Luận văn thạc sĩ về đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc (2001-2016)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đối sách của thái lan trước sự trỗi dậy của trung quốc từ năm 2001 đến năm 2016, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Lý
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thu Mỹ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• Mục đích, ý nghĩa của đề tài
• Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC NHÂN TỐ CHI PHỐI ĐỐI SÁCH CỦA THÁI LAN ĐỐI VỚI SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC
• 1.1. Nhân tố bên ngoài
• 1.1.1. Khái quát sự trỗi dậy của Trung Quốc
• 1.1.2. Nhân tố quốc tế
• 1.1.3. Nhân tố khu vực
• 1.2. Nhân tố bên trong
• 1.2.1. Quan hệ Thái - Trung trong lịch sử
• 1.2.2. Quan hệ Thái – Trung từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc tới năm 2001
• 1.2.3. Nhận thức của Thái Lan về sự trỗi dậy của Trung Quốc
• 1.2.4. Chính sách của Trung Quốc đối với Thái Lan từ 2001-2016
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI ĐỐI SÁCH CỦA THÁI LAN TRƯỚC SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC
• 2.1. Can dự với Trung Quốc
• 2.1.1. Mục tiêu và phương cách can dự
• 2.1.2. Quá trình thực hiện chủ trương can dự với Trung Quốc
• 2.1.3. Can dự về chính trị - ngoại giao
• 2.1.4. Can dự về kinh tế
• 2.1.5. Can dự trong các lĩnh vực khác
• 2.2. Tích cực ủng hộ Trung Quốc thực hiện các sáng kiến hợp tác với ASEAN và khu vực
• 2.3. Phòng ngừa Trung Quốc
• 2.3.1. Tăng cường quan hệ an ninh quốc phòng với Mỹ
• 2.3.2. Tích cực tham gia và thúc đẩy sự phát triển của ASEAN
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VỀ ĐỐI SÁCH CỦA THÁI LAN TRƯỚC SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC
• 3.1. Nhận xét về đối sách của Thái Lan đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc
• 3.2. Tác động từ triển khai đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc
• 3.2.1. Đối với Thái Lan
• 3.2.1.1. Tác động tích cực
• 3.2.1.2. Tác động tiêu cực
• 3.2.2. Đối với Trung Quốc
• 3.2.3. Tác động đến quan hệ ASEAN - Trung Quốc
• 3.2.4. Tác động tới Việt Nam
• 3.3. Một số khuyến nghị về đối sách của Việt Nam đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc trong những năm sắp tới
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đối sách Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Sự trỗi dậy của Trung Quốc từ năm 2001 đã tạo ra nhiều thách thức và cơ hội cho Thái Lan. Đối sách của Thái Lan không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn tận dụng các cơ hội từ sự phát triển của Trung Quốc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Thái Lan đã tìm kiếm cách thức để duy trì sự ổn định và phát triển trong mối quan hệ với Trung Quốc.

1.1. Sự trỗi dậy của Trung Quốc và tác động đến Thái Lan

Trung Quốc đã trở thành một cường quốc kinh tế và quân sự, ảnh hưởng mạnh mẽ đến khu vực Đông Nam Á. Thái Lan cần nhận thức rõ về những thay đổi này để điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình.

1.2. Mục tiêu của Thái Lan trong quan hệ với Trung Quốc

Thái Lan hướng tới việc duy trì quan hệ hòa bình, đồng thời khai thác các cơ hội kinh tế từ Trung Quốc. Mục tiêu này bao gồm việc tăng cường hợp tác thương mại và đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong quan hệ Thái Trung

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng Thái Lan cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Các vấn đề như an ninh khu vực, cạnh tranh kinh tế và chính trị đều cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Tác động tiêu cực từ sự trỗi dậy của Trung Quốc

Sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc có thể dẫn đến sự mất cân bằng trong khu vực, gây ra lo ngại về an ninh cho Thái Lan và các nước ASEAN khác.

