dục, truyền thông, chính sách, v.v. Đồng thời, cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ, trong việc xây dựng và thực hiện các giải pháp. Các công trình này đi sâu nghiên cứu vai trò, những giá trị truyền thống của phụ nữ Việt Nam qua từng thời kỳ lịch sử, đồng thời nhấn mạnh vị trí, vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế, chính trị và các lĩnh vực hoạt động xã hội khác nhau.

VI. Tương Lai Phát Triển Bền Vững Cùng Giá Trị Văn Hóa Phụ Nữ

Việc kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam là một quá trình lâu dài, liên tục. Cần có sự kiên trì, bền bỉ trong việc thực hiện các giải pháp. Đồng thời, cần thường xuyên đánh giá, điều chỉnh để phù hợp với sự thay đổi của xã hội. Với sự nỗ lực của toàn xã hội, phụ nữ Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy những phẩm chất tốt đẹp của mình, đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của đất nước. Bởi lẽ, sức sống của mỗi dân tộc bao giờ cũng bắt nguồn từ những yếu tố nội lực. Điều đó đòi hỏi phải nhận thức đúng đắn vấn đề kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc nói chung và của người phụ nữ Việt Nam nói riêng.

6.1. Vai trò của nhà nước trong định hướng phát triển văn hóa cho phụ nữ

Nhà nước cần có vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển văn hóa cho phụ nữ thông qua các chính sách, chương trình hỗ trợ. Cần tạo điều kiện để phụ nữ tiếp cận với các nguồn lực văn hóa, phát huy khả năng sáng tạo, tham gia vào các hoạt động văn hóa cộng đồng. Đồng thời, cần bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa của dân tộc, đặc biệt là những di sản liên quan đến phụ nữ. Các công trình trên tập trung vào những nội dung chủ yếu là truyền thống và đạo đức truyền thống của dân tộc, về vai trò của chúng trong lịch sử vẻ vang của dân tộc ta và nhấn mạnh vai trò của truyền thống hiện nay.

6.2. Hợp tác quốc tế để bảo tồn và phát huy giá trị đạo đức phụ nữ

Cần tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ thông tin về bảo tồn và phát huy giá trị đạo đức của phụ nữ. Cần tham gia vào các tổ chức quốc tế, các diễn đàn khu vực về phụ nữ, văn hóa, xã hội. Đồng thời, cần quảng bá hình ảnh phụ nữ Việt Nam với bạn bè quốc tế, giới thiệu những phẩm chất tốt đẹp, những đóng góp của phụ nữ vào sự phát triển của đất nước. Nguyễn Viết Chức (chủ biên) với cuốn “Xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa ở Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước” do Viện Văn hóa và Nxb. Văn hóa - Thông tin xuất bản, Hà Nội, 2001.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam và tính tất yếu của việc kế thừa chúng trong xây dựng lối sống văn hóa cho phụ nữ ở nước ta hiện nay. Thực trạng và những vấn đề đặt ra trong việc kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam nhằm xây dựng lối sống văn hóa cho phụ nữ ở nước ta hiện nay. Định hướng và giải pháp nhằm kế thừa giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam trong xây dựng lối sống văn hóa cho phụ nữ ở nước ta hiện nay.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG CỦA PHỤ NỮ VIỆT NAM VÀ TÍNH TẤT YẾU CỦA VIỆC KẾ THỪA CHÚNG TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG VĂN HÓA CHO PHỤ NỮ Ở NƢỚC TA HIỆN NAY 1.

Một số khái niệm cơ bản 1. Quan niệm về giá trị, giá trị đạo đức và giá trị đạo đức truyền thống 1. Quan niệm về giá trị và giá trị đạo đức Giá trị là khái niệm được bàn đến và sử dụng từ rất sớm trong lịch sử tư tưởng bắt đầu bằng quan niệm lợi ích của các nhà triết học cổ đại như Xôcrat, Platôn và tiếp tục được phát triển ở thời kỳ Trung cổ và Cận đại. Tuy nhiên, phải đến đầu thế kỷ XX, giá trị học mới bắt đầu hình thành như một khoa học riêng và giá trị trở thành một khái niệm trung tâm của giá trị học được sử dụng nhiều trong các ngành khác nhau như: kinh tế học, xã hội học, tâm lý học… với nhiều nghĩa rộng, hẹp khác nhau tùy theo mục đích nghiên cứu của từng ngành.

