Đổi mới doanh nghiệp nhà nước: Thực trạng và giải pháp

Đẩy nhanh tiến trình sắp xếp đổi mới doanh nghiệp nhà nước là điều kiện cần thiết để Việt Nam gia nhập WTO và phát triển kinh tế bền vững.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Đổi Mới Doanh Nghiệp Nhà Nước: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC : MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐỔI MỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG KHI VIỆT NAM GIA NHẬP WTO
• 1.1. Tổng quan về Doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.1. Khái quát về Doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.2. Khái niệm Doanh nghiệp nhà nước
• 1.2. Khái quát về quá trình hình thành và phát triển của Doanh nghiệp nhà nước
• 1.3. Vai trò và đặc trưng của Doanh nghiệp nhà nước
• 1.4. Xu thế đổi mới Doanh nghiệp nhà nước trên thế giới
• 1.5. Biện pháp và các bước tiến hành đổi mới Doanh nghiệp nhà nước
• 1.5.1. Các biện pháp đổi mới Doanh nghiệp nhà nước
• 1.5.2. Các bước tiến hành đổi mới Doanh nghiệp nhà nước
• 1.6. Những tác động đến nền kinh tế khi Việt Nam gia nhập WTO
• 1.6.1. Về tổ chức thương mại thế giới – WTO
• 1.6.2. Những tác động tích cực-thời cơ đối với kinh tế Việt Nam
• 1.6.3. Những tác động tiêu cực-thách thức đối với kinh tế Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG, HIỆU QUẢ SẮP XẾP, ĐỔI MỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC VÀ ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Quá trình sắp xếp, đổi mới Doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam trong thời gian qua
• 2.1.1. Giai đoạn từ 1990 đến 1993
• 2.1.2. Giai đoạn từ 1994 đến 1997
• 2.1.3. Giai đoạn từ 1997 đến 2003
• 2.2. Đánh giá về hiệu quả sắp xếp, đổi mới Doanh nghiệp nhà nước và thực trạng hoạt động trong thời gian qua
• 2.2.1. Hiệu quả sắp xếp, đổi mới Doanh nghiệp nhà nước
• 2.2.2. Thực trạng hoạt động của DNNN
• 2.2.3. Một số nguyên nhân và hạn chế của quá trình sắp xếp, đổi mới DNNN cần phải khắc phục
• 2.2.3.1. Về cơ chế chính sách
• 2.2.3.2. Về công tác chỉ đạo
• 2.2.3.3. Về tổ chức thực hiện
• 2.3. Đánh giá sơ lược quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam trong thời gian qua và năng lực cạnh tranh hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN ĐẨY NHANH TIẾN TRÌNH SẮP XẾP, ĐỔI MỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
• 3.1. Hạn chế, tiến tới xóa bỏ đặc quyền, độc quyền của DNNN và thúc đẩy cạnh tranh
• 3.1.1. Hạn chế, tiến tới xóa bỏ đặc quyền và độc quyền của DNNN
• 3.1.2. Nâng cao sức cạnh tranh và chú trọng đầu tư vào những DNNN hoạt động trong các lĩnh vực có sức cạnh tranh cao
• 3.1.3. Thực hiện công ty hóa DNNN
• 3.2. Các giải pháp thúc đẩy sắp xếp, CPH DNNN và hoàn thiện cơ chế tài chính
• 3.2.1. Cơ chế cổ phần hóa, sắp xếp Doanh nghiệp nhà nước
• 3.2.2. Hoàn chỉnh các cơ chế, chính sách tài chính đối với doanh nghiệp và phương thức quản lý doanh nghiệp
• 3.2.3. Các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả của Doanh nghiệp nhà nước
• 3.2.3.1. Xử lý dứt điểm nợ toàn đống của khu vực Doanh nghiệp nhà nước
• 3.2.3.2. Có chính sách hợp lý đầu tư vốn cho Doanh nghiệp Nhà nước
• 3.2.3.3. Củng cố, phát triển các Tổng công ty Nhà nước thành các tập đoàn kinh tế
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đổi Mới Doanh Nghiệp Nhà Nước Khái Niệm

Bài viết này sẽ đi sâu vào khái niệm doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và vai trò của chúng trong nền kinh tế. DNNN, theo định nghĩa chung, là các tổ chức kinh tế mà Nhà nước sở hữu toàn bộ hoặc một phần vốn điều lệ. Quyền sở hữu nhà nước là yếu tố then chốt phân biệt DNNN với các doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, cách thức định nghĩa DNNN có sự khác biệt giữa các quốc gia. Ví dụ, ở Việt Nam, Luật DNNN 2003 quy định DNNN là tổ chức kinh tế do Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chi phối. Bài viết sẽ khám phá những đặc điểm chung của các DNNN, bất kể sự khác biệt về định nghĩa, đó là Nhà nước chiếm trên 50% vốn, tổ chức theo chế độ công ty và mục tiêu kinh doanh song song với mục tiêu xã hội.

