Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển nhanh chóng, hình thức đào tạo trực tuyến (E-learning) ngày càng trở thành một nhu cầu thiết yếu đối với sinh viên và các cơ sở giáo dục đại học. Mô hình đào tạo trực tuyến mang lại nhiều lợi thế thực tiễn: thu hẹp khoảng cách địa lý giữa người dạy và người học, giảm bớt chi phí đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, xóa bỏ các rào cản tâm lý e ngại của người học khi đến lớp truyền thống, đồng thời tạo điều kiện để người học có thể tiếp cận kiến thức mọi lúc, mọi nơi theo xu hướng tự học và học tập suốt đời.

Để tổ chức và quản lý hoạt động đào tạo trực tuyến một cách có hệ thống, việc ứng dụng các hệ thống quản lý học tập (Learning Management System - LMS) là yếu tố then chốt. Nền tảng mã nguồn mở Canvas (do công ty Instructure phát triển) là một giải pháp điện toán đám mây toàn diện, sở hữu dung lượng lưu trữ lớn cho mỗi khóa học, giao diện hiện đại và khả năng liên kết mạnh mẽ với các dịch vụ web phổ biến (như YouTube, Facebook, Twitter). Nhằm làm chủ công nghệ này và ứng dụng vào thực tế giảng dạy, tác giả đã lựa chọn đề tài: "Tìm hiểu xây dựng website môn học bằng Canvas".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Đồ án xác định các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể được phân bổ theo 3 nội dung trọng tâm:

  1. Nhiệm vụ 1 (Chương 1): Tổng quan về hệ thống đào tạo trực tuyến E-learning, làm rõ các khái niệm, so sánh giữa lớp học truyền thống và học trực tuyến, phân tích các yêu cầu đối với giáo viên, tìm hiểu kiến trúc hệ thống E-learning (phân định hệ thống CAS, LMS, LCMS), quy trình xây dựng bài giảng điện tử và các tiêu chí chuẩn hóa của một Courseware (SCORM 1.2 / SCORM 2004).
  2. Nhiệm vụ 2 (Chương 2): Nghiên cứu chi tiết về nền tảng Canvas LMS, xây dựng quy trình kỹ thuật cài đặt và cấu hình đầy đủ Canvas LMS cùng các dịch vụ phụ trợ (Ruby on Rails, PostgreSQL, Redis, Node.js...) trên hệ điều hành Ubuntu Linux, đồng thời thực hiện quy trình Việt hóa toàn bộ giao diện chức năng của hệ thống.
  3. Nhiệm vụ 3 (Chương 3): Ứng dụng hệ thống Canvas đã triển khai để thiết lập website môn học thử nghiệm cụ thể, cấu hình phân quyền, phân bổ mô đun học tập, thiết lập bảng tin thông báo, bài tập, diễn đàn thảo luận và hệ thống bài kiểm tra đánh giá trực tuyến.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Nền tảng quản lý học tập trực tuyến mã nguồn mở Canvas LMS (Instructure Inc.) và quy trình công nghệ xây dựng website môn học trực tuyến.
  • Phạm vi không gian: Nghiên cứu và triển khai thử nghiệm tại Bộ môn Công nghệ thông tin – Trường Đại học Dân lập Hải Phòng.
  • Phạm vi thời gian: Đồ án được hoàn thành và bảo vệ vào tháng 4 năm 2014.
  • Phạm vi ứng dụng: Triển khai xây dựng website thử nghiệm cho môn học "Tin học đại cương 1 ICDL".

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình sử dụng

Đồ án tổng hợp cơ sở lý thuyết về giáo dục trực tuyến với các thành phần cốt lõi:

