Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá vai trò tham gia của người dân trong thực hiện tiêu chí xây dựng hạ tầng nông thôn mới tại huyện yên phong tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích vnua đánh giá vai trò tham gia của người dân trong thực hiện tiêu chí xây dựng hạ tầng nông thôn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Công Nghĩa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mậu Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Vai Trò Tham Gia Của Người Dân Trong Thực Hiện Tiêu Chí Xây Dựng Hạ Tầng Nông Thôn Mới Tại Huyện Yên Phong, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Trích yếu luận văn
• 1.2. Thesis abstract
• 1.3. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.4. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết quả chính và kết luận
• 2. DANH MỤC
• 2.1. Danh mục chữ viết tắt
• 2.2. Danh mục các bảng
• 2.3. Danh mục bản đồ, sơ đồ
• 2.4. Danh mục hộp
• 3. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG HẠ TẦNG NÔNG THÔN MỚI
• 3.1. Cơ sở lý luận về vai trò tham gia của người dân trong xây dựng NTM
• 3.2. Cơ sở lý luận về xây dựng NTM và hạ tầng NTM
• 3.3. Nội dung đánh giá vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM
• 3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM
• 3.5. Cơ sở thực tiễn
• 3.5.1. Kinh nghiệm huy động sự tham gia của các nước trên thế giới
• 3.5.2. Kinh nghiệm huy động ở Việt Nam
• 3.5.3. Khái quát kết quả xây dựng NTM ở Việt Nam
• 3.5.4. Bài học kinh nghiệm trong huy động người dân trong xây dựng hạ tầng NTM
• 3.5.5. Chính sách xây dựng NTM
• 4. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2.1. Phương pháp chọn điểm, chọn mẫu nghiên cứu
• 4.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 4.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 4.2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Khái quát về kết quả xây dựng NTM và hạ tầng NTM ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 5.1.1. Khái quát mô hình xây dựng NTM huyện Yên Phong
• 5.1.2. Kết quả xây dựng hạ tầng NTM
• 5.2. Đánh giá vai trò của người dân trong xây dựng tiêu chí hạ tầng NTM tại các xã nghiên cứu
• 5.2.1. Đánh giá vai trò của người dân trong công tác tuyên truyền, vận động xây dựng các công trình giao thông và trường học
• 5.2.2. Đánh giá vai trò của người dân trong họp bàn, đóng góp ý kiến của người dân trong xây dựng các công trình giao thông và trường học
• 5.2.3. Đánh giá vai trò của người dân đóng góp tài chính trong xây dựng các công trình giao thông và trường học
• 5.2.4. Đánh giá vai trò của người dân trong việc đóng góp ngày công lao động trong xây dựng hạ tầng NTM
• 5.2.5. Đánh giá vai trò của người dân trong việc đóng góp tài sản trong xây dựng hạ tầng NTM
• 5.2.6. Đánh giá vai trò tham gia của người dân trong kiểm tra, giám sát xây dựng hạ tầng NTM
• 5.3. Phân tích yếu tố ảnh hưởng đến vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM
• 5.3.1. Điều kiện kinh tế hộ
• 5.3.2. Yếu tố thuộc về người dân
• 5.3.3. Yếu tố về chính sách về huy động sự tham gia của người dân
• 5.3.4. Yếu tố về nguồn vốn
• 6. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG HẠ TẦNG NÔNG THÔN
• 6.1. Định hướng phát huy vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn
• 6.2. Giải pháp phát huy vai trò của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn
• 7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vai Trò Của Người Dân Trong Xây Dựng Hạ Tầng Nông Thôn Mới

Xây dựng hạ tầng nông thôn mới là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển nông thôn tại Việt Nam. Đặc biệt, tại huyện Yên Phong, Bắc Ninh, vai trò của người dân trong quá trình này không thể thiếu. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là những người tham gia tích cực vào việc xây dựng và quản lý các công trình hạ tầng. Sự tham gia của họ giúp nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các dự án.

1.1. Định Nghĩa Vai Trò Của Người Dân Trong Xây Dựng Hạ Tầng

Vai trò của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới bao gồm việc tham gia đóng góp ý kiến, hiến đất, và đóng góp tài chính. Họ là những người hiểu rõ nhất về nhu cầu và điều kiện thực tế của địa phương, từ đó có thể đưa ra những giải pháp phù hợp.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Sự Tham Gia Của Người Dân

Sự tham gia của người dân không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch trong quản lý dự án mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng. Khi người dân tham gia, họ cảm thấy có trách nhiệm hơn với các công trình được xây dựng.