1.1. Phân Loại Doanh Nghiệp Nhà Nước Các Tiêu Chí Cần Biết

DNNN có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm mức độ sở hữu và mục tiêu kinh tế - xã hội. Theo mức độ sở hữu, DNNN có thể thuộc sở hữu hoàn toàn của Nhà nước hoặc có nhiều chủ sở hữu, trong đó Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối. Tại Việt Nam, Luật DNNN 2003 quy định DNNN có thể được tổ chức dưới hình thức công ty nhà nước, doanh nghiệp 100% vốn nhà nước (hoạt động theo Luật Doanh nghiệp), hoặc doanh nghiệp có cổ phần, vốn góp chi phối của Nhà nước. Theo mục tiêu kinh tế - xã hội, DNNN có thể hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận (kinh doanh) hoặc mục tiêu phi lợi nhuận (công ích).

1.2. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển DNNN Trên Thế Giới

Khu vực DNNN tồn tại ở hầu hết các quốc gia trên thế giới và đã trở thành một bộ phận quan trọng để bù đắp những thiếu hụt của kinh tế thị trường. Tuy nhiên, tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế và điều kiện chính trị cụ thể, quy mô và phạm vi hoạt động của DNNN có sự khác biệt giữa các quốc gia. Ở các nước phát triển, DNNN thường được sử dụng để cung cấp hàng hóa và dịch vụ công cộng, kiểm soát độc quyền tự nhiên và tạo việc làm. Ở các nước đang phát triển, DNNN thường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, tham gia vào các ngành công nghiệp mũi nhọn và then chốt.

II. Thách Thức Đổi Mới DNNN Tại Sao Cần Thay Đổi Mô Hình

Khu vực DNNN ở nhiều quốc gia đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm hiệu quả hoạt động thấp, thiếu cạnh tranh, và gánh nặng tài chính cho ngân sách nhà nước. Nhiều DNNN hoạt động kém hiệu quả do cơ chế quản lý lạc hậu, thiếu động lực và áp lực cạnh tranh. Sự bảo hộ của Nhà nước có thể làm giảm tính chủ động và sáng tạo của DNNN. Điều này gây ra gánh nặng cho ngân sách nhà nước và làm chậm quá trình phát triển kinh tế. Do đó, đổi mới DNNN là một yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Theo Nguyên Thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ, "Nếu Chu Dung Cơ này không cải cách được DNNN thì WTO sẽ cải cách doanh nghiệp".

2.1. Thực Trạng Hoạt Động và Hiệu Quả Của DNNN Hiện Nay

Thực tế cho thấy, nhiều DNNN hiện nay hoạt động chưa hiệu quả, thể hiện qua các chỉ số như tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu thấp, nợ phải trả cao, và năng suất lao động thấp. Một số DNNN còn gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước do quản lý yếu kém và tham nhũng. Bên cạnh đó, sự thiếu minh bạch trong hoạt động của DNNN cũng gây ra những bức xúc trong dư luận xã hội. Tuy nhiên, cũng có những DNNN hoạt động hiệu quả, đóng góp quan trọng vào ngân sách nhà nước và tạo công ăn việc làm cho người lao động.

2.2. Các Rào Cản Chính Của Đổi Mới DNNN Nguyên Nhân Sâu Xa

Quá trình đổi mới DNNN gặp phải nhiều rào cản, bao gồm cơ chế chính sách chưa đồng bộ và nhất quán, sự phản đối từ các nhóm lợi ích, và khó khăn trong việc xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa. Bên cạnh đó, năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý DNNN còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế thị trường. Ngoài ra, tâm lý e ngại trách nhiệm và sợ mất quyền lực cũng là một trong những rào cản lớn đối với quá trình đổi mới.

III. Phương Pháp Đổi Mới DNNN Bí Quyết Nâng Cao Hiệu Quả

Để đổi mới DNNN một cách hiệu quả, cần áp dụng đồng bộ nhiều phương pháp, bao gồm tái cơ cấu tổ chức, đổi mới cơ chế quản lý, cổ phần hóa, và tăng cường giám sát. Tái cơ cấu tổ chức giúp DNNN tinh gọn bộ máy, giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đổi mới cơ chế quản lý tạo động lực cho người lao động và khuyến khích sự sáng tạo. Cổ phần hóa giúp DNNN huy động vốn từ các nhà đầu tư tư nhân và nâng cao tính minh bạch. Tăng cường giám sát giúp ngăn ngừa tham nhũng và lãng phí.

3.1. Tái Cơ Cấu Tổ Chức DNNN Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

Tái cơ cấu tổ chức DNNN bao gồm việc sắp xếp lại các đơn vị thành viên, sáp nhập các đơn vị hoạt động kém hiệu quả, và giải thể các đơn vị không còn phù hợp với chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Quá trình tái cơ cấu cần được thực hiện một cách bài bản, khoa học, dựa trên kết quả đánh giá kỹ lưỡng về tình hình hoạt động của từng đơn vị. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi quá trình tái cơ cấu.

3.2. Cổ Phần Hóa DNNN Lợi Ích và Rủi Ro Cần Lưu Ý

Cổ phần hóa là quá trình chuyển đổi DNNN thành công ty cổ phần, trong đó một phần vốn của doanh nghiệp được bán cho các nhà đầu tư tư nhân. Cổ phần hóa giúp DNNN huy động vốn, nâng cao hiệu quả quản lý và tăng cường tính minh bạch. Tuy nhiên, quá trình cổ phần hóa cũng tiềm ẩn những rủi ro, như thất thoát tài sản nhà nước, bán rẻ doanh nghiệp, và ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. Do đó, cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ và đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quá trình cổ phần hóa.

