Luận văn thạc sĩ về đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích tại trường Cao đẳng Dược

Luận văn thạc sĩ trình bày phương pháp dạy học tích cực môn hóa học phân tích tại trường cao đẳng dược, nâng cao hiệu quả giảng dạy.

• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Trường
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư Phạm Hóa Học
• Đề tài: Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Phân Tích
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Giả thuyết khoa học
• 0.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Những đóng góp mới của luận văn
• 0.8. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
• 1.1. Vài nét về nền giáo dục chuyên nghiệp
• 1.2. Giáo dục kĩ thuật tổng hợp - cơ sở của giáo dục chuyên nghiệp
• 1.2.1. Vị trí, vai trò của nguyên tắc giáo dục kĩ thuật tổng hợp
• 1.2.2. Bản chất và nhiệm vụ cơ bản của giáo dục kĩ thuật tổng hợp
• 1.3. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 1.3.1. Chuyển từ mô hình dạy học truyền thụ một chiều sang mô hình dạy học hợp tác hai chiều
• 1.3.2. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng dạy học tích cực
• 1.3.2.1. Đổi mới mục tiêu dạy học
• 1.3.2.2. Đổi mới hoạt động dạy
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 1.5.1. Phần mềm dạy học
• 1.5.2. Giáo án điện tử, bài giảng điện tử, học liệu điện tử
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC PHÂN TÍCH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG DƯỢC
• 2.1. Nội dung kiến thức chương trình môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 2.1.1. Cấu trúc các học phần
• 2.1.2. Về học phần lí thuyết
• 2.1.3. Về học phần thực hành
• 2.1.4. Một số dạng câu hỏi và bài tập được xây dựng áp dụng cho từng bài
• 2.1.5. Phương pháp phân tích khối lượng. Phương pháp phân tích thể tích
• 2.1.6. Đại cương về phương pháp chuẩn độ
• 2.1.7. Định lượng bằng phương pháp acid – base. Định lượng bằng phương pháp kết tủa
• 2.1.8. Định lượng bằng phương pháp oxy hoá - khử
• 2.2. Một số phương hướng sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực cho môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 2.2.1. Phương hướng sử dụng lý thuyết và bài tập trong bài dạy học hình thành khái niệm
• 2.2.2. Một số giáo án tiến hành dạy lý thuyết và thực hành ở hệ Cao đẳng
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.1.3. Nội dung thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Kế hoạch thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Tiến trình thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Xử lí số liệu thực nghiệm sư phạm
• 3.5.1. Tính các tham số đặc trưng
• 3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.7. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích

Đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát huy tính chủ động, sáng tạo trong học tập. Đặc biệt, trong lĩnh vực Hóa học phân tích, việc đổi mới này càng trở nên quan trọng khi mà sinh viên cần trang bị những kỹ năng thực hành và tư duy phản biện để giải quyết các vấn đề thực tiễn.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực là những phương pháp khuyến khích sinh viên tham gia chủ động vào quá trình học tập. Tầm quan trọng của nó nằm ở việc giúp sinh viên phát triển kỹ năng tự học, khả năng làm việc nhóm và tư duy phản biện, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

1.2. Lịch sử và xu hướng phát triển phương pháp dạy học Hóa học phân tích

Lịch sử phát triển phương pháp dạy học Hóa học phân tích đã chứng kiến nhiều thay đổi từ mô hình truyền thụ một chiều sang mô hình hợp tác hai chiều. Xu hướng hiện nay là áp dụng công nghệ thông tin và các phương pháp dạy học hiện đại để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

II. Những thách thức trong việc đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích

Mặc dù việc đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Các giảng viên cần phải thay đổi tư duy và cách thức giảng dạy, đồng thời sinh viên cũng cần thích nghi với phương pháp học tập mới. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và sự tiếp thu kiến thức của sinh viên.

2.1. Khó khăn trong việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Hóa học phân tích gặp nhiều khó khăn do thiếu trang thiết bị, phần mềm hỗ trợ và kỹ năng sử dụng công nghệ của giảng viên. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học.

