Đánh giá tiềm năng phát triển du lịch sinh thái xem thú đêm tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, Ninh Bình

Tài liệu nghiên cứu Đánh giá tiềm năng phát triển du lịch sinh thái xem thú đêm tại vqg cúc phương ninh bình, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Duy Hoàng
• Người hướng dẫn: PTS. Lưu Quang Vinh
• Trường học: Đại học Lâm nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Du lịch sinh thái
• Đề tài: Đánh giá Tiềm năng phát triển du ịch sinh thái em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng-Ninh Bình
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Xuân Mai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG KHÓA LUẬN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• a. Lý do chọn đề tài
• b. Mục tiêu nghiên cứu
• c. Nội dung nghiên cứu
• d. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
• e. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ DU LỊCH SINH THÁI NÓI CHUNG VÀ LOẠI HÌNH DU LỊCH XEM THÚ ĐÊM NÓI RIÊNG
• 1.1. Tổng quan về du lịch sinh thái
• 1.1.1. Khái niệm về du lịch sinh thái
• 1.1.2. Khái niệm về du lịch sinh thái xem thú đêm
• 1.1.3. Các nguyên tắc cơ bản của du lịch xem thú
• 1.1.4. Vai trò của việc tổ chức du lịch
• 1.2. Phát triển du lịch tại các vườn quốc gia ở Việt Nam
• 1.2.1. Khái quát về vườn quốc gia
• 1.2.2. Vai trò của VQG
• 1.2.3. Du lịch sinh thái tại một số vườn quốc gia điển hình tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH SINH THÁI XEM THÚ ĐÊM TẠI VƯỜN QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG
• 2.1. Cơ cấu tổ chức
• 2.2. Các nguồn nhân lực
• 2.3. Thực trạng Cơ sở hạ tầng – Vật chất kỹ thuật
• 2.4. Thực trạng phát triển du lịch sinh thái xem thú đêm tại VQG Cúc Phương
• 2.5. Hiện trạng khai thác du lịch xem thú đêm tại VQG Cúc Phương
• 2.6. Kết quả khảo sát thực tế tuyến du lịch xem thú đêm
• 2.6.1. Tuyến từ cổng vườn đến chòi quan sát số 1 (Ngày 14 tháng 4 năm 2018)
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN XEM THÚ ĐÊM
• 3.1. Đánh giá sơ bộ về loại hình du lịch xem thú đêm tại VQG Cúc Phương
• 3.2. Một số đề xuất kiến nghị nhằm phát triển loại hình du lịch xem thú đêm tại VQG Cúc Phương
• 3.2.1. Giải pháp về xây dựng sản phẩm
• 3.2.2. Giải pháp hợp tác đầu tư cùng phát triển
• 3.2.3. Nâng cao nhận thức bảo tồn cho du khách
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan tiềm năng du lịch sinh thái xem thú đêm Cúc Phương

Vườn Quốc gia (VQG) Cúc Phương, vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, sở hữu những giá trị to lớn về cảnh quan thiên nhiên và sự đa dạng sinh học. Đây là nền tảng vững chắc để phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, trong đó có loại hình du lịch sinh thái xem thú đêm. Hoạt động này không chỉ đáp ứng nhu cầu khám phá thiên nhiên của du khách mà còn góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn động vật hoang dã và nâng cao nhận thức cộng đồng. Sản phẩm tour xem thú đêm được xây dựng dựa trên sự phong phú của hệ động vật hoạt động về đêm, mang đến một trải nghiệm safari đêm chân thực và khác biệt. Việc khai thác tiềm năng này một cách bài bản sẽ biến Cúc Phương trở thành điểm đến hấp dẫn, đồng thời tạo ra một sản phẩm du lịch độc đáo có khả năng cạnh tranh cao, thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng và mang lại lợi ích kinh tế bền vững cho địa phương. Theo tài liệu nghiên cứu, Cúc Phương là nơi sinh sống của 135 loài thú, trong đó có tới 97 loài có tập tính hoạt động về đêm, mở ra cơ hội lớn để xây dựng các chương trình quan sát chuyên sâu. Đây là lợi thế cạnh tranh cốt lõi, giúp mô hình này trở thành một công cụ hiệu quả cho giáo dục môi trường và du lịch có trách nhiệm.