  • Khái niệm E-learning: Hình thức học tập dưới sự trợ giúp của công nghệ thông tin và truyền thông, kết hợp giữa dạy học truyền thống với học trực tuyến hoàn toàn qua Internet, mạng máy tính, CD-ROM, truyền hình tương tác hoặc vệ tinh.
  • Đối tượng học tập (Learning Objects): Các thành phần cấu thành một khóa học trực tuyến gồm văn bản (Text), thư điện tử/bàn thảo luận (Discussion boards), âm thanh đồng bộ (Synchronous audio), Video Clips, hoạt động tương tác/mô phỏng, bài tập tự đánh giá, thi vấn đáp, kiểm tra và các kho thông tin web.
  • Mô hình kiến trúc E-learning: Gồm 3 nhóm đối tượng tham gia vận hành (Người quản lý, Giáo viên, Người học) cùng 2 phân hệ chính:
    • Content Authoring System (CAS): Hệ thống xây dựng nội dung bài giảng điện tử (sử dụng các công cụ như FrontPage, Dreamweaver, Flash, Simulation tools, Word, Excel, PowerPoint, Pdf, Hot Potatoes, CourseBuilder).
    • Learning Management System (LMS): Hệ thống quản lý và phân phối khóa học, quản lý người học (đăng ký, kết nạp, theo dõi tích lũy kiến thức) và tích hợp các dịch vụ cộng tác (thông điệp điện tử, mail).
    • Learning Content Management System (LCMS): Hệ thống tích hợp đồng thời cả khả năng tạo lập bài giảng của CAS và chức năng quản lý phân phối của LMS.
  • Quy trình xây dựng bài giảng điện tử: Dựa trên mô hình 5 yếu tố tương tác trong quá trình dạy - học: $N$ (Nội dung), $Mđ$ (Mục đích), $MT$ (Môi trường), $HS$ (Đối tượng học), $M$ (Phương tiện) và $P$ (Phương pháp). Trong đó, công nghệ thông tin đóng vai trò là phương tiện chuyển tải tri thức.
  • Cấu trúc Mô đun dạy học: Được xác định theo công thức: $$\text{Mô đun dạy học} = \text{Kiến thức} + \text{Tập thao tác của thầy} + \text{Tập hoạt động của trò} + \text{Đánh giá lĩnh hội}$$
  • Tiêu chuẩn Courseware: Tuân thủ tiêu chuẩn công nghệ E-learning quốc tế (SCORM 1.2 hoặc SCORM 2004), cấu trúc phân cấp gồm: $\text{Khóa học (Course)} \rightarrow \text{Phần (Section)} \rightarrow \text{Chủ đề (Topic)} \rightarrow \text{Hoạt động học tập (Educational activities)} \rightarrow \text{Thao tác/hành động (Primitive activities)}$.
Yếu tố so sánh Lớp học truyền thống Lớp học E-learning
Không gian lớp học Phòng học vật lý, kích thước và sức chứa giới hạn Không giới hạn không gian, học mọi lúc mọi nơi
Hình thức tương tác Học tập đồng bộ theo thời gian biểu cố định Truyền thông đồng bộ hoặc không đồng bộ theo yêu cầu
Học liệu & Nội dung PowerPoint, bản trong, sách giáo khoa, thư viện truyền thống Đa phương tiện, mô phỏng tương tác, thư viện số, video clips
Tính thích ứng Tiến trình và nhịp độ học tập chung cho mọi người Con đường và nhịp độ học tập do cá nhân người học chủ động xác định

Phương pháp nghiên cứu

  • Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: Thu thập, nghiên cứu các tài liệu lý thuyết về đào tạo trực tuyến, kiến trúc LMS, chuẩn đóng gói học liệu SCORM và tài liệu kỹ thuật chính thức từ kho mã nguồn mở GitHub của Instructure.
  • Phương pháp thực nghiệm kỹ thuật: Thiết lập môi trường hệ điều hành Linux (Ubuntu 12.04 LTS), cài đặt ngăn xếp công nghệ phụ trợ (Ruby, PostgreSQL, Redis, Node.js), biên dịch mã nguồn Canvas LMS, giải quyết các xung đột phụ thuộc thư viện và cấu hình cơ sở dữ liệu.
  • Phương pháp thiết kế và triển khai hệ thống: Thiết lập các bảng dữ liệu, cấu hình cơ chế bảo mật OAuth, triển khai gói ngôn ngữ tiếng Việt và xây dựng cấu trúc nội dung môn học cụ thể trên nền tảng Canvas.