2.2. Cạnh tranh kinh tế và chính trị

Thái Lan cần phải đối phó với sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ Trung Quốc trong các lĩnh vực kinh tế và chính trị, điều này đòi hỏi một chiến lược đối sách linh hoạt.

III. Phương pháp can dự của Thái Lan với Trung Quốc

Thái Lan đã áp dụng nhiều phương pháp can dự khác nhau để duy trì quan hệ với Trung Quốc. Các phương pháp này bao gồm hợp tác kinh tế, chính trị và an ninh.

3.1. Hợp tác kinh tế và thương mại

Thái Lan đã tích cực tham gia vào các sáng kiến thương mại với Trung Quốc, nhằm tăng cường mối quan hệ kinh tế và thu hút đầu tư.

3.2. Quan hệ chính trị và an ninh

Thái Lan đã tăng cường hợp tác an ninh với Trung Quốc, đồng thời duy trì mối quan hệ tốt với các cường quốc khác như Mỹ để đảm bảo an ninh khu vực.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn từ đối sách của Thái Lan

Đối sách của Thái Lan đã mang lại nhiều kết quả tích cực, giúp nước này nâng cao vai trò trong ASEAN và cải thiện quan hệ với Trung Quốc. Tuy nhiên, cũng cần xem xét các tác động tiêu cực có thể xảy ra.

4.1. Lợi ích từ quan hệ Thái Trung

Thái Lan đã thu được nhiều lợi ích từ việc hợp tác với Trung Quốc, bao gồm đầu tư và thương mại, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4.2. Những thách thức cần vượt qua

Mặc dù có nhiều lợi ích, Thái Lan cũng cần phải đối mặt với các thách thức từ sự phụ thuộc vào Trung Quốc, điều này có thể ảnh hưởng đến chủ quyền và an ninh quốc gia.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quan hệ Thái Trung

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự trỗi dậy của Trung Quốc, Thái Lan cần tiếp tục điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình để bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì sự ổn định trong khu vực.

5.1. Triển vọng quan hệ Thái Trung trong tương lai

Mối quan hệ giữa Thái Lan và Trung Quốc có thể tiếp tục phát triển, nhưng cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo lợi ích quốc gia.

5.2. Bài học cho Việt Nam từ kinh nghiệm của Thái Lan

Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm của Thái Lan trong việc xây dựng chính sách đối ngoại với Trung Quốc, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự trỗi dậy của Trung Quốc từ năm 2001 đến 2016 đã tạo ra những tác động sâu rộng đến an ninh và phát triển của khu vực Đông Nam Á, trong đó có Thái Lan. GDP của Trung Quốc tăng trung bình 9,4% mỗi năm, gấp 4 lần mức tăng trưởng của các nước phát triển, từ 147,3 tỷ USD năm 1978 lên 1.640 tỷ USD năm 2004. Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, cường quốc quân sự và có ảnh hưởng chính trị ngày càng lớn trên trường quốc tế. Sự phát triển này đặt ra thách thức lớn đối với trật tự thế giới đơn cực do Mỹ đứng đầu và làm thay đổi cục diện quyền lực toàn cầu.

Trước bối cảnh đó, Thái Lan đã xây dựng đối sách nhằm khai thác cơ hội từ sự phát triển kinh tế của Trung Quốc đồng thời hạn chế các tác động tiêu cực. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc nhận diện đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc trong giai đoạn 2001-2016, phân tích các nhân tố chi phối, nội dung và quá trình triển khai đối sách, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các chính sách đối ngoại, kinh tế, an ninh và quan hệ đa phương của Thái Lan với Trung Quốc trong khuôn khổ ASEAN và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách quốc gia, đồng thời góp phần làm rõ vai trò của Thái Lan trong việc cân bằng quan hệ với các cường quốc lớn trong khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