1.1. Giới thiệu mô hình du lịch safari đêm độc đáo tại Việt Nam

Du lịch xem thú đêm, hay còn gọi là Night Safari, là một hình thức du lịch sinh thái chuyên biệt, cho phép du khách quan sát đời sống hoang dã của các loài động vật trong môi trường tự nhiên vào ban đêm. Khác với các hoạt động ban ngày, trải nghiệm safari đêm mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới lạ và huyền bí về thế giới tự nhiên. Tại VQG Cúc Phương, mô hình này được thiết kế không chỉ để giải trí mà còn gắn liền với mục tiêu giáo dục và bảo tồn. Du khách được hướng dẫn viên chuyên nghiệp, am hiểu về hệ sinh thái, dẫn dắt trên các tuyến đường mòn, sử dụng ánh sáng hạn chế để không làm ảnh hưởng đến tập tính của động vật. Đây là một sản phẩm du lịch độc đáo, kết hợp giữa khám phá, mạo hiểm và học hỏi, giúp nâng cao ý thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và các động vật quý hiếm.

1.2. Đánh giá hệ sinh thái rừng Cúc Phương và đa dạng sinh học

VQG Cúc Phương nổi bật với hệ sinh thái rừng Cúc Phương trên núi đá vôi điển hình của miền Bắc Việt Nam. Sự đa dạng về địa hình và thảm thực vật tạo nên môi trường sống lý tưởng cho nhiều loài động vật. Theo thống kê từ tài liệu gốc, Cúc Phương có 135 loài thú, hơn 319 loài chim và hàng ngàn loài côn trùng. Đặc biệt, đa dạng sinh học Cúc Phương về đêm vô cùng phong phú với các loài như Cầy vằn, Cầy mực, Sóc bay, Culi và nhiều loài thú ăn thịt nhỏ. Bảng 1 của tài liệu gốc đã thống kê 97 loài thú có tập tính ăn đêm. Sự hiện diện của các loài trong Sách đỏ Việt Nam và IUCN như Cầy vằn bắc (Chrotogale owstoni) hay Culi nhỏ (Nycticebus pymaeus) khẳng định giá trị bảo tồn to lớn và tiềm năng khai thác cho hoạt động quan sát động vật ban đêm một cách có kiểm soát. Đây chính là nguồn tài nguyên vô giá để xây dựng các tour du lịch chuyên đề, thu hút các nhà nghiên cứu và du khách yêu thiên nhiên.

II. Thách thức trong phát triển tour xem thú đêm tại Cúc Phương

Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn, việc phát triển loại hình du lịch sinh thái xem thú đêm tại VQG Cúc Phương phải đối mặt với không ít thách thức. Những khó khăn này đòi hỏi một chiến lược phát triển toàn diện, cân bằng giữa khai thác kinh tế và mục tiêu bảo tồn. Phân tích SWOT trong tài liệu nghiên cứu chỉ ra các điểm yếu cố hữu như nguồn nhân lực hướng dẫn viên chuyên biệt còn hạn chế và hiện tượng quá tải vào các dịp lễ. Hơn nữa, hoạt động du lịch về đêm nếu không được quản lý chặt chẽ có thể gây ra những tác động môi trường tiêu cực, làm thay đổi tập tính tự nhiên của động vật. Các vấn đề về an toàn cho du khách trong môi trường rừng đêm cũng là một yếu tố cần được đặt lên hàng đầu. Việc săn bắt trái phép ngày càng tinh vi cũng là một mối đe dọa trực tiếp đến đa dạng sinh học Cúc Phương, làm suy giảm nguồn tài nguyên mà chính hoạt động du lịch này đang dựa vào. Giải quyết các thách thức này là điều kiện tiên quyết để xây dựng một mô hình du lịch sinh thái thực sự bền vững và hiệu quả.

2.1. Hiện trạng cơ sở hạ tầng du lịch và nguồn nhân lực chuyên môn

Hiện trạng cơ sở hạ tầng du lịch tại Cúc Phương còn một số hạn chế. Hệ thống đường mòn, chòi quan sát và biển báo chuyên dụng cho hoạt động về đêm chưa được đầu tư đồng bộ. Mặc dù có các khu lưu trú tại cổng vườn, hồ Mạc và khu trung tâm, nhưng số lượng phòng nghỉ thường xuyên quá tải vào mùa cao điểm, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Về nguồn nhân lực, tài liệu nghiên cứu cho thấy đội ngũ hướng dẫn viên tuy có chuyên môn nhưng số lượng còn mỏng. Một hướng dẫn viên có kinh nghiệm về tập tính động vật ban đêm là yếu tố quyết định sự thành công của một tour. Việc thiếu hụt nhân sự được đào tạo bài bản về kỹ năng dẫn tour đêm và ngoại ngữ có thể làm giảm sức hấp dẫn đối với du khách quốc tế. Theo phân tích SWOT, đây là một điểm yếu cần được khắc phục khẩn trương.