2.2. Sự kháng cự từ phía giảng viên và sinh viên

Nhiều giảng viên và sinh viên có thể cảm thấy không thoải mái với các phương pháp dạy học mới. Sự kháng cự này có thể xuất phát từ thói quen học tập truyền thống hoặc thiếu hiểu biết về lợi ích của phương pháp dạy học tích cực.

III. Phương pháp dạy học tích cực trong Hóa học phân tích

Để nâng cao chất lượng dạy học Hóa học phân tích, các phương pháp dạy học tích cực cần được áp dụng một cách đồng bộ. Các phương pháp này không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thực hành và tư duy phản biện.

3.1. Phương pháp dạy học hợp tác

Phương pháp dạy học hợp tác khuyến khích sinh viên làm việc nhóm, trao đổi ý tưởng và giải quyết vấn đề cùng nhau. Điều này không chỉ giúp sinh viên học hỏi lẫn nhau mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm.

3.2. Phương pháp học tập dựa trên dự án

Phương pháp học tập dựa trên dự án cho phép sinh viên thực hiện các dự án thực tế liên quan đến Hóa học phân tích. Qua đó, sinh viên có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề.

IV. Ứng dụng công nghệ trong dạy học Hóa học phân tích

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích. Việc sử dụng phần mềm dạy học, giáo án điện tử và các tài liệu học tập trực tuyến giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

4.1. Phần mềm dạy học và tài liệu điện tử

Sử dụng phần mềm dạy học và tài liệu điện tử giúp sinh viên có thể học tập mọi lúc, mọi nơi. Điều này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc học mà còn giúp sinh viên tự chủ hơn trong quá trình học tập.

4.2. Tích hợp công nghệ vào giảng dạy

Việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy Hóa học phân tích không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị và hấp dẫn cho sinh viên.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng thực hành và tư duy phản biện.

5.1. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên

Kết quả học tập của sinh viên sau khi áp dụng các phương pháp dạy học tích cực cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Sinh viên có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn tốt hơn và tự tin hơn trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến Hóa học phân tích.

5.2. Phản hồi từ giảng viên và sinh viên

Phản hồi từ giảng viên và sinh viên cho thấy sự hài lòng với các phương pháp dạy học mới. Nhiều sinh viên cảm thấy hứng thú hơn với môn học và có động lực học tập cao hơn.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của phương pháp dạy học Hóa học phân tích

Việc đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích là một quá trình liên tục và cần thiết. Tương lai của phương pháp dạy học này sẽ phụ thuộc vào sự sáng tạo và nỗ lực của giảng viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và công nghệ thông tin.

6.1. Định hướng phát triển phương pháp dạy học

Định hướng phát triển phương pháp dạy học Hóa học phân tích trong tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao tính tích cực, chủ động của sinh viên và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.

6.2. Tầm quan trọng của việc đào tạo giảng viên

Đào tạo giảng viên về các phương pháp dạy học tích cực và công nghệ thông tin là yếu tố quyết định để nâng cao chất lượng dạy học Hóa học phân tích trong các trường Cao đẳng Dược.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, việc đổi mới phương pháp dạy học trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt tại các trường Cao đẳng Dược. Theo ước tính, chất lượng dạy học tại các trường Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp và Dạy nghề còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện đại. Luận văn tập trung nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng tích cực tại trường Cao đẳng Dược nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của sinh viên, góp phần nâng cao năng lực tự học, năng lực lao động sáng tạo và kỹ năng nghề nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quá trình dạy học môn Hóa học phân tích tại các trường Cao đẳng Dược trong khoảng thời gian gần đây, với mục tiêu vận dụng các phương pháp dạy học tích cực để cải thiện hiệu quả học tập của sinh viên. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành dược.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình giáo dục hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết giáo dục kỹ thuật tổng hợp: Nhấn mạnh sự gắn kết giữa đào tạo lý thuyết và thực tiễn, phát triển toàn diện năng lực của người học, đặc biệt là năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế sản xuất và đời sống.

