phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung chính của đề tài có kết cấu gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về kinh doanh nhà hàng Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động của nhà hàng Việt tại thành phố Hà Nội. Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động kinh doanh của các nhà hàng Việt phục vụ khách du lịch tại Thành phố Hà Nội. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KINH DOANH NHÀ HÀNG 1. Một số vấn đề cơ bản về nhà hàng 1.
Khái niệm và phân loại nhà hàng 1. Khái niệm nhà hàng Theo Thông tƣ số 18/1999/TT-BTM ngày 19/05/1999 của Bộ Thƣơng mại về việc hƣớng dẫn điều kiện kinh doanh nhà hàng ăn uống, quán ăn uống bình dân định nghĩa: Nhà hàng ăn uống là những cơ sở chế biến và bán các sản phẩm ăn uống có chất lƣợng cao, có cơ sở vật chất, trang thiết bị và phƣơng thức phục vụ tốt, đáp ứng đƣợc nhu cầu của mọi đối tƣợng khách hàng. Nhµ hµng (Restaurants) [5, Tr 7] lµ c¬ së phôc vô ¨n uèng, nghØ ng¬i, gi¶i trÝ cho kh¸ch du lÞch vµ nh÷ng ngƣêi cã kh¶ n¨ng thanh to¸n cao víi nh÷ng ho¹t ®éng vµ chøc n¨ng ®a d¹ng. VÒ thời gian ho¹t ®éng, c¸c nhµ hµng ho¹t ®éng gÇn nhƣ 24g/24g/ngµy.
VÒ chøc n¨ng, nhµ hµng kh«ng chØ phôc vô ¨n uèng víi tÊt c¶ c¸c b÷a ¨n (s¸ng, trƣa, chiÒu, tèi khuya) cho kh¸ch mµ cßn phôc vô theo yªu cÇu cña kh¸ch. Bªn c¹nh ®ã nhµ hµng cßn lµ n¬i nghØ ng¬i vµ gi¶i trÝ cña kh¸ch trong kho¶ng thêi gian hä ¨n uèng. VÒ h×nh thøc phôc vô cña nhµ hµng còng rÊt phong phó vµ ®a d¹ng. Nhµ hµng cã thÓ phôc vô kh¸ch theo thùc ®¬n cña nhµ hµng, theo yªu cÇu cña kh¸ch, kÓ c¶ viÖc cung cÊp c¸c mãn ¨n ®å uèng cho kh¸ch tù chän hoÆc tự phôc vô.
§èi tƣîng phôc vô cña nhµ hµng còng rÊt ®a d¹ng, cã thÓ lµ kh¸ch ®i lÎ, kh¸ch ®i theo ®oµn, kh¸ch cña héi nghÞ, héi th¶o, tiÖc chiªu ®·i, tiÖc cƣíi. C¸c nhµ hµng nµy cã thÓ n»m trong c¸c kh¸ch s¹n hoÆc khu du lÞch hoÆc n»m ngoµi kh¸ch s¹n t¹i c¸c vÞ trÝ thuËn lîi vÒ kinh doanh. Phân loại nhà hàng 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trên thực tế, nhà hàng tồn tại dƣới nhiều hình thái khác nhau với các tên gọi khác nhau.Điều đó phụ thuộc vào các tiêu chí xác định của ngƣời tìm hiểu về nhà hàng. Các tiêu chí phân loại nhà hàng đƣợc nhiều nhà tổ chức kinh doanh ăn uống quan tâm là: + Phân loại nhà hàng theo quy mô Tiêu chí đƣợc đƣa ra căn cứ vào tổng số chỗ ngồi của nhà hàng để phân ra các loại nhà hàng sau: - Nhà hàng quy mô lớn.
- Nhà hàng quy mô trung bình. - Nhà hàng quy mô nhỏ. Tuy nhiên quy mô lớn, trung bình hay nhỏ phụ thuộc vào khả năng đón và phục vụ khách. Một số nƣớc châu Âu nhƣ Tây Ban Nha, Italia và Pháp nhà hàng lớn phải có tổng số chỗ ngồi từ 200 trở lên, nhà hàng đƣợc chia nhiều phòng ăn.
Nhà hàng có từ 100 chỗ đến 200 chỗ đƣợc gọi là trung bình, dƣới 100 chỗ đƣợc gọi là nhà hàng nhỏ. Tại Việt Nam do hoạt động nhà hàng mới ở giai đoạn hết đều phát triển, số lƣợng nhà hàng có quy mô lớn chƣa nhiều, nhà hàng theo tiêu chí này đƣợc tạm phân loại nhƣ sau: nhà hàng có trên 150 chỗ đƣợc xác định là lớn, từ 50 đến 150 chỗ là trung bình và các nhà hàng dƣới 50 chỗ đƣợc coi là nhỏ. +Phân loại nhà hàng theo cơ cấu, chức năng hoạt động. Theo tiêu chí này, nhà hàng đƣợc chia làm 2 loại: - Nhà hàng trong khách sạn.
- Nhà hàng độc lập. Nhà hàng trong khách sạn hoạt động theo sự chỉ đạo chung trong hoạt động kinh doanh của khách sạn. Nhiệm vụ chính là phục vụ nhu cầu ăn uống của khách lƣu trú tại khách sạn, ngoài ra còn tổ chức phục vụ các bữa ăn theo 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com yêu cầu, phục vụ hội nghị, hội thảo, các bữa tiệc và các bữa ăn cho khách vãng lai. Nhà hàng độc lập thƣờng đƣợc xây dựng ở những nơi đông dân cƣ, cạnh những đầu mối giao thông, gần các điểm tham quan du lịch, khu vui chơi giải trí… Hình thức hoạt động, thực đơn, danh mực đồ uống của các nhà hàng này rất phong phú, đa dạng và phù hợp với đối tƣợng khách dự định phục vụ.
Nhà hàng chủ yếu phục vụ khách vãng lai. + Phân loại nhà hàng theo đặc điểm của món ăn, đồ uống. Theo tiêu chí này, nhà hàng có thể xếp theo các loại. - Nhà hàng ăn Âu.
- Nhà hàng ăn đặc sản. Nhà hàng ăn Âu phục vụ chủ yếu khách Âu và những khách ƣa thích món ăn Âu. Nhà hàng đƣợc thiết kế và trang bị nội thất theo phong cách châu Âu. Nhà hàng trang bị hệ thống âm thanh, ánh sáng, thiết bị, dụng cụ chế biến và phục vụ ăn uống theo kiểu châu Âu.
Song song với các thiết bị và tiện nghi tại đây đƣợc đào tạo theo bài bản phục vụ khách âu: các kỹ thuật chuẩn bị phòng ăn, đặt bàn, bƣng, đƣa, gắp, rót, thay đặt dụng cụ và phục vụ đồ uống. Do yêu cầu phục vụ khách ăn tƣơng đối cao đặc biệt yêu cầu giao tiếp ngoại ngữ bên nhà hàng ăn Âu tại Việt Nam thƣờng xuất hiện tại các khách sạn du lịch quốc tế từ 3 sao trở lên và các khách sạn liên doanh với nƣớc ngoài. Nhà hàng ăn Âu cũng đƣợc xây dụng độc lập với các chủ đầu tƣ tìm đƣợc ngƣời quản lý có kinh nghiệm. Nhà hàng ăn Á phục vụ chủ yếu các món ăn châu Á.
Đặc điểm nổi bật của văn hóa ẩm thực châu Á là món ăn rất phong phú, đa dạng với các phƣơng pháp chế biến khác nhau kèm các loại gia vị tự nhiên sẵn có. Mỗi dân tộc, quốc gia có sự khác biệt về món ăn, đồ uống và cách phục vụ đã tạo ra 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com bức tranh sinh động, độc đáo của các nhà hàng châu Á. Để thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo trong phục vụ ăn uống châu Á, các chủ đầu tƣ thƣờng xây dựng các loại nhà hàng, phòng ăn riêng theo từng quốc gia: nhà hàng Việt Nam, nhà hàng Trung Hoa, Hàn Quốc, Nhật Bản. Nhà hàng đặc sản là cơ sở kinh doanh mà ở đó chuyên phục vụ các món ăn, đồ uống độc đáo và truyền thống của một địa phƣơng.
Khác với nhà hàng ăn Âu và Á, số lƣợng món ăn tại đây không nhiều, có thể chỉ một hoặc một số món ăn nhƣng hết sức độc đáo về phƣơng pháp chế biến, cách thức phục vụ. Bên cạnh sự độc đáo về món ăn đồ uống, nhà hàng thƣờng đƣợc thiết kế, xây dựng ra trang bị nội thất mang đậm nét văn hóa cổ truyền của vùng, địa phƣơng hoặc dân tộc. Nhân viên phục vụ cũng đƣợc trang bị đồng phục phù hợp với phong tục tập quán sinh hoạt của địa phƣơng hoặc vùng. + Phân loại nhà hàng theo hình thức tổ chức phục vụ.
Theo tiêu chí này ta có thể phân loại nhà hàng theo các hình thức: - Nhà hàng phục vụ theo suất (set menu, table d’hot) - Nhà hàng chọn món (A lacarte) - Nhà hàng tự phục vụ (buffet) - Nhà hàng chọn món theo định suất (Cafeteria) Nhà hàng phục vụ theo suất (set menu, table d’hot) là cơ sở kinh doanh ăn uống phục vụ các bữa ăn theo thực đơn đã thỏa thuận từ trƣớc giữa khách hàng và nhà hàng về thực đơn hoặc giá của món ăn. Nhà hàng thƣờng phục vụ khách du lịch theo đoàn, hội nghị, hội thảo, các bữa liên hoan hoặc tiệc. Nhà hàng chọn món (A lacarte) là cơ sở kinh doanh chuyên phục vụ các suất ăn theo sự lựa chọn của khác tùy theo sở thích và khả năng thanh toán. Tại đây khách tự lựa chọn các món ăn, đồ uống và đƣợc nhà hàng phục vụ tại chỗ theo trình tự thực đơn đã gọi.
Loại nhà hàng này thƣờng phục vụ khách vãng lai đến đột xuất chƣa kịp đặt ăn từ trƣớc. Để đảm bảo phục vụ 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com khách hàng một cách chu đáo, các nhà hàng thƣờng chuẩn bị sẵn các quyển thực đơn, trong đó liệt kê tất cả các món ăn, đồ uống kèm theo Đơn giá để khách hàng dễ lựa chọn. Nhà hàng tự phục vụ (Buffet) là loại nhà hàng mà tại đó khách hàng tự lựa chọn món ăn, đồ uống theo sở thích cá nhân và tự phục vụ, khách tham quan thanh toán với nhà hàng theo 1 mức giá chung đã đƣợc ấn định từ trƣớc. Đây là loại nhà hàng mới xuất hiện tại Việt Nam trong những năm 90 của thế kỷ trƣớc.
Nhà hàng chọn món theo định suất (Cafeteria) là loại nhà hàng mà tại đó khách tự chọn món ăn, đồ uống, tự thanh toán và tự phục vụ. Hình thức tổ chức phục vụ của Cafeteria giống nhƣ nhà hàng Buffet, tuy nhiên sự khác biệt ở đây là cách trƣng bày món ăn và cách thanh toán. Món ăn trong Cafeteria không trƣng bày tổng thể, đẹp mắt hấp dẫn nhƣ trong nhà hàng Buffet mà đƣợc chia thành từng định suất riêng theo từng món ăn. Mỗi định suất đƣợc ấn định giá riêng vì vậy khách thanh toán theo các định suất đã chọn tại dẫy bàn bày món ăn.
Mức thanh toán của từng khách sẽ khác nhau tùy theo các định suất đã chọn. + Phân loại nhà hàng theo hình thức sở hữu Theo tiêu chí này ở Việt Nam hiện tại có các loại nhà hàng: - Nhà hàng tƣ nhân (bao hàm cả tƣ bản tƣ nhân và hộ gia đình) - Nhà hàng nhà nƣớc - Nhà hàng cổ phần - Nhà hàng liên doanh - Nhà hàng tập thể (hợp tác xã) - Nhà hàng 100% vốn nƣớc ngoài. Quan niệm về nhà hàng phong cách Việt 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Mçi mét nhµ hµng lµ mét h×nh ¶nh thu nhá cña ®Êt nƣíc, thùc kh¸ch ®Õn ®©y kh«ng chØ ®ƣîc thƣëng thøc c¸c mãn ¨n, ®å uèng d©n téc mµ cßn ®ƣîc ng¾m nh×n khung c¶nh cña nhµ hµng víi sù bµi trÝ theo phong c¸ch d©n téc truyÒn thèng.