CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU KIỂM KÊ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH 1. TỔNG QUAN KIỂM KÊ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH 1. Công ước Khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu Đứng trước thách thức về sự biến đổi một cách bất thường và nhanh chóng của khí hậu trên trái đất, từ năm 1990, một loạt các hội nghị quốc tế đã được tổ chức để đưa ra những lời kêu gọi khẩn cấp cho sự ra đời của một điều ước quốc tế đa phương toàn cầu về ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH).
Nhằm ngăn chặn những hiểm hoạ do biến đổi khí hậu gây ra, tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc về Môi trường và Phát triển ở Rio de Janeiro, Brazil tháng 6 năm 1992, 155 quốc gia trong đó có Việt Nam đã ký Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu, đến nay đã có 192 nước phê chuẩn công ước. Mục tiêu của Công ước là nhằm "ổn định các nồng độ khí nhà kính trong khí quyển ở mức có thể ngăn ngừa được sự can thiệp nguy hiểm của con người đối với hệ thống khí hậu". Thực hiện các cam kết trong Công ước sẽ là vận hội để chúng ta bảo vệ hệ thống khí hậu trên trái đất. UNFCCC được thông qua ngày 9/5/1992 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/3/1994.
Các Bên tham gia công ước này thừa nhận và quyết tâm bảo vệ hệ thống khí hậu cho các thế hệ hiện nay và mai sau vì sự thay đổi của khí hậu trái đất và những hiệu ứng nguy hại của nó là mối quan tâm chung của nhân loại. UNFCCC được ban hành gồm 26 điều và 2 Phụ lục, trong đó đưa ra các định nghĩa, mục tiêu, các nguyên tắc, các cam kết chung mà tất cả các bên có trách nhiệm thực hiện nhưng có sự phân biệt, ưu tiên dựa trên sự phát triển của khu vực và của từng quốc gia, …, có thể tóm tắt một số nội dung chính như sau [15]: Một số nguyên tắc được ghi nhận trong UNFCCC: 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Các Bên phải tham gia bảo vệ hệ thống khí hậu vì lợi ích chung của nhân loại trên cơ sở công bằng và phù hợp với những trách nhiệm chung nhưng có phân biệt; - Cần phải xem xét đầy đủ những nhu cầu riêng và những hoàn cảnh đặc thù của các Bên nước đang phát triển, đặc biệt các nước dễ bị những ảnh hưởng có hại của sự thay đổi khí hậu của các Bên, nhất là các Bên nước đang phát triển sẽ phải gánh chịu gánh nặng bất thường hoặc không cân xứng theo Công ước; - Phải thực hiện những biện pháp phòng ngừa để dự báo, ngăn ngừa hoặc làm giảm những nguyên nhân của đổi khí hậu và làm giảm nhẹ những ảnh hưởng xấu của biến đổi khí hậu; Các Bên có quyền và phải đẩy mạnh phát triển bền vững; - Các Bên phải hợp tác để đẩy mạnh một hệ thống kinh tế quốc tế mở cửa và tương trợ, hệ thống này sẽ dẫn tới sự phát triển và tăng trường kinh tế lâu bền ở tất cả các Bên, đặc biệt các Bên nước đang phát triển Một số nội dung cơ bản trong cam kết của các Bên tham gia UNFCCC, gồm: - Cam kết chung cho tất cả các Bên, có tính đến những trách nhiệm chung nhưng có phân biệt và những ưu tiên, những mục tiêu và những hoàn cảnh phát triển của khu vực và quốc gia riêng của mình như phát triển, cập nhật, công bố theo định kỳ các kiểm kê quốc gia khí nhà kính và gửi cho Hội nghị của các Bên phù hợp với Ðiều 12 của Công ước; Thiết lập, thi hành, công bố và cập nhật thường kỳ các chương trình quốc gia; Ðẩy mạnh hợp tác trong việc phát thải áp dụng và truyền bá, bao gồm chuyển giao công nghệ, thực hành và các quá trình kiểm tra, giảm bớt và ngăn ngừa sự phát thải do con người gây ra. - Các Bên nước phát triển và các Bên khác bao gồm trong Phụ lục I tự cam kết một cách đặc biệt theo một số quy định như: mỗi nước trong các Bên này sẽ chấp nhận các chính sách quốc gia và thực hiện các biện pháp tương ứng về giảm nhẹ biến đổi khí hậu bằng cách giới hạn phát thải các khí nhà kính do con người gây ra và bảo vệ, tăng cường các bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính của mình, thực hiện báo cáo định kỳ phù hợp với Điều 12 của UNFCCC. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Những chính sách và biện pháp này sẽ chứng tỏ rằng các nước phát triển đang dẫn đầu trong việc làm thay đổi các xu thế dài hạn trong các phát thải do con người gây ra phù hợp với mục tiêu của Công ước.
Các Bên này có thể thi hành những chính sách và biện pháp như vậy một cách liên hợp cùng với các Bên khác và có thể giúp các Bên khác trong việc đóng góp để đạt tới mục tiêu của Công ước này. - Cam kết của các Bên nước phát triển và các Bên phát triển khác bao gồm trong Phụ Lục II như: Sẽ cung cấp các nguồn tài chính mới và bổ sung để đáp ứng toàn bộ chi phí đã thống nhất mà các Bên nước đang phát triển gánh chịu trong việc tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo Ðiều 12, mục I; Sẽ giúp các Bên nước đang phát triển, đặc biệt nước dễ bị những ảnh hưởng nguy hại của biến đổi khí hậu trong việc đáp ứng các chi phí để thích ứng với các ảnh hưởng xấu đó; Sẽ tiến hành mọi bước có thể thực hành được để đẩy mạnh, làm thuận lợi và tài trợ khi thích ứng, việc chuyển giao hoặc có được các công nghệ và kỹ thuật thân thiện với môi trường cho các Bên khác, đặc biệt là các Bên nước đang phát triển, tạo khả năng cho họ có thể thực hiện các điều khoản của Công ước. Trong quá trình này các Bên nước phát triển sẽ hỗ trợ cho sự phát triển, nâng cao khả năng và công nghệ địa phương của các Bên nước đang phát triển. Hội nghị các Bên (Conference of Parties - COP): - Hội nghị các Bên được coi như cơ quan tối cao của Công ước này, sẽ duy trì thường xuyên tổng quan việc thi hành Công ước và bất kỳ văn bản pháp lý nào liên quan mà Hội nghị các Bên có thể thông qua và trong sứ mệnh được giao phó của mình, sẽ có những quyết định cần thiết để đẩy mạnh việc thi hành có hiệu quả của Công ước.
- Khoá đầu tiên của Hội nghị các Bên sẽ được triệu tập bởi Ban thư ký lâm thời được đề cập tới Ðiều 21 và sẽ diễn ra không muộn hơn một năm sau ngày có hiệu lực của Công ước. Sau đó, các khoá thường kỳ của Hội nghị các Bên sẽ được tổ chức hàng năm trừ khi có quyết định khác của Hội nghị các Bên. - Các khoá bất thường của Hội nghị các Bên sẽ được tổ chức vào những thời gian khác khi Hội nghị thấy cần thiết, hoặc theo văn bản yêu cầu của bất kỳ 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bên nào, miễn là trong vòng sáu tháng mà yêu cầu được Ban thư ký thông báo đến các Bên, nó được sự ủng hộ của ít nhất một phần ba các Bên. - Liên Hợp Quốc, các cơ quan chuyên môn của mình và cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế, cũng như nước thành viên bất kỳ hoặc các quan sát viên không phải một Bên của Công ước, có thể có đại diện tại các khoá họp của Hội nghị các Bên với tư cách là các quan sát viên.
Tổ chức hoặc các cơ quan bất kỳ, dù là quốc gia hay quốc tế, chính phủ hay phi chính phủ, có trình độ về tất cả các vấn đề bao hàm vởi Công ước, khi đã báo cáo cho Ban thư ký mong muốn của mình được có đại diện tại khoá họp của Hội nghị các Bên như là một quan sát viên, có thể được cho phép trừ khi ít nhất một phần ba các Bên có mặt phản đối. Việc cho phép và tham gia các quan sát viên sẽ tuân theo các quy tắc và thủ tục thông qua bởi các Hội nghị các Bên. - Một ban thư ký được thiết lập theo UNFCCC với chức năng sắp xếp cho các khoá học của Hội nghị các Bên và các cơ quan bổ trợ của nó được thành lập theo Công ước và cung cấp các phục vụ cần thiết cho các khoá họp đó; Tập hợp và chuyển các báo cáo đã được trình; Tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ các Bên, đặc biệt các Bên nước đang phát triển theo yêu cầu trong việc tập hợp và truyền thông tin cần thiết cho phù hợp với những điều khoản của Công ước; Chuẩn bị các báo cáo về những hoạt động của mình và trình bày chúng với Hội nghị các Bên; Bảo đảm sự phối hợp cần thiết với các Ban thư ký của các cơ quan quốc tế khác thích hợp;… Truyền đạt thông tin liên quan với việc thi hành Để thực hiện các cam kết kiểm kê khí nhà kính quốc gia, mỗi Bên có trách nhiệm truyền đạt tới Hội nghị các Bên qua Ban thư ký các yếu tố thông tin về Kiểm kê quốc gia về những phát thải do con người gây ra bởi các nguồn và sự trừ khử bởi các bể hấp thụ mọi khí nhà kính không được kiểm soát bởi Nghị định thư Montreal tới mức khả năng cho phép, sử dụng các phương pháp có thể so sánh đã được tăng cường và nhất trí bởi Hội nghị các Bên. Đồng thời, phải mô tả tổng quát về các bước đã được tiến hành hoặc được dự kiến bởi Bên thi hành Công ước và thông tin khác bất kỳ mà các Bên đó coi 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là thích hợp cho việc đạt tới mục tiêu của Công ước và thích hợp để đưa vào truyền đạt, bao gồm, nếu có thể được, tài liệu thích hợp cho các tính toán về những khuynh hướng phát thải toàn cầu.
Mỗi Bên nước phát triển và mỗi Bên khác bao gồm trong phụ lục I sẽ dựa vào trong thông báo của mình các yếu tố thông tin sau: mô tả chi tiết về các chính sách và biện pháp Bên đó đã thông qua để thi hành cam kết của mình và mỗi đánh giá riêng về các ảnh hưởng mà các chính sách và biện pháp nói ở trên sẽ gây ra những phát thải nhân tạo từ các nguồn và hấp thụ bởi các bể hấp thụ của mình đối với các khí nhà kính.