• Quan điểm dạy học “Lấy sinh viên làm trung tâm”: Đặt người học vào vị trí trung tâm của quá trình dạy học, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của sinh viên thông qua các hoạt động học tập cá nhân và nhóm.

• Lý thuyết kiến tạo: Người học tự xây dựng kiến thức dựa trên kinh nghiệm và tương tác xã hội, học tập là quá trình biến đổi nhận thức thông qua hoạt động tích cực, tìm tòi, khám phá.

• Phương pháp dạy học tích cực: Bao gồm các phương pháp như dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, dạy học theo dự án, sử dụng phương tiện trực quan và công nghệ thông tin nhằm tăng cường sự tham gia và tự học của sinh viên.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tính tích cực trong học tập, hoạt động hóa người học, tự học, hợp tác nhóm, và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tổng quan cơ sở lý luận về đổi mới phương pháp dạy học tích cực, giáo dục kỹ thuật tổng hợp, và các phương pháp dạy học hiện đại.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra thực trạng dạy học môn Hóa học phân tích tại các trường Cao đẳng Dược thông qua quan sát, phỏng vấn giảng viên, sinh viên và chuyên gia giáo dục.

• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thực hiện các biện pháp đổi mới phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy thực tế, thu thập và xử lý số liệu điểm kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

• Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu thực nghiệm, phân tích các tham số đặc trưng, so sánh kết quả giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các lớp sinh viên tại trường Cao đẳng Dược, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Timeline nghiên cứu kéo dài trong một học kỳ, bao gồm giai đoạn khảo sát, thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng dạy học môn Hóa học phân tích còn mang tính truyền thụ một chiều: Khoảng 70% giờ học vẫn áp dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, sinh viên chủ yếu tiếp thu thụ động, dẫn đến hiệu quả học tập chưa cao.

2. Áp dụng phương pháp dạy học tích cực giúp nâng cao điểm số và sự chủ động của sinh viên: Kết quả thực nghiệm cho thấy điểm trung bình kiểm tra của lớp áp dụng phương pháp tích cực tăng khoảng 15% so với lớp đối chứng, với tỷ lệ sinh viên đạt điểm trên trung bình tăng từ 60% lên 80%.

3. Hoạt động nhóm và dạy học phát hiện vấn đề kích thích tư duy sáng tạo: Sinh viên tham gia hoạt động nhóm nhỏ và giải quyết tình huống thực tế có mức độ tham gia tích cực hơn, tỷ lệ sinh viên chủ động đặt câu hỏi và thảo luận tăng 40%.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học góp phần nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức: Việc sử dụng phần mềm dạy học, bài giảng điện tử giúp sinh viên dễ dàng hình dung các hiện tượng hóa học phức tạp, tăng cường khả năng tự học và tự đánh giá.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những phát hiện trên xuất phát từ việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực đã tạo điều kiện cho sinh viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong học tập. So với các nghiên cứu trong ngành giáo dục chuyên nghiệp, kết quả này phù hợp với xu hướng chuyển đổi mô hình dạy học từ truyền thụ một chiều sang hợp tác hai chiều, lấy người học làm trung tâm.

Việc tổ chức hoạt động nhóm nhỏ và dạy học phát hiện vấn đề giúp sinh viên không chỉ nắm kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện, giải quyết vấn đề thực tiễn. Các biểu đồ tần suất điểm kiểm tra và biểu đồ lũy tích điểm cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chất lượng học tập của nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng.

Ứng dụng công nghệ thông tin như phần mềm dạy học đa phương tiện, bài giảng điện tử không chỉ làm tăng tính trực quan mà còn giúp sinh viên tự kiểm tra, tự đánh giá hiệu quả học tập, phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại và yêu cầu phát triển xã hội học tập.

Tuy nhiên, việc áp dụng các phương pháp tích cực cũng gặp một số hạn chế như sự chưa quen của giảng viên và sinh viên, cần có sự đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật phù hợp để phát huy tối đa hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giảng viên về phương pháp dạy học tích cực: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về dạy học phát hiện vấn đề, dạy học hợp tác nhóm và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Mục tiêu đạt 100% giảng viên môn Hóa học phân tích được đào tạo trong vòng 1 năm.

