Luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp đánh giá tiềm năng và tình hình sử dụng đất tiểu khu tản lĩnh vườn quốc gia ba vì

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu lâm nghiệp đánh giá tiềm năng và tình hình sử dụng đất tiểu khu tản lĩnh vườn quốc gia ba vì, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa Học Lâm Nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Tiềm Năng Sử Dụng Đất Tại Tiểu Khu Tản Lĩnh, Vườn Quốc Gia Ba Vì
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 1998
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Chương 1: Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 1.1. Vị trí địa lý
• 1.2. Địa hình địa thế
• 1.3. Sinh khí hậu
• 1.4. Địa chất và thổ nhưỡng
• 2. Chương 2: Lược sử vấn đề nghiên cứu
• 2.1. Những nghiên cứu về tài nguyên đất và đánh giá đất đai trên thế giới
• 2.1.1. Những kết quả nghiên cứu về phân loại
• 2.1.2. Những nghiên cứu tài nguyên đất gắn với hiện trạng và giải pháp sử dụng đất
• 2.2. Những nghiên cứu về đất và đánh giá đất ở Việt Nam
• 2.2.1. Những kết quả nghiên cứu về phân loại
• 2.2.2. Những nghiên cứu tài nguyên đất gắn với hiện trạng và giải pháp sử dụng đất
• 3. Chương 3: Nội dung - Phương pháp nghiên cứu
• 3.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.1.1. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 3.1.2. Nghiên cứu đặc điểm và ảnh hưởng của các yếu tố đá mẹ, độ dốc và độ dày tầng đất tới tính chất đất đai
• 3.1.3. Đánh giá tiềm năng sản xuất của đất
• 3.1.4. Đánh giá hiện trạng sử dụng trên cơ sở đối chiếu với tiềm năng đất, xác định các loại hình sử dụng đất hợp lý theo hướng mục đích bền vững và sinh thái
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Thu thập số liệu và các tài liệu có liên quan
• 3.2.2. Điều tra thực địa
• 3.2.3. Xử lý và phân tích mẫu đất
• 4. Chương 4: Kết quả và phân tích kết quả
• 4.1. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 4.1.1. Ý nghĩa của việc xây dựng bản đồ các đơn vị đất đai
• 4.1.2. Các nhân tố tham gia xác định các đơn vị bản đồ đất
• 4.2. Đặc điểm đất trong khu vực nghiên cứu
• 4.2.1. Đặc điểm phẫu diện đất
• 4.2.2. Tính chất đất theo loại đá mẹ
• 4.2.3. Tính chất đất theo nhóm độ dốc
• 4.3. So sánh đặc điểm của các đơn vị đất
• 4.3.1. Thành phần cơ giới
• 4.3.2. Tính chất hoá học của các đơn vị đất
• 4.4. Đánh giá tiềm năng đất đai
• 4.4.1. Lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá và phân cấp
• 4.4.2. Tổng hợp các chỉ tiêu để đánh giá
• 4.5. Sử dụng đất trong khu vực nghiên cứu
• 4.5.1. Mục tiêu sử dụng đất
• 4.5.2. Diễn biến và thực trạng sử dụng đất
• 4.5.3. Phân tích đánh giá các loại hình sử dụng đất
• 4.5.4. Đánh giá sử dụng đất trên cơ sở tiềm năng đất đai
• 5. Chương 5: Kết luận - Tồn tại - Kiến nghị
• 5.1. Đề xuất
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tiểu khu Tản Lĩnh và Vườn quốc gia Ba Vì

Tiểu khu Tản Lĩnh, nằm trong Vườn quốc gia Ba Vì, là một khu vực có tiềm năng sử dụng đất cao nhờ vào điều kiện tự nhiên phong phú và đa dạng. Khu vực này không chỉ có giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn môi trường tự nhiên và phát triển bền vững. Việc đánh giá đất trong khu vực này sẽ giúp xác định khả năng phát triển các loại hình sử dụng đất, từ nông nghiệp đến du lịch sinh thái, nhằm tối ưu hóa nguồn tài nguyên đất đai và bảo vệ môi trường.

