CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Giới thiệu chung Cần Giờ là huyện biển duy nhất của thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở phía Đông Nam, cách trung tâm thành phố khoảng 50 km đường bộ. Phía Bắc ngăn cách với huyện Nhà Bè bởi sông Soài Rạp. Phía Nam giáp biển Đông.
Phía Tây ngăn cách với huyện Cần Giuộc và huyện Cần Đước của tỉnh Long An, huyện Gò Công Đông của tỉnh Tiền Giang, ranh giới là sông Soài Rạp. Phía Đông Bắc ngăn cách với huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai bởi sông Lòng Tàu. Phía Đông Nam tiếp giáp với huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, ranh giới là sông Thị Vải. Cần Giờ giống như một hòn đảo tách biệt với xung quanh, bốn bề là sông và biển.
Huyện Cần Giờ (gồm có: Thị trấn Cần Thạnh và 6 xã là: Bình Khánh, An Thới Đông, Tam Thôn Hiệp, Thạnh An, Lý Nhơn, Long Hòa) có diện tích 704 km2 chiếm khoảng 1/3 diện tích toàn thành phố. Tình hình đầu tư qua các năm trên địa bàn huyện: Năm 2012 2013 2014 2015 2016 Vốn ngân sách nhà 968,8 784,1 870 827,3 974,7 nước đầu tư xây dựng tỷ đồng tỷ đồng tỷ đồng tỷ đồng tỷ đồng (Nguồn: Báo cáo phát triển kinh tế xã hội huyện Cần Giờ hàng năm) Ước lượng chi phí đầu tư cho dự án là một nhiệm vụ rất quan trọng của công tác quản lý xây dựng. Cùng với sự phát triển đô thị hóa và sự gia tăng dân số ngày càng nhanh, các dự án xây dựng sử dụng ngân sách nhà nước đang xuất hiện ngày càng nhiều. Việc ước lượng chi phí xây dựng nhờ đó có thể dự trù được kinh phí thực hiện dự án giúp công tác quản lý dự án của chủ đầu tư được tốt hơn và là vấn đề sống còn của các doanh nghiệp xây dựng.
Giới hạn của đề tài nghiên cứu là dự báo chi phí xây dựng của dự án, tức chỉ là giá trị xây lắp của dự án. Đến nay, đã có một số nghiên cứu về ứng dụng mô hình hồi quy để dự báo chi phí thực hiện các dự án xây dựng như: Một đánh giá về tính chính xác của nhiều phương pháp hồi quy trong dự báo nhu cầu ngành xây dựng ở Singapore [1]; Mô hình dự báo cho thời gian thi công và chi phí thực tế [2]. Riêng đối với địa bàn 1 huyện Cần Giờ, một địa bàn đặc thù về vị trí địa lý, điều kiện khí hậu thì chưa có một nghiên cứu nào về ứng dụng mô hình trên để dự báo chi phí thực hiện các dự án xây dựng, đặc biệt là đối với các dự án xây dựng sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Xác định vấn đề nghiên cứu: a.
Lý do nghiên cứu: Việc ước lượng chi phí xây dựng, cũng như xác định tổng mức đầu tư dự án xây dựng công trình dân dụng (các công trình thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội) chủ yếu dựa trên bốn phương pháp truyền thống: - Căn cứ vào thiết kế cơ sở; - Dựa vào dự án có các tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật tương tự cùng loại; - Tính theo diện tích hoặc công suất sử dụng của công trình và giá xây dựng tổng hợp, suất vốn đầu tư xây dựng công trình; - Kết hợp các phương pháp trên. Các phương pháp này ít nhiều vẫn có các hạn chế nhất định: Tốn nhiều thời gian và còn nhiều bất cập trong suất vốn đầu tư xây dựng công trình; các dạng công trình được đưa vào trong suất vốn đầu tư còn chưa đầy đủ, thiếu tính đại diện, khó áp dụng do sự khác biệt về các điều kiện vị trí địa lý, nguồn nhân vật lực,…. Trên thực tế, công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn huyện vẫn còn tồn tại một số vấn đề nhất định. Có không ít công trình phải điều chỉnh chi phí xây dựng, điều chỉnh tiến độ thực hiện (theo chiều hướng tăng) dẫn đến lãng phí và gây khó khăn trong quá trình quản lý dự án.