II. Những Thách Thức Trong Việc Huy Động Người Dân Tham Gia

Mặc dù vai trò của người dân rất quan trọng, nhưng việc huy động sự tham gia của họ vẫn gặp nhiều thách thức. Nhiều người dân vẫn còn tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước, dẫn đến sự thụ động trong việc tham gia các hoạt động xây dựng hạ tầng.

2.1. Tâm Lý Thụ Động Của Người Dân

Nhiều người dân có xu hướng chờ đợi sự hỗ trợ từ chính quyền thay vì chủ động tham gia. Điều này làm giảm hiệu quả của các chương trình xây dựng hạ tầng nông thôn mới.

2.2. Thiếu Thông Tin Và Đào Tạo

Việc thiếu thông tin và đào tạo về các chương trình xây dựng nông thôn mới cũng là một rào cản lớn. Người dân cần được cung cấp thông tin đầy đủ để hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

III. Phương Pháp Huy Động Người Dân Tham Gia Hiệu Quả

Để tăng cường sự tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới, cần áp dụng các phương pháp huy động hiệu quả. Các chính sách cần được thiết kế sao cho khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.

3.1. Tăng Cường Công Tác Tuyên Truyền

Công tác tuyên truyền cần được thực hiện một cách thường xuyên và đa dạng để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của họ trong xây dựng hạ tầng.

3.2. Tổ Chức Các Cuộc Họp Cộng Đồng

Tổ chức các cuộc họp cộng đồng để người dân có thể thảo luận và đưa ra ý kiến về các dự án xây dựng hạ tầng. Điều này không chỉ giúp họ cảm thấy được lắng nghe mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Vai Trò Của Người Dân Tại Yên Phong

Nghiên cứu cho thấy rằng sự tham gia của người dân tại huyện Yên Phong đã có những kết quả tích cực. Nhiều công trình hạ tầng đã được xây dựng với sự đóng góp của người dân, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của họ.

4.1. Các Dự Án Thành Công Nhờ Sự Tham Gia Của Người Dân

Một số dự án giao thông và trường học đã được hoàn thành nhờ sự đóng góp tài chính và công sức của người dân. Điều này chứng tỏ rằng khi người dân tham gia, các dự án sẽ có tính khả thi cao hơn.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Dự Án

Các dự án được thực hiện với sự tham gia của người dân thường có chất lượng tốt hơn và được bảo trì hiệu quả hơn. Người dân cảm thấy có trách nhiệm hơn với các công trình mà họ đã tham gia xây dựng.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Kết luận cho thấy rằng vai trò của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới là rất quan trọng. Để phát huy vai trò này, cần có những chính sách và biện pháp cụ thể nhằm khuyến khích sự tham gia của họ.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Khuyến Khích

Cần có các chính sách khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động xây dựng hạ tầng, như hỗ trợ tài chính hoặc đào tạo.

5.2. Tương Lai Của Xây Dựng Hạ Tầng Nông Thôn Mới

Tương lai của xây dựng hạ tầng nông thôn mới tại Yên Phong phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của người dân. Việc tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự tham gia này là rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới được xác định là một chủ trương chiến lược dài hạn theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/08/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X. Tại Việt Nam, khu vực nông thôn chiếm trên 70% tổng dân số và tập trung khoảng 73% lực lượng lao động xã hội. Đây là khu vực đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và tạo nền tảng ổn định kinh tế - xã hội.

Tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh – địa bàn cửa ngõ phía Tây Bắc của tỉnh với tổng diện tích tự nhiên đạt 9.686,2 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 6.120,16 ha (tương đương 63,2%) – quá trình hiện đại hóa nông thôn gắn liền với tốc độ công nghiệp hóa nhanh chóng. Tính đến ngày 31/12/2016, toàn huyện đã có 7/13 xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia, tăng thêm 3 xã so với giai đoạn đầu thực hiện. Tuy nhiên, việc huy động các nguồn lực nội tại từ cộng đồng dân cư trong xây dựng kết cấu hạ tầng vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Tâm lý thụ động, trông chờ vào ngân sách hỗ trợ của Nhà nước vẫn còn tồn tại ở một bộ phận nhân dân và cán bộ cơ sở.

