CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ VÀ ĐỊNH GIÁ CỔ PHIẾU TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN 1.1 Tổng quan về hoạt động đầu tư trên thị trường chứng khoán 1.1 Khái niệm về đầu tư chứng khoán Đầu tư chứng khoán là việc chỉ bỏ vốn tiền tệ ra mua các chứng khoán kiếm lời. Việc kiếm lời trong đầu tư chứng khoán có thể là từ thu nhập cổ tức, trái tức nhưng cũng có thể là chênh lệnh giá do kinh doanh chứng khoán đem lại. Mục tiêu của đầu tư chứng khoán là nhằm kiếm lời từ hai nguồn thu nhập nói trên, nhưng an toàn vốn trong đầu tư chứng khoán là vấn đề quan trọng. Mục tiêu đầu tư chứng khoán có đạt được như ý muốn trong chính sách đầu tư hay không hoàn toàn phụ thuộc vào các rủi ro trong đầu tư.
Đối với các chủ đầu tư, rủi ro là nhân tố khách quan vượt ra ngoài tầm quản lý và khống chế của họ. Tác động của rủi ro đến mục tiêu đầu tư hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường đầu tư. Do đó, đầu tư chứng khoán phải là hành động có cân nhắc, có phân tích khoa học đến môi trường đầu tư, đến rủi ro có thể xảy ra trong thời gian đầu tư.2 Khái niệm về nhà đầu tư Nhà đầu tư chứng khoán là những cá nhân, tổ chức sở hữu chứng khoán vì mục đích kiếm lời. Lợi nhuận của nhà đầu tư chứng khoán có hai dạng: Một là, nhà đầu tư có được lợi tức do chứng khoán đó mang lại.
Khoản tiền này do tổ chức phát hành chứng khoán chi trả dưới dạng cổ tức hoặc lãi trái phiếu. Hai là, nhà đầu tư có thể được thu nhập từ chênh lệch giá từ việc mua, bán chứng khoán trên thị trường. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Pháp luật chứng khoán rất coi trọng việc bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và coi đó là nguyên tắc khi xây dựng Luật chứng khoán năm 2006. Theo Điều 5 Luật chứng khoán quy định về chính sách phát triển thị trường chứng khoán có ghi nhận: “Nhà nước có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế, các tầng lớp nhân dân tham gia đầu tư và hoạt động trên thị trường chứng khoán nhằm huy động các nguồn vốn trung hạn và dài hạn cho đầu tư phát triển”.
Nhà đầu tư chứng khoán được chia thành hai loại là nhà đầu tư có tổ chức và nhà đầu tư cá nhân.1 Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp Theo cách tiếp cận của pháp luật Việt Nam, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là những nhà đầu tư tổ chức có tư cách pháp nhân, như công ty chứng khoán, quỹ đầu tư chứng khoán và những định chế tài chính khác như: Ngân hàng, công ty tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm… 1.2 Nhà đầu tư chứng khoán không chuyên nghiệp Nhà đầu tư chứng khoán không chuyên nghiệp là những cá nhân, tổ chức khác trong nền kinh tế. Đó thường là những nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ, mức độ am hiểu và tham gia thị trường còn tương đối hạn chế.3 Chiến lược đầu tư chứng khoán 1.1 Khái niệm và các chiến lược đầu tư chứng khoán Trên thị trường chứng khoán các nhà đầu tư không thể xem việc đầu tư vào chứng khoán là một cuộc chơi may rủi mà muốn đạt được hiệu quả cao trong đầu tư chứng khoán, vấn đề nghiên cứu thị trường và lựa chọn chiến lược đầu tư là rất cần thiết, đặc biệt là đối với những nhà đầu tư có tổ chức. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Chiến lược đầu tư cổ phiếu là toàn bộ kế hoạch, cách thức đầu tư cổ phiếu của nhà đầu tư trong một khoảng thời gian nhất định để đạt được mục tiêu lợi nhuận. Chiến lược đầu tư phụ thuộc rất nhiều vào mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro của mỗi nhà đầu tư.
Để đạt được mục tiêu lợi nhuận mỗi nhà đầu tư nên lựa chọn cho một hay nhiều chiến lược đầu tư thích hợp. Chiến lược đầu tư được thiết lập trước khi thực hiện đầu tư, thể hiện sự đánh giá của nhà đầu tư trên khắp các lĩnh vực, nó thể hiện ý chí và mong muốn của nhà đầu tư và nhà đầu tư sẽ theo đuổi chiến lược này trong suốt thời gian đầu tư. Xét theo mục đích đầu tư và rủi ro có thể chấp nhận được, có thể có các chiến lược đầu tư sau: - Chiến lược đầu tư tăng trưởng: Trong chiến lược này, các nhà đầu tư sẽ lựa chọn các công ty có mức tăng trưởng cao trên thị trường. Các nhà đầu tư tăng trưởng hy vọng bằng việc mua và nắm giữ những cổ phiếu như vậy trong khoảng thời gian dài, giá của những cổ phiếu đó sẽ tăng, từ đó sẽ kéo theo danh mục đầu tư tăng trưởng cũng sẽ tăng.
Thomas Rowe Price, được xem là cha đẻ của đầu tư tăng trưởng. Với triết lý quản lý đầu tư của ông dựa trên kỷ luật đầu tư, sự kiên định trong quá trình và phân tích cơ bản. - Chiến lược đầu tư giá trị: Nhà đầu tư giá trị được định nghĩa một cách đơn giản là những người tìm kiếm cổ phiếu “giá hời”. Cổ phiếu mà hiện thị trường đang định giá thấp hơn giá trị của nó.