3.3. Đổi Mới Quản Trị DNNN Áp Dụng Tiêu Chuẩn Quốc Tế Để Phát Triển

Đổi mới quản trị DNNN bao gồm việc áp dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế, tăng cường tính độc lập của hội đồng quản trị, và nâng cao vai trò của các cổ đông thiểu số. Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp. Đổi mới quản trị giúp DNNN hoạt động hiệu quả hơn, giảm thiểu rủi ro và thu hút đầu tư từ các nhà đầu tư nước ngoài.

IV. Giải Pháp Cụ Thể Đổi Mới DNNN Tạo Đột Phá Cạnh Tranh

Cần có các giải pháp cụ thể để thúc đẩy quá trình đổi mới DNNN, bao gồm xóa bỏ độc quyền, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, và hoàn thiện cơ chế tài chính. Xóa bỏ độc quyền giúp tạo động lực cho DNNN nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giúp DNNN thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Hoàn thiện cơ chế tài chính giúp DNNN chủ động hơn trong việc huy động vốn và quản lý tài chính. Theo tài liệu gốc, cần “hạn chế, tiến tới xóa bỏ đặc quyền, độc quyền của DNNN và thúc đẩy cạnh tranh”.

4.1. Xóa Bỏ Độc Quyền DNNN Bí Quyết Tạo Môi Trường Cạnh Tranh

Xóa bỏ độc quyền DNNN là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy cạnh tranh và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các lĩnh vực mà trước đây chỉ có DNNN được phép hoạt động. Bên cạnh đó, cần loại bỏ các rào cản pháp lý và hành chính gây khó khăn cho các doanh nghiệp tư nhân.

4.2. Hoàn Thiện Cơ Chế Tài Chính Cho DNNN Tự Chủ và Hiệu Quả

Cần hoàn thiện cơ chế tài chính cho DNNN, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tự chủ hơn trong việc huy động vốn và quản lý tài chính. Bên cạnh đó, cần tăng cường giám sát việc sử dụng vốn của DNNN và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động tài chính. Ngoài ra, cần có chính sách hỗ trợ DNNN tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để đầu tư vào các dự án trọng điểm.

V. Ứng Dụng Đổi Mới DNNN Kinh Nghiệm Thành Công Thất Bại

Nghiên cứu các trường hợp đổi mới DNNN thành công và thất bại trên thế giới và ở Việt Nam để rút ra bài học kinh nghiệm. Các trường hợp thành công thường có điểm chung là sự quyết tâm của Chính phủ, sự tham gia của các chuyên gia và nhà tư vấn giỏi, và sự ủng hộ của người lao động. Các trường hợp thất bại thường do thiếu quyết tâm, thiếu minh bạch, và không có sự đồng thuận từ các bên liên quan.

5.1. Bài Học Từ Các Nước Tiên Phong Trong Đổi Mới DNNN

Nhiều quốc gia trên thế giới đã thành công trong việc đổi mới DNNN, như Singapore, Hàn Quốc, và New Zealand. Các quốc gia này đã áp dụng các phương pháp như cổ phần hóa, tái cơ cấu tổ chức, và đổi mới quản trị. Bài học kinh nghiệm từ các quốc gia này là cần có một chiến lược rõ ràng, một lộ trình cụ thể, và sự quyết tâm cao từ Chính phủ. Bên cạnh đó, cần có sự tham gia của các chuyên gia và nhà tư vấn giỏi, và sự ủng hộ của người lao động.

5.2. Kinh Nghiệm Đổi Mới DNNN Tại Việt Nam Thành Công và Hạn Chế

Quá trình đổi mới DNNN tại Việt Nam đã đạt được một số thành tựu quan trọng, như tăng cường hiệu quả hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh, và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, quá trình này cũng còn nhiều hạn chế, như tiến độ chậm, chất lượng chưa cao, và còn nhiều rủi ro tiềm ẩn. Cần rút ra bài học kinh nghiệm từ những thành công và hạn chế này để tiếp tục đẩy mạnh quá trình đổi mới trong thời gian tới.

VI. Tương Lai Đổi Mới DNNN Hướng Đến Phát Triển Bền Vững

Đổi mới DNNN là một quá trình liên tục và cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Trong tương lai, cần tiếp tục đẩy mạnh quá trình này, tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ, năng lượng tái tạo, và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, cần tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư từ các nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, cần xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý DNNN chuyên nghiệp, có tầm nhìn và năng lực đáp ứng yêu cầu của thời đại.

6.1. Xu Hướng Mới Trong Đổi Mới DNNN Trên Thế Giới

Xu hướng mới trong đổi mới DNNN trên thế giới là tập trung vào phát triển bền vững, ứng dụng công nghệ, và tăng cường trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Các DNNN ngày càng chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, giảm thiểu khí thải, và đóng góp vào các hoạt động xã hội. Bên cạnh đó, các DNNN cũng đang tích cực ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, blockchain, và Internet of Things để nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới.