2.2. Phân tích tác động môi trường và xung đột trong công tác bảo tồn

Hoạt động quan sát động vật ban đêm có nguy cơ gây ra những tác động môi trường không mong muốn. Ánh sáng từ đèn pin, tiếng ồn từ du khách và sự hiện diện của con người có thể làm phiền, gây căng thẳng và thay đổi tập tính kiếm ăn, sinh sản của các loài động vật hoang dã. Nếu không có quy định nghiêm ngặt, việc khai thác quá mức có thể dẫn đến sự suy giảm quần thể các loài nhạy cảm. Xung đột giữa phát triển du lịch và bảo tồn động vật hoang dã là một thách thức lớn. Nhu cầu của du khách đôi khi có thể dẫn đến các hành vi tiêu cực như mong muốn tiếp cận quá gần hoặc mua các sản phẩm từ động vật hoang dã. Do đó, việc xây dựng các quy tắc ứng xử chặt chẽ cho du khách và giám sát nghiêm ngặt là bắt buộc để đảm bảo du lịch sinh thái bền vững.

2.3. Rủi ro về an toàn cho du khách và động vật trong safari đêm

Vấn đề an toàn cho du khách là ưu tiên hàng đầu trong các tour xem thú đêm. Địa hình rừng núi Cúc Phương về đêm khá hiểm trở, tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã, côn trùng cắn hoặc gặp phải các loài động vật nguy hiểm. Việc trang bị đầy đủ dụng cụ bảo hộ, đào tạo kỹ năng sơ cứu cho hướng dẫn viên và thiết lập quy trình xử lý tình huống khẩn cấp là vô cùng cần thiết. Ngược lại, an toàn cho động vật cũng cần được chú trọng. Việc du khách sử dụng đèn flash máy ảnh có thể làm hại mắt của các loài thú. Theo tài liệu, một trong những nguyên tắc cơ bản của du lịch xem thú là "Tuyệt đối không được chụp hình bằng đèn flash để bảo vệ mắt của động vật". Việc đảm bảo một khoảng cách quan sát hợp lý giúp giảm thiểu căng thẳng cho chúng và duy trì môi trường sống tự nhiên.

III. Giải pháp xây dựng sản phẩm du lịch xem thú đêm Cúc Phương

Để khai thác hiệu quả tiềm năng và vượt qua các thách thức, việc xây dựng một sản phẩm du lịch độc đáo và chuyên nghiệp là giải pháp cốt lõi. Chương III của tài liệu gốc đã đề xuất nhiều giải pháp mang tính chiến lược, tập trung vào việc hoàn thiện và nâng cao chất lượng tour xem thú đêm. Các giải pháp này xoay quanh việc thiết kế lại các tuyến tham quan, nâng cấp dịch vụ hỗ trợ và xây dựng một chương trình mang đậm tính giáo dục, hướng tới du lịch có trách nhiệm. Mục tiêu là tạo ra một trải nghiệm safari đêm không chỉ hấp dẫn mà còn phải an toàn, bền vững và có đóng góp tích cực cho công tác bảo tồn. Việc đa dạng hóa các gói tour, từ cơ bản đến chuyên sâu, sẽ giúp đáp ứng nhu cầu của nhiều phân khúc du khách khác nhau, từ gia đình, học sinh, sinh viên đến các nhà nghiên cứu. Qua đó, tiềm năng kinh tế du lịch của VQG Cúc Phương sẽ được phát huy tối đa, đồng thời vẫn đảm bảo nguyên tắc cốt lõi của du lịch sinh thái bền vững.

3.1. Thiết kế các tuyến quan sát động vật ban đêm khoa học và hiệu quả

Tài liệu nghiên cứu đề xuất cần quy hoạch và thiết kế lại các tuyến quan sát động vật ban đêm một cách khoa học. Thay vì chỉ tập trung vào một vài tuyến đường mòn, cần mở rộng và đa dạng hóa các tuyến dựa trên sinh cảnh sống và mùa hoạt động của các loài mục tiêu. Ví dụ, tuyến Cây Sấu cổ thụ có khả năng bắt gặp thú lớn như Nai, Lợn rừng, trong khi tuyến Vườn thực vật lại dễ quan sát các loài sóc bay. Việc xây dựng lịch trình quan sát dựa trên "nguồn thức ăn của chúng là các loài thực vật" (Bảng 4) sẽ tăng đáng kể xác suất bắt gặp động vật, nâng cao sự hài lòng cho du khách. Mỗi tuyến cần được trang bị chòi quan sát, biển báo cung cấp thông tin về các loài đặc trưng và quy định bảo vệ môi trường rõ ràng.