Nguồn dữ liệu

  • Tài liệu hướng dẫn kỹ thuật và kho mã nguồn chính thức: https://github.com/instructure/canvas-lms/wiki/Quick-Start và kho lưu trữ mã nguồn Canvas LMS.
  • Cơ sở dữ liệu ngôn ngữ dịch thuật cộng đồng từ nền tảng Transifex (https://www.transifex.com/projects/p/canvas-lms/language/vi/).
  • Đề cương chi tiết và tài liệu học phần môn "Tin học đại cương 1 ICDL".

Thiết kế và triển khai

Kiến trúc công nghệ nền tảng của Canvas LMS

Canvas LMS được xây dựng dựa trên kiến trúc phần mềm hướng dịch vụ hiện đại:

  • Khung ứng dụng Web (Web Framework): Ruby on Rails.
  • Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: PostgreSQL (phiên bản 9.1).
  • Bộ nhớ đệm (Caching & Queue): Redis Server.
  • Công nghệ giao diện (Frontend): HTML5, CSS3, JavaScript (jQuery), CoffeeScript (phiên bản 1.2).
  • Môi trường thực thi & Quản lý gói: Ruby 1.9.3, Node.js, RubyGems, Bundler (v1.2).
  • Cơ chế ủy quyền & Tích hợp: Chuẩn OAuth, cho phép liên kết hạn chế dữ liệu người dùng với các dịch vụ mạng xã hội như Facebook, Twitter; hỗ trợ dịch vụ đám mây Amazon Web Services (AWS / S3).

Quy trình 10 bước cài đặt và cấu hình Canvas LMS trên Ubuntu 12.04 LTS

Bước thực hiện Thao tác lệnh và cấu hình kỹ thuật cụ thể Mục đích / Kết quả
Bước 1: Tải mã nguồn sudo apt-get install git-core
git clone https://github.com/instructure/canvas-lms.git canvas
git checkout --track -b stable origin/stable		 Cài đặt công cụ Git, tải mã nguồn Canvas LMS nhánh stable về máy chủ.
Bước 2: Cài đặt môi trường sudo apt-get install ruby1.9.3 zlib1g-dev libxml2-dev libmysqlclient-dev libxslt1-dev imagemagick libpq-dev nodejs libxmlsec1-dev libcurl4-gnutls-dev build-essential openjdk-7-jre unzip
Thêm PPA chris-lea/node.js, cài nodejs
sudo npm install -g coffee-script@1.2		 Cài đặt trình thông dịch Ruby 1.9.3, trình biên dịch, máy ảo Java, Node.js và CoffeeScript.
Bước 3: Cài đặt Gem mkdir ~/gems
export GEM_HOME=~/gems		 Khởi tạo thư mục và thiết lập biến môi trường lưu trữ các gói thư viện Ruby Gem.
Bước 4: Cài đặt Bundler gem install bundler -v 1.2 Cài đặt công cụ quản lý các gói phụ thuộc cho ứng dụng Ruby.
Bước 5: Cài đặt & Cấu hình CSDL sudo apt-get install make postgresql-server-dev-9.1 g++
Tạo role canvas: createuser canvas --no-createdb --no-superuser --no-createrole --pwprompt
Tạo 4 CSDL: canvas_production, canvas_queue_production, canvas_development, canvas_queue_development
Cấu hình postgresql.conf (listen_addresses = '*') và pg_hba.conf (local all all md5)
$GEM_HOME/bin/bundle install --without mysql		 Triển khai CSDL PostgreSQL 9.1, phân quyền tài khoản canvas, thiết lập xác thực MD5 và cài đặt các phụ thuộc Gem.
Bước 6: Thiết lập tệp cấu hình Sao chép các tệp .example sang định dạng .yml trong thư mục config/ (amazon_s3, delayed_jobs, domain, file_store, outgoing_mail, security, scribd, external_migration, database.yml) Cấu hình tham số kết nối CSDL, dịch vụ mail, tên miền URL và các khóa bảo mật hệ thống.
Bước 7: Khởi tạo CSDL $GEM_HOME/bin/bundle exec rake db:initial_setup Chạy migration khởi tạo bảng, thiết lập tài khoản quản trị hệ thống (Email, mật khẩu, tên tổ chức).
Bước 8: Biên dịch tài sản npm install
$GEM_HOME/bin/bundle exec rake canvas:compile_assets		 Biên dịch toàn bộ tài sản tĩnh (CSS, JavaScript, hình ảnh) của Canvas LMS.
Bước 9: Cấu hình Redis sudo apt-get install redis-server
Tạo và cấu hình config/cache_store.yml (cache_store: redis_store) và config/redis.yml (servers: - localhost)		 Thiết lập máy chủ Redis làm bộ nhớ đệm tăng tốc độ truy xuất và xử lý hàng đợi.
Bước 10: Thực thi máy chủ script/server
Truy cập qua trình duyệt tại địa chỉ http://localhost:3000		 Khởi chạy máy chủ web Canvas LMS thành công trên cổng 3000.