6.2. Đổi Mới DNNN Góp Phần Phát Triển Kinh Tế Việt Nam Như Thế Nào

Đổi mới DNNN đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam, tạo công ăn việc làm, và nâng cao thu nhập cho người dân. Các DNNN có thể đóng góp vào ngân sách nhà nước, cung cấp các dịch vụ công cộng, và tham gia vào các dự án trọng điểm của quốc gia. Bên cạnh đó, các DNNN cũng có thể đóng vai trò dẫn dắt trong việc phát triển các ngành công nghiệp mới và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Theo số liệu từ năm 2003, DNNN chiếm khoảng 27,64% GDP và đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách nhà nước, thể hiện vị trí then chốt trong cơ cấu kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của DNNN còn thấp hơn nhiều so với các doanh nghiệp tư nhân, với tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu chỉ đạt khoảng 10,87% và tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ chiếm 13,5%.

Quá trình đổi mới và sắp xếp DNNN từ năm 1990 đến 2003 đã trải qua ba giai đoạn chính, với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm thiểu thua lỗ và tăng cường sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng, hiệu quả sắp xếp, đổi mới DNNN tại Việt Nam, đánh giá tác động của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời đề xuất các giải pháp thúc đẩy tiến trình đổi mới DNNN, đáp ứng yêu cầu gia nhập WTO.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ 1990 đến 2003, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo của Bộ Tài chính, Ban chỉ đạo đổi mới doanh nghiệp Trung ương và các văn bản pháp luật liên quan. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách đổi mới DNNN, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính:

1. Lý thuyết về doanh nghiệp nhà nước và vai trò trong nền kinh tế: Khung lý thuyết này phân tích đặc điểm, vai trò và các loại hình DNNN dựa trên các tiêu chí sở hữu vốn, mục tiêu hoạt động (kinh doanh vì lợi nhuận hay hoạt động công ích), cũng như các đặc trưng về quản lý và hiệu quả kinh tế. Lý thuyết này giúp làm rõ vị trí và vai trò của DNNN trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

2. Lý thuyết đổi mới và sắp xếp doanh nghiệp: Áp dụng các mô hình đổi mới doanh nghiệp, bao gồm các bước đánh giá, phân loại, giải thể, cổ phần hóa và nâng cao hiệu quả hoạt động. Mô hình này nhấn mạnh quá trình chuyển đổi sở hữu, cải cách quản trị và tăng cường cạnh tranh nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của DNNN.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: doanh nghiệp nhà nước, cổ phần hóa, sắp xếp doanh nghiệp, hiệu quả kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế, năng lực cạnh tranh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp số liệu từ các báo cáo chính thức của Bộ Tài chính, Ban chỉ đạo đổi mới doanh nghiệp Trung ương, các nghị định, quyết định của Chính phủ và các văn bản pháp luật liên quan đến DNNN và hội nhập WTO.

• Phương pháp phân tích tổng hợp và lịch sử: Phân tích diễn biến quá trình đổi mới, sắp xếp DNNN qua các giai đoạn từ 1990 đến 2003, đánh giá hiệu quả dựa trên các chỉ tiêu tài chính và đóng góp vào GDP, thu ngân sách.

• Phương pháp phân tích biến chứng: Đánh giá các nguyên nhân hạn chế và tác động của các chính sách đổi mới DNNN trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ DNNN được sắp xếp và cổ phần hóa trong giai đoạn nghiên cứu, với số lượng khoảng 4.789 doanh nghiệp vào năm 2003. Phương pháp chọn mẫu dựa trên dữ liệu toàn diện từ các cơ quan quản lý nhà nước nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quá trình sắp xếp và đổi mới DNNN diễn ra chậm và chưa đồng bộ: Từ năm 1990 đến 2003, số lượng DNNN giảm từ trên 9.000 xuống còn khoảng 6.264 doanh nghiệp vào năm 1994 và tiếp tục giảm còn 1.866 doanh nghiệp giữ vốn nhà nước vào năm 2005. Tuy nhiên, tiến độ cổ phần hóa và chuyển đổi sở hữu còn chậm, với chỉ khoảng 21% tổng vốn nhà nước được chuyển đổi sang cổ phần hóa tính đến năm 2003.

2. Hiệu quả hoạt động của DNNN còn thấp: Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu trung bình của DNNN chỉ đạt 10,87%, thấp hơn nhiều so với các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ chiếm khoảng 13,5%, trong đó nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa hoạt động kém hiệu quả.

3. Đóng góp của DNNN vào GDP và ngân sách nhà nước vẫn lớn: DNNN chiếm khoảng 27,64% GDP và đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách nhà nước, thể hiện vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, cơ cấu GDP theo thành phần kinh tế chưa có sự chuyển dịch rõ rệt, phần lớn vẫn dựa vào khu vực nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