3.2. Nâng cấp phương án lưu trú và các dịch vụ hỗ trợ du khách

Chất lượng dịch vụ là yếu tố giữ chân du khách. Cần nâng cấp và đa dạng hóa các phương án lưu trú để phù hợp với đặc thù của tour xem thú đêm. Tài liệu gợi ý 3 phương án: nghỉ tại bungalow trong rừng, cắm trại bằng lều chuyên dụng, hoặc trải nghiệm homestay tại các bản Mường thuộc vùng đệm. Đặc biệt, phương án homestay không chỉ giải quyết vấn đề quá tải mà còn tạo ra sản phẩm phát triển du lịch cộng đồng, giúp người dân địa phương có thêm thu nhập. Các dịch vụ hỗ trợ khác như cho thuê thiết bị (đèn pin chuyên dụng, ống nhòm đêm), cung cấp thực phẩm nhẹ, và dịch vụ vận chuyển cần được chuẩn hóa để đảm bảo một trải nghiệm liền mạch và chuyên nghiệp cho du khách.

IV. Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá thương hiệu

Để tour xem thú đêm tại Cúc Phương thực sự phát triển bền vững, không thể tách rời vai trò của cộng đồng địa phương và một chiến lược quảng bá hiệu quả. Việc xây dựng một mô hình du lịch sinh thái gắn liền với sinh kế của người dân vùng đệm sẽ tạo ra một cơ chế chia sẻ lợi ích, khuyến khích họ tham gia vào công tác bảo vệ rừng và động vật hoang dã. Đồng thời, một chiến lược marketing bài bản sẽ giúp định vị thương hiệu "Safari đêm Cúc Phương" trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế. Tài liệu gốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với các công ty lữ hành và sử dụng các kênh truyền thông hiện đại để tiếp cận thị trường mục tiêu. Việc quảng bá cần làm nổi bật sự khác biệt và giá trị cốt lõi của sản phẩm: một trải nghiệm safari đêm hoang dã, chân thực, và có ý nghĩa bảo tồn. Đây là hướng đi quan trọng để tối ưu hóa tiềm năng kinh tế du lịch và xây dựng một thương hiệu mạnh.

4.1. Xây dựng mô hình du lịch sinh thái gắn với sinh kế địa phương

Phát triển du lịch phải đi đôi với việc cải thiện đời sống người dân. Mô hình phát triển du lịch cộng đồng tại Cúc Phương có thể được triển khai thông qua việc khuyến khích các hộ dân cung cấp dịch vụ homestay, hướng dẫn viên bản địa, và bán các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Theo tài liệu, việc "đưa du khách tham quan bản người Mường, ăn đặc sản địa phương, đi bè trên sông Bưởi" là một cách làm phong phú thêm chương trình tour. Khi người dân nhận thấy lợi ích kinh tế trực tiếp từ việc bảo vệ rừng, họ sẽ trở thành những người bảo vệ tích cực nhất cho hệ sinh thái rừng Cúc Phương. VQG cần có chính sách hỗ trợ đào tạo, tập huấn kỹ năng làm du lịch và đảm bảo cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng.

4.2. Đẩy mạnh chiến lược quảng bá thương hiệu safari đêm Cúc Phương

Một sản phẩm tốt cần một chiến lược quảng bá hiệu quả. Tài liệu gốc đề xuất một chiến lược quảng bá tập trung và sáng tạo. Biểu tượng của sản phẩm có thể là hình ảnh Cầy vằn – một loài thú quý hiếm, đặc trưng cho hoạt động về đêm. Slogan được đề xuất là "Cúc Phương - hoang dã từng bước chân trong đêm", gợi lên sự tò mò và tính khám phá. Các kênh quảng bá cần đa dạng, từ việc phát brochure tại các hội thảo khoa học, hợp tác với các công ty du lịch chuyên về du lịch mạo hiểm, đến việc sử dụng mạng xã hội và các travel blogger để lan tỏa thông tin. Mục tiêu là xây dựng hình ảnh một sản phẩm du lịch độc đáo và uy tín, thu hút đúng đối tượng khách hàng quan tâm đến bảo tồn động vật hoang dã.

V. Kết quả khảo sát thực tế trải nghiệm safari đêm tại Cúc Phương

Để đánh giá chính xác hiệu quả và tiềm năng của loại hình du lịch này, các cuộc khảo sát thực địa và phỏng vấn du khách đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chương II và III của tài liệu gốc đã cung cấp những dữ liệu cụ thể về hoạt động tour xem thú đêm tại VQG Cúc Phương. Kết quả cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của du khách đối với hoạt động này, đặc biệt là khách quốc tế. Số liệu từ năm 2010 đến 2016 (Hình 1) cho thấy lượng khách tham gia tour có xu hướng tăng, khẳng định sức hấp dẫn của sản phẩm. Các cuộc phỏng vấn trực tiếp cũng mang lại những phản hồi giá trị về chất lượng dịch vụ, sự hài lòng của du khách và những điểm cần cải thiện. Những dữ liệu này là cơ sở thực tiễn để VQG Cúc Phương điều chỉnh và hoàn thiện mô hình du lịch sinh thái của mình, đảm bảo đáp ứng tốt hơn kỳ vọng của du khách và mục tiêu bảo tồn.

5.1. Thống kê các loài động vật quý hiếm có thể quan sát được

Một trong những yếu tố hấp dẫn nhất của trải nghiệm safari đêm là cơ hội được tận mắt chứng kiến các động vật quý hiếm. Dựa trên khảo sát và thống kê, tài liệu đã tổng hợp danh sách các loài thú đêm có thể bắt gặp (Bảng 3 và Bảng 5). Trong đó, nổi bật là các loài như Sóc bay lớn (Petaurista petaurista), Sóc đen (Ratufa bicolor), Cầy vòi mốc (Paguma larvata), và đặc biệt là Culi nhỏ (Nycticebus pymaeus) – loài linh trưởng quý hiếm. Mặc dù việc bắt gặp các loài thú lớn rất hiếm, nhưng sự xuất hiện thường xuyên của các loài nhỏ hơn cũng đủ tạo nên sự phấn khích cho du khách. Ghi nhận từ chuyến khảo sát thực tế ngày 14/4/2018 cho thấy đoàn đã bắt gặp được Sóc đen và Sóc bay lông tai. Những dữ liệu này khẳng định rằng tiềm năng quan sát động vật ban đêm là có thật và hoàn toàn có thể khai thác.

5.2. Phân tích số liệu và phản hồi thực tế từ du khách tham gia

Kết quả phỏng vấn 30 du khách (20 khách trong nước, 10 khách nước ngoài) và 10 hướng dẫn viên đã cung cấp một bức tranh toàn cảnh về thực trạng. Đa số du khách, đặc biệt là khách quốc tế (Hình 2), đều cảm thấy hài lòng với giá cả và sự nhiệt tình của nhân viên. 100% khách được hỏi cho rằng giá vé hợp lý. Tuy nhiên, cũng có những góp ý về chất lượng dịch vụ, chẳng hạn như việc phải ghép đoàn. Về phía hướng dẫn viên, 90% ý kiến cho rằng mùa cao điểm du lịch là từ tháng 3-5 và tháng 9-11. Đây là thông tin quan trọng để phân bổ nguồn lực và xây dựng các chương trình khuyến mãi phù hợp. Những phản hồi này là kinh nghiệm du lịch Cúc Phương quý báu, giúp ban quản lý nhận diện điểm mạnh, điểm yếu để cải tiến sản phẩm.

VI. Định hướng tương lai cho du lịch sinh thái xem thú đêm

Trên cơ sở phân tích tiềm năng, thách thức và thực trạng, việc xây dựng một định hướng phát triển dài hạn cho du lịch sinh thái xem thú đêm tại VQG Cúc Phương là vô cùng cần thiết. Tương lai của mô hình này phụ thuộc vào khả năng cân bằng giữa ba yếu tố: trải nghiệm du khách, lợi ích kinh tế và trách nhiệm bảo tồn. Định hướng chiến lược cần tập trung vào việc chuyên nghiệp hóa dịch vụ, đầu tư có chọn lọc vào cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học ứng dụng và tăng cường hợp tác đa bên. Cần xem đây không chỉ là một sản phẩm du lịch đơn thuần mà là một công cụ giáo dục môi trường hiệu quả, góp phần vào sứ mệnh bảo tồn động vật hoang dã của vườn quốc gia. Việc liên tục đổi mới, tạo ra các gói sản phẩm đa dạng và nâng cao nhận thức cho cả du khách lẫn cộng đồng sẽ là chìa khóa để mô hình du lịch sinh thái này phát triển một cách bền vững và trở thành một điểm sáng trên bản đồ du lịch Việt Nam.