Cả về lý thuyết và thực tế, chiến lược đầu tư giá trị là chiến lược có độ rủi ro thấp nhất trong tất cả các chiến lược đầu tư. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Chiến lược đầu tư theo đà tăng trưởng: Trong chiến lược đầu tư theo đà tăng trưởng, các nhà đầu tư tìm kiếm và đầu tư vào những cổ phiếu đang tăng trưởng. Hầu hết các cổ phiếu đều có giai đoạn bùng nổ tăng trưởng hay còn gọi là đà tăng trưởng. Điều lý tưởng nhất đối với các nhà đầu tư theo đà tăng trưởng là bắt kịp những đợt sóng lớn nhất, lướt trong khoảng thời gian hoàn hảo và rút lui vào thời điểm hoàn hảo.
Chiến lược đầu tư này chứa đựng nhiều rủi ro, bởi vì các cổ phiếu đang có đà tăng trưởng thường đã đi được chặng đường dài và có tốc độ tăng nhanh nhất. Các cổ phiếu này sẽ đạt đến kỷ lục mới và những điều chỉnh tất yếu có thể đến rất nhanh và gây ra nhiều hậu quả khôn lường. - Chiến lược đầu tư kỹ thuật: Trong chiến lược đầu tư kỹ thuật, các nhà đầu tư luôn tin tưởng rằng tất cả thông tin về một công ty đều được thể hiện qua giá cổ phiếu. Các nhà đầu tư theo trường phái này cho rằng các bản báo cáo lợi nhuận, kết quả đạt được trong nhóm ngành, tin tức mới nhất, thậm chí các con số dự đoán, tin đồn về khả năng sáp nhập hay mua lại đều được phản ánh trong giá cổ phiếu, do đó, họ chỉ quan tâm đến các chi tiết trong biểu đồ cổ phiếu, đặc biệt là xu hướng tăng và xu hướng giảm.
Thường các nhà đầu tư kỹ thuật sử dụng công cụ đưa ra dấu hiệu mua vào và bán ra trong ngắn hạn. - Chiến lược đầu tư từ trên xuống dưới: Trong chiến lược đầu tư này, nhà đầu tư xem xét trước hết ở phạm vi rộng lớn là thế giới, quốc gia, sau đó lựa chọn loại thị trường để đầu tư, kế đến là ngành, và cuối cùng là chọn công ty có khả năng sinh lời tốt nhất trong ngành lựa chọn đầu tư. - Chiến lược giao dịch nội bộ: Nhà đầu tư sẽ quyết định mua hay bán dựa trên những quyết định của thành viên trong công ty. Quyết định mua với số lượng lớn của thành viên trong công ty cho thấy giá cổ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 phiếu trong tương lai sẽ có theo chiều hướng tốt.
Đặc biệt chú ý tới quyết định mua của những vị lãnh đạo cao cấp của công ty. - Chiến lược mua và giữ: Trong chiến lược mua và giữ, nhà đầu tư xây dựng một danh mục đầu tư cổ phiếu và giữ chúng trong nhiều năm, bỏ qua những biến động thị trường. Để xây dựng danh mục đầu tư cổ phiếu, các nhà đầu tư cần phải dành nhiều thời gian và nỗ lực cho quá trình lựa chọn cổ phiếu ổn định, vững chắc có triển vọng tăng trưởng tốt trong dài hạn. Chiến lược mua và giữ tồn tại rủi ro khi nhà đầu tư mắc sai lầm trong quá trình lựa chọn cổ phiếu hoặc gặp phải rủi ro hệ thống.
- Chiến lược đầu tư trái ngược: Trong chiến lược này, các nhà đầu tư quan sát sự phản ứng thái quá với cả tin tốt và tin xấu để thực hiện đầu tư đi ngược tâm lý thịnh hành. Khi những nhà đầu tư khác ra sức mua vào thì nhà đầu tư trái ngược sẽ lặng lẽ bán ra, còn khi những nhà đầu tư khác bán tống bán tháo cổ phiếu thì nhà đầu tư này sẽ mua vào. - Chiến lược bán khống: Khi nhà đầu tư dự báo xu hướng giá cổ phiếu trong tương lai sẽ giảm, như vậy nhà đầu tư sẽ vay chứng khoán để bán trước. Và thời điểm trong tương lai, khi giá cổ phiếu giảm như kỳ vọng sẽ mua lại.
- Chiến lực đầu tư vay để mua. Ngược lại với chiến lược bán khống là khi nhà đầu tư kỳ vọng giá chứng khoán sẽ tăng trong tương lai sẽ vay thêm tiền để mua chứng khoán. Với mức gia tăng giá chứng khoán, lợi tức của nhà đầu tư sẽ được nâng cao thông qua đòn bẩy nợ.2 Vai trò của chiến lược đầu tư chứng khoán Chiến lược đầu tư trong chứng khoán có một số vai trò sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Thứ nhất: Chiến lược đầu tư giúp đạt được lợi nhuận kỳ vọng và hạn chế thua lỗ. Một khi nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường chứng khoán mà không có chiến lược đầu tư thì việc xác định cổ phiếu tốt để đầu tư cũng như xác định thời điểm mua bán cổ phiếu là rất khó khăn và quá trình đầu tư chỉ được thực hiện theo cảm tính.
Như vậy, kết quả đầu tư của nhà đầu tư sẽ khó thành công. Còn đối với một nhà đầu tư nếu thiếu tính kỷ luật, kiên trì và sự tự tin vào phán đoán trong chiến lược của mình sẽ luôn trong tình thế thay đổi chiến lược đầu tư để tìm kiếm một chiến lược đầu tư tốt nhất. Vừa mới áp dụng chiến lược này nhưng chưa thấy thành công thì nhà đầu tư lại có khuynh hướng bỏ qua để áp dụng chiến lược đầu tư khác. Khi đó nhà đầu tư có thể lại không được như kỳ vọng.