2. Xây dựng và áp dụng hệ thống giáo án điện tử, bài giảng đa phương tiện: Phát triển các phần mềm dạy học phù hợp với nội dung môn Hóa học phân tích, hỗ trợ sinh viên tự học và tự đánh giá. Thực hiện trong 2 năm với sự phối hợp của khoa CNTT và bộ môn Hóa học.

3. Tổ chức các hoạt động học tập theo nhóm nhỏ và dự án thực tế: Thiết kế các bài tập, tình huống thực tế để sinh viên thảo luận, giải quyết vấn đề, phát triển kỹ năng làm việc nhóm và tư duy sáng tạo. Áp dụng thí điểm trong học kỳ tiếp theo và mở rộng toàn trường trong 3 năm.

4. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại: Cải thiện phòng thí nghiệm, trang bị máy tính, phần mềm hỗ trợ dạy học để tạo môi trường học tập tích cực, tương tác cao. Lập kế hoạch đầu tư trong 5 năm với ngân sách phù hợp.

5. Xây dựng hệ thống đánh giá kết quả học tập đa chiều: Kết hợp đánh giá của giảng viên, tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng nhằm phản ánh chính xác năng lực và sự tiến bộ của sinh viên. Triển khai thí điểm trong năm học tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục tại các trường Cao đẳng Dược: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Hóa học phân tích, áp dụng các phương pháp tích cực và công nghệ thông tin trong giảng dạy.

2. Sinh viên ngành Hóa học và Dược học: Hiểu rõ các phương pháp học tập tích cực, phát triển kỹ năng tự học, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề trong học tập và nghề nghiệp.

3. Nhà nghiên cứu và chuyên gia giáo dục chuyên nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực hóa học phân tích.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục và đào tạo nghề: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, chương trình đào tạo và hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với xu thế phát triển giáo dục hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp dạy học tích cực là gì và tại sao cần áp dụng trong dạy học môn Hóa học phân tích?
   Phương pháp dạy học tích cực là các phương pháp phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học thông qua các hoạt động như thảo luận, thực hành, giải quyết vấn đề. Áp dụng giúp sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và tự học, phù hợp với yêu cầu đào tạo hiện đại.

2. Làm thế nào để tổ chức hoạt động nhóm hiệu quả trong lớp học?
   Cần phân chia nhóm hợp lý theo số lượng và năng lực, phân công nhiệm vụ rõ ràng, giảng viên theo dõi, hỗ trợ và đánh giá hoạt động nhóm. Thời gian hoạt động nhóm nên hợp lý, khoảng 5-10 phút mỗi hoạt động để duy trì sự tập trung và hiệu quả.

3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Hóa học phân tích có những lợi ích gì?
   Công nghệ thông tin giúp trình bày kiến thức sinh động, trực quan qua phần mềm đa phương tiện, bài giảng điện tử, hỗ trợ sinh viên tự học, tự kiểm tra và đánh giá. Điều này nâng cao hiệu quả tiếp thu và phát triển kỹ năng công nghệ thông tin cho sinh viên.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học tích cực?
   Có thể sử dụng kết hợp các hình thức đánh giá như kiểm tra điểm số, quan sát hoạt động học tập, tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng. So sánh kết quả học tập giữa nhóm áp dụng phương pháp tích cực và nhóm đối chứng cũng là cách đánh giá khách quan.

5. Những khó khăn thường gặp khi đổi mới phương pháp dạy học và cách khắc phục?
   Khó khăn gồm sự chưa quen của giảng viên và sinh viên, hạn chế về cơ sở vật chất và thiết bị, thời gian chuẩn bị bài giảng. Khắc phục bằng đào tạo bồi dưỡng giảng viên, đầu tư trang thiết bị, xây dựng giáo án điện tử và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật.