Xung quanh khái niệm giá trị, có nhiều cách tiếp cận, nhiều cách định nghĩa khác nhau, nhưng nhìn chung các ý kiến đều cho rằng: - Giá trị là ý nghĩa của những hiện tượng vật chất hay tinh thần có khả năng thỏa mãn nhu cầu tích cực của con người, là những thành tựu góp phần vào sự phát triển xã hội, phục vụ cho lợi ích và hạnh phúc của con người. - Giá trị vừa mang tính khách quan vừa mang tính lịch sử - xã hội. Sự xuất hiện hay mất đi của giá trị không phụ thuộc vào ý thức của con người (chủ thể) mà nó do yêu cầu của thực tiễn, của từng thời đại lịch sử trong đó con người sống và hoạt động. Có thể nói, giá trị là một phạm trù mang bản chất người, nó được xác định trong mối quan hệ thực tiễn của con người, xuất phát từ thực tiễn và được thực tiễn kiểm nghiệm.

Chỉ có trong xã hội loài người, sự vật mới có giá trị. - Giá trị đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người. Nó là cơ sở, chuẩn mực để con người dựa vào lựa chọn cách thức suy nghĩ, xác định mục đích và phương hướng cho hoạt động của mình phù hợp với cái chung của xã hội.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vì vậy, chúng tôi đồng tình với định nghĩa sau: hiểu một cách chung nhất “nói đến giá trị là muốn khẳng định mặt tích cực, mặt chính diện, nghĩa là bao hàm quan điểm coi giá trị gắn liền với cái đúng, cái tốt, cái hay, cái đẹp; là nói đến cái có khả năng thôi thúc con người hành động và nỗ lực vươn tới" [6, tr. Trong việc nghiên cứu giá trị, tùy theo nhận thức, nguyên tắc và mục đích tiếp cận khác nhau, người ta có thể có nhiều cách phân loại giá trị.

Ở cấp độ chung nhất, giá trị được chia thành giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Giá trị vật chất được thể hiện rõ trong đời sống kinh tế, còn giá trị tinh thần được biểu hiện trên các lĩnh vực: tư tưởng, đạo đức, văn hóa, nghệ thuật, phong tục, tập quán… Giá trị tinh thần được phân chia thành các loại giá trị cơ bản như: giá trị khoa học, giá trị đạo đức, giá trị chính trị, giá trị thẩm mỹ… Với tư cách là một yếu tố cấu thành hệ thống các giá trị tinh thần của đời sống xã hội, giá trị đạo đức gắn với nhu cầu điều chỉnh quan hệ giữa cá nhân và xã hội theo hướng tạo nên sự thống nhất hài hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội. Trong cuốn Lao động - nguồn vô tận của mọi giá trị, GS. Vũ Khiêu đã nhấn mạnh: “Giá trị đạo đức là những thái độ và hành vi được con người lựa chọn, được đánh giá là có ý nghĩa tích cực đối với đời sống xã hội, được lương tâm đồng tình và dư luận biểu dương.

Giá trị đạo đức vì thế có ý nghĩa thiết yếu đối với đời sống xã hội” [43, tr. Bản thân giá trị đạo đức, xét về mặt thời gian (lịch đại) có thể chia thành giá trị đạo đức truyền thống và giá trị đạo đức hiện đại. Mỗi dân tộc đều có truyền thống của mình do lịch sử tạo nên. Truyền thống là sản phẩm của quá trình phát triển của mỗi dân tộc.

Nó là điều kiện để duy trì và phát triển cuộc sống. Đó là những đức tính hay những thói tục kéo dài nhiều thế hệ, nhiều thời kỳ lịch sử, có nhiều tác dụng, có thể tích cực cũng có thể tiêu cực. Giá trị đạo đức là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài, phức tạp của lịch sử dân tộc và nó phải được hiểu đây là những giá trị đạo đức tốt đẹp thể hiện trong những chuẩn mực đạo đức phổ biến, có tác động tích cực tới cộng đồng, điều chỉnh hành vi cá nhân cũng như mọi mối quan hệ trong xã hội, được đông đảo thừa nhận, mang tính ổn định tương đối và ăn sâu vào tâm lý, tập quán (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] xã hội từ thế hệ này nối tiếp thế hệ khác của dân tộc. Tóm lại, giá trị đạo đức của một dân tộc là những phẩm chất đạo đức đặc thù nhất, bản chất nhất, đặc trưng cho cốt lõi văn hóa, tinh thần của dân tộc, góp phần cơ bản làm nên cốt cách, lối sống của những con người trong cộng đồng dân tộc đó.