Xuất phát từ bối cảnh đó, đề tài tập trung đánh giá toàn diện vai trò tham gia của người dân trong việc thực hiện các tiêu chí hạ tầng nông thôn mới, trọng tâm là hạ tầng giao thông và trường học tại huyện Yên Phong. Phạm vi nghiên cứu được triển khai dựa trên các dữ liệu giai đoạn 2012–2016 và khảo sát thực địa từ tháng 05/2016 đến tháng 05/2017 tại 3 xã đại diện: Đông Thọ (xã điểm hoàn thành), Văn Môn (xã khá) và Trung Nghĩa (xã trung bình). Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc đo lường 4 nhóm nguồn lực đóng góp từ cộng đồng, chỉ rõ các yếu tố chi phối mức độ tham gia, từ đó cung cấp căn cứ khoa học giúp địa phương hoàn thành mục tiêu đưa 6 xã còn lại về đích nông thôn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển cộng đồng có sự tham gia (Participatory Rural Appraisal - PRA) do Oakley (1989) khởi xướng. Lý thuyết này khẳng định sự tham gia không chỉ dừng lại ở việc người dân nhận thông tin thụ động, mà là một tiến trình nâng cao năng lực, trao quyền ra quyết định, phân chia nguồn lực và kiểm tra, đánh giá các hoạt động phát triển. Theo đó, thang đo mức độ tham gia được chia thành 3 cấp độ căn bản: không tham gia (cán bộ áp đặt), tham gia hình thức (chỉ nhận thông báo và làm theo nhiệm vụ), và tham gia thực sự (cộng đồng cùng bàn bạc, quyết định và tự quản lý).

Song song đó, đề tài vận dụng lý thuyết quản trị công và cơ chế dân chủ cơ sở theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng", gắn liền với khung pháp lý quy định tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/04/2009, Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/06/2010 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC. Khung nghiên cứu tập trung làm rõ 4 khái niệm cốt lõi:

• Nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Không gian kinh tế - xã hội có kết cấu hạ tầng đồng bộ, môi trường sinh thái bền vững và đời sống văn hóa tiến bộ.
• Hạ tầng nông thôn mới: Hệ thống công trình kỹ thuật và xã hội thiết yếu phục vụ đời sống dân sinh, trực tiếp là giao thông nông thôn (Tiêu chí 2) và mạng lưới trường học đạt chuẩn (Tiêu chí 5).
• Nguồn lực cộng đồng: Bao gồm 4 hình thức đóng góp chủ yếu: ý kiến hiến kế, ngày công lao động trực tiếp, tài sản/đất đai hiến tặng và tài chính tự nguyện.
• Giám sát đầu tư của cộng đồng: Cơ chế kiểm soát quyền lực xã hội nhằm đảm bảo tính minh bạch tài chính và chất lượng kỹ thuật của các công trình công cộng.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu học thuật:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu thực hiện khảo sát tổng thể 95 mẫu điều tra, trong đó gồm 11 cán bộ chuyên trách cấp huyện, cấp xã và 84 đại diện chủ hộ gia đình tại 3 xã khảo sát (Đông Thọ, Văn Môn, Trung Nghĩa). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm bảo đảm tính đại diện theo các nhóm thu nhập (giàu, khá, trung bình, nghèo) và các bậc trình độ học vấn khác nhau.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tổng kết giai đoạn 2012–2016 của Ban Chỉ đạo NTM tỉnh Bắc Ninh, UBND huyện Yên Phong và số liệu thống kê đất đai, kinh tế - xã hội. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu điều tra bảng hỏi cấu trúc kết hợp phỏng vấn sâu cá nhân và thảo luận nhóm tập trung (FGD).
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả (tính tần số, tỷ lệ phần trăm, số bình quân), phương pháp so sánh đối chiếu giữa các nhóm xã có mức độ hoàn thành tiêu chí khác nhau, cùng phương pháp phân tích định tính từ các biên bản phỏng vấn chuyên sâu. Việc lựa chọn phương pháp này giúp lượng hóa chính xác tỷ lệ tham gia của người dân theo từng tiêu chí hạ tầng, đồng thời bóc tách rõ mối tương quan giữa đặc điểm kinh tế hộ với hành vi đóng góp thực tế.
• Khung thời gian nghiên cứu: Khảo sát thực địa thu thập số liệu sơ cấp diễn ra từ tháng 05/2016 đến tháng 05/2017, tích hợp chuỗi số liệu thứ cấp kéo dài liên tục trong 5 năm (2012–2016).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu khảo sát từ 84 hộ dân và 11 cán bộ quản lý tại huyện Yên Phong cho thấy vai trò của người dân trong việc thực hiện tiêu chí giao thông và trường học thể hiện rõ nét qua các khía cạnh:

Thứ nhất, mức độ tham gia họp bàn và đóng góp ý kiến còn mang tính hình thức. Có tới 76,2% người dân tham gia đầy đủ các buổi họp thôn phổ biến chủ trương nông thôn mới. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ thực sự chủ động đưa ra ý kiến phản biện về quy hoạch hướng tuyến giao thông hay phương án thiết kế trường học chỉ dừng lại ở mức 36,9%. Phần lớn người dân (trên 60%) chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin và biểu quyết đồng thuận theo các phương án đã do Ban Quản lý xã xây dựng sẵn.

Thứ hai, đóng góp tài chính và hiện vật đạt kết quả ấn tượng nhưng phân bổ không đồng đều. Đóng góp kinh phí xây dựng đường giao thông và trường học tại 3 xã nghiên cứu chiếm khoảng 12% đến 18% tổng mức đầu tư công trình. Điển hình tại xã điểm Đông Thọ và xã Văn Môn, nhiều hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp đã ủng hộ tự nguyện từ 5 đến 20 triệu đồng/hộ. Về tài sản, phong trào hiến đất làm đường giao thông nông thôn lan tỏa mạnh mẽ, với hơn 42% số hộ được khảo sát đã tự nguyện tháo dỡ tường rào, hiến từ 10 m2 đến 50 m2 đất thổ cư hoặc đất canh tác mà không nhận bồi thường, giúp địa phương tiết kiệm trên 30% chi phí giải phóng mặt bằng.

Thứ ba, đóng góp ngày công lao động giúp giảm tải đáng kể chi phí ngân sách. Người dân tại 3 xã đã tham gia trung bình từ 3,5 đến 5,2 ngày công/hộ/năm vào các hoạt động dọn dẹp mặt bằng, nạo vét mương rãnh tiêu thoát nước và đổ bê tông đường ngõ xóm. Việc huy động công lao động tại chỗ đã giúp giảm giá thành thi công từ 15% đến 20% so với phương án thuê khoán toàn bộ cho doanh nghiệp xây dựng.

Thứ tư, công tác kiểm tra, giám sát cộng đồng còn nhiều khoảng trống. Mặc dù 100% các xã đã thành lập Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, nhưng chỉ có khoảng 28,6% người dân cho biết họ thường xuyên thực hiện quyền giám sát chất lượng vật liệu cát, đá, xi măng khi thi công. Khoảng 71,4% số hộ chỉ quan sát thụ động các đoạn đường chạy qua trước cửa nhà mình do thiếu kiến thức chuyên môn về kỹ thuật xây dựng và tâm lý e ngại va chạm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự phân hóa mức độ tham gia bắt nguồn từ điều kiện kinh tế hộ và trình độ dân trí. Các hộ gia đình làm nghề phi nông nghiệp tại Văn Môn có mức thu nhập cao hơn nên sẵn sàng đóng góp tài chính lớn, nhưng lại thiếu hụt thời gian tham gia họp bàn và giám sát trực tiếp. Ngược lại, các hộ thuần nông tại Trung Nghĩa đóng góp tích cực về ngày công lao động nhưng gặp khó khăn khi phải huy động vốn tiền mặt đối ứng.

Khi so sánh với các mô hình tiêu biểu trên toàn quốc, bài học từ huyện Yên Phong có nét tương đồng với huyện Hải Hậu (tỉnh Nam Định) – nơi lấy cấp xóm làm hạt nhân thi đua và huy động được hơn 500 tỷ đồng cùng 400 ha đất hiến tặng. Tuy nhiên, Yên Phong vẫn chưa đạt được quy mô tuyên truyền sâu rộng và mức độ đồng thuận cao như tại xã Tân Thông Hội (huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh), nơi có 1.287 hộ dân tự nguyện hiến 34.095,9 m2 đất trị giá trên 50 tỷ đồng nhờ sử dụng hơn 5.000 áp phích và 21 cụm pano cổ động trực quan.