• Chủ nghĩa hiện thực: Giúp phân tích các mối quan hệ quyền lực và lợi ích quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc.
• Chủ nghĩa tự do: Nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế, các tổ chức đa phương như ASEAN trong việc giảm thiểu xung đột.
• Chủ nghĩa kiến tạo: Giải thích sự hình thành các chuẩn mực, nhận thức và vai trò của các yếu tố phi vật chất trong quan hệ quốc tế.
• Lý thuyết địa chính trị: Phân tích vị trí chiến lược của Thái Lan trong khu vực và tác động của sự trỗi dậy Trung Quốc đến an ninh khu vực.
• Khái niệm “can dự chiến lược” (Strategic Engagement): Làm cơ sở cho việc đánh giá chính sách đối ngoại của Thái Lan nhằm cân bằng giữa hợp tác và phòng ngừa rủi ro từ Trung Quốc.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng tài liệu chính thức, báo cáo quốc tế, số liệu thống kê thương mại, đầu tư, các văn bản pháp luật và tuyên bố chính sách của Thái Lan và Trung Quốc.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích chính sách, lịch sử, so sánh và thống kê để đánh giá các nhân tố chi phối và hiệu quả của đối sách.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2001-2016, phân tích các sự kiện, chính sách và số liệu kinh tế - chính trị liên quan đến quan hệ Thái Lan - Trung Quốc.
• Timeline nghiên cứu: Từ năm 2001, khi sự trỗi dậy của Trung Quốc trở nên rõ nét, đến năm 2016, đánh dấu bước phát triển sâu sắc trong quan hệ chiến lược giữa hai nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Phát hiện 1: GDP Trung Quốc tăng gấp 11 lần từ 1978 đến 2004, với tốc độ tăng trưởng trung bình 9,4%/năm, tạo sức hấp dẫn lớn cho các nhà đầu tư và đối tác thương mại, trong đó có Thái Lan.
• Phát hiện 2: Thương mại song phương tăng mạnh, từ 1,5 tỷ USD năm 1991 lên 75,46 tỷ USD năm 2015, Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Thái Lan, chiếm khoảng 14% tổng kim ngạch thương mại.
• Phát hiện 3: Thái Lan là nước ASEAN đầu tiên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc vào năm 2003, đồng thời đi tiên phong trong Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA).
• Phát hiện 4: Quan hệ quốc phòng và an ninh được tăng cường với các hoạt động tập trận chung, trao đổi quân sự và mua bán vũ khí, trong đó có dự kiến mua tàu ngầm Trung Quốc trị giá khoảng 1,1 tỷ USD.

Thảo luận kết quả

Sự trỗi dậy của Trung Quốc được Thái Lan nhìn nhận chủ yếu là cơ hội kinh tế, đồng thời thận trọng với các thách thức an ninh tiềm tàng. Việc Thái Lan chủ động can dự với Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực đã giúp nước này khai thác hiệu quả các lợi ích kinh tế, đồng thời duy trì vị thế quan trọng trong ASEAN và khu vực. So với các nước ASEAN khác, Thái Lan có cách tiếp cận cân bằng, vừa hợp tác vừa phòng ngừa, thể hiện qua việc tăng cường quan hệ với Mỹ và ASEAN song song với việc thúc đẩy quan hệ với Trung Quốc.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thương mại song phương, bảng so sánh các chuyến thăm cấp cao và các dự án hợp tác kinh tế - quốc phòng. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn vai trò chiến lược của Thái Lan trong việc cân bằng quan hệ với các cường quốc lớn, đồng thời phân tích sâu sắc các nhân tố nội tại và bên ngoài ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của Thái Lan.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tăng cường đa dạng hóa quan hệ đối ngoại: Đẩy mạnh hợp tác với các nước lớn khác như Mỹ, Nhật Bản để cân bằng ảnh hưởng Trung Quốc, nâng cao chỉ số an ninh quốc gia trong vòng 5 năm tới, do Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng thực hiện.
• Phát triển kinh tế dựa trên lợi thế cạnh tranh: Tập trung nâng cao năng lực công nghiệp và đổi mới sáng tạo để cạnh tranh hiệu quả với Trung Quốc, tăng trưởng GDP ngành công nghiệp chế biến ít nhất 7%/năm, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì.
• Thúc đẩy hợp tác khu vực ASEAN: Tăng cường vai trò trong ASEAN để tạo sức mạnh tập thể, nâng cao chỉ số hợp tác khu vực, hoàn thành các mục tiêu Cộng đồng ASEAN 2025, do Bộ Ngoại giao và các cơ quan ASEAN phối hợp.
• Nâng cao năng lực quản lý và kiểm soát người nhập cư: Quản lý chặt chẽ dòng người Hoa và các hoạt động kinh tế liên quan để giảm thiểu rủi ro an ninh nội địa, giảm tỷ lệ vi phạm pháp luật liên quan xuống dưới 5% trong 3 năm, do Bộ Nội vụ và Bộ Công an thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách đối ngoại cân bằng, hiệu quả trong bối cảnh Trung Quốc trỗi dậy.
• Học giả và nghiên cứu sinh ngành Quan hệ quốc tế: Tài liệu tham khảo sâu sắc về chính sách đối ngoại của Thái Lan và tác động của sự trỗi dậy Trung Quốc.
• Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ môi trường kinh tế và chính trị để đưa ra quyết định đầu tư phù hợp trong khu vực Đông Nam Á.
• Cơ quan ngoại giao và an ninh: Nâng cao nhận thức về các chiến lược can dự và phòng ngừa rủi ro trong quan hệ quốc tế, đặc biệt trong khu vực có sự cạnh tranh quyền lực cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Thái Lan lại chọn can dự thay vì đối đầu với Trung Quốc?
   Thái Lan nhận thấy can dự giúp khai thác cơ hội kinh tế và giảm thiểu rủi ro an ninh, đồng thời duy trì vị thế trong ASEAN và khu vực.