6.1. Kiến nghị nhằm tối ưu hóa mô hình du lịch sinh thái hiện tại

Để tối ưu hóa mô hình du lịch sinh thái, tài liệu nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị cụ thể. Thứ nhất, cần đầu tư xây dựng các tuyến đi bộ chuyên biệt cho ban đêm, có các trạm dừng chân và chòi quan sát an toàn. Thứ hai, cần xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ hướng dẫn viên, trang bị cho họ kiến thức về sinh thái học, kỹ năng diễn giải môi trường và ngoại ngữ. Thứ ba, tăng cường các hoạt động giáo dục nâng cao nhận thức bảo tồn cho du khách trước và trong chuyến đi, ví dụ như tổ chức các buổi nói chuyện, chiếu phim về đa dạng sinh học Cúc Phương. Cuối cùng, cần thiết lập một cơ chế giám sát chặt chẽ các hoạt động du lịch để đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu du lịch sinh thái bền vững.

6.2. Dự báo xu hướng và cơ hội phát triển trong dài hạn

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang hướng tới các trải nghiệm chân thực và có trách nhiệm, tour xem thú đêm tại Cúc Phương có cơ hội phát triển rất lớn. Nhu cầu của du khách, đặc biệt là thị trường quốc tế, về các hoạt động khám phá thiên nhiên hoang dã ngày càng tăng. Đây là cơ hội để VQG Cúc Phương định vị mình là điểm đến hàng đầu cho loại hình du lịch này tại Đông Nam Á. Việc ứng dụng công nghệ (như các thiết bị quan sát đêm hiện đại, ứng dụng di động cung cấp thông tin) và hợp tác với các tổ chức bảo tồn quốc tế sẽ mở ra những hướng đi mới. Nếu được đầu tư đúng đắn, du lịch sinh thái xem thú đêm không chỉ mang lại nguồn thu ổn định cho vườn mà còn đóng góp trực tiếp vào quỹ bảo tồn, tạo ra một vòng tuần hoàn phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục ti u nghi n cứu. Nội dung nghi n cứu.

Giới hạn và phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghi n cứu. 3 CHƢƠNG I :T NG QU N L THUY T V DU L CH SINH TH I N I CHUNG V LO I HÌNH DU L CH XEM TH Đ M N I RI NG. Tổng quan vê du lịch sinh thái.1 Khái niệm về du ịch sinh thái .2 Khái niệm về du ịch sinh thái em thú đ m .3 Các nguy n tắc cơ bản của du ịch em thú .4 Vai tr của việc tổ chức du ịch .2 Phát triển du lịch tại các vƣờn quốc gia ở Việt Nam .1 Khái quát về vƣờn quốc gia .2 Vai trò của VQG .3 Du lịch sinh thái tại một số vƣờn quốc gia điển hình tại Việt Nam .10 CHƢƠNG II: TH C TR NG HO T Đ NG DU L CH SINH TH I XEM TH Đ M T I VƢỜN QU C GI C C PHƢƠNG .1 Cơ cấu tổ chức .1Các ngu n nhân ực .2 Thực trạng Cơ sở hạ tầng – Vật chất thuật .4 Thực trang phát triển du ịch sinh thái em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng .5 Hiện trạng khái thác du lịch em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng .2 Kết quả khảo sát thực tế tuyến du lịch em thú đ m.1 Tuyến từ cổng vƣờn đến chòi quan sát số 1 (Ngày 14 tháng 4 năm 2018) .35 CHƢƠNG III :M T S Đ XUẤT NHẰM GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN XEM THÚ Đ M .1 Đánh giá sơ bộ về loại hình du lịch em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng .2 Một số đề xuất kiến nghị nhằm phát triển loại hình du lịch em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng .1 Giải pháp về xây dựng sản phẩm .2 Giải pháp hợp tác đầu tƣ cùng phát triển.3 Nâng cao nhận thức bảo t n cho du khách.

45 CHƢƠNG IV: K T LUẬN VÀ KI N NGH .47 T I LI U TH M KHẢO PHỤC LỤC iii DANH MỤC CÁC TỪ VIÊT TẮT TRONG KHÓA LUẬN 1. CITES: Công ƣớc quốc tế về đa dạng sinh học 2. DLST&GDMT: Du lịch sinh thái và giáo dục môi trƣờng 3. DLST: Du lịch sinh thái 4.

EPRC: Trung tâm cứu hộ inh trƣởng 5. HDVDLST: Hƣớng dẫn viên du lịch sinh thái 6. IUCN: Sách đỏ thế giới 7. KH&HTQT: Khoa học và hợp tác quốc tế 8.