II. Điều kiện tự nhiên và đặc điểm địa lý

Khu vực Tản Lĩnh có địa hình đa dạng với độ cao khác nhau, từ đồng bằng đến núi thấp. Đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm với lượng mưa phong phú tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các hệ sinh thái rừng. Đặc biệt, hệ sinh thái tại đây rất phong phú, với nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm. Việc khai thác tài nguyên một cách hợp lý là cần thiết để bảo tồn và phát triển bền vững khu vực này. Các yếu tố như độ ẩm, nhiệt độ, và địa chất đã ảnh hưởng trực tiếp đến đặc điểm đất và khả năng sử dụng của nó.

III. Phân tích tiềm năng sử dụng đất

Tiềm năng sử dụng đất tại tiểu khu Tản Lĩnh được đánh giá dựa trên các yếu tố như độ dày tầng đất, tính chất hóa học và vật lý của đất. Các nghiên cứu cho thấy đất tại đây có khả năng phát triển cao cho các loại cây trồng khác nhau. Việc xây dựng bản đồ đơn vị đất là cần thiết để xác định các loại hình sử dụng đất hợp lý, từ đó đưa ra các giải pháp quy hoạch sử dụng đất hiệu quả. Đặc biệt, việc phát triển du lịch sinh thái cũng cần được chú trọng để tận dụng tiềm năng của khu vực này.

IV. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất

Hiện trạng sử dụng đất tại tiểu khu Tản Lĩnh cho thấy nhiều vấn đề cần giải quyết như tình trạng khai thác quá mức và ô nhiễm môi trường. Việc đánh giá môi trường là rất quan trọng để xác định các tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Cần có các biện pháp bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững nhằm đảm bảo rằng các nguồn tài nguyên đất được sử dụng một cách hợp lý. Các giải pháp như quy hoạch sử dụng đất, bảo tồn rừng và phát triển các mô hình nông nghiệp bền vững cần được áp dụng.

V. Kết luận và kiến nghị

Tổng kết lại, việc đánh giá tiềm năng sử dụng đất tại tiểu khu Tản Lĩnh là rất cần thiết để phát triển bền vững khu vực này. Cần có các chính sách và biện pháp cụ thể nhằm bảo vệ môi trường tự nhiên, đồng thời phát triển kinh tế địa phương thông qua các mô hình du lịch sinh thái và nông nghiệp bền vững. Việc tổ chức các hoạt động giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường cũng cần được thực hiện để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực Tản Lĩnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vườn quốc gia Ba Vì được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ từ ngày 1 tháng 1 năm 1992 với tổng diện tích tự nhiên 7.377 ha, giữ vai trò lá phổi xanh và trung tâm bảo tồn nguồn gen sinh vật quý hiếm vùng đồng bằng Bắc Bộ. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên thực vật tại đây từng ghi nhận khoảng 812 loài thực vật bậc cao thuộc 472 chi và 98 họ, nhưng các đợt khảo sát giai đoạn 1990 đến 1992 chỉ còn phát hiện được 450 loài thuộc 128 họ, tức suy giảm hơn một phần ba số loài bản địa.

Trong tổng số 4.132 ha thuộc phân khu phục hồi sinh thái tiếp giáp 7 xã vùng đệm, công tác trồng rừng sau gần 7 năm đầu thành lập mới chỉ đạt 1.205 ha, tương đương 40% so với chỉ tiêu dự kiến đạt 80%, với chất lượng rừng phần lớn ở mức trung bình và kém. Nguyên nhân then chốt bắt nguồn từ việc thiếu cơ sở dữ liệu thổ nhưỡng chi tiết để lựa chọn đúng loài cây trồng theo nguyên tắc đất nào cây ấy. Đề tài nghiên cứu khoa học được thực hiện tại tiểu khu Tản Lĩnh nằm ở phía Bắc vườn quốc gia nhằm đánh giá toàn diện tiềm năng sản xuất đất đai, xây dựng bản đồ đơn vị đất và xác lập cơ cấu cây trồng tối ưu. Kết quả nghiên cứu không chỉ giải quyết bài toán phục hồi rừng tại tiểu khu Tản Lĩnh mà còn cung cấp luận cứ khoa học để quy hoạch bền vững toàn bộ 7.377 ha của Vườn quốc gia Ba Vì.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết phát sinh học đất của nhà khoa học Dokuchaev kết hợp các công trình nghiên cứu vỏ phong hóa nhiệt đới của Fridland để giải thích quá trình feralit hóa trên các nền đá mẹ đặc thù. Đồng thời, đề tài kế thừa khung tiêu chuẩn đánh giá đất đai của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc công bố năm 1976 và hiệu chỉnh năm 1983, kết hợp phương pháp phân hạng lập địa lâm nghiệp Việt Nam theo chương trình cấp nhà nước KN-01 do các chuyên gia Đỗ Đình Sâm và Ngô Đình Quế chủ trì.