2. Sự trỗi dậy của Trung Quốc ảnh hưởng thế nào đến thương mại Thái Lan?
   Thương mại song phương tăng từ 1,5 tỷ USD năm 1991 lên 75,46 tỷ USD năm 2015, Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Thái Lan.

3. Thái Lan đã làm gì để cân bằng quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?
   Thái Lan tăng cường quan hệ quốc phòng với Mỹ đồng thời thúc đẩy hợp tác chiến lược toàn diện với Trung Quốc, tạo thế cân bằng chiến lược.

4. Vai trò của ASEAN trong đối sách của Thái Lan là gì?
   ASEAN là nền tảng để Thái Lan phối hợp với các nước trong khu vực nhằm tăng sức mạnh tập thể và cân bằng ảnh hưởng các cường quốc.

5. Những thách thức lớn nhất mà Thái Lan phải đối mặt trong quan hệ với Trung Quốc?
   Thách thức gồm cạnh tranh kinh tế, ảnh hưởng chính trị của cộng đồng người Hoa, và các rủi ro an ninh khu vực liên quan đến tranh chấp lãnh thổ.

Kết luận

• Trung Quốc đã trở thành cường quốc kinh tế và quân sự hàng đầu thế giới, tác động sâu sắc đến khu vực Đông Nam Á và Thái Lan.
• Thái Lan đã xây dựng đối sách cân bằng, chủ yếu dựa trên can dự chiến lược nhằm khai thác cơ hội và hạn chế rủi ro từ sự trỗi dậy của Trung Quốc.
• Quan hệ thương mại và hợp tác quốc phòng giữa Thái Lan và Trung Quốc tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2001-2016.
• Kinh nghiệm của Thái Lan trong việc cân bằng quan hệ với các cường quốc lớn là bài học quý giá cho các nước trong khu vực, đặc biệt là Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, phát triển kinh tế bền vững và nâng cao năng lực quản lý an ninh nội địa để thích ứng với bối cảnh mới.

