CHƯƠNG I : GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHO HÀNG 1. Tổng quan về kho hàng. Kho hàng hóa (Warehouse) là một bộ phận trong chuỗi cung ứng, thực hiện việc dự trữ, bảo quản và chuẩn bị hàng hoá nhằm cung ứng hàng hoá cho khách hàng với trình độ dịch vụ cao nhất và chi phí thấp nhất. Kho được sử dụng bởi các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, xuất khẩu, bán buôn, kinh doanh vận tải, hải quan, v.
Chúng thường là những tòa nhà lớn bằng phẳng xây dựng trong các khu công nghiệp; khu đầu mối giao thông: cảng biển, sân bay, ga đường sắt, bến bãi ô tô. - Terminal: Là hệ thống công trình XD, nhân công, các thiết bị công nghệ hiện đại cho phép thực hiện các tác nghiệp logistic liên quan đến tiếp nhận, xếp dỡ, lưu trữ, phân loại, xử lý hàng hóa, các dịch vụ thương mại – thông tin cho người nhận hàng, người vận chuyển và các bên khác tham gia hoạt động vận tải đơn, đa, liên phương thức. Sân hàng: là một phần của ga hàng hóa, có chức năng thực hiện các tác nghiệp hàng hóa: nhận hàng từ người gửi, xếp lên xe, dỡ hàng, giao hàng cho người nhận và bảo quản - Sân hàng: là một phần của ga hàng hóa, có chức năng thực hiện các tác nghiệp hàng hóa: nhận hàng từ người gửi, xếp lên xe, dỡ hàng, giao hàng cho người nhận và bảo quản.2 Phân loại kho hàng 1. Phân loại theo nhiệm vụ chính của kho.
Kho thu mua, kho tiếp nhận : Loại kho này thường đặt ở nơi sản xuất, khai thác hay đầuu mối ga, cảng để thu mua hay tiếp nhận hàng hóa. Kho nầy chỉ làm nhiệm vụ gom hàng trong một thời gian rồi chuyển đến nơi tiêu dung hoặc các kho xuất bán khác. Kho tiêu thụ : Kho này chứa các thành phẩm của xí nghiệp sản xuất ra. Nhiệm vụ chính của kho này là kiểm nghiệm phẩm chất, sắp xếp, phân loại, đóng gói 4 hình thành những lô hàng thích hợp để chuyển bán cho các doanh nghiệp thương mại hoặc xí nghiệp tiêu dùng khác.
Kho trung chuyển : Là kho đặt trên đường vận động cùa hàng hóa ở các ga, cảng, bến để nhận hàng từ phương tiện vận chuyển này sang phương tiện vận chuyển khác. Kho dự trữ : Là loại kho dùng để dự trữ những hàng hóa trong một thời gian dài và chỉ được dùng khi có lệnh của cấp quản lý trực tiếp. Kho cấp phát, cung ứng : Là loại kho đặt gần các đơn vị tiêu dùng nhằm giao hàng thuận lợi cho các đơn vị khách hàng. Đây là hệ thống kho nguyên, nhiên, vật liệu của các doanh nghiệp sản xuất thường cấp phát nguyên, nhiên, vật liệu cho các nơi sản xuất ; các kho hàng của doanh nghiệp thương mại thường cung ứng (giao hàng) cho các đơn vị tiêu dùng.
Phân loại theo mặt hàng chứa trong kho. Theo mặt hàng chứa trong kho, thì kho chứa mặt hàng nào có tên gọi kho mặt hàng đó như : - Kho kim khí : kho gang, thép, đồng, chì, nhôm… - Kho xăng dầu : kho xăng, kho dầu diêzen, kho dầu nhờn. - Kho than : kho than cám, kho than cục, kho than cốc. - Kho máy móc, thiết bị, kho máy công cụ tiện, phay, bào, kho máy bơm, kho máy khai khoáng, kho máy xây dựng.
- Kho phụ tùng : kho phụ tùng ô tô, kho phụ tùng máy kéo, kho phụ tùng máy công cụ, kho phụ tùng- máy điện. - Kho hóa chất : kho axít HCl, H2SO4 v. - Kho hàng tiêu dùng, bao gồm các kho lương thực, thực phẩm, vải, quần áo, tạp phẩm v. Phân loại theo loại hình xây dựng.
Kho kín : Là loại kho có thể ngăn cách với mức độ nhất định ảnh hưởng trực tiếp. của môi trường bên ngoài tới các hàng hóa dự trữ, bảo quản trong kho. Loại 5 kho này dùng để dự trứ và bảo quản những loại hàng hóa không chịu được ảnh hưởng trực tiếp của môi trường bên ngoài như mưa, nắng. Kho nửa kín : Là loại kho chỉ có mái che, không có tường xung quanh, hoặc chỉ có một, hai, ba mặt tường hoặc bốn mặt tường nhưng tường thấp hơn độ cao của mái hiên.
Loại kho này dùng để dự trữ và bảo quản những loại hàng hóa cần tránh mưa, nắng. Kho lộ thiên (ke, bãi hàng): đây là những sân, bãi có rải đá, bê tông hoặc đất nện xung quanh có tường hoặc hàng rào. Loại kho này dùng để dự trữ và bảo quản những hàng hóa ít bị ảnh hưởng trực tiếp ở điều kiện ngoài trời. Phân loại theo đặc điểm xây và thiết bị nhà kho.
Kho thông thường : là loại kho xây dựng theo kiể thông thưòng, bằng vật liệu thông thường. Kho đặc biệt : là loại kho có cấu tạo và thiết bị đăc biệt để bảo quản 1 hay một số mặt hàng. Ví dụ : kho có nhiệt độ thấp (kho lạnh). Kho độc hại và nguy hiểm : là loại kho chứa các loại hàng độc hại (thuộc trừ sâu, diệt cỏ.) và mặt hàng nguy hiểm (thuốc nổ, vũ khí, chất phóng xạ.
Loại kho này phải được xây dựng ồ khu vực riêng để bảo đảm yêu cầú an toàn. Phân loai theo độ bền. Kho kiên cố : là loại kho có độ bền, có thể sử dụng trong một thời gian dài và chứa đựng những vật liệu hàng hóa nặng. Kho bán kiên cố : là loại kho có độ bền chắc nhất định.
Có thời gian sử dụng tương đối dài c. Kho tạm (lán, lều) : Loại kho này chỉ sử dụng trong thời gian ngắn. Loại kho này được xây dựng bằng loại vật liệu xây dựng có độ bên chắc kém như tranh, tre, nứa, lá, giấy dầu. Theo phương thức quản lý.
- Kho truyền thống - Kho trung chuyển nhanh (cross docking) 6 - Trung tâm phân phối (Distribution center) - Kho ngoại quan 1.3 Nhiệm vụ của kho hàng 1. Giao, nhận hàng hóa chính xác, kịp thời. Tồn trữ và bảo quản hàng hóa: Đảm bảo hàng hoá nguyên vẹn về số lượng, chất lượng trong suốt quá trình tác nghiệp; tận dụng tối đa diện tích và dung tích kho hàng hóa; chăm sóc giữ gìn hàng hoá trong kho. Gom hàng : Khi hàng hoá,nguyên liệu được nhập từ nhiều nguồn nhỏ, lẻ khác nhau thì kho hàng hóa đóng vai trò là điểm tập kết để hợp nhất thành lô hàng lớn, như vậy sẽ có được lợi thế nhờ qui mô khi tiếp tục vận chuyển tới nhà máy, thị trường tiêu thụ bằng việc tận dụng tốt trọng tải của các phương tiện vận tải.
Phối hợp hàng hoá: Để đáp ứng tốt đơn hàng gồm nhiều mặt hàng đa dạng của khách hàng, kho hàng hóa có nhiệm vụ tách lô hàng lớn ra, phối hợp và ghép nhiều loại hàng hoá khác nhau thành một đơn hàng hoàn chỉnh, đảm bảo hàng hoá sẵn sàng 4 cho quá trình bán hàng. Sau đó từng đơn hàng sẽ được vận chuyển bằng các phương tiện nhỏ tới khách hàng. Phát triển các hoạt động dịch vụ giá trị gia tăng cho hàng hóa. Mặt bằng kho Cửa xuất Cửa xuất 1 2 Khu hành Khu bảo Khu bảo chính quản A quản B Cửa Cửa nhập 1 nhập 2 Khu bảo quản Khu bảo Khu bao bì, C quản D hàng mẫu Cửa xuất Cửa xuất 3 4 7 1.
Trang thiết bị bảo quản , xếp dỡ và kiểm kê hàng hóa 1. Thiết bị vận chuyển và xếp dỡ hàng hóa trong kho: Các dạng cơ bản của các thiết bị dùng trong kho hàng bao gồm: * Xe nâng: dùng điện hay chạy bằng nhiên liệu xăng hay dầu: Xe nâng là thiết bị cơ giới xếp dỡ dùng để nâng hạ và vận chuyển hàng trong kho bãi cũng như trên phương tiện vận chuyển. Tùy từng loại xe nâng có thể có chiều cao nâng hàng từ 1.3m, trọng lượng nâng từ 1000-1600kg. Xe nâng thủy lực có khối lượng xử lý hàng không lớn (30-40 pallet/1 ca), trọng lượng từ 0.
Xe nâng điện tiện lợi hơn xe nâng thủy lực, tốc độ nâng của xiên hàng cao hơn. Xe nâng tự hành sử dụng tại các khu vực có cường độ xếp dỡ di chuyển hàng cao; có quy mô di chuyển rộng nhưng không gian di chuyển lại hạn hẹp. Xe nâng có cần nâng kéo dài được cho phép nâng hàng với độ cao lớn. - Các xe nâng thế hệ mới có trang bị thêm màn hình vi tính nhằm định vị vị trí lô hàng trong kho hoặc máy quyét (scanner) để nhận dạng mặt hàng xuất kho.
* Xe xếp dỡ: Là thiết bị cơ giới xếp dỡ hoàn chỉnh dùng trong công tác xếp dỡ hàng với phương tiện vận tải, chuyển hàng và phân bố hàng hóa lên các giá kệ. Phân loại: 8 - Xe xếp dỡ có động cơ diesel, xăng, gas: xe này thường hoạt động ở các bãi hàng - Xe xếp dỡ động cơ điện: hoạt động ở các kho hàng, nâng từ 1-5T, chiều cao nâng từ 3-4.5m * Nâng tay: Là thiết bị đơn giản để nâng hàng và di chuyển hàng bên trong kho ở khoảng cách ngắn, thường dùng để đóng hàng. Nâng tay có 2 loại là điều khiển bằng tay hoặc tự động. * Pa-let: có thể làm bằng gỗ, nhựa hoặc bằng kim loại: 9 * Palăng: palăng gồm palăng xích và palăng điện.
- Palang là thiết bị nâng hàng được treo trên cao, gồm một cơ cấu nâng và có thể thêm một cơ cấu di chuyển, thường có kích thước gọn nhẹ, kết cấu đơn giản. - Phân loại: Theo dẫn động pa lăng có 2 loại: bằng tay (có nâng trọng nhỏ 0.5-20T) hoặc bằng điện hoặc khí nén (0.32-32T, nâng cao 30m, tốc độ nâng 3-15m/1 phút). \ Theo cách thiết kế bộ phận giữ hàng: pa lăng giữ hàng bằng xích hoặc cáp. - Pa lăng áp dụng đối với hàng bao kiện có hình dáng ổn định và trong phạm vi nâng hàng với hành trình nhỏ.
* Xe đẩy bằng tay: là thiết bị đơn giản để nâng hàng và di chuyển hàng bên trong kho ở khoảng cách ngắn, thường dùng để đóng hàng. 10 * Robot công nghiệp: Robot công nghiệp là một cơ cấu máy có thể lập trình được, có khả năng làm việc một cách tự động không cần sự trợ giúp của con người. Bên cạnh đó giữa các tay máy có thể hợp tác được với nhau. * Dạng băng chuyền: - Là thiết bị xếp dỡ hoạt động liên tục dùng để di chuyển hàng theo phương nằm ngang hoặc nghiêng một góc nhỏ so với phương nằm ngang.
- Theo cấu tạo của dải băng thì có: băng chuyền tấm cứng, tấm mềm, plastic, gạt; theo kết cấu còn có băng chuyền tĩnh và băng chuyền động, băng chuyền con lăn. Các loại thiết bị bảo quản hàng hóa trong kho: * Các loại giá kệ hàng: - Kệ đơn giản: gồm 2 loại: Kệ nặng: phù hợp với nhiều chủng loại hàng kích cỡ khác nhau, hàng xuất chậm.