Ba khái niệm trung tâm được vận dụng gồm: Đơn vị bản đồ đất đai, khả năng thích nghi đất đai và tiềm năng sản xuất lâm nghiệp. Đơn vị bản đồ đất đai được xác lập qua sự tích hợp giữa loại đá mẹ, độ dốc và độ dày tầng đất. Khả năng thích nghi đất đai là mức độ tương thích giữa tính chất lý hóa của đất với nhu cầu sinh thái của loài cây. Tiềm năng sản xuất lâm nghiệp thể hiện năng lực cung cấp dinh dưỡng, khả năng giữ nước và độ phì nhiêu tự nhiên dưới tác động của chỉ số ẩm ướt dao động từ 1,4 đến 2,0 lần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu không gian bao gồm bản đồ địa hình tỷ lệ 1/10.000, bản đồ địa chất thổ nhưỡng và bản đồ dạng lập địa do Viện Điều tra Quy hoạch Rừng lập năm 1992. Về cỡ mẫu và phương pháp lấy mẫu, tác giả tiến hành thu thập 35 mẫu đất đại diện cho các đơn vị đất đai phân bố tại thực địa; tại mỗi vị trí, mẫu hỗn hợp được tạo thành từ 15 đến 20 mũi khoan ngẫu nhiên ở tầng mặt độ sâu 0 đến 20 cm trên hai trạng thái đất có rừng và không có rừng. Ngoài ra, đề tài đào và mô tả chi tiết 2 phẫu diện chuẩn sâu trên 80 cm trên 2 loại đá mẹ chính, kết hợp thiết lập 2 ô tiêu chuẩn diện tích 500 m2 khảo sát rừng trồng và các ô tiêu chuẩn 100 m2 điều tra cấu trúc tái sinh rừng tự nhiên.

Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm Trường Đại học Lâm nghiệp bao gồm: Phương pháp ống hút Robinson xác định thành phần cơ giới; phương pháp Tiurin phân tích mùn; phương pháp Kjeldahl xác định đạm tổng số; so màu quang điện đo lân tổng số; quang kế ngọn lửa đo kali tổng số; phương pháp Kappen xác định độ chua thủy phân; và phương pháp Kappen-Ginkovic xác định tổng dung tích kiềm trao đổi. Việc lựa chọn các phương pháp này bảo đảm độ tin cậy định lượng cao, giúp đánh giá chính xác độ phì nhiêu trong điều kiện nhiệt đới gió mùa có lượng mưa 1.600 đến 2.400 mm mỗi năm. Phần mềm MapInfo được sử dụng để số hóa và chồng ghép các lớp dữ liệu không gian.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã khoanh vẽ và thành lập 14 đơn vị bản đồ đất đai trên cơ sở tích hợp 2 nhóm đá mẹ, 3 cấp độ dày tầng đất và 5 cấp độ dốc. Nhóm đất feralit trên đá phiến thạch sét chiếm ưu thế với 8 đơn vị bản đồ, tương ứng 47,7% diện tích tự nhiên, phần còn lại phát triển trên đá spilit. Về phân bố không gian, 75,3% diện tích có độ dày tầng đất trung bình từ 50 đến 100 cm và 64,5% diện tích tập trung ở cấp độ dốc 16 đến 25 độ, thể hiện tiềm năng sinh trưởng tốt cho cây thân gỗ nhưng tiềm ẩn nguy cơ xói mòn nếu mất thảm phủ.

Về lý tính, đất có thành phần cơ giới từ thịt trung bình đến thịt nặng với hàm lượng sét vật lý dao động từ 37,19% đến 53,91%, tỷ trọng biến đổi từ 2,60 đến 2,65 g/cm3 và độ xốp tầng mặt đạt mức khá từ 52,2% đến 63,7%.

Về hóa tính, đất có phản ứng chua đến rất chua với pHKCl dao động từ 4,60 đến 5,49 và độ chua thủy phân từ 10,26 đến 15,43 lđl/100g đất. Độ no bazơ ở mức thấp từ 10,58% đến 43,67%. Hàm lượng chất hữu cơ khá giàu với trữ lượng mùn tầng mặt đạt 51,33 đến 135,13 tấn/ha (tỷ lệ 2,92% đến 5,32%) và trữ lượng đạm tổng số đạt 4,39 đến 6,62 tấn/ha (tỷ lệ 0,17% đến 0,26%). Tỷ lệ C/N biến thiên từ 7,6 đến 12,7 chứng tỏ mùn phân giải ở mức trung bình. Tuy nhiên, lân dễ tiêu rất nghèo dưới 0,07 mg/100g đất dù lân tổng số phong phú từ 0,20% đến 0,46%. Hàm lượng kali tổng số đạt 0,25% đến 0,91% với hệ số biến động cao 36,73%.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt về đặc tính đất giữa hai loại đá mẹ spilit và phiến thạch sét không quá sâu sắc do tác động đồng hóa mạnh mẽ của lượng mưa hàng năm lớn từ 2.000 đến 2.400 mm tại sườn Đông và quá trình tích tụ sinh học dưới thảm rừng. Tình trạng nghèo kiệt lân dễ tiêu xuất phát từ việc các ion sắt và nhôm tự do kết tủa với acid phosphoric tạo thành các hợp chất khó tan trong môi trường đất chua, một hiện tượng rất phổ biến ở các vùng đất đồi núi miền Bắc nước ta.

So với các tài liệu nghiên cứu thổ nhưỡng vùng lân cận, trữ lượng mùn và đạm tại Tản Lĩnh ở mức tương đối giàu nhờ vật rơi rụng từ rừng thứ sinh, nhưng dung tích hấp phụ và độ no bazơ lại suy giảm do rửa trôi cation kiềm. Các số liệu phân tích lý hóa và phân hạng 14 đơn vị đất đai có thể được minh họa trực quan thông qua bảng ma trận lập địa và các biểu đồ thanh ngang so sánh trữ lượng dinh dưỡng khoáng, giúp các nhà quy hoạch dễ dàng nhận biết hạn chế độ dốc để bố trí loài cây phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, cơ cấu lại cây trồng lâm nghiệp theo hướng ưu tiên các loài cây bản địa và cây cải tạo đất đa mục đích như bách xanh, re gừng, thông nhựa và keo tai tượng. Ban quản lý Vườn quốc gia Ba Vì cần chủ trì phối hợp với các viện nghiên cứu lâm nghiệp nhằm nâng tỷ lệ thành rừng từ mức 40% lên trên 85% trong giai đoạn 3 đến 5 năm tới.

Thứ hai, triển khai quy trình cải tạo độ chua và bù đắp lân cho đất trồng rừng. Khuyến nghị bón lót từ 300 đến 500 kg vôi bột kết hợp 400 kg phân lân nung chảy trên mỗi hecta trong 2 năm đầu nhằm nâng chỉ số pHKCl lên trên 5,5 và tăng hàm lượng lân dễ tiêu lên trên 2,5 mg/100g đất. Cán bộ kỹ thuật lâm sinh phối hợp cùng các hộ gia đình nhận khoán rừng thực hiện trực tiếp tại hiện trường.

Thứ ba, thiết lập các dải băng cây xanh chống xói mòn trên 64,5% diện tích đất có độ dốc từ 16 đến 25 độ. Trồng xen các băng cây họ đậu hoặc cỏ vetiver theo đường đồng mức với cự ly 5 đến 7 mét nhằm giảm 70% lượng đất xói mòn trôi trượt và tăng tích lũy chất hữu cơ từ 0,3% đến 0,5% mỗi năm.

Thứ tư, ứng dụng hệ thống thông tin địa lý MapInfo vào quản lý số hóa tài nguyên đất và giám sát biến động rừng. Ủy ban nhân dân huyện phối hợp với Vườn quốc gia hoàn thành cấp chứng chỉ và giao khoán ổn định 4.132 ha đất lâm nghiệp cho người dân 7 xã vùng đệm trong thời hạn 12 đến 18 tháng để gắn quyền lợi sinh kế với trách nhiệm giữ rừng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Ban quản lý các Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên: Tài liệu cung cấp quy trình bài bản để đánh giá tiềm năng đất và phân vùng phục hồi hệ sinh thái rừng nghèo kiệt trên phạm vi diện tích rộng.

Thứ hai, Cán bộ kỹ thuật lâm sinh và phòng Nông nghiệp huyện: Nguồn tham khảo thực tiễn giúp lựa chọn chính xác loài cây trồng thích hợp cho từng cấp độ dốc và độ dày tầng đất, giảm thiểu thất thoát vốn đầu tư trồng rừng.

Thứ ba, Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý tài nguyên rừng, Khoa học Đất: Cung cấp case study thực tế về phương pháp tích hợp 35 mẫu đất, quy trình phân tích hóa nghiệm và ứng dụng công nghệ bản đồ số trong nghiên cứu khoa học.

Thứ tư, Các tổ chức phi chính phủ và dự án phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học để thiết kế các mô hình sinh kế nông lâm kết hợp bền vững cho cộng đồng dân cư 7 xã vùng đệm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tỷ lệ trồng rừng thành công tại Vườn quốc gia Ba Vì giai đoạn đầu chỉ đạt 40% kế hoạch? Nguyên nhân chủ yếu do công tác chọn loài cây trồng chưa phù hợp với điều kiện lập địa thổ nhưỡng thực tế. Việc đưa các loài cây như thông, bạch đàn trồng trên các lập địa có tầng đất mỏng và thiếu lân dễ tiêu khiến cây chậm lớn và tỷ lệ sống suy giảm nghiêm trọng.

Hạn chế hóa học lớn nhất của đất đai tiểu khu Tản Lĩnh là gì? Hạn chế lớn nhất là đất có phản ứng chua mạnh với pHKCl từ 4,60 đến 5,49, độ no bazơ thấp dưới 44% và lân dễ tiêu cực kỳ nghèo dưới 0,07 mg/100g đất do bị cố định bởi các ion sắt và nhôm tự do trong đất feralit.

Phân bố độ dốc và độ dày tầng đất ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất lâm nghiệp? Khu vực có 75,3% diện tích đạt độ dày tầng đất 50 đến 100 cm rất thuận lợi cho cây lâm nghiệp phát triển rễ. Tuy nhiên, do 64,5% diện tích có độ dốc từ 16 đến 25 độ nên việc canh tác bắt buộc phải đi kèm giải pháp chống xói mòn tầng mặt.

Hai nhóm đá mẹ phiến thạch sét và spilit hình thành đặc tính đất khác nhau ra sao? Đất phát triển trên đá spilit có hàm lượng sét vật lý cao hơn từ 37,19% đến 53,91% và độ chua thủy phân cao hơn đạt 12,85 lđl/100g đất, trong khi đất trên đá phiến thạch sét chiếm diện tích lớn hơn với 47,7% và phân bố đồng đều hơn ở các cấp độ dày.

Bản đồ 14 đơn vị đất đai có thể ứng dụng trong công tác giao đất giao rừng như thế nào? Bản đồ số hóa cung cấp ranh giới và thuộc tính cụ thể của 14 đơn vị đất, giúp các nhà quản lý xác định định mức kinh tế kỹ thuật và giao đúng diện tích đất phù hợp với năng lực canh tác của từng hộ gia đình vùng đệm.

Kết luận

• Đề tài đã xây dựng thành công bản đồ 14 đơn vị đất đai chi tiết cho tiểu khu Tản Lĩnh, tạo tiền đề số hóa quản lý tài nguyên thổ nhưỡng.
• Làm rõ cấu trúc lập địa với 75,3% diện tích đất dày trung bình và 64,5% diện tích có độ dốc 16 đến 25 độ, phù hợp cho phục hồi rừng bền vững.
• Chỉ ra rào cản hạn chế của đất là độ chua cao và thiếu hụt lân dễ tiêu dưới 0,07 mg/100g đất, làm cơ sở khoa học để áp dụng biện pháp bón phân cải tạo lập địa.
• Đóng góp khung phương pháp luận kết hợp chuẩn đánh giá đất FAO và công nghệ GIS MapInfo phục vụ giao đất khoán rừng tại 7 xã vùng đệm.
• Cung cấp luận cứ vững chắc giúp nâng tỷ lệ phủ xanh rừng từ 40% lên trên 85% diện tích trong các chu kỳ quy hoạch tiếp theo.

Về kế hoạch triển khai, Ban quản lý Vườn quốc gia Ba Vì cần nhân rộng mô hình số hóa bản đồ lập địa cho toàn bộ 7.377 ha trong 12 tháng tới và thiết lập các mô hình thử nghiệm cây bản địa trong chu kỳ 3 năm. Các cơ quan quản lý và nhà khoa học lâm nghiệp hãy ứng dụng ngay kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 'Vườn quốc gia Ba Vì được thành lập từ ngày 1/1/1992 với nhiệm vụ bảo vệ nghiêm ngặt những tài nguyên động, thực vật rừng hiện còn đặc biệt là bảo vệ nguồn gen một số loài quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng như bách xanh, thông đỏ, gà lôi trắng,. khôi phục hệ sinh thái vốn có và phát triển thành trung tâm gi gìn, "bảo tổn, trình diễn, giữ giống, nhân giống phục vụ công tác nghiên cứu khoa học về tính đã dang sinh học cña thi nguyên động, thực vật cả nước. Theo tài liệu "Thực vật chí Đóng Dương” và những nghiên cứu tiếp theo thì hệ thực vật Ba Vì có khoảng 812 loài thực vat bậc cao thuộc 472 chỉ, 98 họ và 45 loài. Thi thuộc 8 bộ, 115 loài chim (trong đó có 21 loài chim, thú quý hiếm cần bảo vệ như gà lôi trắng, báo gấm, sóc bay,.[6] Những nghiên cứu gần day (1990 - 1992) các nhà thực vật Việt Nam chỉ phát hiện được 450 loài thực vat thuộc 128 ho [21], như vậy tài nguyên thực vật đã nghèo.

4i về chủng loại quý và đã mất hơn 1/3 số loài. Trước tình trạng đó, bên cạnh nhiệm vụ cấp thiết là bảo tổn nguyên vẹn nguồn tài nguyên động thực vật cũng cần chứ trọng tới công tác làm giàu nguồn tài nguyễn này ‘Voi diện tích 4132 ha, phan khu phực hồi sinh thái chủ yếu là rùng thứ sinh nghèo kiệt, thẳm cô, cây bụi là đối tượng được quan tâm để thực hiện nhiệm vụ làm stm them tài nguyên động thir (41. Mặt khác phan khu phục hồi sinh thai tao thành một vành dai (từ độ cao 1000) 409/9) tiếp giáp với 7 xã vồng đệm_có chức năng làm giảm sức ép của dân cư đối với khu bảo vệ nghiêm ngặt, phục hồi, gây tạo rừng. bảo vệ nguồn mide, bio vệ môi trường và tạo cảnh quan cho các khu du lịch như Ao vua, Đồng Mô.

Trong gần 7 năm qua (từ khi thành lập) vườn Quốc gia Ba Vì đã có 6 gắng tổ chức quản lý, đầu tư vào việc trồng rừng nhằm phit xanh điện tích bằng các loài cây thông, keo, bach đàn, tuy nhiên thực tế kết quả chỉ đại được 40% (1205 hha) so với dự kiến (đạt 80%). Chất lượng rừng phn lớn là trúng bình và kém. Si di công tác trồng rừng chưa dat được hiệu quả cao 1A do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan gây nên như công tác chim sóc bảo vệ rồng, trồng. va đặc biệt là chọn loài cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai cũng như lận dung tối da tiểm lực của dat, Nghiên cứu về đất, đánh giá tiêm năng sản xuất của .đất trong khu vực để từ đó để ra biện pháp lựa chọn loài cây trồng hợp lý “Đất nào cây Ay” là một việc làm không thể thiếu được và mang {ai hiệu quả cao.

Bởi vậy để tài "Đánh giá tiểm năng và tình hình sit dụng đất tiểu khu Tản Linh vườn Quốc gia Ba Vi" được nghiên cứu. Nghiên cứu những đặc điểm tư nhiên đất dai, qua đó đánh giá dược tiêm măng tổng hợp đất dai của khu vực lầm cơ sở khai thác tối, hợp If tài nguyên đất trên cơ sử sinh t in vững. “Mục tiêu của để tài là: ~ Đưa ra được bản đổ đơn vị đất dai chỉ tiết chẽ một tiểu khu = Nắm vững được đặc điểm cơ bản của đất dai trong khu vực nghiên cứu, = Đánh giá tiêm năng của đất làm cơ sỡ quy hoạch sử dụng đất và giao đất giao rừng - Xác định mức độ thích hợp của hệ thống sử đụng đất, cơ cấu cây trồng, phát huy tiêm năng sản xuất của đất Do điển kiện vé thời gian, kinh phí cũngnhư những tài liệu có ti quan chứng tôi chỉ đánh giá tiém năng và tình hình sử dụng đấttại một tiểu khu (Tân Lĩnh) thuộc vườn Quốc gia Bx yi trên cơ sở đó nhân rộng ra toàn vườn cũng như các khu vực rộng lớn hơn Chương L DIEU KIỆN TỰ NHIÊN KHU VỰC NGHIÊN CỨU. VỊ trí địa lý 'Vuờn quốc gia Ba Vi nằm trong toa độ địa lý: 2I'0I' đến 21°07 độ vĩ Bắc 105°18 đến 105°25' độ kinh Đôn "Tổng điện tích vườn Quốc gia là 7377 ha, tiểu khu Tấn Lĩnh nằm ở phía Bắc của vườn.

Địa hình địa thế: Ba Vì là một vồng núi rung bình, núi thấp nổi lên giữa vùng đồng bằng. Ba inh cao nhất là đỉnh Vua (1270m), đỉnh Tân Viên (227m) và Ngọc Hoa (113m). "Ngoài ra còn có đỉnh thấp hơn như Hang Him (776m), Gia Dé (714m). Khối núi Ba Vì gồm có 2 đãi dong chính: 1).

Dai đông theo hướng Đông - Tây từ suối Oi đến cầu Bat qua đỉnh Tải là Hang Him, đồi 9 km: 2). Dai dong theo hướng Tây Bắc ~ Đông Nam, từ Yên Sơn qua đỉnh Tân Viên đến núiQuyết đài 11km. Ba Vì có độ đốc trung bình là 25”. Nhìn chung cing lên cao độ đốc càng tăng.

Từ cốt 400m trở lên, độ 469 ung bình 35° và có nhiều vách đá lộ dựng đứng, Xang quanh núi Ba V3 Ehime dải đất đối thấp, lượn sóng xen kế ruộng nước. Địa thế này tạo điều kiện thuận lợi để xây đựng các hổ nhân tạo như Suối Hai (900 ha) 4. Sinh khí hậu Đặc điểm chung của Khí bởi các yếu tố sau đây: Vĩ độ, cơ chế gió mùa, địa hình Khu vực Ba Vì nằm ở khoảng vĩ tuyến 21B, chịu tác động cơ chế gió mùa. "Tác động phối hợp của vĩ độ và gió mita tạo nên loại khí hậu nhiệt đới ẩm với một ma dong lạnh và khô.

Địa hình nhô cao, đón gió từ nhiều phía, nhất là gió hướng đông nên lượng mưa khá phong phú và phân bố không déw trên khu vực. Phân bổ nhiệt độ trung bình năm: Ocác vùng thấp dưới 100m, nhiệt độ trưng bình năm pln bố tương đối đồng đều, biến đổi trong khoảng 23,0 - 23,5° (tương đương với tổng nhiệt độ 8300 - 840C). Nhigt độ giảm dẫn theo độ cao. Tính bình quân cứ lên cao 100m, nhiệt độ giảm 0,55°C.

Ở độ cao 500m nhiệt độ trung bì hâm giảm xuống còn 20,5°C (tương đương với 7500°C) và ở độ cao 1000m nhiệt độ trung bình năm là 18°C, Su biến đổi nên nhiệt kéo theo sự biến đổi tương ứng trong cảnh quan thiên nhiên: Cảnh quan nóng - ẩm vùng (hấp chuyển dẫn sang cảnh quan lạnh - ẩm vùng, cao, đãi chuyển tiếp nằm ở độ cao khoäfjy 500m: 1. Biển đổi nhiệt theo mùa: O kine vực Ba Vì biên độ seh nam rất lớn, khoảng 12°C, ít biến đổi theo độ cao: Sự tương phần nhiệt lớn (I0 ih» ảnh hưởng rất lớn đến nhịp điệu phát triển hang năm của cảnh quan thiên ¡ , các quấn xã thực vat tự nhiên và nhân tạo. “Trong nghiên cứu khí tượng nông ng và cảnh quan nhiệt đới, mùa lạnh thường được quy định là thời kỳ nhiệt độ thấp hơn 20°C. Theo tiêu chuẩn này ở vùng chân.

núi mùa lạnh đài khoảng từ 4 4,5 háng (từ giữa tháng 11 đến giữa tháng 3). Tháng, lạnh nhất là tháng giêng, 16,0 - 16,5%C. Mùa nóng đài 7,5 8 tháng (từ giữa tháng 3 En giữa tháng 11). Các tháng giữa mùa nóng nhiệt độ lên rất cao 28"C - 28,5°C.

Mùa nóng đài tạo điều kiện thuận lợi để bố trí 2 vụ cây nhiệt đổi nối tiếp nhan,he phiên với một vụ cây chịu lạnh trong sản xuất nông nghiệp như hiện nay. “Theo độ cao địa hình, nhiệt độ càng giảm và mùa lạnh càng kéo đài. Ở vùng ‘inh núi, với độ cao trên đưới 1000m , thời kỳ có nhiệt độ trên 20°C chỉ kéo đài 5 - 6 thắng và không có thắng nào lên quá 23°C. Dao động nhiệt độ ngày đêm Biên độ nhiệt ngày đêm tương đối lớn, có giá trị trung bình năm khoảng 8°C, ting lên đến 9°C trong nửa đầu mùa dong (tháng 11 đến thắng giêng) và đầu mùa hè (tháng 5,6,7) Vio thời kỳ mưa phim (tháng 2,3) và thời kỳ mưa ngà (tháng 8) biên độ ngày đếm giảm tbấp, khoảng 7%C.

Chế độ ẩm Điều kiện ẩm ớt được quyết định bởi tương quan giữa hai quá nh ngược nhau: Mưa và bốc - thoát hơi.1, Chế độ mưa: Lượng mưa và số ngày mưa cả năm: Lượng mưa hàng năm tương đối lới, phan bổ không đồng đều giữa các khu vực. ‘Ving núi cao và suờn phía Đông rãi nhiều mưa 2000 - 2400mmnăm Vang xung quanh núi có lượng mưa vờa phải 1600 - 2000mm/năm, vùng phía Đông mưa nhiều hơn vine pli Pay (đọc sông ĐÀ). Số ngày mưa tương để chú 2: 130 - 150 ngày/năm. Giữa lượng mưa và số ngày mưa có tương quan tỷ lệ thuận Phan phối mua theo mùa: Phân phối mưa trong năm không đều, hàng năm điễn ra sự luân phiên của một mùa mưa lớn và một thời kỳ t mưa.

“Trong mùa mưa, lượng mưa hàng thing trên 100mm, kéo đài 6 tháng từ. tháng năm đến tháng mười. Hàng tháng có 15 đến 20 ngầy mưa. Lượng mưa trong 6 tháng này chiếm hơn 80% lượng mưa của cả năm.

Mưa lớn300-400mmitháng trong, các tháng bẩy, tấm, chín “Thời kỳ ít mưa kéo đài từ thắng mười mot đến tháng tư, hàng thắng có từ 5 dn Í ngày mưa. “Các tháng giữa mùa(tháng mười hai, giêng, bai, ba) có lượng mưa nhỏ nhất: 15.30 mm/tháng. Tháng mười motva tháng tư có lượng mưa khá lớn: 50- 100 mm/tháng.2, Khả năng bốc- thuát hơi Khả năng bốc - thoát hơi ở khu vực Ba Vì vào khoảng 1000- 1200mm/năm. Khả năng bốc thoát hơi tương đối ít biến động trong Không gian so với mưa.

Khả tăng bốc- thoát hơi tăng lên vào mùa nóng: 100- 15Ônpythángvà giảm xuống trong "mùa lạnh: 50- I00mm/tháng Tương quan gitta lượng mua và bốc- thoát hơi: “Tương quan giữa lượng mưa (P) vàkhã năng bốc - thoát hơi (W) thường được biển hiện đưới dạng tỷ số k=P/W và gọi là chỉ số ẩm ướt. Tiêm năng ẩm “Tiểm nang ẩm được phản ánh rõ rệt qua chỉ số ẩm ớt tính cho thời hạn cả năm. Đối chiếu lượng mưa (122-2400) và khả tăng bốc - thoát hơi có hể thấy tầng: chỉ số ẩm ớt ở khu vực Ba Vì biến thiên trong khoảng từ 14 đến 2 lần. Mita Ẩm- mùa khôi Mùa ẩm ở Ba Vì kéo đài 7 tháng, từ khoảng giữa tháng tư đến tháng mười một (rong khỉ mùa mua là 6 tháng).

Mùa mưa khéo dài 5 tháng từ giữa tháng tư đến tháng mười một. Mùa khô thường có mưa nhỏ và mưa phim, cường độ bốc thoát hơi tương đối yếu vì vậy mùa khô không quá gay gắt 1. Các yếu tố khác. "Độ ẩm không khí Không khí hầu như ẩm ướt quanh năm.