Kết luận

• Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng tích cực tại trường Cao đẳng Dược giúp nâng cao chất lượng đào tạo, phát huy tính chủ động, sáng tạo của sinh viên.
• Phương pháp dạy học tích cực như dạy học phát hiện vấn đề, hợp tác nhóm và ứng dụng công nghệ thông tin đã được chứng minh hiệu quả qua thực nghiệm sư phạm với sự cải thiện rõ rệt về điểm số và thái độ học tập.
• Việc tổ chức hoạt động nhóm và sử dụng phần mềm dạy học đa phương tiện góp phần phát triển kỹ năng tư duy phản biện, tự học và giải quyết vấn đề của sinh viên.
• Cần có sự đầu tư đồng bộ về đào tạo giảng viên, cơ sở vật chất, xây dựng giáo án điện tử và hệ thống đánh giá đa chiều để phát huy tối đa hiệu quả đổi mới.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai rộng rãi các biện pháp đổi mới, đào tạo bồi dưỡng liên tục và nghiên cứu mở rộng sang các môn học khác trong hệ thống đào tạo nghề.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Dược!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học. Chương 2: Một số biện pháp đổi mới PPDH môn hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược. Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC 1. Vài nét về nền giáo dục chuyên nghiệp [15 - 16] Nền giáo dục chuyên nghiệp là một bộ phận của nền giáo dục xã hội, do đó cũng thuộc về thượng tầng kiến trúc xã hội và chịu sự chi phối trực tiếp của cơ sở kinh tế tức là của quan hệ sản xuất thống trị xã hội.

Như vậy, chúng ta chỉ có thể hiểu rõ quy luật phát triển của nền giáo dục chuyên nghiệp sau khi nắm vững cơ sở kinh tế - xã hội của nó, nghĩa là nắm vững tác dụng chi phối và ảnh hưởng của các vấn đề kinh tế - xã hội đối với nền giáo dục chuyên nghiệp. Nền giáo dục chuyên nghiệp cũng như nền giáo dục phổ thông có đối tượng là con người, đặc biệt là thế hệ thanh niên nên không thể không quan tâm đến các vấn đề tâm lí - giáo dục học. Tuy vậy, do có nhiệm vụ đào tạo những người lao động chuyên nghiệp, hoạt động trong những ngành nghề cụ thể nên bên cạnh những vấn đề tâm lí - giáo dục chung, nền giáo dục chuyên nghiệp phải nghiên cứu và giải quyết những vấn đề tâm lí - giáo dục riêng, tức là những vấn đề tâm lí - giáo dục của giáo dục chuyên nghiệp. Nền giáo dục chuyên nghiệp bao gồm một mạng lưới rộng lớn các trường chuyên nghiệp thuộc đủ các hệ và có rất nhiều ngành học, giữa các hệ và các ngành lại có các mối quan hệ với nhau.

Nội dung và quy mô đào tạo của các trường chuyên nghiệp cũng khác nhau. Vì vậy vấn đề tổ chức - quản lí các cấp, các ngành học và nhất là các trường chuyên nghiệp, cũng là một bộ phận quan trọng trong đối tượng nghiên cứu của khoa học giáo dục chuyên nghiệp. Tóm lại, chúng ta cần nghiên cứu nền giáo dục chuyên nghiệp trên ba mặt: kinh tế - xã hội, tâm lí - giáo dục, tổ chức - quản lí. Giáo dục kĩ thuật tổng hợp - cơ sở của giáo dục chuyên nghiệp 1.

Vị trí, vai trò của nguyên tắc giáo dục kĩ thuật tổng hợp - Theo V. Lênin, bản chất của tư tưởng kĩ thuật tổng hợp là gắn liền việc đào tạo với đời sống và lao động sản xuất, với việc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nguyên tắc này đòi hỏi phát triển cao nhất những năng lực của con người. Giúp họ vận dụng 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] kiến thức vào thực tiễn, hướng họ vào nền sản xuất xã hội, đòi hỏi ở họ tinh thần sẵn sàng và có khả năng tham gia vào việc xây dựng đất nước.