SĐVN: Sách đỏ Việt Nam 10.STT: Số thứ tự 11.TB: Trung bình 12.VQG: Vƣờn quốc gia iv DANH MỤC BẢNG Bảng 1: Thành phần các oài thú ăn đ m tại VQG Cúc Phƣơng .22 Bảng 2: Bảng thống đoàn, tuyến có hƣớng dẫn viên .26 Bảng 3: Bảng thống kê một số loài thú quí hiếm đã bắt gặp trong tour du lịch xem thú đ m trƣớc đây .29 Bảng 4: Lịch trình bắt gặp các loài thú quí hiếm tại các tháng trong năm dựa theo ngu n thức ăn của chúng là các loài thực vật. 30 Bảng 5: Tổng hợp thông tin của 1 số oài thú đ m có thể bắt gặp trên tuyến .30 DANH MỤC HÌNH Hình1: Số ƣợng khách tham quan du lịch em thú đ m tại .25 Hình 2: Tổng hợp điều tra phỏng vấn hách nƣớc ngoài. Lý do chọn đề tài Ngày nay cùng với sự phát triển kinh tế trên thế giới, du lịch đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong đời sống văn hóa - xã hội của con ngƣời. Du lịch không những là một ngành kinh tế góp phàn nâng cao đời sống vật chất mà c n giúp con ngƣời có điều kiện giao ƣu văn hóa giữa các quốc gia vùng miền.

Trên thế giới du lịch là ngành dịch vụ - ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia. Du ịch sinh thái cũng góp phần đƣa con ngƣời gần gũi với thi n nhi n hơn. Để có thềm hiển th m về các oài động vật đƣợc tìm hiểu về các hoạt động và sinh cảnh sống của chúng. Giúp con ngƣời hiểu th m về thi n nhi n nâng cao nhân thức về các vấn đề bảo vệ tài nguy n thi n nhi n.

Với những thuận lợi, những mặt tích cực mà phát triển du lịch đem ại thì du lịch thực sự có khả năng àm thay đổi bộ mặt kinh tế của nƣớc ta. Hiện nay tại nƣớc ta có rất nhiều các oại hình du ịch sinh thái đã và đang phát triển tại các Vƣờn Quốc gia nhƣ: Du ịch sinh thái rừng. Du ịch sinh thái biển. Tham quan hám phá các hang động.

Quan sát inh trƣởng em chim. Xem côn trùng, thú vào ban đ m. Tham quan các di t ch ịch sử văn hóa ễ hội. Du ịch ngh dƣỡng, thƣởng thức tìm hiểu nghệ thuật ẩm thực.

Du ịch cộng đ ng. Trong đó oại hình du ịch sinh thái em thú đ m à oại hình giúp con ngƣời gần gũi và hiểu th m về thi n nhi n hơn. Đ ng thời góp phần nâng cao nhận thức bảo t n đa dạng sinh học các oại động vật tại hu vực. Ninh Bình là mảnh đất giàu tài nguyên du lịch,nằm ở vị trí cửa ngõ cực nam của tam giác châu thổ sông h ng và miền bắc,nơi có nhiều danh lam thắng 1 cảnh gắn liền với vũng đất inh đô của Việt Nam thế kỷ X với nhiều di tích lịch sử.

Trong quy hoạch phát triển vũng inh tế duyên hải Bắc Bộ, Ninh Bình đƣợc ƣu ti n phát triển thành một trung tâm du lịch.Ninh bình hội tụ đầy đủ các yếu tố của một Việt Nam thu nhỏ: có rừng, núi, sông, biển với các khu bảo t n thiên nhi n, vƣờn quốc gia vì vậy mà Ninh Bình thuận lợi cho việc xây dựng các khu, điểm du lịch cũng nhƣ tổ chức các chƣơng trình du ịch đặc thù nhƣ du ịch sinh thái, ngh dƣỡng, tham quan, giải trí, thể thao, văn hóa, hội nghị, hội thảo. Trong đó vƣờn quốc gia Cúc Phƣơng à vƣờn quốc gia đầu tiên của Việt Nam với nhiều giá trị về cảnh quan thiên nhiên, cùng với sự đa dạng về hệ sinh thái với các giá trị văn hóa ịch sử âu Cúc Phƣơng đã trở thành địa danh du lịch sinh thái nổi tiếng và hấp dẫn. Trong những năm gần đây, số ƣợng hách đến thăm các vƣờn quốc gia nói chung và vƣờn quốc gia Cúc Phƣơng nói ri ng tăng n nhanh chóng. Mức độ tập trung ngày càng cao đã àm nãy sinh ra các phƣơng thức du ịch độc đáo và góp phần bảo t n đa dạng sinh học nâng cao ý thức ngƣời dân.