4. Tác động của hội nhập WTO tạo áp lực đổi mới mạnh mẽ: Việc gia nhập WTO đòi hỏi DNNN phải nâng cao năng lực cạnh tranh, cải cách quản trị, giảm thiểu các đặc quyền và rào cản cạnh tranh. Tuy nhiên, nhiều DNNN vẫn giữ nguyên cơ chế quản lý hành chính, thiếu minh bạch và chưa phát huy được hiệu quả kinh tế trong môi trường cạnh tranh quốc tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc đổi mới DNNN chậm là do cơ chế quản lý nhà nước còn can thiệp sâu, thiếu sự linh hoạt trong quyết định đầu tư và quản trị doanh nghiệp. So với các nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam có tiến trình cổ phần hóa và sắp xếp DNNN chậm hơn, dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp hơn. Việc duy trì nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, hoạt động kém hiệu quả làm giảm sức cạnh tranh chung của khu vực DNNN.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng DNNN qua các năm, tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ và lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, cũng như bảng so sánh đóng góp GDP và thu ngân sách của các thành phần kinh tế. Những biểu đồ này minh họa rõ ràng xu hướng giảm số lượng DNNN nhưng chưa tương xứng với sự cải thiện hiệu quả hoạt động.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ những điểm nghẽn trong quá trình đổi mới DNNN, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thúc đẩy cổ phần hóa và chuyển đổi sở hữu DNNN: Đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa các doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, ưu tiên chuyển đổi sở hữu tại các ngành không cần thiết phải giữ 100% vốn nhà nước. Mục tiêu giảm số lượng DNNN giữ vốn nhà nước xuống dưới 1.000 doanh nghiệp trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Bộ Tài chính phối hợp với các bộ ngành liên quan.

2. Cải cách cơ chế quản lý và nâng cao tính minh bạch: Xây dựng khung pháp lý rõ ràng, giảm thiểu sự can thiệp hành chính vào hoạt động kinh doanh của DNNN, tăng cường công khai, minh bạch thông tin tài chính và hoạt động quản trị. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước chủ trì.

3. Nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới công nghệ: Hỗ trợ DNNN tiếp cận công nghệ mới, đào tạo nguồn nhân lực quản lý hiện đại, áp dụng các mô hình quản trị tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Mục tiêu tăng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu lên trên 15% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Công Thương.

4. Xóa bỏ đặc quyền và rào cản cạnh tranh không công bằng: Loại bỏ các ưu đãi đặc biệt không phù hợp, tạo sân chơi bình đẳng cho DNNN và doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trên thị trường. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do Chính phủ và các cơ quan liên quan đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp đổi mới DNNN, từ đó xây dựng chính sách phù hợp thúc đẩy phát triển kinh tế trong bối cảnh hội nhập WTO.

2. Lãnh đạo và quản lý DNNN: Cung cấp cơ sở khoa học để cải tiến quản trị, nâng cao hiệu quả hoạt động và thích ứng với môi trường cạnh tranh quốc tế.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và quản trị doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo quan trọng về quá trình đổi mới DNNN tại Việt Nam, góp phần phát triển lý thuyết và thực tiễn quản trị doanh nghiệp nhà nước.

4. Nhà đầu tư và doanh nghiệp tư nhân: Hiểu rõ bối cảnh và xu hướng đổi mới DNNN, từ đó có chiến lược hợp tác, cạnh tranh hiệu quả trên thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNN lại có vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam?
   DNNN chiếm khoảng 27,64% GDP và đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách nhà nước, đồng thời đảm nhận các ngành then chốt như hạ tầng, năng lượng, quốc phòng. Vai trò này giúp nhà nước điều tiết kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.

2. Quá trình đổi mới DNNN tại Việt Nam diễn ra như thế nào?
   Quá trình đổi mới trải qua ba giai đoạn chính từ 1990 đến 2003, bao gồm đánh giá, phân loại, sắp xếp, cổ phần hóa và nâng cao hiệu quả hoạt động, tuy nhiên tiến độ còn chậm và chưa đồng bộ.

3. Hiệu quả hoạt động của DNNN hiện nay ra sao?
   Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu trung bình khoảng 10,87%, thấp hơn nhiều so với doanh nghiệp tư nhân và FDI. Tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ chiếm khoảng 13,5%, phản ánh hiệu quả kinh tế còn hạn chế.

4. Gia nhập WTO ảnh hưởng thế nào đến DNNN?
   Gia nhập WTO tạo áp lực cạnh tranh lớn, đòi hỏi DNNN phải cải cách quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm đặc quyền và rào cản để thích ứng với môi trường kinh doanh quốc tế.

5. Giải pháp nào giúp thúc đẩy đổi mới DNNN hiệu quả?
   Các giải pháp gồm đẩy nhanh cổ phần hóa, cải cách quản lý, nâng cao năng lực cạnh tranh, xóa bỏ đặc quyền không công bằng, với sự phối hợp của các bộ ngành và chính quyền địa phương trong vòng 2-5 năm tới.

Kết luận

• DNNN giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam với tỷ lệ đóng góp lớn vào GDP và ngân sách nhà nước.
• Quá trình đổi mới và sắp xếp DNNN từ 1990 đến 2003 đã đạt được những kết quả nhất định nhưng còn chậm và chưa đồng bộ.
• Hiệu quả hoạt động của DNNN còn thấp, với tỷ suất lợi nhuận và tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ đáng chú ý.
• Gia nhập WTO tạo áp lực đổi mới mạnh mẽ, đòi hỏi DNNN phải nâng cao năng lực cạnh tranh và cải cách quản trị.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp cổ phần hóa, cải cách quản lý, nâng cao năng lực và xóa bỏ đặc quyền để thúc đẩy đổi mới DNNN, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Các cơ quan quản lý nhà nước và lãnh đạo DNNN cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh chính sách phù hợp. Đề nghị các nhà hoạch định chính sách và quản lý doanh nghiệp tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 MUÏC LUÏC : MÔÛ ÑAÀU. iv CHÖÔNG1: MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ LYÙ LUAÄN VEÀ ÑOÅI MÔÙI DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC VAØ NHÖÕNG TAÙC ÑOÄNG KHI VIEÄT NAM GIA NHAÄP WTO.1 Toång quan veà Doanh nghieäp nhaø nöôùc .1 Khaùi quaùt veà Doanh nghieäp nhaø nöôùc .2 Khaùi quaùt veà quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa Doanh nghieäp nhaø nöôùc .3 Vai troø vaø ñaëc tröng cuûa Doanh nghieäp nhaø nöôùc .2 Xu theá ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc treân theá giôùi .3 Bieän phaùp vaø caùc böôùc tieán haønh ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc .1 Caùc bieän phaùp ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc .2 Caùc böôùc tieán haønh ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc .4 Nhöõng taùc ñoäng ñeán neàn kinh teá khi Vieät Nam gia nhaäp WTO .1 Veà toå chöùc thöông maïi theá giôùi – WTO.2 Nhöõng taùc ñoäng tích cöïc-thôøi cô ñoái vôùi kinh teá Vieät Nam .3 Nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc-thaùch thöùc ñoái vôùi kinh teá Vieät Nam. 19 CHÖÔNG 2 :THÖÏC TRAÏNG, HIEÄU QUAÛ SAÉP XEÁP, ÑOÅI MÔÙI DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC VAØ ÑAÙNH GIAÙ QUAÙ TRÌNH HOÄI NHAÄP KINH TEÁ QUOÁC TEÁ CUÛA VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA. 21 2 2.1 Quaù trình saép xeáp, ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua.1 Giai ñoaïn töø 1990 ñeán 1993 .2 Giai ñoaïn töø 1994 ñeán 1997 .3 Giai ñoaïn töø 1997 ñeán 2003 .2 Ñaùnh giaù veà hieäu quaû saép xeáp, ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc vaø thöïc traïng hoaït ñoäng trong thôøi gian qua.1 Hieäu quaû saép xeáp, ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc .2 Thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa DNNN .3 Moät soá nguyeân nhaân vaø haïn cheá cuûa quaù trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN caàn phaûi khaéc phuïc .1 Veà cô cheá chính saùch.2 Veà coâng taùc chæ ñaïo .3 Veà toå chöùc thöïc hieän .4 Ñaùnh giaù sô löôïc quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá cuûa Vieät Nam trong thôøi gian qua vaø naêng löïc caïnh tranh hieän nay.

46 CHÖÔNG 3: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP GOÙP PHAÀN ÑAÅY NHANH TIEÁN TRÌNH SAÉP XEÁP, ÑOÅI MÔÙI DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC .1 Haïn cheá, tieán tôùi xoùa boû ñaëc quyeàn, ñoäc quyeàn cuûa DNNN vaø thuùc ñaåy caïnh tranh .1 Haïn cheá, tieán tôùi xoùa boû ñaëc quyeàn vaø ñoäc quyeàn cuûa DNNN .2 Naâng cao söùc caïnh tranh vaø chuù troïng ñaàu tö vaøo nhöõng DNNN hoaït ñoäng trong caùc lónh vöïc coù söùc caïnh tranh cao.3 Thöïc hieän coâng ty hoùa DNNN.2 Caùc giaûi phaùp thuùc ñaåy saép xeáp, CPH DNNN vaø hoaøn thieän cô cheá taøi chính .1 Cô cheá coå phaàn hoùa, saép xeáp Doanh nghieäp nhaø nöôùc .2 Hoaøn chænh caùc cô cheá, chính saùch taøi chính ñoái vôùi doanh nghieäp vaø phöông thöùc quaûn lyù doanh nghieäp .3 Caùc giaûi phaùp goùp phaàn naâng cao hieäu quaû cuûa Doanh nghieäp nhaø nöôùc .1 Xöû lyù döùt ñieåm nôï toàn ñoïng cuûa khu vöïc Doanh nghieäp nhaø nöôùc.2 Coù chính saùch hôïp lyù ñaàu tö voán cho Doanh nghieäp Nhaø nöôùc.3 Cuûng coá, phaùt trieån caùc Toång coâng ty Nhaø nöôùc thaønh caùc taäp ñoaøn kinh teá. viii PHUÏ LUÏC. ix TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. xxv # " 4 MÔÛ ÑAÀU 1.

Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi : Hieän nay, neàn kinh teá caùc nöôùc treân theá giôùi vaän haønh theo xu theá hoäi nhaäp vôùi söï hình thaønh cuûa caùc toå chöùc hôïp taùc quoác teá, caùc khu vöïc maäu dòch töï do vaø tieán tôùi nhaát theå hoùa. Do vaäy, cuøng vôùi quaù trình ñoåi môùi kinh teá noùi chung, caùc nöôùc ñang phaùt trieån caàn phaûi phaûi ñaåy nhanh hôn nöõa quaù trình ñoåi môùi DNNN nhaèm taïo ra moät heä thoáng DNNN ñuû söùc ñöông ñaàu trong moâi tröôøng caïnh tranh quoác teá. Nguyeân Thuû töôùng Chu Dung Cô cuûa Trung Quoác khi ñaøm phaùn vaøo WTO, ñaõ noùi vôùi DNNN “Neáu Chu Dung Cô naøy khoâng caûi caùch ñöôïc DNNN thì WTO seõ caûi caùch doanh nghieäp. Chæ e raèng luùc ñoù seõ khoâng thuaän lôïi nhö Chu naøy laøm baây giôø”.

Phaùt bieåu naøy phaàn naøo cho thaáy söï caáp thieát phaûi ñaåy nhanh toác ñoä saép xeáp, ñoåi môùi DNNN tröôùc khi gia nhaäp WTO. Ñoái vôùi Vieät Nam, ñoåi môùi DNNN laø moät trong nhöõng nhieäm vuï quan troïng vaø caáp baùch trong quaù trình chuyeån ñoåi neàn kinh teá sang vaän haønh theo cô cheá thò tröôøng ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa. Ngay töø nhöõng naêm 80 vaø 90 cuûa theá kyû XX, Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ñaõ coù chuû tröông ñoåi môùi DNNN. Hieän nay, khi maø thôøi ñieåm Vieät Nam gia nhaäp WTO ñang ñeán gaàn, vaán ñeà ñoåi môùi DNNN caøng trôû neân noùng boûng vaø böùc xuùc.

Tuy vaäy, maëc duø chuû tröông saép xeáp, ñoåi môùi DNNN ñaõ ñöôïc ñöa ra vaø thöïc hieän töø laâu, song cho ñeán nay tieán ñoä thöïc thi raát chaäm, ngay caû khi Chính phuû ñaõ giao chæ tieâu cuï theå cho töøng Boä, ngaønh trung öông vaø caùc ñòa phöông. Xuaát phaùt töø nhaän thöùc veà taàm quan troïng phaûi ñaåy nhanh tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN trong boái caûnh maø thôøi ñieåm gia nhaäp WTO ñaõ ñeán gaàn, ñeà taøi luaän vaên cao hoïc “Ñaåy nhanh tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi Doanh nghieäp 5 nhaø nöôùc – ñieàu kieän taát yeáu ñeå Vieät Nam gia nhaäp WTO” ñöôïc thöïc hieän nhaèm ñaùp öùng moät soá vaán ñeà cuûa yeâu caàu treân. Xaùc ñònh vaán ñeà nghieân cöùu : a. Xaùc ñònh vaán ñeà nghieân cöùu : Vaán ñeà trung taâm maø ñeà taøi muoán giaûi quyeát laø thoâng qua vieäc tìm hieåu khaùi quaùt veà DNNN, phöông phaùp vaø caùc böôùc tieán haønh ñoåi môùi DNNN, thöïc traïng vaø hieäu quaû saép xeáp, ñoåi môùi DNNN ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua, ñeà ra moät soá giaûi phaùp cô baûn nhaèm goùp phaàn ñaåy nhanh tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN, ñaùp öùng yeâu caàu gia nhaäp WTO.

Caâu hoûi nghieân cöùu : Ñeà taøi seõ giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà cuï theå nhö : 1. Khaùi quaùt veà DNNN vaø quaù trình hình thaønh DNNN ? 2. Vai troø, ñaëc tröng cuûa DNNN ? 3. Xu höôùng ñoåi môùi DNNN treân theá giôùi ? 4.

Phöông phaùp vaø caùc böôùc tieán haønh ñoåi môùi DNNN ? 5. WTO laø gì? Vaø neàn kinh teá Vieät Nam seõ chòu nhöõng taùc ñoäng gì khi gia nhaäp WTO? 6. Quaù trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN ôû Vieät Nam töø naêm 1990-2003 ? 7. Hieäu quaû cuûa quaù trình treân vaø nhöõng nguyeân nhaân caàn khaéc phuïc laø gì?.

Thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa DNNN trong thôøi gian qua? 8. Quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá trong thôøi gian qua ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng keát quaû naøo vaø naêng löïc caïnh tranh cuûa Vieät Nam hieän nay ra sao? 6 9.Vieät Nam caàn phaûi thöïc hieän moät soá giaûi phaùp cô baûn naøo nhaèm thuùc ñaåy tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN, ñaùp öùng yeâu caàu gia nhaäp WTO? c. Muïc tieâu nghieân cöùu : Ñeà taøi ñaõ nhaém caùc muïc tieâu sau : 1. Ñöa ra moät soá khaùi nieäm veà DNNN vaø keát luaän ñaëc ñieåm chung.

Chæ ra xu theá ñoåi môùi DNNN treân theá giôùi laø moät taát yeáu. Ñöa ra phöông phaùp vaø caùc böôùc tieán haønh ñoåi môùi DNNN. Trình baøy WTO laø gì vaø nhöõng taùc ñoäng ñeán neàn kinh teá khi Vieät Nam gia nhaäp WTO. Trình baøy quaù trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN ôû Vieät Nam töø naêm 1990- 2003 ôû moät soá khía caïnh nhaát ñònh nhaèm phuïc vuï cho ñeà taøi.