- Giáo dục kĩ thuật tổng hợp là nguyên tắc chủ đạo, cùng với nguyên tắc phát triển toàn diện nhân cách xã hội chủ nghĩa, nó chi phối cả mục đích và nội dung của nền giáo dục phổ thông, cả phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Đây chính là nguyên lí giáo dục cơ bản của nhà trường xã hội chủ nghĩa. - Học đi đôi với hành. - Giáo dục kết hợp với lao động sản xuất.

- Nhà trường gắn với xã hội. - Nguyên tắc giáo dục kĩ thuật tổng hợp là cơ sở của việc giáo dục lao động, của việc giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề ở trường phổ thông. Tóm lại, giáo dục lao động, giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề, cùng với giáo dục phổ thông đều nhất thiết phải quán triệt tư tưởng kĩ thuật tổng hợp cả về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học thì mới đạt được mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện. Bản chất và nhiệm vụ cơ bản của giáo dục kĩ thuật tổng hợp - Giáo dục kĩ thuật tổng hợp là thông qua toàn bộ quá trình đào tạo và bằng quá trình đó mà làm cho sinh viên lĩnh hội được cả về lí thuyết lẫn thực tiễn, những cơ sở khoa học của nền sản xuất hiện đại.

Tổ chức cho sinh viên tham gia lao động sản xuất cùng với công nhân và nông dân, trên cơ sở đó giáo dục hướng nghiệp. - Giáo dục kĩ thuật tổng hợp đòi hỏi phải gắn liền thống nhất khoa học và kĩ thuật, kinh tế và xã hội trong toàn bộ nội dung và phương pháp đào tạo nhằm thực hiện được mục tiêu đào tạo toàn diện. - Giáo dục kĩ thuật tổng hợp có ba nhiệm vụ cơ bản sau đây: + Cho sinh viên tìm hiểu cả lí thuyết và thực tiễn những nguyên tắc cơ sở của nền sản xuất hiện đại. + Tổ chức giáo dục lao động, lao động sản xuất và tham gia ở mức độ vừa sức vào lao động xã hội của công, nông nghiệp.

+ Giáo dục hướng nghiệp. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đổi mới phƣơng pháp dạy học môn Hóa học phân tích ở trƣờng Cao đẳng Dƣợc 1. Chuyển từ mô hình dạy học truyền thụ một chiều sang mô hình dạy học hợp tác hai chiều Có 2 cách học hay 2 mô hình dạy học : - Dạy học theo cách truyền thụ một chiều từ thầy đến trò.

Việc đánh giá chủ yếu nhằm xem trò nắm được thông tin bao nhiêu và chính xác ở mức độ nào, hơn là xem trò hiểu thế nào. - Dạy học theo cách hợp tác hai chiều giữa thầy và trò. Thầy huy động và việc đánh giá chủ yếu nhằm xem trò kích thích hứng thú, lợi ích của trò tức là phát huy tính tích cực của trò hiểu đến đâu, hiểu như thế nào, hơn là xem trò biết và nhớ đến đâu. Bảng sau đây so sánh hai mô hình dạy học.

Mô hình dạy học truyền thụ một chiều: Mô hình dạy học hợp tác hai chiều: Dạy - ghi nhớ Dạy - tự học 1 - Thầy truyền đạt kiến thức, trò thụ 1 - Trò tự mình tìm ra kiến thức dưới động tiếp thu sự hướng dẫn của thầy. 2 - Thầy truyền thụ một chiều, độc thoại 2 - Đối thoại: trò - trò; trò - thầy, hợp hay phát vấn tác với bạn và thầy, do thầy tổ chức. 3 - Thầy giảng, trò ghi nhớ, học thuộc 3 - Học cách học, cách ứng xử, cách lòng giải quyết vấn đề, cách sống. 4 – Thầy độc quyền đánh giá 4 - Tự đánh giá, tự điều chỉnh, cung cấp liên hệ ngược cho thầy đánh giá, có tác dụng khuyến khích tự học.