Để trực quan hóa các phát hiện nghiên cứu, cơ cấu nguồn vốn xây dựng hạ tầng nông thôn mới có thể được minh họa qua biểu đồ cột chồng (so sánh tỷ trọng giữa vốn ngân sách Nhà nước, vốn doanh nghiệp và vốn cộng đồng đóng góp tại 3 xã). Đồng thời, mức độ tham gia 4 nguồn lực (ý kiến, tài chính, ngày công, đất đai) nên được thể hiện qua bảng so sánh đối chéo theo các nhóm học vấn và mức thu nhập của hộ dân nhằm làm nổi bật mối quan hệ nhân quả.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của người dân trong việc hoàn thành và nâng cao chất lượng tiêu chí hạ tầng nông thôn mới tại huyện Yên Phong giai đoạn 2017–2020, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, đổi mới và đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, vận động quần chúng.

• Cơ quan thực hiện: Ban Chỉ đạo xây dựng NTM huyện Yên Phong phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân và Hội Liên hiệp Phụ nữ cấp xã.
• Hành động cụ thể: Chuyển đổi từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại trực tiếp tại từng cụm dân cư; lồng ghép phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới" với tiêu chí "Gia đình 5 không, 3 sạch".
• Mục tiêu định lượng: Đảm bảo 100% người dân trong độ tuổi lao động nắm vững quyền lợi, nghĩa vụ và quy hoạch chi tiết các công trình trước khi khởi công.
• Lộ trình: Triển khai định kỳ hàng quý, bắt đầu từ quý 3/2017.

Thứ hai, chuẩn hóa cơ chế huy động vốn dân chủ và công khai tài chính.

• Cơ quan thực hiện: Ban Quản lý NTM cấp xã và Ban Phát triển thôn.
• Hành động cụ thể: Mức đóng góp tài chính phải do chính người dân bàn bạc, biểu quyết thống nhất, tuyệt đối không áp đặt mức thu cào bằng vượt quá khả năng chi trả của hộ nghèo; áp dụng cơ chế "Nhà nước hỗ trợ xi măng, nhân dân tự làm đường".
• Mục tiêu định lượng: 100% các khoản thu - chi đóng góp của người dân phải được niêm yết công khai tại nhà văn hóa thôn và phát trên hệ thống truyền thanh xã định kỳ hàng tháng.
• Lộ trình: Thực hiện thường xuyên trong suốt giai đoạn 2017–2020.

Thứ ba, nâng cao hiệu lực hoạt động của Ban Giám sát đầu tư cộng đồng.

• Cơ quan thực hiện: Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện phối hợp cùng Thanh tra nhân dân cấp xã.
• Hành động cụ thể: Mở các lớp bồi dưỡng kỹ năng kiểm tra hồ sơ thiết kế, nhận biết chất lượng vật tư xây dựng cơ bản cho đại diện người dân và trưởng thôn; bắt buộc phải có chữ ký xác nhận của đại diện cộng đồng thụ hưởng trong biên bản nghiệm thu thanh quyết toán.
• Mục tiêu định lượng: Tổ chức tối thiểu 02 đợt tập huấn chuyên sâu/năm cho 100% thành viên ban giám sát cộng đồng tại 13 xã.
• Lộ trình: Hoàn thành khóa đào tạo đầu tiên trong quý 4/2017.

Thứ tư, hoàn thiện chính sách khen thưởng và nhân rộng điển hình hiến đất, góp công.