Ñaùnh giaù veà hieäu quaû saép xeáp, ñoåi môùi, thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa DNNN trong thôøi gian qua vaø neâu moät soá nguyeân nhaân caàn khaéc phuïc. Ñaùnh giaù quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá cuûa Vieät Nam trong thôøi gian qua. Ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp goùp phaàn ñaåy nhanh tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN, ñaùp öùng yeâu caàu gia nhaäp WTO. Phöông phaùp nghieân cöùu : Ñeà taøi söû duïng caùc phöông phaùp nghieân cöùu : Phöông phaùp nghieân cöùu döõ lieäu thöù caáp; Phöông phaùp duy vaät bieän chöùng vaø lòch söû; Phöông phaùp phaân tích toång hôïp.

Phaïm vi nghieân cöùu : Ñoåi môùi DNNN laø moät vaán ñeà phöùc taïp vaø coù lieân quan ñeán nhieàu lónh vöïc. Ñeå tieán haønh ñoåi môùi DNNN ñoøi hoûi phaûi thöïc hieän ñoàng boä nhieàu giaûi phaùp. Trong khuoân khoå cuûa luaän vaên, ñeà taøi xin pheùp chæ trình baøy moät soá giaûi phaùp thuoäc caùc lónh vöïc : Haïn cheá, tieán tôùi xoùa boû ñaëc quyeàn, ñoäc quyeàn vaø thuùc ñaåy caïnh tranh; Thuùc ñaåy quaù trình saép xeáp, CPH DNNN; vaø naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa DNNN. Caùc nhoùm giaûi phaùp naøy nhaèm goùp phaàn thuùc ñaåy tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi DNNN, ñaùp öùng yeâu caàu gia nhaäp WTO cuûa Vieät Nam.

Noäi dung cuûa luaän vaên: Vôùi phaïm vi nghieân cöùu nhö treân, ñeà taøi ñöôïc keát caáu goàm ba chöông : Chöông 1 : Moät soá vaán ñeà lyù luaän veà ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc vaø nhöõng taùc ñoäng khi Vieät Nam gia nhaäp WTO. Chöông 2 : Thöïc traïng, hieäu quaû saép xeáp, ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc vaø ñaùnh giaù quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá cuûa Vieät Nam trong thôøi gian qua. Chöông 3 : Moät soá giaûi phaùp goùp phaàn ñaåy nhanh tieán trình saép xeáp, ñoåi môùi Doanh nghieäp nhaø nöôùc. 8 CHÖÔNG 1: MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ LYÙ LUAÄN VEÀ ÑOÅI MÔÙI DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC VAØ NHÖÕNG TAÙC ÑOÄNG KHI VIEÄT NAM GIA NHAÄP WTO.1 TOÅNG QUAN VEÀ DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC : 1.1 Khaùi quaùt veà Doanh nghieäp nhaø nöôùc : 1.1 Khaùi nieäm Doanh nghieäp nhaø nöôùc : DNNN laø nhöõng cô sôû saûn xuaát kinh doanh do Nhaø nöôùc sôû höõu hoaøn toaøn hay moät phaàn.

Quyeàn sôû höõu thuoäc veà Nhaø nöôùc laø ñaëc ñieåm phaân bieät DNNN vôùi DN trong khu vöïc tö nhaân, hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh laø ñaëc ñieåm phaân bieät chuùng vôùi caùc toå chöùc vaø cô quan khaùc cuûa Nhaø nöôùc. Treân thöïc teá, tieâu thöùc cuï theå veà DNNN ôû nhieàu nöôùc treân theá giôùi coøn raát khaùc nhau: - Naêm 1956, khi nöôùc Anh thaønh laäp Uûy ban ñaëc bieät veà quoác höõu hoùa coâng nghieäp, ñaõ quy ñònh caùc DNNN phaûi coù ba ñieàu kieän: 1. Hoäi ñoàng quaûn trò DN do Chính phuû boå nhieäm; 2. UÛy ban quoác höõu hoùa coâng nghieäp kieåm tra taøi khoaûn kinh doanh cuûa DN; 3.

Thu nhaäp cuûa DN phaàn lôùn khoâng döïa vaøo söï cung caáp cuûa quoác hoäi hoaëc cuûa caùc cô quan taøi chính Nhaø nöôùc. - ÔÛ Phaùp, DNNN ñöôïc xaùc ñònh laø nhöõng DN thoûa maõn ñuû ba ñieàu kieän: 1. Tính coâng höõu cuûa quyeàn sôû höõu DN, nhôø ñoù Chính phuû xaùc laäp ñöôïc ñòa vò laõnh ñaïo cuûa Nhaø nöôùc ñoái vôùi DN; 2. Coù ñòa vò phaùp nhaân ñoäc laäp, nghóa laø ñòa vò phaùp lyù cuûa noù gioáng nhö caùc DN khaùc; 3.

Thöïc hieän caùc hoaït ñoäng coâng thöông 9 ñoäc laäp, quy ñònh noù laø toå chöùc kinh teá coù haïch toaùn loã laõi chöù khoâng phaûi laø ñôn vò haønh chính söï nghieäp cuûa Chính phuû. - Lieân hôïp quoác, Ngaân haøng theá giôùi, Quyõ tieàn teä quoác teá ñöa ra ba ñaëc ñieåm ñaëc tröng cuûa DNNN, ñoù laø: 1.