Thực trạng đề kháng kháng sinh của Salmonella typhi tại Bệnh viện đa khoa An Giang

Luận văn phân tích thực trạng đề kháng kháng sinh của Salmonella typhi tại Bệnh viện An Giang. Cung cấp số liệu, tỷ lệ và mô hình đa kháng thuốc.

• Tác giả: Hoang Tuong Vi
• Người hướng dẫn: TS. Pham Hung Van
• Trường học: Đại học Mở Bán Công Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Vi sinh Y học
• Đề tài: Thực trạng về tình hình đề kháng kháng sinh của Salmonella typhi tại Bệnh viện đa khoa tỉnh An Giang
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp cử nhân khoa học
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: TP.HCM

Tóm tắt

I. Tổng quan về Salmonella typhi và bệnh thương hàn

Salmonella typhi là tác nhân gây bệnh thương hàn, một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến toàn cầu. Hàng năm, khoảng 16 triệu người mắc bệnh với gần 600.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, bệnh thương hàn lưu hành chủ yếu ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó tỉnh An Giang là một trong những trung tâm có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất. Bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa và gây ra các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, tiêu chảy. Hiểu rõ về vi khuẩn này và khả năng đề kháng kháng sinh của nó là chìa khóa để điều trị hiệu quả và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của Salmonella typhi

Salmonella typhi là vi khuẩn gram âm, hình que, gây bệnh thương hàn ở người. Vi khuẩn này có khả năng xâm nhập vào hệ thống bạch huyết và chế tác độc tố gây viêm nhiễm trên khắp cơ thể. Đặc biệt, vi khuẩn này có xu hướng phát triển đề kháng kháng sinh nhanh chóng khi tiếp xúc với thuốc kháng sinh, làm tăng nguy cơ điều trị thất bại.

1.2. Tình hình bệnh thương hàn tại An Giang

Tỉnh An Giang nằm ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có điều kiện khí hậu ấm ẩm thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn. Theo dữ liệu từ Bệnh viện đa khoa tỉnh An Giang, số ca mắc bệnh thương hàn có xu hướng tăng, với tỷ lệ đề kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, đe dọa hiệu quả điều trị.

II. Tình hình đề kháng kháng sinh của Salmonella typhi

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng Salmonella typhi đã và đang phát triển đề kháng kháng sinh đối với nhiều loại thuốc thông dụng. Vi khuẩn này thể hiện đề kháng đối với Nalidixid acid, Chloramphenicol, Trimethoprim/Sulfamethoxazole, và Ampicillin - những thuốc từng được sử dụng rộng rãi. Đáng lo ngại hơn là sự xuất hiện của đề kháng Quinolones (Ofloxacin, Ciprofloxacin) và Cephalosporin thế hệ 3 (Ceftriaxone). Tại An Giang, tỷ lệ đề kháng đa kháng sinh của Salmonella typhi đang ở mức cao, với một số chủng vi khuẩn kháng lại 4 loại kháng sinh trở lên. Điều này tạo ra thách thức lớn trong chọn lựa thuốc điều trị, đặc biệt khi các lựa chọn phác đồ điều trị ngày càng hạn chế.

2.1. Mức độ đề kháng đối với kháng sinh truyền thống

Các kháng sinh truyền thống như Ampicillin, Chloramphenicol, và Trimethoprim/Sulfamethoxazole đã không còn hiệu quả. Tỷ lệ Salmonella typhi kháng các thuốc này tại An Giang đạt tới 60-80%. Điều này buộc các bác sĩ phải chuyển sang sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn, tăng chi phí điều trị và nguy cơ tác dụng phụ cho bệnh nhân.

2.2. Sự xuất hiện đề kháng Quinolones và Cephalosporin

Việc phát hiện Salmonella typhi kháng Quinolones tại An Giang là tín hiệu báo động. Quinolones từng là lựa chọn điều trị tối ưu, nhưng hiện nay tỷ lệ kháng đang tăng lên. Đồng thời, sự kháng Cephalosporin thế hệ 3 (Ceftriaxone) sẽ khiến việc điều trị trở nên cực kỳ khó khăn, vì đây là lựa chọn cuối cùng cho các trường hợp nặng.

III. Nguyên nhân và yếu tố góp phần vào đề kháng kháng sinh

Đề kháng kháng sinh của Salmonella typhi tại An Giang phát sinh từ nhiều nguyên nhân phức tạp. Lạm dụng và sử dụng kháng sinh không hợp lý là yếu tố chính, khi bệnh nhân tự ý mua thuốc hoặc dùng không đủ liều lượng theo đơn. Điều kiện vệ sinh nước sạch kém, tỷ lệ tiêm chủng vaccine thấp, và mật độ dân số cao là những yếu tố môi trường thuận lợi cho sự lây lan. Ngoài ra, việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi cũng góp phần quan trọng trong sự phát triển của đề kháng kháng sinh. Các chủng vi khuẩn kháng thuốc có thể dễ dàng lây truyền từ người sang người, đặc biệt trong các điều kiện vệ sinh không tốt.

3.1. Lạm dụng kháng sinh trong cộng đồng

Sử dụng kháng sinh không theo hướng dẫn, tự ý ngừng dùng hoặc giảm liều lượng tạo áp lực chọn lọc cho vi khuẩn Salmonella typhi phát triển đề kháng. Tại An Giang, tỷ lệ sử dụng kháng sinh không hợp lý còn khá cao do thiếu kiến thức y tế của dân số và khó tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng.

3.2. Điều kiện vệ sinh và phòng ngừa bệnh

Điều kiện vệ sinh nước sạch, cơ sở hạ tầng y tế, và chương trình tiêm chủng vaccine thương hàn chưa được triển khai rộng rãi. Những yếu tố này cho phép Salmonella typhi lây lan dễ dàng, tạo cơ hội để những chủng kháng thuốc phát triển và lan rộng trong cộng đồng.

IV. Chiến lược phòng chống và khuyến cáo

Để ứng phó với nguy cơ gia tăng của đề kháng kháng sinh của Salmonella typhi tại An Giang, cần phải có chiến lược toàn diện. Thứ nhất, cần tăng cường giáo dục cộng đồng về sử dụng kháng sinh hợp lý và hoàn thành đủ liều lượng. Thứ hai, cần cải thiện điều kiện vệ sinh nước sạch, đặc biệt ở các khu vực nông thôn. Thứ ba, cần đẩy mạnh chương trình tiêm chủng vaccine thương hàn cho trẻ em và các nhóm nguy cơ cao. Thứ tư, cần thiết lập hệ thống giám sát đề kháng kháng sinh để phát hiện sớm những chủng vi khuẩn nguy hiểm. Cuối cùng, cần hạn chế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi và nông nghiệp theo khuyến cáo của WHO.

4.1. Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả

Phòng bệnh bằng vaccine là cách tốt nhất. Cải thiện vệ sinh cá nhân, đun sôi nước uống, rửa tay sạch trước khi ăn. Tránh ăn thức ăn đường phố không đảm bảo vệ sinh. Tại An Giang, cần đẩy mạnh các chương trình giáo dục sức khỏe công cộng về phòng ngừa bệnh thương hàn và nguy cơ đề kháng kháng sinh.

4.2. Hướng dẫn sử dụng kháng sinh hợp lý

Chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ, tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị. Không tự ý ngừng dùng thuốc sớm. Cần tăng cường giám sát sử dụng kháng sinh tại các cơ sở y tế, đặc biệt là các bệnh viện tuyến tỉnh để phòng chống đề kháng đa kháng sinh của Salmonella typhi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang BỘ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO ÑAÏI HOÏC MÔÛ BAÙN COÂNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC Ñeà taøi: Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang Luaän vaên toát nghieäp cöû nhaân khoa hoïc Chuyeân ngaønh: Vi sinh Y hoïc Giaùo vieân höôùng daãn : TS. Phaïm Huøng Vaân Cöû nhaân Phaïm Thaùi Bình Sinh vieân thöïc hieän : Hoaøng Töôøng Vi Khoaù hoïc : 2001 – 2005 Tp.HCM, Thaùng 07/2005 Hoaøng Töôøng Vi Trang 1 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang DANH MUÏC HÌNH AÛNH Hình 2.1: Quy trình ñònh danh S.typhi baèng IDS 14GNR.2: Keát quaû khaùng sinh ñoà theo phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch.3: Keát quaû khaùng sinh ñoà theo thöû nghieäm MIC. DANH MUÏC BAÛNG Baûng 1: Tyû leä beänh nhaân theo ñoä tuoåi vaø giôùi tính. Baûng 2: Tyû leä ñeà khaùng cuûa 14 loaïi khaùng sinh.

Baûng 3: Tyû leä ñeà khaùng ña khaùng sinh. Baûng 4: Moâ hình ña khaùng. Baûng 5: Töông quan giöõa keát quaû phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch vaø thöû nghieäm MIC ñoái vôùi Ciprofloxacin. Baûng 6: Töông quan giöõa keát quaû phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch vaø thöû nghieäm MIC ñoái vôùi Ofloxacin.

Baûng 7: Töông quan giöõa keát quaû phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch vaø thöû nghieäm MIC ñoái vôùi Nalidixid acid. Hoaøng Töôøng Vi Trang 2 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang DANH MUÏC BIEÅU ÑOÀ Bieåu ñoà 1: Tyû leä beänh nhaân theo ñoä tuoåi vaø giôùi tính. Bieåu ñoà 2: Tyû leä ñeà khaùng cuûa 14 loaïi khaùng sinh. Bieåu ñoà 3: Tyû leä ñeà khaùng ña khaùng sinh.

Bieåu ñoà 4: Töông quan giöõa keát quaû phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch vaø thöû nghieäm MIC ñoái vôùi Ciprofloxacin. Bieåu ñoà 5: Töông quan giöõa keát quaû phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch vaø thöû nghieäm MIC ñoái vôùi Ofloxacin. Bieåu ñoà 6: Töông quan giöõa keát quaû phöông phaùp ñóa giaáy khaùng sinh khueách taùn trong thaïch vaø thöû nghieäm MIC ñoái vôùi Nalidixid acid. Hoaøng Töôøng Vi Trang 3 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang Danh muïc vieát taét mg.

Amoxicillin/Clavulanic acid Bt. Trimethoprim/Sulfamethoxazole Cl. Nalidixid acid Nr. Soá löôïng CS.

Coäng söï Hoaøng Töôøng Vi Trang 4 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang WHO. Toå chöùc Y teá Theá giôùi (TCYTTG) MIC. Minimum Inhibitory Concentration MDR. Multi – Drug Resisitance Hoaøng Töôøng Vi Trang 5 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang ÑAËT VAÁN ÑEÀ Beänh thöông haøn cho ñeán ngaøy nay vaãn laø moät trong nhöõng beänh phoå bieán treân theá giôùi.

Haøng naêm coù khoaûng 16 trieäu ngöôøi maéc beänh vôùi khoaûng 600000 ca töû vong. Ñaây laø beänh löu haønh thöôøng xuyeân ôû vuøng Ñoâng Nam AÙ, Trung Ñoâng, Phi Chaâu, Trung vaø Nam Myõ, nhaát laø caùc nöôùc ñang phaùt trieån. ÔÛ Vieät Nam, beänh thöông haøn hieän dieän ôû haàu heát caùc tænh thaønh trong caû nöôùc nhöng löu haønh chuû yeáu laø vuøng ñoàng baèng soâng Cöûu Long. Tænh An Giang laø moät trong nhöõng trung taâm cuûa vuøng Ñoàng baèng soâng Cöûu Long vaø cuõng laø moät trong nhöõng tænh thaønh coù tyû leä maéc thöông haøn cao nhaát Vieät Nam.[5,9] Theo nhöõng coâng trình nghieân cöùu gaàn ñaây cho thaáy S.

typhi, taùc nhaân gaây beänh thöông haøn ñaõ vaø ñang ñeà khaùng vôùi nhöõng khaùng sinh thoâng duïng trong ñieàu trò nhö Nalidixid acid, Chloramphenicol, Trimethoprim / Sulfamethoxazole , Ampicillin[7,8,13,38,44] vaø ñaõ coù xuaát hieän söï ñeà khaùng vôùi khaùng sinh Quinolones (Ofloxacin, Ciprofloxacin.) vaø Cephalosporines thöù heä 3(Ceftriaxone).[13,36,38,44] Neáu ñieàu naøy trôû thaønh hieän thöïc cuøng vôùi vieäc söû duïng khaùng sinh coøn nhieàu baát caäp nhö hieän nay, taát yeáu seõ coù nguy cô lan traøn nhöõng doøng vi khuaån S.typhi khaùng Quinolones vaø Cephalosporines thöù heä 3. Ñaây chính laø hieåm hoaï lôùn trong ñieàu trò thöông haøn. Do ñoù, ñaùnh giaù thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa S.typhi taïi Vieät nam noùi chung vaø vuøng ñoàng baèng soâng Cöûu Long noùi rieâng laø ñieàu böùc thieát hieän nay. Vì vaäy chuùng toâi tieán haønh thöïc hieän ñeà taøi nghieân cöùu naøy vôùi muïc tieâu toång quaùt cuûa coâng trình nhaèm ñaùnh giaù Hoaøng Töôøng Vi Trang 6 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang tình hình ñeà khaùng cuûa S.typhi taïi An Giang.

Ñeà taøi ñöôïc thöïc hieän vôùi caùc muïc tieâu chuyeân bieät nhö sau: 1. Ñaùnh giaù tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa 222 chuûng S.typhi treân 14 loaïi khaùng sinh. Ñaùnh giaù veà möùc ñoä ñeà khaùng khaùng sinh: Ofloxacin, Ciprofloxacin, Nalidixid acid thoâng qua thöû nghieäm MIC (Minimum Inhibitory Concentration). Hoaøng Töôøng Vi Trang 7 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang PHAÀN 1 TOÅNG QUAN Hoaøng Töôøng Vi Trang 8 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang 1.1 BEÄNH THÖÔNG HAØN 1.

Khaùi quaùt Beänh thöông haøn laø beänh gaây nhieãm truøng toaøn thaân, vôùi bieåu hieän chính laø soát vaø gaây vieâm ruoät. Moät soá bieåu hieän phuï khaùc cuõng ñöôïc tìm thaáy ôû ngöôøi beänh thöông haøn nhö: laïnh run, nhöùc ñaàu, chaùn aên, ho, yeáu cô, ñau hoïng, ñau cô… coù khi coøn xuaát hieän bieåu hieän veà thaàn kinh nhö luù laãn, deã bò kích ñoäng, meâ saûng, hoân meâ nheï… Neáu nhö khoâng ñöôïc ñieàu trò kòp thôøi baèng khaùng sinh thích hôïp seõ xuaát hieän nhieàu bieán chöùng coù theå daãn ñeán töû vong cho beänh nhaân nhö: thuûng ruoät, xuaát huyeát tieâu hoaù, aùp xe gan, vieâm tinh hoaøn, nhieãm truøng taïi choã… Beänh thöông haøn thöôøng xuaát hieän ôû vuøng Ñoâng Nam AÙ, Trung Ñoâng, Chaâu Phi, Trung Nam Myõ ñaëc bieät laø ôû caùc quoác gia ñang phaùt trieån. Nhöõng quoác gia naøy coù chung moät soá ñaëc ñieåm: möùc ñoä phaùt trieån daân soá quaù nhanh, ñoâ thò hoaù nhanh choùng laøm cho maät ñoä daân soá cao, xöû lyù chaát thaûi chöa toát, cung caáp nöôùc uoáng vaø sinh hoaït chöa ñuû tieâu chuaån veä sinh, heä thoáng y teá quaù taûi hoaëc hoaït ñoäng chöa toát. [2] Nguoàn beänh chuû yeáu laø con ngöôøi.

Con ñöôøng laây tröïc tieáp haäu moân - mieäng töø ngöôøi mang maàm beänh sang cho ngöôøi laønh[21] ñöôïc ghi nhaän töø raát nhieàu tröôøng hôïp ñaõ xaûy ra. Caùc nhaân vieân y teá cuõng coù theå maéc beänh neáu nhö khoâng caån thaän khi tieáp xuùc vôùi maùu, beänh phaåm coù chöùa vi truøng hay sô soùt trong vieäc röûa tay sau khi thaêm khaùm beänh nhaân. Lòch söû beänh thöông haøn Hoaøng Töôøng Vi Trang 9 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang Naêm 1739, Huxhmann ñaõ taùch rieâng ñeå theo doõi vaø nghieân cöùu moät soá beänh nhaân ñöôøng tieâu hoaù bò soát keùo daøi aûnh höôûng ñeán heä thaàn kinh. Naêm 1804, Prost, sau ñoù laø Petit vaø Serres vaøo naêm 1811 ñaõ phaùt hieän nhöõng veát loeùt ôû ruoät non cuûa beänh coù trieäu chöùng nhö treân.

Naêm 1820, Bretoneau ñaët cho beänh moät teân “Dothieùnenteùril” coù nghóa laø beänh ñöôøng ruoät nhieãm truøng thoái. Naêm 1832, Louis vaø moät soá baùc só ngöôøi Phaùp khaùc phaân bieät ñöôïc soát thöông haøn vôùi nhieàu beänh soát khaùc döïa vaøo bieåu hieän beänh lyù ôû heä baïch huyeát, ruoät vaø laùch. Hoï cuõng moâ taû ñöôïc ñieåm hoàng, bieán chöùng thuûng ruoät, xuaát huyeát trong beänh thöông haøn. Teân thöông haøn cuõng baét ñaàu coù töø ñaây.

Naêm 1850, William Jenner phaân bieät beänh thöông haøn vôùi beänh do chaáy raän gaây neân. Naêm 1873, Budd chöùng minh ñöôïc vai troø laây truyeàn beänh thöông haøn qua thöùc aên. Eberth nghieân cöùu treân laù laùch vaø haïch cuûa 40 beänh nhaân ñaõ phaùt hieän 18 tröôøng hôïp mang tröïc khuaån môùi vaø goïi teân laø Bacillustyphosus - tröïc khuaån thöông haøn hay coøn goïi laø tröïc khuaån Eberth. Vieäc tìm vaø phaùt hieän ra vi khuaån gaây beänh soát thöông haøn ñaõ taïo cô sôû cho vieäc chaån ñoaùn xaùc ñònh loaïi beänh naøy.[5,2] Naêm 1896, Widal phaùt hieän söï ngöng keát huyeát thanh cuûa nhöõng beänh nhaân ñaõ khoûi beänh vaø duøng phöông phaùp naøy ñeå chaån ñoaùn beänh goïi laø phöông phaùp Widal.[2,4,5] Hoaøng Töôøng Vi Trang 10 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang Trong nhieàu naêm keá tieáp döïa treân cô sôû caùc thaønh töïu cuûa y sinh hoïc ngöôøi ta phaùt hieän theâm haøng traêm type huyeát thanh khaùc cuûa vi khuaån thöông haøn vaø cuõng phaân laäp ñöôïc vi khuaån phoù thöông haøn A.

Naêm 1948, khaùng sinh Chlorampnenicol laàn ñaàu tieân ñöôïc ñöa vaøo ñieàu trò beänh thöông haøn ñaõ giaûm tyû leä töû vong ñeán 10 laàn.[2,5,35] Cuøng vôùi vieäc söû duïng khaùng sinh trong ñieàu trò, vieäc giaûi quyeát vaán ñeà veä sinh moâi tröôøng vaø cung caáp nöôùc saïch cho ngöôøi daân ñaõ phaàn naøo kieåm soaùt ñöôïc dòch beänh töø nöûa sau theá kyû 20. Tuy nhieân töø luùc phaùt hieän tröôøng hôïp khaùng Chloramphenicol ñaàu tieân ñeán nhöõng traän dòch vi khuaån thöông haøn khaùng thuoác ôû Mexico,Vieät Nam,AÁn Ñoä[2,4,35] tieáp sau ñoù ñaõ laøm cho tyû leä vi khuaån khaùng thuoác ngaøy caøng gia taêng vaø ñaët ra moät vaán ñeà thaùch thöùc cho caùc nhaø nghieân cöùu khoa hoïc. Theo TCYTTG, hieän nay beänh thöông haøn hieän nay vaãn coøn laø moät vaán ñeà ñoøi hoûi söï quan taâm cuûa caùc quoác gia vaø söï hôïp taùc cuûa theá giôùi. Tình hình dòch teã beänh thöông haøn treân theá giôùi vaø Vieät Nam Töø naêm 1890, neáu chöa tính Trung Quoác thì moãi naêm treân theá giôùi coù khoaûng 12,5 trieäu ngöôøi maéc beänh.

Trong ñoù chæ rieâng vuøng Ñoâng Nam AÙ ñaõ coù ñeán 7 trieäu ngöôøi maéc beänh, phaàn coøn laïi laø Chaâu Phi vaø Myõ La Tinh. [2] Tình hình nhieãm beänh thöông haøn cuûa moät soá quoác gia ñaõ döôïc ghi nhaän : Trong giai ñoaïn 1977-1979, tính treân 100000 daân nhö sau :[5] Thaùi Lan : 22,25,Mianma: 37,2, Srilanka: 30,5, Malaysia: 5,3, Indonesia: 11,04, Bangladesh: 13,5, AÁn Ñoä: 22,7. Hoaøng Töôøng Vi Trang 11 Khoa Coâng Ngheä Sinh hoïc Thöïc traïng veà tình hình ñeà khaùng khaùng sinh cuûa Salmonella typhi taïi Beänh vieän ña khoa tænh An Giang Töø naêm 1990 - 1994: tính treân 100000 daân, Singapore: 1 - 2, Taây Ban Nha: 2 -3, Myõ: 4.