Quan niệm về giá trị đạo đức truyền thống Giá trị đạo đức truyền thống là một bộ phận trong hệ giá trị tinh thần của dân tộc Việt Nam, nó là một dòng chảy liên tục nảy sinh, phát triển trong suốt tiến trình dựng nước, giữ nước của cha ông ta và được tích lũy, lưu truyền, chắt lọc, chuyển giao, tiếp nối từ thế hệ này qua thế hệ khác, từ đời này qua đời khác. Các giá trị đạo đức truyền thống là kết quả của các mối quan hệ giữa người với người, của những điều kiện sinh hoạt vật chất nhất định. Mỗi giá trị đều góp phần vào việc tạo nên nét riêng biệt của con người Việt Nam, bản sắc Việt Nam. Trong suốt mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã trải qua biết bao thử thách, hy sinh để đấu tranh cho sự tồn tại và phát triển của mình.

Đất nước Việt Nam không chỉ là nơi ở, nơi sinh sống mà còn là thành quả kết tinh từ mồ hôi nước mắt, xương máu của biết bao thế hệ người Việt Nam. Nó thăng hoa trong tâm thức người Việt Nam thành Tổ quốc thiêng liêng, thành quê hương yêu dấu. Những điều kiện lịch sử - xã hội ấy là cơ sở cho sự hình thành và phát triển các giá trị đạo đức truyền thống mang bản sắc Việt Nam. Lòng yêu quê hương, đất nước của con người Việt Nam được bắt nguồn từ đó; tinh thần cố kết cộng đồng, lối sống tình nghĩa của dân tộc Việt Nam cũng bắt xuất phát từ đây.

Đó là những giá trị đạo đức truyền thống bền vững, trường tồn của dân tộc Việt Nam. Nó luôn luôn được bồi đắp thêm bởi những tinh hoa văn hóa của nhân loại, nhất là khi có sự du nhập của chủ nghĩa Mác-Lênin, sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Giá trị đạo đức truyền thống là cái tồn tại mãi mãi và song hành cùng với dân tộc sau tất cả những gì đã mất đi trong quá trình vận động. Với ý nghĩa đó, việc nghiên cứu để xác định các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước.

Trần Văn Giàu, giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam bao gồm: “yêu nước, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc quan, thương người, (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vì nghĩa” [25, tr. Giáo sư Vũ Khiêu thì cho rằng, giá trị đạo đức truyền thống cao đẹp của dân tộc ta bao gồm: “lòng yêu nước, truyền thống đoàn kết, lao động cần cù và sáng tạo; tinh thần nhân đạo, lòng yêu thương và quý trọng con người, trong đó yêu nước là bậc thang cao nhất trong hệ thống giá trị đạo đức của dân tộc” 42, tr. Nguyễn Hồng Phong lại đưa ra quan niệm “tính cách dân tộc gần như là tất cả nội dung của giá trị đạo đức truyền thống, bao gồm: tính tập thể - cộng đồng; trọng đạo đức; cần kiệm, giản dị, thực tiễn; tinh thần yêu nước bất khuất và lòng yêu chuộng hòa bình, nhân đạo; lạc quan” [68, tr. Kết quả nghiên cứu của Chương trình Khoa học công nghệ cấp Nhà nước: "Con người Việt Nam - và động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội" (KX-07) cũng khẳng định: cốt lõi của các giá trị truyền thống là đạo đức, phẩm chất, nhân cách con người Việt Nam bao gồm: tinh thần yêu nước, vì nghĩa, lòng thương người [67, tr.

Ngoài ra, giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cũng được đề cập đến trong một số văn kiện của Đảng. Nghị quyết 09 ngày 18/2/1995 của Bộ Chính trị “Về một số định hướng lớn trong công tác tư tưởng hiện nay” đã khẳng định: "Những giá trị văn hóa truyền thống vững bền của dân tộc Việt Nam là lòng yêu nước nồng nàn, ý thức cộng đồng sâu sắc, đạo lý "thương người như thể thương thân", đức tính cần cù, vượt khó, sáng tạo trong lao động" [15, tr. Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII Về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, một lần nữa nhấn mạnh: “Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước.