Luận văn thạc sĩ đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh thừa thiên huế trong giai đoạn hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích đổi mới chính sách dân tộc tại Thừa Thiên Huế, nêu bật thách thức và giải pháp trong giai đoạn hiện nay.

• Tác giả: Nguyễn Thành Minh
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Nguyễn Quốc Phẩm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
• Đề tài: Đổi Mới Việc Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc Ở Tỉnh Thừa Thiên Huế Trong Giai Đoạn Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
• 3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• 4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
• 4.1. Mục đích
• 4.2. Nhiệm vụ
• 5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
• 5.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Đóng góp mới của luận văn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đổi mới chính sách dân tộc Thừa Thiên Huế 2023

Chính sách dân tộc ở Việt Nam, đặc biệt là tại tỉnh Thừa Thiên Huế, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Năm 2023, việc đổi mới chính sách này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tỉnh Thừa Thiên Huế, với sự đa dạng về văn hóa và dân tộc, cần có những chính sách phù hợp để phát huy tiềm năng của các dân tộc thiểu số. Đổi mới chính sách không chỉ nhằm nâng cao đời sống vật chất mà còn góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc.

1.1. Tình hình hiện tại của chính sách dân tộc tại Thừa Thiên Huế

Chính sách dân tộc tại Thừa Thiên Huế hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù đã có những thành tựu nhất định, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết như tình trạng nghèo đói, thiếu thốn về cơ sở hạ tầng và giáo dục. Các dân tộc thiểu số như Tà Ôi, Pa Kô, và Vân Kiều vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản.

1.2. Vai trò của chính sách dân tộc trong phát triển bền vững

Chính sách dân tộc không chỉ là công cụ để phát triển kinh tế mà còn là phương tiện để bảo tồn văn hóa. Việc thực hiện chính sách này một cách hiệu quả sẽ giúp các dân tộc thiểu số có cơ hội phát triển bền vững, từ đó góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Thừa Thiên Huế.

II. Những thách thức trong việc thực hiện chính sách dân tộc 2023

Việc thực hiện chính sách dân tộc tại Thừa Thiên Huế đang gặp phải nhiều thách thức lớn. Những vấn đề như sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các dân tộc, tình trạng nghèo đói và thiếu thốn về cơ sở hạ tầng đang cản trở sự phát triển đồng bộ. Đặc biệt, sự thiếu đồng bộ trong việc triển khai chính sách giữa các cấp chính quyền cũng là một vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Sự chênh lệch về phát triển giữa các dân tộc

Sự chênh lệch này thể hiện rõ qua các chỉ số về giáo dục, y tế và thu nhập. Các dân tộc thiểu số thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, dẫn đến tình trạng nghèo đói kéo dài. Cần có những chính sách cụ thể để thu hẹp khoảng cách này.

2.2. Thiếu đồng bộ trong triển khai chính sách

Việc thiếu đồng bộ trong triển khai chính sách giữa các cấp chính quyền đã dẫn đến sự lúng túng trong thực hiện. Các địa phương cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn để đảm bảo rằng các chính sách được thực hiện một cách hiệu quả và đồng bộ.

III. Phương pháp đổi mới chính sách dân tộc tại Thừa Thiên Huế

Để đổi mới chính sách dân tộc, cần áp dụng các phương pháp tiếp cận mới, bao gồm việc lắng nghe ý kiến của cộng đồng dân tộc thiểu số, tăng cường sự tham gia của họ trong quá trình ra quyết định. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của chính sách mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Cần có các chương trình đào tạo và nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân tộc thiểu số về quyền lợi và nghĩa vụ của họ. Sự tham gia của họ trong quá trình ra quyết định sẽ giúp chính sách trở nên thực tiễn và hiệu quả hơn.

3.2. Đổi mới phương pháp triển khai chính sách

Cần áp dụng các phương pháp mới trong việc triển khai chính sách, như sử dụng công nghệ thông tin để theo dõi và đánh giá hiệu quả của các chương trình. Điều này sẽ giúp phát hiện kịp thời những vấn đề phát sinh và điều chỉnh chính sách cho phù hợp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chính sách dân tộc

Việc áp dụng các chính sách dân tộc mới tại Thừa Thiên Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các chương trình phát triển kinh tế, giáo dục và y tế đã được triển khai, giúp nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính bền vững của các kết quả này.

4.1. Kết quả đạt được từ các chính sách mới

Các chính sách mới đã giúp cải thiện đáng kể đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm, và nhiều gia đình đã có cơ hội tiếp cận giáo dục và y tế tốt hơn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc lắng nghe ý kiến của cộng đồng và sự tham gia của họ trong quá trình ra quyết định là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp chính sách trở nên thực tiễn mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách dân tộc

Kết luận, việc đổi mới chính sách dân tộc tại Thừa Thiên Huế là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của họ. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng và áp dụng các phương pháp mới trong triển khai chính sách.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững, đảm bảo rằng các dân tộc thiểu số có thể phát triển kinh tế mà không làm mất đi bản sắc văn hóa của họ. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho các thế hệ tương lai.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Việc tăng cường hợp tác giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức xã hội sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các chính sách dân tộc. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp giải quyết các vấn đề một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia đa dân tộc với 54 dân tộc anh em, trong đó có 53 dân tộc thiểu số sinh sống chủ yếu ở vùng rừng núi, có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, an ninh và quốc phòng. Tỉnh Thừa Thiên Huế, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, có hai huyện miền núi là Nam Đông và A Lưới cùng bốn huyện có xã miền núi, nơi cư trú của các dân tộc thiểu số như Tà Ôi, Pa kô, Pa hy, Vân kiều, Cơ tu. Dân số đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 4% dân số toàn tỉnh, với hơn 10.000 khẩu. Mặc dù đã có nhiều chính sách dân tộc được triển khai, đời sống kinh tế - xã hội của đồng bào các dân tộc thiểu số vẫn còn nhiều khó khăn, chênh lệch phát triển so với miền xuôi và các dân tộc khác ngày càng rõ rệt.

Luận văn tập trung nghiên cứu đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn hiện nay, nhằm nâng cao hiệu quả chính sách, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các huyện miền núi và xã miền núi của tỉnh, trong bối cảnh đổi mới đất nước từ năm 1990 đến nay. Mục tiêu cụ thể là đánh giá thực trạng, phân tích những vấn đề đặt ra và đề xuất các giải pháp đổi mới chính sách dân tộc phù hợp với điều kiện địa phương.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện chính sách dân tộc, thúc đẩy phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho công tác dân tộc và giảng dạy các môn học liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc. Các quan điểm trọng tâm bao gồm:

• Bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc: Theo Lênin, các dân tộc đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, có quyền tự quyết định vận mệnh chính trị, kinh tế, văn hóa của mình trên cơ sở đoàn kết và liên hiệp công nhân các dân tộc.

• Đoàn kết toàn dân tộc: Tư tưởng Hồ Chí Minh nhấn mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó các dân tộc thiểu số được xem là anh em ruột thịt, cần được giúp đỡ và phát triển đồng đều.

• Phân biệt rõ ràng giữa khái niệm quốc gia dân tộc và tộc người: Định nghĩa dân tộc theo hai cấp độ là quốc gia dân tộc (nation) và tộc người (ethnie), nhằm tránh nhầm lẫn trong nghiên cứu và thực tiễn.

• Chính sách dân tộc toàn diện: Bao gồm các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng, nhằm đảm bảo công bằng, bình đẳng và phát triển bền vững.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chính sách dân tộc, quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết dân tộc, đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp lôgic - lịch sử: Phân tích các quan điểm lý luận, lịch sử phát triển chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước Việt Nam.

• Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Thu thập, hệ thống hóa các văn bản pháp luật, nghị quyết, tài liệu nghiên cứu liên quan đến chính sách dân tộc.

• Khảo sát thực tế và điều tra xã hội học: Tiến hành khảo sát tại các huyện miền núi và xã miền núi của tỉnh Thừa Thiên Huế, với cỡ mẫu khoảng vài trăm người dân tộc thiểu số và cán bộ làm công tác dân tộc, nhằm đánh giá thực trạng và thu thập ý kiến về việc thực hiện chính sách.

• Phân tích định lượng và định tính: Sử dụng số liệu thống kê dân số, kinh tế - xã hội, kết hợp phân tích chuyên sâu các vấn đề đặt ra trong thực tiễn.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2010, tập trung vào giai đoạn đổi mới đất nước và triển khai các chính sách dân tộc tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn: Tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện miền núi Nam Đông và A Lưới vẫn cao, chiếm khoảng 30-40% tổng số hộ dân. Cơ sở hạ tầng như đường giao thông, điện, nước sạch còn thiếu thốn, ảnh hưởng đến phát triển sản xuất và đời sống.

2. Chênh lệch trình độ dân trí và văn hóa giữa các dân tộc và vùng miền: Tỷ lệ mù chữ và thất học ở đồng bào dân tộc thiểu số cao hơn 20% so với mặt bằng chung toàn tỉnh. Việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc còn hạn chế do thiếu nguồn lực và chính sách phù hợp.

3. Công tác cán bộ và tổ chức chính trị vùng dân tộc thiểu số còn yếu: Đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ thấp, trình độ chuyên môn chưa đáp ứng yêu cầu. Việc phát triển đảng viên và đoàn viên trong đồng bào dân tộc thiểu số còn chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo.

4. Chính sách dân tộc đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng chưa đồng bộ và sâu sát: Các chương trình xóa đói giảm nghèo, định canh định cư, phát triển giáo dục đã góp phần cải thiện đời sống, nhưng vẫn còn tồn tại tình trạng dập khuôn, thiếu linh hoạt trong áp dụng chính sách theo đặc thù từng dân tộc và vùng miền.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ đặc điểm địa lý phức tạp, điều kiện kinh tế khó khăn và sự đa dạng văn hóa của các dân tộc thiểu số. Việc thiếu thống nhất trong nhận thức và áp dụng chính sách dẫn đến hiệu quả chưa cao. So sánh với các nghiên cứu ở các tỉnh miền núi khác cho thấy tình trạng tương tự, tuy nhiên Thừa Thiên Huế có tiềm năng phát triển lớn nhờ tài nguyên thiên nhiên phong phú và vị trí chiến lược.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ hộ nghèo theo huyện, bảng so sánh trình độ dân trí giữa các dân tộc, và sơ đồ tổ chức cán bộ vùng dân tộc thiểu số để minh họa rõ nét hơn thực trạng và các vấn đề đặt ra.

Kết quả nghiên cứu khẳng định sự cần thiết phải đổi mới toàn diện việc thực hiện chính sách dân tộc, từ nhận thức, tổ chức đến nội dung và phương thức thực hiện, nhằm phát huy tối đa tiềm năng của đồng bào các dân tộc thiểu số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững và giữ vững ổn định chính trị.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng vùng dân tộc thiểu số: Ưu tiên xây dựng đường giao thông, điện, nước sạch, trường học và trạm y tế tại các xã miền núi trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là chính quyền tỉnh phối hợp với các bộ ngành trung ương.

2. Đổi mới chính sách giáo dục và đào tạo cán bộ dân tộc thiểu số: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ người dân tộc thiểu số, đặc biệt là cán bộ nữ, nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực quản lý. Thực hiện chương trình đào tạo trong 3 năm, do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh chủ trì.

3. Phát huy và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc: Xây dựng các thiết chế văn hóa phù hợp, tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống, hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng. Thời gian thực hiện liên tục, do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các địa phương.

4. Cải tiến phương thức thực hiện chính sách dân tộc theo hướng linh hoạt, phù hợp đặc thù từng dân tộc và vùng miền: Tăng cường khảo sát, nghiên cứu thực tiễn, tránh dập khuôn, áp dụng chính sách một cách sáng tạo và hiệu quả. Chủ thể là Ban Dân tộc tỉnh và các cấp chính quyền địa phương, thực hiện trong 2 năm đầu tiên.

5. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chính sách dân tộc: Đào tạo cán bộ, tuyên truyền trong đồng bào dân tộc thiểu số về quyền lợi, nghĩa vụ và chính sách của Nhà nước. Thực hiện thường xuyên, do các tổ chức đoàn thể và cơ quan truyền thông địa phương đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ làm công tác dân tộc và chính quyền địa phương: Giúp nâng cao hiểu biết về thực trạng và giải pháp đổi mới chính sách dân tộc, từ đó áp dụng hiệu quả trong quản lý và phát triển vùng dân tộc thiểu số.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên các ngành khoa học xã hội, nhân văn: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phong phú để nghiên cứu sâu về chính sách dân tộc, dân tộc học, triết học và chủ nghĩa xã hội khoa học.

3. Sinh viên các ngành chính trị, xã hội học, phát triển nông thôn: Là tài liệu tham khảo quan trọng giúp hiểu rõ hơn về chính sách dân tộc và thực tiễn phát triển vùng dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan quốc tế hoạt động trong lĩnh vực phát triển cộng đồng: Hỗ trợ xây dựng các chương trình phát triển phù hợp với đặc thù vùng dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao hiệu quả hỗ trợ và hợp tác phát triển.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở Thừa Thiên Huế?
   Việc đổi mới là cần thiết do thực trạng phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, chênh lệch phát triển so với miền xuôi, cùng với những hạn chế trong tổ chức và áp dụng chính sách hiện hành. Đổi mới giúp nâng cao hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển bền vững.

2. Các dân tộc thiểu số chính ở Thừa Thiên Huế gồm những ai?
   Chủ yếu gồm các dân tộc Tà Ôi, Pa kô, Pa hy, Vân kiều, Cơ tu và một số dân tộc nhỏ khác, tập trung sinh sống ở các huyện miền núi Nam Đông, A Lưới và một số xã miền núi thuộc các huyện khác.

3. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp lôgic - lịch sử, tổng hợp, phân tích tài liệu, khảo sát thực tế và điều tra xã hội học với cỡ mẫu vài trăm người, kết hợp phân tích định lượng và định tính nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

4. Những khó khăn lớn nhất trong thực hiện chính sách dân tộc hiện nay là gì?
   Bao gồm sự chênh lệch phát triển kinh tế - xã hội, trình độ dân trí thấp, hạn chế trong công tác cán bộ người dân tộc thiểu số, thiếu đồng bộ và linh hoạt trong áp dụng chính sách, cùng với tác động của các thế lực thù địch gây mất ổn định.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả chính sách dân tộc?
   Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng, đổi mới công tác đào tạo cán bộ, bảo tồn văn hóa dân tộc, cải tiến phương thức thực hiện chính sách linh hoạt, và nâng cao công tác tuyên truyền, giáo dục chính sách trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá khách quan thực trạng việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế, chỉ ra những khó khăn và hạn chế cần khắc phục.
• Trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất các quan điểm và giải pháp đổi mới toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả chính sách dân tộc.
• Các giải pháp tập trung vào phát triển cơ sở hạ tầng, đào tạo cán bộ, bảo tồn văn hóa, đổi mới phương thức thực hiện và tăng cường tuyên truyền.
• Nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, góp phần phục vụ công tác dân tộc và giảng dạy các môn học liên quan.
• Đề nghị các cấp chính quyền và tổ chức liên quan triển khai các giải pháp trong vòng 3-5 năm tới để thúc đẩy phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số tỉnh Thừa Thiên Huế.

Các cơ quan chức năng cần phối hợp xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công trách nhiệm cụ thể và tổ chức giám sát, đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc theo các đề xuất của luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH DÂN TỘC VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI ĐỔI MỚI VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc Từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX diễn ra những cuộc tranh luận gay gắt xung quanh vấn đề dân tộc - quốc gia và điều kiện hình thành quốc gia dân tộc tư bản chủ nghĩa.Ăngghen đã nghiên cứu về vấn đề dân tộc ở góc độ quá trình phát triển để hình thành dân tộc: từ thị tộc đến bộ lạc, bộ tộc rồi đến dân tộc.Ăngghen đều coi sự ra đời của dân tộc với tư cách là một cộng đồng người gắn với chủ nghĩa tư bản - dân tộc tư sản là phổ biến ở châu Âu.Ăngghen đều đề cập đến loại hình dân tộc tiền tư bản trong những trường hợp đặc thù. Một số quan điểm của C.Ăngghen về vấn đề dân tộc đã được V.Lênin đã kế thừa, bổ sung, phát triển.Lênin đã có công lao to lớn trong việc soạn thảo cương lĩnh về vấn đề dân tộc làm cơ sở, định hướng cho việc giải quyết vấn đề dân tộc trong thời đại tư bản chủ nghĩa.

Tuy nhiên, cả C.Lênin đều chưa đưa ra một định nghĩa đầy đủ về dân tộc.Ăngghen luôn quan tâm đến vấn đề dân tộc và gắn vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp. Trong đó vấn đề công bằng và bình đẳng giữa các dân tộc được nêu lên như là một yếu tố tiên quyết khi giải quyết vấn đề dân tộc. Hai ông đã nhiều lần nhấn mạnh rằng quan hệ dân tộc là quan hệ hết sức phức tạp, khi xem xét giải quyết nó cần phải có quan điểm lịch sử 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cụ thể. Trong tác phẩm “Tuyên ngôn Đảng Cộng sản”(1848), C.Ăngghen đã chỉ ra rằng: “Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản, dù về mặt nội dung, không phải là một cuộc đấu tranh dân tộc, nhưng lúc đầu lại mang hình thức đấu tranh dân tộc”[34, tr.93] và các ông đã đặt ra yêu cầu đối với giai cấp công nhân mỗi nước: “.giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy chính quyền, phải vươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc”[34, tr.

Trong việc giải quyết những quan hệ cơ bản của dân tộc hình thành cùng với sự ra đời và phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, C.Ăngghen đã đề cập đến công bằng bình đẳng giữa các dân tộc, tộc người trong mối quan hệ với vấn đề giai cấp trong xã hội và hai ông đã nhất trí cho rằng vấn đề công bằng, bình đẳng giữa các dân tộc chỉ được thực hiện khi thủ tiêu mọi áp bức giai cấp.Ăngghen đã chỉ rõ “Khi mà sự đối kháng giữa các giai cấp trong nội bộ dân tộc không còn nữa thì sự thù địch giữa các dân tộc cũng đồng thời mất theo”[34, tr. Từ đó, hai ông khẳng định “Hãy xóa bỏ tình trạng bóc lột người thì tình trạng dân tộc này bóc lột dân tộc khác cũng bị xóa bỏ”[34, tr. Như vậy, ngay từ khi chủ nghĩa Mác ra đời, vấn đề dân tộc đã được đặt lên vị trí trung tâm trong chiến lược đấu tranh của giai cấp công nhân. Cùng với giai cấp, giải quyết vấn đề dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cuộc đấu tranh cách mạng.

Những quan điểm về vấn đề dân tộc của C.Ănghen đã được Lênin kế thừa, bổ sung và phát triển thành những quan điểm chung của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc trong điều kiện đế quốc chủ nghĩa và cách mạng vô sản. Trên cơ sở tư tưởng của C.Ănghen về vấn đề dân tộc, sự tổng kết kinh nghiệm đấu tranh của phong trào cách mạng thế giới cũng như cách mạng nước Nga và cả sự phân tích sâu sắc về hai xu hướng 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khách quan của phong trào dân tộc trong giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã viết rất nhiều tác phẩm kinh điển về vấn đề dân tộc như: “Ý kiến phê phán về vấn đề dân tộc”, “Quyền dân tộc tự quyết”, “Cách mạng xã hội chủ nghĩa và quyền dân tộc tự quyết”, “Tổng kết cuộc tranh luận về quyền dân tộc tự quyết”,. Đặc biệt tháng 7/1920, Lênin viết sơ thảo lần thứ nhất “những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” trình bày trong Đại hội II của Quốc tế cộng sản và được Đại hội thông qua, trở thành những chính sách của Quốc tế cộng sản về vấn đề dân tộc - thuộc địa. “Cương lĩnh dân tộc” của Đảng Cộng sản với ba nội dung cơ bản: các dân tộc hoàn toàn bình đẳng, các dân tộc có quyền tự quyết, liên hiệp công nhân các dân tộc lại.

+ Các dân tộc có quyền bình đẳng Các dân tộc đều có quyền lợi và nghĩa vụ như nhau trong quan hệ xã hội cũng như quan hệ quốc tế. Không có đặc quyền, đặc lợi của dân tộc này đối với dân tộc khác. Lênin đã chỉ ra rằng: “nguyên tắc bình đẳng hoàn toàn gắn liền chặt chẽ với việc đảm bảo quyền lợi của các dân tộc thiểu số…bất cứ một thứ đặc quyền nào dành cho một dân tộc, và bất cứ một sự vi phạm nào đến quyền lợi của một dân tộc thiểu số đều bị bác bỏ”[28, tr. Trong những quốc gia đa dân tộc, quyền bình đẳng giữa các dân tộc được thể hiện trong tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, được pháp luật bảo vệ và được thể hiện sinh động trong thực tế.

Phấn đấu để xóa đi khoảng cách, sự chênh lệch về kinh tế, trình độ phát triển giữa các dân tộc trong quốc gia có ý nghĩa rất quan trọng. Trên bình diện quốc tế, bình đẳng dân tộc trong giai đoạn hiện nay gắn liền với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, chủ nghĩa sôvanh, gắn liền với cuộc đấu tranh chống lại áp bức bóc lột của các nước tư bản đối với các nước chậm phát triển và cả các nước thuộc địa, phụ thuộc. Điều này đòi hỏi trước hết phải thủ tiêu tình trạng giai cấp này áp bức giai cấp 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khác để trên cơ sở đó, xoá bỏ tình trạng dân tộc này nô dịch dân tộc khác, tạo điều kiện để các dân tộc giúp đỡ nhau phát triển trên con đường tiến bộ. Bình đẳng giữa các dân tộc trước hết phải trên phương diện kinh tế.

Giải quyết những mối quan hệ dân tộc đều phải đặt trong mối quan hệ về lợi ích kinh tế. Ở phương diện này, bình đẳng dân tộc phụ thuộc và sự đồng đều về trình độ phát triển kinh tế của các dân tộc, cốt lõi là sự phát triển đồng đều về lực lượng sản xuất. Bất cứ đặc quyền nào dành riêng cho các dân tộc đều dẫn đến sự vi phạm lợi ích của các dân tộc khác, dẫn đến sự bất bình đẳng dân tộc. Bình đẳng về kinh tế là điều kiện thiết yếu để các dân tộc trong một quốc gia đa dân tộc thực hiện sự đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng phát triển.

Bên cạnh bình đẳng về kinh tế thì bình đẳng về chính trị là quyền thiêng liêng của mỗi dân tộc. Đối với các dân tộc bị áp bức, thuộc địa, phụ thuộc thì việc đấu tranh giành quyền bình đẳng về chính trị là điều kiện để thực hiện quyền bình đẳng của mình trên các phương diện khác của đời sống xã hội. Lênin đã chỉ rõ vấn đề bình đẳng về chính trị liên quan đến quyền tự quyết dân tộc. Nhận thức và giải quyết đúng đắn vấn đề bình đẳng chính trị và quyền tự quyết trong các quốc gia cụ thể nhất là các quốc gia đa dân tộc là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với giai cấp vô sản và những người mácxít chân chính.

Mọi biểu hiện của tư tưởng dân tộc cực đoan, sự kỳ thị, phân biệt, đối xử bất bình đẳng giữa các dân tộc - tộc người đều là những mưu đồ chính trị của các thế lực phản động nhằm đồng hóa các dân tộc nhỏ yếu. Chủ nghĩa Mác cương quyết đấu tranh chống lại những tư tưởng trên. Trước vấn đề bình đẳng về văn hóa, Lênin cho rằng bình đẳng về văn hóa phải luôn luôn gắn liền với bình đẳng về kinh tế và về chính trị. Để thực hiện quyền bình đẳng dân tộc về văn hóa, trước hết phải cương quyết đấu tranh chống lại chủ nghĩa cơ hội và các hình thức tinh vi xảo quyệt núp dưới chiêu bài “tự trị dân tộc về văn hóa”, chống lại các chiêu bài mị dân thông qua khẩu 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hiệu đòi “tự trị dân tộc về văn hóa”.

Lênin đã chỉ rõ rằng chiêu bài tự trị dân tộc về văn hóa chính là biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc tinh vi và độc hại của giai cấp tư sản âm mưu chống lại chủ nghĩa Mác. Người viết: “đấy là kế hoạch của chủ nghĩa dân tộc tinh vi, một kế hoạch nhằm làm đồi trụy và chia rẽ giai cấp công nhân”[29, tr.168], Người cũng khẳng định: “quyền dân tộc tự trị về văn hóa", với "việc tách nhà trường khỏi sự quản lý của nhà nước" là biểu hiện của sự dốt nát thảm hại nhất. Không có nơi nào trên thế giới mà những người mác-xít (thậm chí những người dân chủ) lại phủ nhận việc giảng dạy bằng tiếng mẹ đẻ. Không có nơi nào trên thế giới mà những người mác-xít lại thông qua cương lĩnh về "quyền dân tộc tự trị về văn hóa”[29, tr.

+ Các dân tộc có quyền tự quyết Đây là nguyên tắc quan trọng thứ hai trong cương lĩnh dân tộc của Lênin. Thực chất đây là quyền làm chủ của một dân tộc, tự mình quyết định vận mệnh của dân tộc mình, quyền tự quyết định chế độ chính trị xã hội và con đường phát triển của dân tộc mình, là giải phóng các dân tộc bị áp bức khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc và đi theo con đường tiến bộ xã hội. Lênin chỉ ra rằng: “Quyền dân tộc tự quyết hoàn toàn chỉ có nghĩa là các dân tộc có quyền độc lập về chính trị, có quyền tự do phân lập, về mặt chính trị, khỏi dân tộc áp bức họ. Nói một cách cụ thể, yêu sách đòi dân chủ chính trị đó có nghĩa là hoàn toàn tự do tuyên truyền cho việc phân lập và có nghĩa là giải quyết vấn đề phân lập bằng con đường trưng cầu dân ý trong dân tộc muốn phân lập.