Quy trình Việt hóa giao diện hệ thống

Để chuyển đổi ngôn ngữ mặc định sang tiếng Việt:

  1. Tạo tệp cấu hình ngôn ngữ vi.yml trong thư mục canvas/config/locales/.
  2. Tải tệp tài nguyên dịch thuật tiếng Việt từ dự án Canvas trên Transifex (projects/p/canvas-lms/language/vi/).
  3. Khai báo mã ngôn ngữ vào tệp canvas/config/locales/locales.yml bằng cách bổ sung dòng: 
    locales:
  vi: Vietnamese
  4. Mở Terminal tại thư mục gốc của Canvas và chạy lệnh biên dịch lại tài nguyên: 
    $GEM_HOME/bin/bundle exec rake canvas:compile_assets
  5. Khởi động lại máy chủ Canvas, truy cập vào mục Settings của khóa học, chọn Language là Vietnamese để áp dụng giao diện tiếng Việt.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về hệ thống E-Learning

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về giáo dục điện tử và phân tích các yêu cầu chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang trực tuyến:

  • Yêu cầu đối với giáo viên: Khi tham gia giảng dạy trực tuyến, giáo viên cần trang bị 3 nhóm kỹ năng chính:
    • Kỹ năng sư phạm: Nhận thức môi trường trực tuyến có tính tương tác khác biệt, chủ động tham khảo khóa học trực tuyến khác, đầu tư thời gian phản hồi câu hỏi của sinh viên và sáng tạo trong phương pháp truyền đạt.
    • Kỹ năng quản lý: Xây dựng các nguyên tắc học tập rõ ràng, kiên trì thực hiện quy định và phối hợp thường xuyên với chuyên gia công nghệ thông tin.
    • Kỹ năng kỹ thuật: Nắm vững cấu trúc tệp tin, thao tác bàn phím/chuột, môi trường Windows, trình duyệt Web, thư điện tử (e-mail), các vấn đề về băng thông, tốc độ truyền thông (bandwidth and connection speed issues), mạng LAN và kết nối Internet qua modem.
  • Quy trình thiết kế phần mềm dạy học: Gồm các giai đoạn đánh giá các yếu tố tác động (nội dung, mục đích, môi trường, đối tượng), đơn vị hóa tri thức, xác định lược đồ thực hiện, mô tả mô đun (ý đồ sư phạm + giao diện tương tác) và cài đặt kỹ thuật.
  • Tiêu chí xây dựng Courseware: Đồ án phân tích 10 tiêu chí cần thiết (mục tiêu rõ ràng, điều kiện tiên quyết, mô tả tóm tắt, cấu trúc logic, nội dung chính xác, sơ đồ bài học flowchart of lesson, hoạt động giáo dục cụ thể, tính tương tác, tài liệu tham khảo, đa phương tiện multimedia, chuẩn SCORM 1.2/2004) và 4 tiêu chí đánh giá tương đối (giao diện thân thiện, mô hình học tập kết hợp blended learning, phương pháp sư phạm hiện đại, khả năng tự đánh giá tiến bộ).

Chương 2: Cài đặt và thực thi Canvas

Chương 2 tập trung vào giải pháp công nghệ Canvas LMS:

  • Giới thiệu nhà phát triển: Instructure Inc. (thành lập tại Salt Lake City, bang Utah, Hoa Kỳ) phát triển Canvas nhằm cạnh tranh trực tiếp với các hệ thống lớn như Desire2Learn, Blackboard, Moodle và Sakai; đồng thời phát triển Canvas Network phục vụ các khóa học trực tuyến mở quy mô lớn (MOOCs).
  • Cấu trúc 6 phân vùng giao diện của Canvas:
    1. Course Navigation (Danh mục chính khóa học): Chứa các liên kết điều hướng nội bộ trong khóa học giúp di chuyển nhanh đến bài tập, hoạt động.
    2. Global Navigation (Danh mục chung): Nằm ở phần trên trang web, hỗ trợ chuyển đổi nhanh giữa các Khóa học (Courses), Nhóm (Groups), Phân loại điểm (Grades) và Lịch (Calendar).
    3. Breadcrumb Navigation (Điều hướng vết bánh mì): Hiển thị lộ trình truy cập, cho phép quay ngược lại các trang trước hoặc trở về bảng điều khiển chính qua biểu tượng ngôi nhà.
    4. Content Area (Vùng nội dung): Không gian trung tâm hiển thị trang bài giảng, giáo trình, thảo luận, thông báo hoặc câu hỏi kiểm tra.
    5. Sidebar (Thanh bên): Nằm bên tay phải màn hình, tích hợp các công cụ quản trị nhanh như Edit Homepage (sửa trang chủ), View Course Stream (xem luồng hoạt động), Course Setup Checklist (danh sách kiểm tra thiết lập), New Announcement (tạo thông báo mới), View Course Analytics (phân tích truy cập khóa học).
    6. Help Corner (Trợ giúp): Cung cấp 5 kênh hỗ trợ gồm hỏi người hướng dẫn, tìm kiếm tài liệu hướng dẫn Canvas, báo cáo lỗi cho nhóm hỗ trợ, gửi yêu cầu tới cộng đồng chuyên gia và đề xuất tính năng mới.
  • Thực thi cài đặt và Việt hóa: Trình bày chi tiết từng dòng lệnh cấu hình trên môi trường dòng lệnh Linux Terminal và kiểm thử thành công giao diện tiếng Việt sau khi biên dịch.

Chương 3: Ứng dụng Canvas xây dựng website môn học

Chương 3 trình bày việc triển khai thực tế website môn học "Tin học đại cương 1 ICDL":

  • Thiết lập bản quyền nội dung (Content License): Hệ thống cung cấp 5 tùy chọn bản quyền linh hoạt cho giảng viên:
    • Private (Copyrighted): Riêng tư, giữ toàn bộ bản quyền nội dung.
    • Attribution: Cho phép người khác sao chép, phân phối, hiển thị và tạo sản phẩm phái sinh với điều kiện ghi nhận tác giả.
    • Attribution-ShareAlike: Cho phép phân phối sản phẩm phái sinh nhưng bắt buộc sử dụng cùng giấy phép với tác phẩm gốc.
    • Attribution-NonCommercial (NoDerivs): Cho phép sử dụng và tạo sản phẩm phái sinh nhưng chỉ phục vụ mục đích phi thương mại.
    • No Derivative Works: Chỉ cho phép sao chép nguyên văn bản gốc, nghiêm cấm tạo sản phẩm phái sinh.
  • Thiết lập các phân hệ chức năng của môn học:
    • Trang chủ (Home): Giao diện đón tiếp sinh viên, hiển thị tổng quan môn học.
    • Mô đun bài học (Modules): Tổ chức học liệu theo từng chuyên đề, tích hợp tài liệu văn bản, tập tin trình chiếu và liên kết ngoài.
    • Thông báo (Announcements): Kênh truyền thông một chiều và hai chiều giữa giảng viên với sinh viên về lịch học, nhiệm vụ và các chủ đề liên quan.
    • Bài tập (Assignments): Giao bài tập về nhà, thiết lập hạn nộp, cho phép sinh viên đệ trình trực tuyến dưới nhiều định dạng (tệp tin, hình ảnh, văn bản, đường dẫn URL).
    • Thảo luận (Discussions): Diễn đàn trao đổi học thuật theo lớp hoặc theo nhóm sinh viên, có thể được gắn điểm số đánh giá để tích hợp trực tiếp vào bảng điểm (Gradebook).
    • Bài kiểm tra (Quizzes): Thiết lập các bộ câu hỏi trắc nghiệm và tự luận trực tuyến phục vụ kiểm tra, đánh giá mức độ tiếp thu của người học.
    • Ghi danh và tham gia lớp học: Quy trình phân quyền tài khoản, hỗ trợ sinh viên đăng nhập hệ thống và tham gia lớp học theo danh sách được cấp phép.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

  • Triển khai thành công máy chủ quản lý học tập trực tuyến Canvas LMS trên nền tảng hệ điều hành mã nguồn mở Ubuntu 12.04 LTS, tích hợp hoàn chỉnh hệ quản trị cơ sở dữ liệu PostgreSQL 9.1 và dịch vụ lưu trữ bộ đệm Redis.
  • Thực hiện Việt hóa thành công toàn bộ hệ thống nhãn, biểu mẫu và danh mục chức năng của Canvas LMS thông qua gói ngôn ngữ tiếng Việt từ Transifex và biên dịch tài nguyên tĩnh bằng Rake.
  • Xây dựng hoàn chỉnh website môn học thử nghiệm "Tin học đại cương 1 ICDL" với đầy đủ cấu trúc học liệu dạng mô đun, hệ thống giao bài tập, diễn đàn thảo luận, bảng tin thông báo và cổng nộp bài/kiểm tra trực tuyến.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

  • Ứng dụng hệ thống LMS mã nguồn mở Canvas vào môi trường giảng dạy đại học nhằm tối ưu hóa chi phí đầu tư phần mềm thương mại, trao quyền chủ động quản lý học liệu cho giảng viên và nâng cao tính tự giác của sinh viên.
  • Nhà trường cần chú trọng tổ chức các khóa huấn luyện kỹ năng kỹ thuật và kỹ năng sư phạm trực tuyến định kỳ cho đội ngũ giáo viên để thích ứng với phương thức đào tạo trên nền tảng web.
  • Tận dụng khả năng lưu trữ linh hoạt và các công cụ phân tích truy cập (Course Analytics) của Canvas để theo dõi sát sao tiến trình tích lũy kiến thức của người học.

Đóng góp của đồ án

  • Cung cấp tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết, chuẩn hóa quy trình 10 bước cài đặt và khắc phục lỗi khi triển khai hệ thống Canvas LMS trên môi trường Linux Ubuntu.
  • Giải quyết rào cản ngôn ngữ trong tiếp cận công nghệ giáo dục quốc tế bằng quy trình tích hợp và biên dịch gói tiếng Việt cho Canvas LMS.
  • Cung cấp mô hình tham chiếu thực tế về cấu trúc một website môn học chuẩn hóa theo tiêu chí Courseware E-learning phục vụ đào tạo tín chỉ tại trường đại học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế

  • Hệ thống mới dừng lại ở quy mô thử nghiệm nội bộ trên máy chủ cục bộ (localhost:3000), chưa được triển khai chính thức trên môi trường mạng diện rộng (Internet/Domain công cộng) của toàn trường.
  • Website môn học mới được cấu hình và kiểm thử trên một môn học duy nhất là "Tin học đại cương 1 ICDL", chưa đánh giá khả năng chịu tải đồng thời khi có số lượng lớn sinh viên của nhiều khoa cùng truy cập làm bài kiểm tra.

Hướng nghiên cứu tiếp

  • Triển khai hệ thống lên hạ tầng máy chủ chính thức của nhà trường, gán tên miền công cộng và tích hợp dịch vụ lưu trữ đám mây Amazon S3 để mở rộng dung lượng lưu trữ học liệu.
  • Mở rộng xây dựng website môn học cho toàn bộ các học phần trong chương trình đào tạo của Bộ môn Công nghệ thông tin và các khoa chuyên môn khác.
  • Nghiên cứu tích hợp Canvas LMS với hệ thống phần mềm quản lý đào tạo và cơ sở dữ liệu sinh viên tập trung của nhà trường.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng tham khảo: Sinh viên, giảng viên ngành Công nghệ thông tin, Quản trị mạng, Sư phạm tin học và các kỹ sư quản trị hệ thống giáo dục trực tuyến.
  • Nội dung giá trị nhất:
    • Quy trình kỹ thuật 10 bước cài đặt và cấu hình Canvas LMS, PostgreSQL, Redis, Ruby on Rails trên hệ điều hành Ubuntu Linux (Chương 2).
    • Hướng dẫn cấu hình đa ngôn ngữ và biên dịch tài nguyên tĩnh để Việt hóa hệ thống LMS (Chương 2).
    • Phương pháp xây dựng cây thư mục học liệu và thiết lập các thành phần kiểm tra, đánh giá trực tuyến cho một môn học cụ thể (Chương 3).

