CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ÐỀ VỀ ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 23 đó, theo V. Lênin, mấu chốt là vấn đề con người, vấn đề lựa chọn người. Bởi vì, mọi nghị quyết, đường lối, chủ trương đều do con người làm ra. Cán bộ giữ vai trò rường cột, nhưng phải là cán bộ đã được lựa chọn, đảm bảo phẩm chất, trình độ về nhiều mặt.
Nếu không tìm thấy sự nâng cao, vượt trội về phẩm chất, năng lực ở những người cán bộ thì họ không xứng đáng là cán bộ, chưa nói đến người cộng sản, người lãnh đạo. Bởi vì nếu như vậy, họ cũng chỉ như bộ phận còn lại của giai cấp vô sản mà thôi. Có thể khái quát rằng, V. Lênin đã đặt ra và hoàn chỉnh nhiều nội dung cơ bản nhất về công tác cán bộ, bao gồm đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ lãnh đạo, quản lý nói riêng.
Những quan điểm của V. Lênin về yêu cầu xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý có ý nghĩa sâu sắc cả về mặt lý luận và thực tiễn, thể hiện ở một số nội dung cơ bản sau: - Nhiệm vụ chủ yếu của cách mạng vô sản chính là nhiệm vụ tổ chức. Lênin, công tác tổ chức cán bộ có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng. Ở vào những thời điểm bước ngoặt của cách mạng Nga, V.
Lênin luôn chú ý đến công tác tổ chức bộ máy và con người. Lênin cho rằng, “giai cấp vô sản muốn thắng giai cấp tư sản thì phải đào tạo lấy “những nhà 24 ÐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ. chính trị giai cấp” thực sự của mình”1. Nhiệm vụ đặc biệt trước mắt, phù hợp với tình hình đó là tổ chức giai cấp vô sản.
Nếu không bổ nhiệm cán bộ và điều động cán bộ để thi hành chính sách, thì không thể thực hiện được chính sách nào cả. Bất cứ một vấn đề chính trị nào cũng có thể là vấn đề tổ chức, và ngược lại. Nhưng trước sự thay đổi nhanh chóng của tình hình, thì nhược điểm của Đảng Cộng sản và chính quyền Xôviết chính là tình trạng lạc hậu về mặt tổ chức so với nội dung công tác. Lênin yêu cầu, phải tự đặt ra nhiệm vụ hàng đầu trước mắt và chủ yếu nhất này: tiến hành công tác tổ chức với ý thức thực tiễn và đầu óc thiết thực2.
Lênin nhấn mạnh đến bản chất của cuộc cách mạng vô sản dẫn đến những đòi hỏi khác về chất đối với những nhà lãnh đạo, quản lý của giai cấp vô sản so với các giai cấp trước kia ở chỗ: thứ nhất, những điều kiện tốt nhất của cách mạng, nguồn gốc sâu xa của thắng lợi cách mạng chính là ở sự tổ chức hàng triệu người lao động, giáo dục, giác ngộ, lôi cuốn họ tham gia vào cuộc cách mạng, vào chính trị, chính trị thì bắt đầu ở nơi nào có hàng triệu người. Lênin: Toàn tập, Sđd, t. Lênin: Toàn tập, Sđd, t. CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ÐỀ VỀ ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 25 một chính trị nghiêm túc; thứ hai, cách mạng vô sản cho phép những lãnh tụ có điều kiện đem áp dụng vào thực tiễn những lý tưởng cách mạng, những lý luận vô sản, mà trong các cuộc cách mạng trước kia thì lý luận luôn tách rời hành động.
Do đó, lần đầu tiên, cuộc cách mạng vô sản đã cho những người đơn độc xưa kia, cho các anh hùng của cuộc đấu tranh cách mạng một mảnh đất chân chính, một cơ sở chân chính, những điều kiện công tác chân chính, một giảng đường chân chính, một đạo quân vô sản chân chính, trong đó các lãnh tụ ấy đã có thể biểu lộ tài năng. Lênin, sự trung thành với lý tưởng cộng sản, kết hợp với năng lực hiểu biết về con người, với năng lực giải quyết những vấn đề tổ chức mới có thể rèn luyện ra những nhà tổ chức lớn. - Lựa chọn cán bộ, thiết lập chế độ trách nhiệm cá nhân, kiểm tra, đánh giá công việc của cán bộ. Đây là một kinh nghiệm được V.
Lênin đưa ra khi thấy chủ nghĩa quan liêu, giấy tờ, tính kiêu ngạo cộng sản chủ nghĩa, nạn mù chữ và nạn hối lộ đang lộ rõ trong bộ máy của Đảng và Nhà nước Xôviết. Lựa chọn người trong tư tưởng của V. Lênin bao hàm cả việc đánh giá cán bộ, đảng viên, phát hiện nhân tài, sử dụng cán bộ và phương pháp tiến hành các công việc đó. 26 ÐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ.
Lênin cho rằng, chúng ta có một khuyết điểm hết sức nghiêm trọng là thiếu cán bộ, mà Đảng và Nhà nước Xôviết lại không biết lấy cán bộ từ công nhân, nông dân, trung nông, ngoài đảng, chưa biết phát hiện, khuyến khích, nâng đỡ, đề bạt họ1. Phải thâm nhập vào những tầng lớp thấp hơn nữa, không ngừng động viên mạnh dạn hơn nữa những tầng lớp mới. làm như vậy, Đảng và Nhà nước Xôviết sẽ xây dựng được những lớp cán bộ trẻ, những lực lượng bổ sung mới2. Lênin đưa ra nhiều chỉ dẫn về cách thức, phương pháp tiến hành công tác cán bộ.