Hành động tiếp theo: Các nhà hoạch định chính sách cần nghiên cứu sâu hơn và áp dụng các bài học từ Thái Lan để xây dựng chiến lược quốc gia phù hợp với sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu, Kết luận, luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Các nhân tố chi phối đối sách của Thái Lan đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc.Các nhân tố bên ngoài và nhân tố bên trong chi phối quá trình hoạch định đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc những năm đầu thế kỷ XXI. Chƣơng 2:Nội dung và quá trình triển khai Đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc:phân tích và làm rõ nội dung của đối sách, các giải pháp và quá trình triển khai đối sách đó. Chƣơng 3: Nhận xét về đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc.Đánh giá những tác động từ việc triển khai đối sách của Thái Lan trước sự trỗi dậy của Trung Quốc và kinh nghiệm đối với Việt Nam. 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: CÁC NHÂN TỐ CHI PHỐI ĐỐI SÁCH CỦA THÁI LAN ĐỐI VỚI SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC 1.

Nhân tố bên ngoài: 1.1 Khái quát sự trỗi dậy của Trung Quốc: Sau hơn 30 năm thực hiện cải cách mở cửa, GDP của Trung Quốc tăng trung bình 9,4% gấp 4 lần mức tăng trưởng của các nước phát triển, gấp 3 lần của thế giới và 2 lần của các nước đang phát triển. Nếu vào năm 1978, GDP của Trung Quốc mới chỉ đạt mức 147,3 tỷ đô la Mỹ thì tới năm 2004, con số đó đã lên tới 1.640 tỷ đô la Mỹ, tăng gấp 11 lần1. Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Trung Quốc trở thành một đầu tầu khác của thế giới sau Mỹ. Năm 2004, nếu tính theo tỷ giá hối đoái trên thị trường, GDP của Trung Quốc chiếm 4,1% tổng giá trị sản lượng toàn cầu, còn nếu đánh giá dựa theo sức mua thì phần của Trung Quốc trong GDP toàn cầu đã vượt mức 13%.

Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới, trong 4 năm từ 2000 tới 2003, cống hiến của sự tăng trưởng kinh tế Trung Quốc vào tăng trưởng kinh tế thế giới đã lên tới 1/3 trong khi đó của Mỹ là 13%. Sự tăng trưởng liên tục của nền kinh tế Trung Quốc đã tạo nên sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Năm 2010, FDI vào Trung Quốc đã đạt tới hơn 860 tỷ USD; dự trữ ngoại tệ lên tới 1.950 tỷ USD, cao nhất thế giới 2. Trung Quốc đã trở thành nước xuất khẩu lớn nhất thế giới và là nơi các tập đoàn đa quốc gia lập cơ sở sản xuất.

Kim ngạch mậu dịch của Trung Quốc từ 20,6 tỷ năm 1978 lên tới 1.154,79 USD năm 2004, tăng bình quân 16,8 %. Trung Quốc đã trở thành đối tác mậu dịch lớn thứ ba trên thế giới3. Hiện nay Trung Quốc đang sở hữu 5 trong số 20 cảng hàng 1 Dẫn theo Tin Kinh tế, TTXVN phát hành ngày 19/4/2004, tr. 2 Tài liệu trên 3 Tài liệu trên, tr.

13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đầu thế giới4. Năm 2009, tỷ trọng công nghiệp trong kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của Trung Quốc đã tăng lên 9,6%, giúp nước này vượt qua Đức, trở thành nước xuất khẩu lớn nhất thế giới5. Với đà phát triển hiện nay, một số chuyên gia kinh tế thậm chí còn dự báo Trung Quốc sẽ sớm bắt kịp Mỹ về mặt GDP, có thể chỉ cần tới năm 2020. Không chỉ liên tục tăng trưởng kinh tế với tốc độ cao, Trung Quốc cũng đạt được những thành tựu to lớn trong phát triển xã hội.

Khoảng nửa tỷ người ra khỏi tình trạng đói nghèo6. Tầng lớp trung lưu của Trung Quốc ngày càng phát triển mạnh và trở thành một lực lượng tiêu dùng ngày càng lớn. Năm 2009, giới trung lưu Trung Quốc đã chi 9 tỉ 400 triệu đôla để mua những mặt hàng xa xỉ, qua mặt Hoa Kỳ để trở thành thị trường tiêu thụ hàng xa xỉ lớn thứ nhì sau Nhật Bản 7. Kinh tế phát triển đã tạo điều kiện thuận lợi cho Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự và hiện đại hoá quốc phòng.

Trong mấy năm gần đây, ngân sách quốc phòng của Trung Quốc ngày càng gia tăng, tương thích với cường lực kinh tế của họ. Nếu vào năm 2005, ngân sách quốc phòng của Trung Quốc bằng 7,3 % toàn bộ ngân sách quốc gia của nước này, năm 2006 bằng 7,4 %, thì tới năm 2007, ngân sách quốc phòng của Trung Quốc chiếm 7,5 % toàn bộ ngân sách quốc gia, với giá trị lên tới tới 350,92 tỷ NDT (44,94 tỷ đô la Mỹ) tăng 17,8 % so với năm 20068. Đây là mức chi tiêu cho quốc phòng cao nhất trong vòng 10 năm qua. Với nguồn ngân sách quân sự dồi dào, một mặt Trung Quốc tích cực mua sắm vũ khí trang, thiết bị quân sự hiện đại của nước ngoài, mặt khác họ đẩy mạnh việc nghiên cứu và chế tạo các loại vũ khí và trang thiết bị quân sự hiện đại của riêng họ.

Một trong những kết quả đó là triển vọng sản xuất máy bay chiến đấu tàng hình của Trung Quốc trong vòng 8 đến 10 năm nữa. Loại máy bay J-20 này có thể sánh 4 Số liệu lấy từ bài viết của Tạp chí Le Nouvel Economiste. Bài đăng trên Tin kinh tế ngày 19/4/ 2004. 5 Dẫn theo bài :Ngoại thương Trung Quốc năm 2010 (ww.aspx ) 6 Tài liệu trên 7 Số liệu dẫn từ bài : Giai cấp trung lưu ngày càng đông tại TQ tiêu thụ nhiều hàng hiệu (www.Vietnamese/News/lifestyle/business-china-luxury-8-19-10-101128544.htm) 8 Dẫn theo Tin Kinh tế.

TTXVN phát hành ngày 6/3/2007, tr.5 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ngang phi cơ chiến đấu thế hệ thứ năm cực kỳ hiện đại mà mới chỉ có Mỹ sở hữu, còn Nga đang trong giai đoạn phát triển và thử nghiệm. J-20 được cho là có khả năng mang tên lửa, tiếp liệu trên không, tầm hoạt động vượt ra ngoài biên giới Trung Quốc9. Cùng với sức mạnh kinh tế ngày càng lớn, sức mạnh chính trị, quân sự, khoa học công nghệ của Trung Quốc cũng không ngừng gia tăng. Về phương diện chính trị, vị thế của Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã có sự thay đổi lớn.

Trung Quốc là một trong hai uỷ viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có tiềm lực kinh tế lớn nhất thế giới10. Cũng như Mỹ, Nga, Trung Quốc là một trong 3 cường quốc hàng đầu về vũ trụ. Đó là chưa kể, từ lâu Trung Quốc đã là một trong những nước sở hữu hạt nhân trên thế giới. Tiềm lực quân sự của Trung Quốc hiện nay cũng khiến tất cả các cường quốc còn lại trên thế giới phải tính tới phản ứng của Bắc Kinh, trước khi quyết định bất kỳ hành động quân sự ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.

Bởi vì, hiện nay Trung Quốc có lợi ích ở khắp nơi trên thế giới, kể cả ở Mỹ Latinh, khu vực được xem là sân sau của Mỹ. Dựa trên quốc lực ngày càng hùng mạnh của mình, từ khi bước vào thế kỷ XXI, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa đã từ bỏ phương châm đối ngoại “Giấu mình chờ thời” để tham gia vào các công việc khu vực và quốc tế với một tinh thần tự chủ, năng động hơn. Trung Quốc không chỉ có quan điểm độc lập về cải cách Liên hợp quốc11, đóng vai trò lãnh đạo trong tiến trình đàm phán 6 bên về vấn đề hạt nhân của Bắc Triều Tiên mà còn lập ra Diễn đàn Bác Ngao vì châu Á, thu hút sự tham gia ngày càng nhiều của các nhà lãnh đạo ở châu lục này. Cùng với Nga, Trung Quốc đã sáng lập ra Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (2001) nhằm thúc đẩy hợp 9 Dẫn theo bài : Sức mạnh quân sự mới của Trung Quốc (Vnepress.net/GL?The-gioi/Phan- tich/2011/01/3B25216) 10 Nhật Bản là nền kinh tế lớn thứ hai, nhưng không phả là uỷ viên Hội đồng Bảo an.