Câu hỏi thường gặp

1. Nền tảng Canvas LMS do đơn vị nào phát triển và sử dụng ngăn xếp công nghệ chính nào?

Canvas LMS do công ty công nghệ giáo dục Instructure Inc. (trụ sở tại Salt Lake City, bang Utah, Hoa Kỳ) phát triển. Nền tảng được xây dựng trên nền tảng Web framework Ruby on Rails, hệ quản trị cơ sở dữ liệu PostgreSQL, máy chủ lưu trữ bộ đệm Redis, công nghệ giao diện HTML5, CSS3, jQuery, CoffeeScript (v1.2) và chuẩn xác thực OAuth.

2. Các bước cài đặt cơ sở dữ liệu PostgreSQL cho Canvas LMS được tác giả thực hiện như thế nào?

Tác giả thực hiện: (1) Cài đặt các gói postgresql-server-dev-9.1, make, g++; (2) Tạo người dùng canvas không có quyền superuser và thiết lập mật khẩu; (3) Tạo 4 cơ sở dữ liệu gồm canvas_production, canvas_queue_production, canvas_development, canvas_queue_development thuộc sở hữu của canvas; (4) Sửa tệp postgresql.conf cho phép lắng nghe địa chỉ (listen_addresses = '*'); (5) Cấu hình tệp pg_hba.conf với phương thức xác thực local all all md5; (6) Cài đặt thư viện kết nối qua lệnh bundle install --without mysql.

3. Để Việt hóa giao diện Canvas LMS, tác giả đã xử lý những tệp tin cấu hình nào?

Tác giả tạo tệp vi.yml chứa chuỗi dịch thuật tiếng Việt trong thư mục canvas/config/locales/, bổ sung khai báo vi: Vietnamese vào cuối tệp canvas/config/locales/locales.yml, sau đó thực thi lệnh biên dịch $GEM_HOME/bin/bundle exec rake canvas:compile_assets trên Terminal và thiết lập ngôn ngữ tiếng Việt trong phần cài đặt của khóa học.

4. Một Courseware chuẩn trong E-learning được định hướng cấu trúc phân cấp như thế nào?

Theo đồ án, một Courseware được cấu trúc theo phân cấp: Khóa học (Course) $\rightarrow$ Phần (Section) $\rightarrow$ Chủ đề (Topic) $\rightarrow$ Hoạt động học tập (Educational activities) $\rightarrow$ Thao tác/hành động (Primitive activities), đồng thời nội dung chính khóa học thường được tổ chức dưới dạng cây thư mục (tree view) hoặc cấu trúc điều hướng (up, down, next, previous, top).

5. Khóa học nào được tác giả lựa chọn để xây dựng thử nghiệm và hệ thống hỗ trợ những loại giấy phép bản quyền nào?

Khóa học thử nghiệm được xây dựng là "Tin học đại cương 1 ICDL". Khi tạo khóa học, hệ thống Canvas hỗ trợ 5 tùy chọn giấy phép nội dung (Content license): Private (Copyrighted - Riêng tư có bản quyền), Attribution, Attribution-ShareAlike, Attribution-NonCommercial (NoDerivs), và No Derivative Works.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Tìm hiểu xây dựng website môn học bằng Canvas" của sinh viên Đinh Khắc Hà đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về đào tạo trực tuyến E-learning, kiến trúc hệ thống quản lý học tập và các tiêu chuẩn thiết kế bài giảng điện tử. Đồ án đã triển khai thành công việc cài đặt, cấu hình, biên dịch mã nguồn và Việt hóa nền tảng Canvas LMS trên hệ điều hành Ubuntu Linux 12.04 LTS. Đồng thời, tác giả đã ứng dụng hệ thống để thiết lập hoàn chỉnh website môn học "Tin học đại cương 1 ICDL", chứng minh tính khả thi và hiệu quả của việc ứng dụng các giải pháp LMS mã nguồn mở vào công tác quản lý và giảng dạy tại các trường đại học.