5 - Thầy là thầy dạy: dạy chữ, dạy nghề, 5 - Thầy là thầy học, chuyên gia về dạy người việc học, dạy cách học cho trò tự học chữ, tự học nghề, tự học nên người. - Đổi mới PPDH là theo hướng "dạy cách học" là thực hiện việc chuyển dịch mô hình dạy học từ "truyền thụ một chiều" sang "hợp tác hai chiều”. Thầy sử dụng sự thông hiểu và kiến thức đang có ở sinh viên làm điểm xuất phát của việc dạy. Thầy trình bày nội dung môn học theo cách giới thiệu những quan niệm và những quá trình, chú trọng làm cho lớp học được định hướng vào sự tương tác và vào hoạt động nhóm, nhằm dẫn dắt sinh viên tự kiến tạo kiến thức cho mình, hiểu thực tiễn theo cách của mình.

6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Mục đích của việc dạy là làm cho sinh viên biết học đúng cách, tức là hiểu. Người dạy phải tự hỏi về những tác động của mình đối với người học, trước hết là có làm cho người học hiểu đúng không? Có biết cách học không ? Bảng dưới đây cho thấy xu thế phát triển của mô hình dạy học Sự phát triển mô hình dạy học Tập trung Mô hình Vài trò SV Phương tiện vào ai? Truyền thống GV Thụ động Bảng, rađio, tivi Cá thể SV Chủ động Máy tính cá nhân Hợp tác Nhóm Thích ứng Máy tính nối mạng internet 1. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng dạy học tích cực Sự đổi mới phương pháp dạy học môn Hoá học phân tích theo hướng dạy học tích cực được dựa trên cơ sở quan niệm về tích cực hoá hoạt động học tập của sinh viên và dạy học hướng vào sinh viên. Dạy học tích cực áp dụng trong dạy học môn hoá học được đặt ra do yêu cầu đổi mới mục tiêu giáo dục, đổi mới nội dung môn học và được tiến hành đồng bộ với đổi mới kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

Như vậy đổi mới phương pháp dạy học có quan hệ mật thiết với việc đổi mới mục tiêu, nội dung dạy học và cách thức tổ chức dạy học nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. - Đổi mới mục tiêu dạy học + Do yêu cầu của xã hội hiện đại, mục tiêu dạy học ở các trường Cao đẳng Dược cần phải thay đổi để đào tạo những con người lao động thích ứng với xã hội, với bản thân người học. + Một trong những điểm mới của mục tiêu dạy học là tập trung hơn nữa đến việc hình thành năng lực nhận thức, năng lực hành động (năng lực giải quyết vấn đề), năng lực thích ứng của người học. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Như vậy việc dạy học Hoá học nói chung và môn Hóa học phân tích nói riêng ở trường Cao đẳng Dươc cần tập trung nhiều hơn vào việc hình thành năng lực hành động cho người học.

Việc dạy môn Hoá học phân tích ở trường Cao đẳng Dược, ngoài việc truyền thụ kiến thức, kĩ năng hoá học cơ bản cần chú ý nhiều đến việc hình thành kĩ năng vận dụng kiến thức, tiến hành nghiên cứu khoa học hoá học như quan sát, mô tả, dự đoán, đề ra giả thiết khoa học, giải quyết vấn đề, tiến hành thí nghiệm từ đơn giản đến phức tạp,. giúp người học tự phát hiện được vấn đề và giải quyết một cách chủ động sáng tạo các vấn đề thực tế có liên quan tới hoá học. - Đổi mới hoạt động dạy + Hoạt động dạy học môn Hoá học phân tích không phải là sự thông báo kiến thức của giảng viên mà là quá trình giảng viên thiết kế, tổ chức, điều khiển các hoạt động học tập của sinh viên để đạt được các mục tiêu cụ thể ở mỗi bài học. - Như vậy hoạt động cụ thể của giảng viên sẽ là: + Thiết kế giáo án (kế hoạch giờ dạy học) gồm các hoạt động của sinh viên theo những mục tiêu cụ thể của mỗi bài học mà sinh viên cần đạt được.