Các nền kinh tế của Anh, Pháp, Nga đều đứng sau kinh tế Trung quốc 11 Ngày 7/6/2005 , tại LHQ, Trưởng đoàn đại biểu Trung quốc Vương Quang Á đọc bài tham luận “ Lập trường của Trung quốc về cải cách LHQ “ dài 10.000 chữ, trong đó phản đối kịch liệt kiến nghị của Nhóm 4 nước (Đức, Nhật bản, Ấn Độ, Braxin) muốn ứng cử vào Uỷ viên thường trực của HĐBA Liên hợp quốc. Xem thêm bài “ Sự trỗi dậy của Trung quốc “ đăng trên Thông tin Kinh tế thế giới Số 13/6/ 2005 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tác với các nước Trung Á, vốn là các nước nước Cộng hoà thuộc Liên bang Xô Viết trước đây. Sau 8 năm tồn tại, SCO đang thu hút sự chú ý nhiều quốc gia Châu Á. Sự ra đời và những phát triển nhanh chóng của SCO khiến Mỹ và Tây Âu lo ngại.

Không ít người trên thế giới đã cho rằng SCO có thể trở thành một đối trọng với NATO, nếu Mỹ và Tây Âu cứ tiếp tục chèn ép không gian chiến lựơc của Nga ở châu Âu và Trung Á, nếu liên minh Nhật - Mỹ tiếp tục xiết chặt vòng vây Trung Quốc ở phía Đông và phía Đông Nam Á châu. Ngoài việc sáng lập các tổ chức hợp tác khu vực và quốc tế mới, điểm đáng chú ý nữa trong chính sách đối ngoại và an ninh của Trung Quốc là họ đã đề ra được cả những lý thuyết mới nhằm tạo cơ sở lý luận cho hợp tác và kiến tạo trật tự thế giới mới trong thế kỷ XXI. Khái niệm An ninh mới (New Concept of Security – NCS ) được các nhà lãnh đạo Trung Quốc chính thức đưa ra vào năm 1998. Khái niệm này chủ trương xây dựng trật tự thế giới đa cực và đề cao vai trò của Liên hợp quốc trong việc giải quyết các tranh chấp thông qua đàm phán12.

Để thúc đẩy hoà bình, an ninh và thịnh vượng trên thế giới, các nhà lãnh đạo Bắc Kinh đang cổ động lý thuyết thế giới hài hoà do Tổng Bí thư, kiêm Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa Hồ Cẩm Đào đưa ra. Từ khi lên cầm quyền (2012), Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, kiêm Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã đề xuất “Giấc mộng Trung Hoa”, biến Trung Quốc thành cường quốc hàng đầu thế giới vào năm 2049, năm đánh dấu 100 năm ra đời của CHND Trung Hoa. Trong quan hệ với các nước đang phát triển, Trung Quốc đề ra nguyên tắc hợp tác “cùng thắng”. Theo nguyên tắc này, tất cả các nước đều có thể hưởng lợi từ kết quả hợp tác.

Nguyên tắc “cùng thắng” là sự đối lập hoàn toàn với nguyên tắc “bên được, bên thua” (zero and sum) mà các nước phương Tây thường sử dụng trong quan hệ với các nước đang phát triển. Nguyên tắc hợp tác “cùng thắng” của 12 Jyrgen Haacke, ASEAN's Diplomatic and Security Culture: Origins, Development and Prospects (London and New York: Routledge Curzon, 2003), 138. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.