Đặt vấn đề Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người, là cơ sở để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, là nền tảng để phân bố và xây dựng các ngành kinh tế quốc dân, là thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn để phân bố dân cư, là bệ đỡ của sự sống nói chung, của loài người nói riêng. Luật Đất đai 2013 đã khẳng định vai trò quản lý thống nhất của Nhà nước đối với đất đai trong phạm vi cả nước, trong đó cũng nêu lên được các quyền của người sử dụng đất. Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, góp vốn, bảo lãnh, thế chấp bằng giá trị quyền sử dụng đất. Với sự phát triển của nền kinh tế như hiện nay, đất đai trở thành một loại hàng hóa đặc biệt tham gia vào thị trường thông qua quyền sử dụng đất.
Quyền sử dụng đất được người dân trao đổi trên thị trường khiến cho thị trường đất đai trở thành một thị trường nóng và sôi động rất khó quản lý. Các hình thức chuyển quyền diễn ra mạnh, người dân ngày càng có nhiều nhu cầu sử dụng đất cho ở, kinh doanh,… để đảm bảo cho mọi hoạt động chuyển quyền diễn ra hợp lý theo pháp luật thì công tác quản lý hoạt động này cần phải thường xuyên hơn. Yên Ninh là phường nằm ở trung tâm của thành phố Yên Bái. Trong những năm qua nền kinh tế phường đã không ngừng tăng trưởng và phát triển.
Và khi đất đai được thừa nhận là có giá trị làm cho việc chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất trở nên sôi động và có nhiều diễn biến phức tạp. Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất là một hình thức điều phối đất đai làm cho đất đai được sử dụng hiệu quả hơn, tạo mối quan hệ đất đai mới mà chủ yếu là đối với người có nhu cầu sử dụng đất thật sự. Bên cạnh đó chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất cũng gây nên những điều bất cập, trên thực tế tình hình chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất của e 2 người dân còn diễn ra phức tạp và còn nhiều trường hợp chuyển nhượng trái phép, chính những điều này tạo khó khăn trong việc quản lý Nhà nước về đất đai. Xuất phát từ những vấn đề trên và sự nhất trí của ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên và dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Th.s Trương Thành Nam em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá tình hình chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Yên Ninh, TP.
Yên Bái, tỉnh Yên Bái giai đoạn 2011 - 2014” để có cái nhìn đúng đắn về công tác chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất, phát huy ưu điểm, hạn chế nhược điểm và khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý Nhà nước trên địa bàn phường. Mục đích nghiên cứu Đánh giá được thực trạng của việc chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Yên Ninh giai đoạn 2011- 2014. Qua đó có được kết quả chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất và sự hiểu biết của người dân về chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất, từ đó thấy được những khó khăn, hạn chế trong việc chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Yên Ninh. Mục tiêu nghiên cứu 1.
Mục tiêu tổng quát Đánh giá tình hình chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Yên Ninh giai đoạn 2011-2014. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của phường Yên Ninh. - Đánh giá kết quả chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất giai đoạn 2011-2014. - Đánh giá sự hiểu biết của người dân trên địa bàn phường về chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất.
- Tìm hiểu những nguyên nhân của những tồn tại, khó khăn trong công tác chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Yên Ninh và đề xuất một số giải pháp khắc phục. Yêu cầu của đề tài - Thu thập tài liệu, số liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu một cách khoa học và khách quan. - Nắm vững nội dung quản lý và sử dụng đất đai tại Luật Đất đai 2003, nắm rõ các văn bản pháp luật liên quan đến vấn đề chuyển quyền sử dụng đất. - So sánh sự khác nhau về tình hình chuyển nhượng, thừa kế sau khi có Luật đất đai 2013.
- Tìm hiểu sự hiểu biết của người dân sống trên địa bàn phường Yên Ninh về chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất. - Đưa ra được những tồn tại và hạn chế trong việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất, từ đó đưa ra những giải pháp khắc phục. Ý nghĩa đề tài - Ý nghĩa học tập: Qua thời gian thực tập giúp sinh viên vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế, làm quen với môi trường làm việc sau khi ra trường. - Ý nghĩa thực tế: Hiểu rõ công tác quản lý Nhà nước tại cơ sở.
Giúp tìm hiểu rõ những vướng mắc trong công tác chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất. Từ đó kiến nghị những biện pháp để khắc phục những hạn chế, tồn tại, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong công tác chuyển quyền sử dụng đất tại địa phương. e 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Cơ sở pháp lý Trên cơ sở Luật Đất đai đã xác định: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý”. Luật Đất đai cũng quy định Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân, tổ chức sử dụng ổn định lâu dài. Hơn nữa Nhà nước bảo hộ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất “người sử dụng đất có quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, thừa kế” đã tạo điều kiện lưu thông đất đai trong cơ chế thị trường nhưng đất đai vẫn thuộc sở hữu của Nhà nước. - Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 1992.
- Luật Đất đai năm 2003 được Quốc hội thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003. - Bộ Luật Dân sự năm 2005. - Luật Thuế thu nhập cá nhân ngày 21 tháng 11 năm 2007. - Luật đất đai năm 2013 được Quốc hội thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013.
- Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai 2003. - Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp GCN QSDĐ, thu hồi đất, thực hiện QSDĐ, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. - Nghị định 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất. - Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất.
- Nghị định số 45/2011/NĐ-CP của Chính phủ ngày 17 tháng 6 năm 2011 của Chính phủ về lệ phí trước bạ. - Nghị định 65/2013/NĐ-CP ngày 27 tháng 6 năm 2013 của Chính phủ quy đinh ̣ chi tiế t mô ̣t số điề u của Luâ ̣t Thuế thu nhâ ̣p cá nhân và Luâ ̣t sửa đổ i , bổ sung mô ̣t số điề u của Luâ ̣t Thuế thu nhâ ̣p cá nhân. - Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ ngày 15 tháng 5 năm 2014 chi e 5 tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013. - Thông tư liên tịch số 04/2006/TTLT/BTP-BTNMT ngày 13 tháng 6 năm 2006 về việc hướng dẫn công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện quyền của người sử dụng đất.
- Thông tư 06/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 7 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng thực hiện một số điều của NĐ 84/2007/NĐ-CP. - Thông tư số 84/2008/TT-BTC ngày 30 tháng 09 năm 2008 của bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân và hướng dẫn thi hành Nghị định số 100/NĐ-CP ngày 08 tháng 9 năm 2008 của chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân. - Quyết định số 1844/2007/QĐ-UBND ngày 29 tháng 10 năm 2007 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái về việc ban hành Quy định về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Yên Bái; - Quyết định số 03/2011/QĐ-UBND ngày 24 tháng 01 năm 2011 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định 1844/2007/QĐ-UBND ngày 29 tháng 10 năm 2007 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Yên Bái; - Quyết định số 16/2014/QĐ-UBND ngày 17 tháng 09 năm 2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái quy định chi tiết thi hành một số điều, khoản của Luật Đất đai và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. Cơ sở thực tiễn của đề tài Cùng với sự phát triển của toàn cầu, Việt Nam cũng đang dần đổi mới với xu thế hiện đại hóa đất nước.
Xã hội ngày càng phát triển, thị trường đất đai ngày càng sôi động. Vì vậy, nhu cầu chuyển quyền sử dụng đất của người sử dụng đất cũng như công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này là một tất yếu khách quan nhằm đạt tới một sự phát triển cao hơn, phù hợp hơn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người sử dụng và của toàn xã hội. e 6 Luật Đất đai 2003 ra đời, đã tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ cho việc quản lý và sử dụng đất trên cơ sở hoàn thiện các nội dung quản lý Nhà nước về đất đai, cũng như hoàn thiện quy định điều chỉnh các mối quan hệ về đất đai. Mọi vấn đề về sử dụng đất, đặc biệt là về chuyển quyền sử dụng đất được quy định rõ ràng hơn, đầy đủ hơn, chặt chẽ hơn về mọi mặt: Số hình thức chuyển quyền, điều kiện, trình tự, thủ tục chuyển quyền sử dụng đất.
Đến nay luật đất đai năm 2013 Nhà nước ta vẫn giữ nguyên các hình thức được chuyển quyền sử dụng đất như trong luật đất đai năm 2003.