Một trong số đó à phƣơng thức du ịch em thú đ m tại đây để con ngƣời có thể gần gũi đƣợc với thi n nhi n hơn.Vì vậy đề tài Đánh giá Tiềm năng phát triển du ịch sinh thái em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng-Ninh Bình ra đời. Với mong muốn góp phần bảo vệ sự đa dạng sinh học của địa phƣơng, phát triển kinh tế, thỏa mãn nhu cầu của du khách và tạo nên việc àm cho ngƣời dân. 2 M t un n u - Hiểu đƣợc rõ về du lịch sinh thái nói chung và du lịch em thú đ m nói riêng - Đánh giá hiện trạng tài nguy n thi n nhi n tại các tuyến em thú đ m ở VQG Cúc Phƣơng. - Đánh giá đƣợc hiện trạng oại hình em thú đ m tại đây về số ƣợng hách du ịch chọn oại hình này để tham quan.

Nhân ực phân công cho oại hình này nhƣ thế nào có đủ để phục vụ tốt cho oại hình du ịch em thú đ m hông. Cơ sở hạ tầng đầu tƣ cho oại hình du ịch này có đáp ứng đƣợc để tối ƣu hóa về mọi mặt cho oại hình em thú đ m tại đây hông. Số ƣợng tuyến du ịch tại đây có đủ để đáp ứng nhu cầu du ịch của du hách hông 2 - Đề uất các giải pháp nhằm nâng cao hiện quả và phát triển của oại hình du ịch em thú đ m. 3 N un n n u Đánh giá hả năng, hiện trạng phát triển du lịch của vƣờn quốc gia Cúc Phƣơng để định hƣớng phát triển du lịch sinh thái em thú đ m, nhằm quản lý, bảo vệ môi trƣờng, phát huy các giá trị truyền thống và hỗ trợ cộng đ ng địa phƣơng phát triển.

Tìm hiểu đƣợc độ đa dạng thành phần oài thú đ m và tìm trạng thái bảo t n chúng tại VQG Cúc Phƣơng. Đánh giá ban đầu về hiện trạng em thú đ m tại VQG Cúc Phƣơng Thuận ợi, Khó hăn, Cơ hội và Thách thức và iến nghị các giải pháp nhằm phát triển oại hình du ịch em thú đ m. Giới hạn và phạm vi nghiên c u Phạm vi lãnh thổ: Đề tài tập trung nghiên cứu trong phạm vi lãnh thổ của vƣờn quốc gia Cúc Phƣơng. Giới hạn nội dung nghiên cứu: Đánh giá tiềm năng và hiện trạng theo các nguyên tắc cơ bản của DLST.

5 P ƣơn p áp nghiên c u 5 P ƣơn p áp t đ + Mục đ ch: - Đánh giá đƣợc hiện trạng về tài nguy n thi n nhi n tại hu vực tuyến du ịch em thú đ m. - Thống đƣợc số ƣợng hách du ịch của oại hình du ịch em thú đ m. - Đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng đƣợc đầu tƣ cho oại hình du ịch em thú đ m. - Đánh giá đƣợc chất ƣợng phục vụ của nhân vi n tr n các tuyến du ịch em thú đ m.

+ Đối tƣợng: Các tuyến du ịch em thú đ m. - Tác giả đã tiến hành khảo sát 3 tuyến trên tổng cộng 6 tuyến có thể khai thác em thú đ m à : vƣờn thực vật, Trung tâm cứu hộ các loại thú ăn thịt nhỏ vào ban đ m, cây sấu cổ thụ. Kết quả đƣợc ghi dƣới phần kết quả.2 P ƣơn p áp p n vấn - Mục đ ch: Thu thập đƣợc các thông tin i n quan đến oại hình du ịch em thú đ m tại nơi đây thông qua việc phỏng vẫn các đổi tƣợng nhƣ ngƣời dân, các cán bộ nhân vi n và hách du ịch để có đƣợc những ết quả ác thực nhất. - Đối tƣợng phỏng vấn: Các các bộ nhân vi n , ngƣời dân và hách du ịch tr n các tuyến du ịch em thú đ m.

- Thời gian th ch hợp cho việc phỏng vấn: Nhắm vào các hoảng thời gian rảnh dỗi của các đổi tƣợng phỏng vấnđể có thể thu thập đƣợc thông tin một cách hiệu quả nhất. - Đề tài đã tiến hành phỏng vấn 30 phiếu dành cho khách du lịch trong và ngoài nƣớc và 10 phiếu dành cho các anh/chị hƣớng dẫn viên du lịch. Các mẫu phiếu đƣợc thể hiện ở phần Phụ lục số 4 và 5.