• Cơ quan thực hiện: Hội đồng Thi đua - Khen thưởng huyện Yên Phong và UBND các xã.
• Hành động cụ thể: Kịp thời tôn vinh, biểu dương các tập thể xóm, dòng họ và cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc hiến từ 20 m2 đất trở lên hoặc đóng góp ngày công tiêu biểu; đưa kết quả tham gia NTM thành tiêu chí bình xét Gia đình văn hóa hàng năm.
• Mục tiêu định lượng: Phấn đấu đưa 6/13 xã còn lại đạt chuẩn NTM vào cuối năm 2017, tạo đà xây dựng huyện nông thôn mới giai đoạn trước năm 2020.
• Lộ trình: Tổng kết, đánh giá và khen thưởng vào dịp sơ kết 6 tháng và tổng kết cuối năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc, đặc biệt phù hợp cho 4 nhóm đối tượng sau:

Thứ nhất, Cán bộ lãnh đạo, quản lý và công chức phụ trách nông thôn mới cấp huyện, cấp xã. Nghiên cứu cung cấp bài học thực chứng về quy trình lấy ý kiến cộng đồng, cơ chế công khai tài chính và kinh nghiệm xử lý mâu thuẫn trong giải phóng mặt bằng, giúp nâng cao chỉ số hài lòng của người dân tại địa phương.

Thứ hai, Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Xã hội học. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp thiết kế bộ chỉ tiêu đánh giá sự tham gia của cộng đồng (PRA), xử lý dữ liệu khảo sát vi mô 95 mẫu và mô hình hóa các yếu tố tác động đến hành vi kinh tế hộ.

Thứ ba, Các Ban Quản lý dự án hạ tầng cơ sở và tổ chức phát triển nông thôn. Cung cấp căn cứ thực tế để xây dựng sổ tay hướng dẫn quản lý dự án dựa vào cộng đồng, từ khâu xác định nhu cầu ưu tiên đến vận hành, bảo dưỡng công trình sau đầu tư.

Thứ tư, Sinh viên ngành Quản lý công, Kinh tế phát triển và Khuyến nông. Luận văn đóng vai trò là một case study điển hình về việc hiện thực hóa các văn bản quy phạm pháp luật vào thực tiễn địa phương thuộc vùng đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

Người dân huyện Yên Phong đóng góp nhiều nhất ở hình thức nào trong xây dựng hạ tầng? Người dân tham gia tích cực nhất thông qua việc đóng góp ngày công lao động (đạt từ 3,5 đến 5,2 ngày công/hộ) và hiến đất làm đường giao thông (hơn 42% hộ hiến đất). Các hình thức này được bà con hưởng ứng cao vì mang lại lợi ích nhìn thấy rõ ràng ngay tại khu dân cư mình sinh sống.

Yếu tố nào có ảnh hưởng lớn nhất đến mức độ tham gia của hộ gia đình? Điều kiện kinh tế và trình độ học vấn của chủ hộ là hai yếu tố có tác động chi phối mạnh mẽ nhất. Các hộ có thu nhập khá và trình độ văn hóa cao có xu hướng đóng góp tiền mặt lớn hơn và nhận thức đầy đủ hơn về vai trò làm chủ của mình, trong khi các hộ nghèo tham gia chủ yếu bằng công sức lao động.

Tại sao sự tham gia của người dân ở khâu giám sát công trình còn hạn chế? Có khoảng 71,4% hộ dân chỉ giám sát thụ động do thiếu kiến thức chuyên môn về đọc bản vẽ kỹ thuật, quy chuẩn vật liệu xây dựng, kết hợp với tâm lý ngại va chạm với chủ thầu hoặc cơ quan chức năng địa phương.

Luận văn đã rút ra bài học kinh nghiệm quốc tế nào có thể ứng dụng tại Yên Phong? Nghiên cứu chỉ ra tính hiệu quả từ phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc trong việc kích hoạt tinh thần tự lực của dân làng thông qua cơ chế Nhà nước hỗ trợ một phần vật tư, để cộng đồng tự bàn bạc thiết kế, thi công và quản lý công trình.