Trước hết, cần phải thấy, khi lựa chọn cán bộ, vấn đề không phải chỉ là ở chỗ không tín nhiệm đối với một người nào đó đã không được bầu, mà còn là xét xem việc đó có lợi cho sự nghiệp chung không, và người được lựa chọn có xứng đáng với chức vụ sẽ đảm nhiệm không. Mỗi loại công tác phải chú ý tới đặc tính riêng biệt. Một người có thể là một nhà cách mạng và nhà cổ động cừ nhất, nhưng làm một cán bộ hành chính lại không phù hợp; muốn quản lý thì phải là một người thông thạo chuyên môn. Phải thấy rõ ràng như trong lòng bàn tay toàn bộ sự hoạt động của mỗi ủy _________ 1, 2.
Lênin: Toàn tập, Sđd, t. CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ÐỀ VỀ ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 27 viên; biết được những đặc điểm cá tính, những mặt mạnh, yếu, những thắng lợi và thất bại của họ, đặt họ vào những vị trí thích đáng1. Để lựa chọn cán bộ đúng, theo V. Lênin, phải quy định chính xác nhiệm vụ cho từng loại cán bộ, tư cách đảng viên phải được quy định thật rõ ràng, phải kiểm tra công việc của cán bộ đó một cách kiên trì, từ từ, thận trọng, thiết thực; phải đề bạt họ, thử thách họ, mạnh dạn giao nhiệm vụ ngày càng phức tạp hơn, tiến hành một cách thận trọng, cụ thể, một cách có hệ thống.
Chính trong công tác đó, những người tổ chức có tài phải có thực tế hoạt động nổi bật lên. Bởi vì, tìm ra được những tài năng mới, khiêm tốn, ít biểu lộ ra, đó là một công việc không phải dễ dàng2. Lênin đặc biệt coi trọng việc công khai đánh giá cán bộ, nhất là công khai các sai lầm, khuyết điểm và cách tiếp thu, sửa chữa sai lầm, khuyết điểm đó. Lênin cho rằng, sự nghiệp cách mạng là một sự nghiệp mới mẻ, khó khăn, phức tạp.
Trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp ấy, chính đảng vô sản và đội ngũ cán bộ không thể tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm. Chỉ có hai hạng người không mắc khuyết điểm, _________ 1, 2. Lênin: Toàn tập, Sđd, t. 28 ÐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ.
đó là đứa bé đang ở trong bụng mẹ và người chết nằm trong quan tài. Người thông minh không phải là người không mắc sai lầm. Vấn đề là ở chỗ mức độ sai lầm đến đâu và cách khắc phục nó như thế nào. Lênin đã chỉ dẫn một phương pháp biện chứng để sửa chữa sai lầm, đó là công khai thừa nhận, tìm ra những nguyên nhân, nghiên cứu cẩn thận những biện pháp để sửa chữa sai lầm ấy1.
- Chú trọng thử thách cán bộ lãnh đạo, quản lý trong thực tiễn cách mạng. Tư tưởng cơ bản, xuyên suốt của V. Lênin về công tác cán bộ là phải thử thách cán bộ trong thực tiễn phong phú, phức tạp, gian khổ, mới mẻ để xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Lênin đòi hỏi cán bộ, đảng viên luôn luôn đi đầu, có mặt ở những nơi xung yếu nhất của cách mạng, ở điều kiện hợp pháp, không hợp pháp, trên chiến trường, trong lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Đưa cán bộ vào thử thách trong thực tế cuộc sống và từ thực tế cuộc sống để khẳng định bản lĩnh, năng lực, phẩm chất cán bộ. Đây là một phương châm, nguyên tắc chỉ đạo trong công tác cán bộ. Ngay thời kỳ hoạt động bí mật, V. Lênin đã có ý tưởng về việc tổ chức các tiểu tổ, các cá nhân phải _________ 1.
Lênin: Toàn tập, Sđd, t. CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ÐỀ VỀ ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 29 chuyên về một công tác nào đó, phải khắc phục tính chất chật hẹp, “thủ công”, phường hội của các hoạt động địa phương1. Sau sự kiện tháng 12/1905, dự báo một cuộc đấu tranh có tính chất quyết định đang đến gần, V. Lênin đòi hỏi thống nhất những nhóm công nhân dân chủ - xã hội vào một đảng thực sự mácxít, đòi hỏi một sự cải tổ đảng theo khẩu hiệu “đi vào nhân dân” nhằm phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo của tất cả đảng viên.
Để đảm bảo sự lãnh đạo theo kịp sự phát triển của phong trào cách mạng, V. Lênin quan tâm đến việc phân bố một cách đúng đắn lực lượng, để cán bộ đi “xuống dưới”, về những nơi công tác nặng nề hơn, điều kiện khó khăn hơn, nhu cầu về những người có kinh nghiệm và có hiểu biết bức thiết hơn, những nguồn ánh sáng ít hơn, sinh hoạt chính trị yếu hơn2. Trong những năm nội chiến ác liệt, gian khổ, hàng vạn cán bộ, đảng viên, hàng nghìn cán bộ lãnh đạo, quản lý ưu tú đã luân chuyển, thử thách ngoài mặt trận, thu mua lương thực, bảo đảm giao thông vận tải, cổ động tuyên truyền. và đã trưởng thành trong “lò lửa cách mạng”.
Nội chiến kết thúc, vấn đề thiếu hụt những cán bộ lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quản lý nhà nước, phát triển kinh tế, văn _________ 1, 2. Lênin: Toàn tập, Sđd, t. 30 ÐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ÐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ. hóa, xã hội hết sức trầm trọng.
Lênin đặt ra vấn đề sử dụng các chuyên gia tư sản, các viên chức cũ, những nhân tài ngoài đảng, từ các tầng lớp xã hội khác. Để sử dụng họ, một mặt, V.