Do vậy việc nghiên cứu áp dụng các mô hình dự báo từ cơ sở dữ liệu của các dự án đã thực hiện có ý nghĩa quan trọng, giúp Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án và các cơ quan chức năng có những ước lượng chính xác hơn tạo tiền đề cho các giai đoạn tiếp theo đạt hiệu quả kinh tế (đúng tiến độ, tránh trình điều chỉnh dự án nhiều lần gây lãng phí thời gian và phát sinh tăng chi phí không cần thiết, hỗ trợ tốt công tác kế hoạch tài chính). Tạo điều 2 kiện cho quá trình hoạt động của dự án được thuận lợi, nhanh chóng đưa dự án vào khai thác sử dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu kinh tế - xã hội của địa phương. Các câu hỏi nghiên cứu: - Các yếu tố ảnh hưởng đến tổng mức đầu tư trong dự án xây dựng công trình thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội là gì? - Liệu có thể dự báo chi phí xây dựng công trình thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội dựa trên các số liệu khách quan đã có hay không? - Dùng các công cụ gì để thực hiện dự báo đó? Cách thức tiến hành như thế nào? Phương pháp kiểm tra như thế nào để đảm bảo tin chắc rằng mô hình dự báo là đáng tin cậy? - Những nguyên nhân nào gây ra sự điều chỉnh tổng mức đầu tư trong dự án xây dựng công trình sử dụng ngân sách nhà nước thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội? 1. Các mục tiêu nghiên cứu: - Nhận dạng các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí xây dựng cho các dự án xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
- Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chi phí các dự án xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước. - Thiết lập mô hình hồi quy đa biến để ước lượng chi phí xây dựng. Phạm vi nghiên cứu: - Đề tài được giới hạn trong phạm vi các công trình xây dựng thuộc lĩnh vực Văn hóa - Xã hội có tổng mức đầu tư từ 5 tỷ đồng trở lên sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh. - Đối tượng nghiên cứu là các công trình xây dựng thuộc lĩnh vực Văn hóa - Xã hội trong giai đoạn thực hiện đầu tư đến khi công trình hoàn thành đưa vào sử dụng đối với các công trình chỉ sử dụng vốn ngân sách.
3 - Không gian: Thời điểm thu thập số liệu từ tháng 6 năm 2016; nghiên cứu thực hiện trong khoảng từ tháng 6 năm 2015 đến tháng 12 năm 2016. Các dự án được khảo sát được thực hiện trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2016. - Địa điểm: Nghiên cứu được thực hiện tại huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh. - Quan điểm phân tích: Phân tích và thảo luận theo quan điểm của chủ đầu tư.
Đóng góp của nghiên cứu: Đến thời điểm hiện nay tại Việt Nam và trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến ứng dụng hồi quy đa biến, để ước lượng chi phí thông qua việc khai thác các dữ liệu quá khứ. Nghiên cứu này đóng góp thêm một tình huống ứng dụng để ước lượng chi phí xây dựng công trình sử dụng ngân sách nhà nước thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội, đặc biệt là trên địa bàn huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh. Việc thực hiện nghiên cứu này góp phần vào sự hiểu biết tốt hơn các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí xây dựng các công trình thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội. Đồng thời tạo thêm một sự lựa chọn mới trong việc ước lượng chi phí xây dựng không chỉ dựa vào các phương pháp do nhà nước ban hành mà còn dựa vào các giá trị hiện thực của các dự án đã xây dựng trên địa bàn.
Quá trình thực hiện nghiên cứu sử dụng các dữ liệu từ quá khứ thông qua các phân tích thống kê, để đưa ra các mô hình dự báo chi phí xây dựng giúp các chủ đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước ước lượng chi phí khách quan, quản lý tốt chi phí đầu tư ban đầu, hạn chế điều chỉnh, phát sinh tăng tổng vốn đầu tư gây lãng phí. Phương pháp nghiên cứu của đề tài là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí xây dựng các công trình xây dựng bằng việc phân tích hồi quy (phầm mềm SPSS version 22) để xác định các nhân tố ảnh hưởng chính. 4 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2. Tình hình đầu tư các công trình thuộc lĩnh vực Văn hóa - Xã hội giai đoạn 2011 - 2016 trên địa bàn huyện Cần Giờ: Các công trình thuộc lĩnh vực Văn hóa - Xã hội có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao đời sống tinh thần của người dân; góp phần tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức khoa học, kỹ thuật; giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, nếp sống văn hóa lành mạnh trên địa bàn.
Nơi sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục - thể thao, vui chơi giải trí, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, góp phần xây dựng nông thôn mới. Nơi tổ chức hội họp, học tập cộng đồng và các sinh hoạt khác ở địa phương. Những năm vừa qua được sự quan tâm của Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố, huyện Cần Giờ là một trong năm huyện của Thành phố (Bình Chánh, Hốc Môn, Nhà Bè, Củ Chi, Cần Giờ) thực hiện chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới. Qua đó, ngân sách thành phố đã đầu tư để huyện phát triển cơ sở hạ tầng nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân trên địa bàn huyện.
Để nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, huyện Cần Giờ đã chủ động đề xuất và đã được thành phố chấp thuận chủ trương, thực hiện xây dựng các nhà văn hóa - thể thao tương đối, từ cấp huyện đến cấp xã. Tuy chưa phủ kín hết các địa phương nhưng cũng phần nào đáp ứng được nhu cầu vui chơi, giải trí cũng như nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương. Đầu tư cụ thể các công trình phục vụ đời sống tinh thần người dân qua các năm, giai đoạn 2011 - 2016: Năm 2011 đã đầu tư 04 công trình với tổng mức đầu tư hơn 32 tỷ đồng. Năm 2012 đã đầu tư 06 công trình với tổng mức đầu tư hơn 46 tỷ đồng.
Năm 2013 đã đầu tư 06 công trình với tổng mức đầu tư hơn 54 tỷ đồng. Năm 2014 đã đầu tư 13 công trình với tổng mức đầu tư hơn 97 tỷ đồng. Năm 2015 đã đầu tư 16 công trình với tổng mức đầu tư hơn 207 tỷ đồng.