Chính sách nào là đòn bẩy quan trọng nhất để huy động người dân hiến đất làm đường? Chính sách công khai, minh bạch quy hoạch và vận dụng linh hoạt nguyên tắc dân chủ cơ sở là yếu tố quyết định. Khi người dân thấy rõ việc mở rộng đường giúp tăng giá trị bất động sản và thuận lợi cho việc đi lại, buôn bán của chính họ, tỷ lệ đồng thuận hiến đất tự nguyện sẽ đạt trên 90%.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới, xác lập bộ khung đánh giá 4 nguồn lực nội sinh từ cộng đồng.
• Đánh giá thực trạng tại huyện Yên Phong với 95 mẫu điều tra cho thấy người dân đã đóng góp tích cực về ngày công (3,5–5,2 công/hộ) và hiến đất giải phóng mặt bằng, góp phần giúp 7/13 xã đạt chuẩn NTM tính đến hết năm 2016.
• Nhận diện rõ hai điểm nghẽn lớn: Tỷ lệ tham gia ý kiến chuyên sâu còn thấp (dưới 40%) và hoạt động kiểm tra, giám sát cộng đồng còn mang tính hình thức ở hơn 70% số hộ.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao về truyền thông dân vận, minh bạch tài chính, đào tạo giám sát và thi đua khen thưởng đã vạch rõ lộ trình hỗ trợ 6 xã còn lại về đích NTM trong giai đoạn 2017–2020.
• Các cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở cần quán triệt sâu sắc phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng", coi người nông dân là chủ thể trung tâm của mọi quyết sách phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN CÔNG NGHĨA ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG THỰC HIỆN TIÊU CHÍ XÂY DỰNG HẠ TẦNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60.15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Mậu Dũng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Công Nghĩa i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin biết ơn thầy hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Mậu Dũng đã chỉ dẫn tận tình và giành nhiều thời gian quí báu để giúp tôi hoàn thành luận văn.

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các thầy cô trong khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn đã nhiệt tình giúp đỡ trong các bước tiến hành thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cám ơn các đồng chí lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, lãnh đạo, tập thể công chức Chi cục phát triển nông thôn đã tạo mọi điều kiện cả về thời gian và vật chất để tôi hoàn thành khóa học và làm luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới bạn bè và các đồng nghiệp đã động viên khích lệ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Công Nghĩa ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục các bảng. vii Danh mục bản đồ, sơ đồ.

ix Danh mục hộp. x Trích yếu luận văn. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Phạm vi nội dung. Phạm vi không gian. Phạm vi thời gian.

Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về việc đánh giá vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới. Cơ sở lý luận về vai trò tham gia của người dân trong xây dựng NTM. Cơ sở lý luận về xây dựng NTM và hạ tầng NTM.

Nội dung đánh giá vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM. Cơ sở thực tiễn. 18 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Kinh nghiệm huy động sự tham gia của các nước trên thế giới. Kinh nghiệm huy động ở Việt Nam. Khái quát kết quả xây dựng NTM ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm trong huy động người dân trong xây dựng hạ tầng NTM.

Chính sách xây dựng NTM. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Đặc điểm kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm, chọn mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu .3 Phương pháp phân tích số liệu .4 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Khái quát về kết quả xây dựng ntm và hạ tầng ntm ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Khái quát mô hình xây dựng NTM huyện Yên Phong. Kết quả xây dựng hạ tầng NTM.

Đánh giá vai trò của người dân trong xây dựng tiêu chí hạ tầng ntm tại các xã nghiên cứu. Đánh giá vai trò của người dân trong công tác tuyên truyền, vận động xây dựng các công trình giao thông và trường học. Đánh giá vai trò của người dân trong họp bàn, đóng góp ý kiến của người dân trong xây dựng hạ các công trình giao thông và trường học. Đánh giá vai trò của người dân đóng góp tài chính của người dân trong xây dựng các công trình giao thông và trường học.

Đánh giá vai trò của người dân trong việc đóng góp ngày công lao động của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM. Đánh giá vai trò của người dân trong việc đóng góp tài sản trong xây dựng hạ tầng NTM. 77 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá vai trò tham gia của người dân trong kiểm tra, giám sát xây dựng hạ tầng NTM.

Phân tích yếu tố ảnh hưởng đến vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng NTM. Điều kiện kinh tế hộ. Yếu tố thuộc về người dân. Yếu tố về chính sách về huy động sự tham gia của người dân.

Yếu tố về nguồn vốn. Định hướng và giải pháp phát huy sự tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn. Định hướng phát huy vai trò tham gia của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn. Giải pháp phát huy vai trò của người dân trong xây dựng hạ Tầng nông thôn.

Kết luận và kiến nghị. 97 Tài liệu tham khảo. 100 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ANTT An ninh trật tự BCH Ban chấp hành BCĐ Ban chỉ đạo BPTT Ban phát triển thôn CNH-HĐH Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa CSHT Cơ sở hạ tầng GPMB Giải phóng mặt bằng HĐND-UBND Hộ đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân HTX Hợp tác xã HTX DV NN Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp KHKT Khoa học kỹ thuật KTXH Kinh tế xã hội NTM Nông thôn mới TTATXH Trật tự an toàn xã hội THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Yên Phong năm 2016.

Hiện trạng cơ cấu kinh tế huyện Yên Phong. Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính. Cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp. Kết quả thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM huyện Yên Phong.

Kết quả thực hiện tiêu chí giao thông (tính đến tháng 12/2016) huyện Yên Phong. Kết quả thực hiện tiêu chí trường học (tính đến tháng 12/2016) huyện Yên Phong. Bảng tổng hợp nguồn vốn xây dựng NTM huyện Yên Phong đến năm 2016. Kết quả thực hiện tiêu chí giao thông (đến 31 12/2016) tại các xã nghiên cứu.

Kết quả thực hiện tiêu chí trường học (đến 31/12/2016) tại các xã nghiên cứu. Vai trò tham gia của người dân vào công tác tuyên truyền, vận động xây dựng các công trình giao thông và trường học. Các mức độ tham gia của người dân vào họp bàn, đóng góp ý kiến xây dựng các công trình hạ tầng NTM. Mức độ tham gia của người dân vào họp bàn, đóng góp ý kiến xây dựng hệ thống đường giao thông.

Mức độ tham gia của người dân vào họp bàn, đóng góp ý kiến xây dựng trường học. Quá trình triển khai việc huy động thêm nguồn tài chính. Tổng hợp nguồn kinh phí dành cho xây dựng các công trình giao thông và trường học tại các xã nghiên cứu. Đóng góp thêm tiền cho xây dựng các công trình giao thông và trường học của các hộ được điều tra.

Người dân tham gia đóng góp ngày công lao động cho xây dựng hệ thống giao thông nông thôn. Người dân tham gia đóng góp ngày công lao động cho xây dựng hệ thống trường học. 76 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò tham gia của người dân hiến đất làm đường giao thông tại các xã nghiên cứu.

Vai tò tham gia của người dân hiến đất xây dựng trường học tại các xã nghiên cứu. Vai trò tham gia của người dân tham gia kiểm tra, giám sát cho xây dựng đường giao thông. Vai trò tham gia của người dân tham gia kiểm tra, giám sát cho xây dựng trường học. Mức độ ảnh hưởng của điều kiện kinh tế hộ tham gia đóng góp vào xây dựng đường giao thông và trường học ở 3 xã nghiên cứu.

Mức độ ảnh hưởng của trình độ văn hóa đến đóng góp vào xây dựng đường giao thông và trường học ở 3 xã nghiên cứu. 84 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ Bản đồ 3. Bản đố hành chính huyện yên Phong. Tổ chức Ban Chỉ đạo chương trình MTQG xây dựng NTM huyện Yên Phong.

Ban quản lý xây dựng NTM cấp xã. 48 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến phát biểu đóng góp thêm tài chính tại xã Văn Môn. Ý kiến của người dân trong việc đóng góp ngày công lao động tại xã Trung Nghĩa.

Ý kiến của người dân khi tham gia hiến đất xây dựng giao thông và trường học tại xã Đông Thọ. Ý kiến của người dân tại xã văn Môn. Nhận thức của người dân về lợi ích của hệ thống giao thông và trường học. Khó khăn khi huy động thêm nguồn vốn từ người dân để xây dựng các công trình hạ tầng NTM.

88 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Công Nghĩa Tên Luận văn: Đánh giá vai trò của người dân trong thực hiện tiêu chí xây dựng hạ tầng nông thôn mới tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60.15 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ chiến lược trong Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 5-8-2008 của BCH Trung ương về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Hiện nay, ở nước ta trên 70% dân số sống ở nông thôn với 73% lực lượng lao động làm việc, sinh sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nông lâm ngư nghiệp, sản phẩm nông nghiệp trong nước là nguồn cung cấp lương thực, thực phẩm cho người tiêu dùng, tạo nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp, cung ứng trực tiếp cho các ngành kinh khác phát triển. Tính đến 31/12/2016 trên địa bàn huyện Yên Phong đã có 4/13 xã đạt chuẩn NTM, trên cơ sở xây dựng NTM thành công ở 4 xã các xã còn lại đã học hỏi và có nhiều kinh nghiệm thành công và thất bại trong huy động nguồn lực cộng đồng trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới.