Luận văn thạc sĩ quy hoạch và quản lý tài nguyên nước nghiên cứu đánh giá hiện trạng thủy lợi và cơ sở khoa học của một số giải pháp công trình tiêu nước nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu cho hệ thống thủy nông bắc thái bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá hiện trạng thủy lợi và giải pháp tiêu nước thích ứng biến đổi khí hậu cho hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Thân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Quang Vinh
• Trường học: Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quy hoạch và quản lý tài nguyên nước
• Đề tài: Đánh giá thủy lợi và giải pháp tiêu nước thích ứng biến đổi khí hậu tại Bắc Thái Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LÝ LỊCH KHOA HỌC
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ứng dụng
• 4. Nội dung và kết quả nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Địa điêm nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỎNG QUAN HỆ THÓNG THỦY NÔNG BẮC THÁI BÌNH
• 1.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.2. Đặc điểm địa hình
• 1.1.3. Đặc điểm cấu tạo địa chất
• 1.1.4. Đặc điểm thé nhưỡng
• 1.1.5. Đặc điểm khí trợng,khí hậu
• 1.1.5.1. Mua
• 1.1.5.2. Gió
• 1.1.5.3. Bão
• 1.1.5.4. Nhiệt độ
• 1.1.5.5. Độ ẩm
• 1.1.5.6. Bốc hơi
• 1.1.5.7. Nắng
• 1.1.5.8. Mây
• 1.1.5.9. Sương mù
• 1.1.6. Đặc điểm sông ngòi, thity- hải văn
• 1.1.6.1. Sông lớn
• 1.1.6.2. Sông nội đồng
• 1.1.6.3. Chế độ triều

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu về thủy lợi và giải pháp tiêu nước thích ứng với biến đổi khí hậu tại Bắc Thái Bình là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình, với tổng diện tích 89.999 ha, có vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trong việc tưới tiêu cho cây lúa và các loại cây trồng khác. Tuy nhiên, hệ thống này đang phải đối mặt với nhiều thách thức do sự xuống cấp của các công trình thủy lợi, sự gia tăng nhu cầu tiêu nước và tác động của biến đổi khí hậu. Việc đánh giá hiện trạng của hệ thống thủy lợi và đề xuất các giải pháp phù hợp là cần thiết để đảm bảo an ninh nước và phát triển bền vững cho vùng này.

1.1. Tính cấp thiết của nghiên cứu

Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình hiện có 86.759 ha đất cần tiêu nước, trong đó 68.632 ha tiêu tự chảy. Tuy nhiên, các công trình thủy lợi đã bị xuống cấp nghiêm trọng và không đáp ứng được nhu cầu tiêu nước ngày càng tăng. Đặc biệt, địa hình bằng phẳng và gần biển khiến khu vực này dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng. Các trận ngập lụt xảy ra liên tiếp trong những năm qua đã gây thiệt hại lớn cho sản xuất và đời sống của người dân. Do đó, việc đánh giá và cải thiện hệ thống thủy lợi là rất cần thiết để ứng phó với những thách thức này.

II. Đánh giá hiện trạng thủy lợi

Đánh giá hiện trạng của hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình cho thấy nhiều công trình đã xuống cấp, không còn đáp ứng được yêu cầu sử dụng. Các công trình này cần được sửa chữa và nâng cấp để đảm bảo khả năng tiêu nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Theo số liệu khảo sát, nhiều vùng trong hệ thống đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước vào mùa khô và ngập úng vào mùa mưa. Đặc biệt, sự gia tăng diện tích đô thị và công nghiệp đã làm gia tăng nhu cầu tiêu nước, trong khi khả năng cung cấp của hệ thống thủy lợi không theo kịp. Các số liệu cho thấy, mực nước trong các sông lớn như sông Hồng, sông Trà Lý đang có xu hướng giảm, ảnh hưởng đến khả năng tưới tiêu cho nông nghiệp.

2.1. Tình trạng công trình thủy lợi

Hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình đã được xây dựng từ nhiều năm trước, nhưng hiện nay nhiều công trình đã xuống cấp. Việc thiếu bảo trì, sửa chữa kịp thời đã dẫn đến tình trạng hư hỏng và không đảm bảo khả năng cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp. Theo đánh giá, nhiều trạm bơm, kênh mương đang trong tình trạng không hoạt động hiệu quả, làm giảm khả năng tiêu nước. Đặc biệt, sự thay đổi trong cơ cấu sử dụng đất đã làm tăng thêm áp lực lên hệ thống thủy lợi. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp kịp thời và hiệu quả để cải thiện tình trạng này.

III. Giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu

Để ứng phó với biến đổi khí hậu, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm cải thiện hệ thống thủy lợi. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cấp các công trình hiện có, xây dựng mới các trạm bơm và kênh mương, đồng thời áp dụng công nghệ mới trong quản lý và tưới tiêu nước. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý, kết hợp với việc bảo vệ môi trường và tài nguyên nước. Đặc biệt, việc phát triển các mô hình nông nghiệp bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước sẽ góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

3.1. Nâng cấp và cải thiện hệ thống thủy lợi

Nâng cấp các công trình thủy lợi hiện có là một trong những giải pháp quan trọng. Cần tiến hành sửa chữa, bảo trì các trạm bơm, kênh mương để đảm bảo khả năng tiêu nước. Đồng thời, việc xây dựng mới các công trình thủy lợi cần được thực hiện dựa trên các nghiên cứu khoa học và công nghệ hiện đại. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ mới trong quản lý nước cũng cần được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước trong sản xuất nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình có diện tích tự nhiên khoảng 89.999 ha, bao gồm các huyện Đông Hưng, Hưng Hà, Quỳnh Phụ và một phần thành phố Thái Bình. Đây là vùng đồng bằng ven biển thuộc hạ du sông Hồng, có truyền thống thâm canh lúa nước và phát triển các loại cây công nghiệp, rau màu. Tuy nhiên, hệ thống thủy lợi hiện tại đã xuống cấp nghiêm trọng, không đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) và nước biển dâng (NBD) đang gây ra những tác động tiêu cực như ngập úng, xâm nhập mặn.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng công trình thủy lợi và cơ sở khoa học đề xuất các giải pháp công trình tiêu nước nhằm thích ứng với BĐKH cho hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các công trình tiêu nước đã và sẽ xây dựng trong hệ thống, với thời gian nghiên cứu chủ yếu từ năm 2009 đến 2011. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về quản lý tài nguyên nước, thủy lợi và thích ứng với biến đổi khí hậu, bao gồm:

• Lý thuyết vùng tiêu nước: Xác định vùng tiêu nước là tập hợp các công trình thủy lợi và lưu vực tiêu nước độc lập hoặc tương đối độc lập, phục vụ tưới, tiêu, cấp thoát nước và bảo vệ môi trường.
• Mô hình phân vùng tiêu nước: Phân chia hệ thống thành vùng tiêu tự chảy, vùng tiêu động lực và vùng tiêu hỗn hợp dựa trên đặc điểm địa hình, chế độ thủy văn và công trình thủy lợi.
• Khái niệm hệ số tiêu nước: Hệ số tiêu nước phản ánh lượng nước cần tiêu thoát trên một đơn vị diện tích trong một đơn vị thời gian, phụ thuộc vào loại đất, cây trồng, cơ cấu sử dụng đất và điều kiện khí hậu.
• Mô hình mưa tiêu thiết kế: Sử dụng mô hình mưa 5 ngày lớn nhất với tần suất thiết kế P=10% để tính toán nhu cầu tiêu nước, phù hợp với đặc điểm khí hậu và thủy văn vùng đồng bằng Bắc Bộ.
• Lý thuyết thích ứng với biến đổi khí hậu: Đánh giá tác động của BĐKH và NBD đến hệ thống thủy lợi, từ đó đề xuất các giải pháp công trình phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng chống chịu.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu khí tượng thủy văn (mưa, nhiệt độ, độ ẩm, bốc hơi), địa chất, địa hình, hiện trạng công trình thủy lợi, sử dụng đất và sản xuất nông nghiệp từ các trạm quan trắc và cơ quan quản lý như Trung tâm Khoa học & Triển khai kỹ thuật thủy lợi, Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thái Bình.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp điều tra thực địa, khảo sát hiện trạng công trình, phân tích số liệu thống kê khí tượng thủy văn, mô hình hóa thủy lực và thủy văn, tính toán hệ số tiêu nước theo mô hình mưa tiêu thiết kế.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2009-2011, tập trung vào đánh giá hiện trạng, phân tích tác động BĐKH và đề xuất giải pháp công trình tiêu nước thích ứng.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lựa chọn các công trình tiêu nước tiêu biểu trong hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình, bao gồm các cống tiêu, trạm bơm tiêu và các sông trục tiêu chính để khảo sát và phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng công trình thủy lợi xuống cấp nghiêm trọng: Các công trình tiêu nước như cống Trà Linh I xây dựng từ năm 1934 đã bị suy giảm cường độ thiết kế chỉ còn khoảng 21-58%, nhiều bộ phận bê tông bị xâm thực, thép chịu lực ăn mòn nghiêm trọng. Các trạm bơm tiêu cũng lạc hậu, không đáp ứng được nhu cầu tiêu nước hiện nay.

2. Mâu thuẫn giữa nhu cầu tiêu nước và khả năng đáp ứng công trình: Diện tích đất cần tiêu nước là khoảng 86.759 ha, trong đó 18.127 ha tiêu bằng động lực và 68.632 ha tiêu tự chảy. Tuy nhiên, do sự thay đổi cơ cấu sử dụng đất, tăng diện tích đô thị, công nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhu cầu tiêu nước tăng nhanh, vượt quá khả năng tiêu thoát của hệ thống hiện tại.

3. Ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu và nước biển dâng: Theo kịch bản BĐKH, nhiệt độ vùng đồng bằng Bắc Bộ tăng từ 1,6 đến 3,1°C, tổng lượng mưa năm tăng 5,5-10,1%, trong khi mưa mùa khô giảm 2-14%. Mực nước biển dâng dự kiến từ 28 cm đến 100 cm vào cuối thế kỷ XXI, làm tăng nguy cơ ngập úng, xâm nhập mặn và giảm hiệu quả tiêu nước tự chảy.

4. Hệ số tiêu nước tăng theo kịch bản BĐKH: Dự báo đến năm 2050, tổng lượng mưa thiết kế tăng 29,4%, năm 2100 tăng 7,1% so với hiện tại, dẫn đến nhu cầu tiêu nước tăng tương ứng. Hệ số tiêu nước được tính toán chi tiết cho từng loại đất và đối tượng sử dụng, với mô hình mưa 5 ngày lớn nhất áp dụng cho các giai đoạn hiện tại và tương lai.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng ngập úng và giảm hiệu quả tiêu nước là do sự xuống cấp của công trình, sự thay đổi cơ cấu sử dụng đất và tác động của BĐKH. So với các nghiên cứu trong khu vực đồng bằng sông Hồng, kết quả này tương đồng với xu hướng gia tăng áp lực tiêu nước và yêu cầu nâng cấp hệ thống thủy lợi. Việc sử dụng mô hình mưa tiêu thiết kế 5 ngày lớn nhất với tần suất 10% là phù hợp để phản ánh điều kiện mưa gây ngập nghiêm trọng nhất trong năm, giúp xác định chính xác nhu cầu tiêu nước.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh mức độ xuống cấp công trình theo thời gian, bảng thống kê diện tích ngập úng theo năm và biểu đồ dự báo hệ số tiêu nước theo kịch bản BĐKH. Những kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cấp, cải tạo công trình tiêu nước và áp dụng các giải pháp kỹ thuật thích ứng với biến đổi khí hậu để đảm bảo phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp, sửa chữa các công trình tiêu nước trọng điểm: Ưu tiên cải tạo các cống tiêu xuống cấp như cống Trà Linh I, trạm bơm tiêu lạc hậu nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước, giảm thiểu ngập úng. Thời gian thực hiện trong vòng 3-5 năm, do Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thái Bình phối hợp với các đơn vị kỹ thuật thủy lợi.

2. Xây dựng và mở rộng hệ thống trạm bơm tiêu động lực: Đầu tư xây dựng thêm các trạm bơm tiêu cục bộ tại các vùng trũng thấp, đặc biệt là các khu vực có diện tích ngập úng lớn như Minh Tân, Cao Nội, Tịnh Xuyên. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ tiêu động lực từ 21% hiện tại lên khoảng 30% diện tích tiêu nước trong 5 năm tới.

3. Áp dụng công nghệ quản lý và vận hành thông minh: Sử dụng hệ thống quan trắc thủy văn tự động, mô hình dự báo mưa và ngập úng để điều tiết nước hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại do mưa lớn và triều cường. Thời gian triển khai trong 2-3 năm, phối hợp với Trung tâm Khoa học & Triển khai kỹ thuật thủy lợi.

4. Phân vùng tiêu nước và quy hoạch sử dụng đất hợp lý: Rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất theo hướng giảm diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả, tăng diện tích nuôi trồng thủy sản và đất đô thị, đồng thời phân vùng tiêu nước rõ ràng để quản lý hiệu quả. Thực hiện trong giai đoạn 2020-2025, phối hợp với các sở ngành liên quan.

5. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức cộng đồng: Tuyên truyền, đào tạo người dân và cán bộ quản lý về tác động của biến đổi khí hậu, kỹ thuật tiêu nước và bảo vệ môi trường nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng hệ thống thủy lợi. Thời gian liên tục, do các cơ quan quản lý địa phương và trường đại học thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý thủy lợi và nông nghiệp: Giúp hiểu rõ hiện trạng công trình, nhu cầu tiêu nước và tác động của biến đổi khí hậu để xây dựng kế hoạch quản lý, vận hành hệ thống hiệu quả.

2. Nhà hoạch định chính sách và quy hoạch vùng: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và yêu cầu thủy lợi.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành thủy lợi, tài nguyên nước: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về phân vùng tiêu nước, mô hình mưa tiêu thiết kế và phương pháp tính toán hệ số tiêu nước trong điều kiện biến đổi khí hậu.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực thủy lợi và nông nghiệp: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả đầu tư, lựa chọn công nghệ và giải pháp kỹ thuật phù hợp để nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro thiên tai.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình cần được nâng cấp?
   Hệ thống hiện tại đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều công trình không còn đáp ứng được yêu cầu tiêu nước, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm tăng nguy cơ ngập úng và xâm nhập mặn.

2. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng thế nào đến hệ thống thủy lợi?
   BĐKH làm tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa và mực nước biển, gây ra ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn sâu vào nội địa, làm giảm hiệu quả tiêu thoát nước của các công trình hiện có.

3. Hệ số tiêu nước là gì và tại sao quan trọng?
   Hệ số tiêu nước là chỉ số phản ánh lượng nước cần tiêu thoát trên một đơn vị diện tích trong một đơn vị thời gian, quyết định quy mô và hiệu quả của công trình tiêu nước, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế.

4. Phương pháp tính toán hệ số tiêu nước như thế nào?
   Dựa trên mô hình mưa tiêu thiết kế (thường là mưa 5 ngày lớn nhất với tần suất 10%), kết hợp với đặc điểm đất đai, cây trồng, cơ cấu sử dụng đất và điều kiện công trình để tính toán lượng nước cần tiêu thoát.

5. Giải pháp nào hiệu quả để thích ứng với biến đổi khí hậu trong thủy lợi?
   Nâng cấp công trình tiêu nước, xây dựng trạm bơm mới, áp dụng công nghệ quản lý thông minh, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức cộng đồng là các giải pháp thiết thực và hiệu quả.

Kết luận

• Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình có diện tích gần 90.000 ha, với công trình thủy lợi đã xuống cấp nghiêm trọng, không đáp ứng được nhu cầu tiêu nước hiện nay.
• Biến đổi khí hậu và nước biển dâng làm tăng áp lực tiêu nước, gây ngập úng và xâm nhập mặn, đòi hỏi phải có giải pháp thích ứng kịp thời.
• Nghiên cứu đã xác định hệ số tiêu nước và mô hình mưa tiêu thiết kế phù hợp cho từng giai đoạn hiện tại và tương lai theo kịch bản BĐKH.
• Đề xuất các giải pháp nâng cấp công trình, xây dựng trạm bơm, áp dụng công nghệ quản lý và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất nhằm tăng cường khả năng tiêu nước và phát triển bền vững.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng phối hợp thực hiện các giải pháp trong vòng 3-5 năm tới để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu và bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

Triển khai các dự án nâng cấp công trình tiêu nước, xây dựng hệ thống quan trắc tự động và đào tạo cán bộ quản lý nhằm đảm bảo hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình phát huy hiệu quả trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỎNG QUAN HỆ THÓNG THỦY NÔNG BẮC THÁI BÌNH 1. Khái quát đặc điểm tự nhiên 1. Vi trí địa lý Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình là vùng đồng bằng ven biển thuộc hạ du sông Hồng bao gồm các huyện Đông Hưng, huyện Hưng Hà, huyện Quỳnh Phụ, huyện Thái Thụy và một phần thành phó Thái Bình. Vị trí địa lý của hệ thống được giới hạn bởi: - _ Phía Tay Bắc giáp sông Luộc và tinh Hưng Yên.

- _ Phía Đông Bắc giáp sông Hóa và thành phố Hải Phong. - _ Phía Tây và Tây Nam giáp sông Hồng và sông Trà Lý. - _ Phía Đông giáp Vinh Bắc Bộ. - _ Phía Nam là sông Tra Lý và hệ thống Nam Thái Bình.

Đặc điểm địa hình Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình do phù sa sông Hồng bồi tụ tạo thành nên địa hình tương đối bằng phang so với các vùng đồng bằng khác, cao độ biến đổi từ 0,5+3m. Nhưng chủ yếu tập trung ở cốt đất 0,75+2,0m. Trong hệ thống hướng dốc chính là hướng Tây Bắc — Đông Nam cao từ huyện Hưng Hà thấp xuống huyện Đông Hưng, nhưng lại có xu thế cao lên ở vùng ven biển Thái Thụy. Đặc biệt các giải đất tring phần lớn chạy dai theo các trién sông như: Ven sông Hồng là vùng Minh Tân, Văn Lang, Độc Lập; Ven sông Trà Lý là vùng Tịnh Xuyên, Hoa Hồng Bạch, Sa Lung;ven sông Luộc là vùng Ba Trai, ven sông Sanh là vùng Họ An và vùng sông Sinh.

Cao độ địa hình: -Thấp nhất: + 0,50m. Phân bố cao độ theo diện tích ruộng đất Cao độ(m) <0.5 YF et Diện tíc(ha) 8. Đặc điểm cấu tạo dia chất Về địa chất qua các hồ khoan của các công trình đã xây dựng cho thấy tình hình địa chất được khái quát như sau: Tầng canh tác trung bình từ 7 + 10cm đây là lớp đất màu có lẫn nhiều phù sa. Dưới đó là lớp đất sét mỏng 3 + 5cm hạt mịn ít thoát nước, dưới nữa là lớp đất sét hạt thô -4- day từ 0,5 + 2m, có lẫn nhiều vỏ sò, hến, xác sú vẹt, có vùng phần lớn là đất sỏi, lớp đất này làm cho tang nước sạch mạch di động nhanh làm mái kênh mương và hồ móng công trình không 6n định.

Lớp nước mach năm ở rat nông thường chỉ cách mat dat từ 0,5 + 1,0m, có nhiêu vùng mực nước ngâm năm ngay ở tâng đât canh tác, vì nước ngâm ở nông nên muối từ trong lòng đất dễ đưa lên tầng canh tác. Cấu tạo địa chất trong vùng về cơ bản gồm các lớp sau: - Lớp 1: Tầng sét mặt là đất thô nhưỡng dày 10-15cm. - Lớp 2: Dưới lớp 1 là lớp đất sét day từ 0,5 đến 2,0m, trạng thái déo mềm, dẻo chảy đến chảy, góc ma sat trong @ = 5-8°, có lẫn nhiều vỏ sò, vỏ hến, xác sú vet, có nơi là tầng đất cát, sỏi khiến cho tầng nước mạch di động nhanh. - Lớp 3: Là lớp á sét đến á sét nhẹ dày trên 4,0m có @ = 6-7.

- Lớp 4: Là lớp á cát nhẹ đến cát hạt nhỏ, trạng thái xốp đến chặt vừa, nằm ở cao độ (-6m) đến (-16m) có = 19-23”, độ dày lớp 4 trên 10,0m. - Lớp 5: Là đất sét nhẹ, màu xám nhạt, trạng thái dẻo chảy, nam ở cao độ (- 16m) đến (-25m) có = 7-8”, độ dày lớp 4 trên 10,0m. - Lớp 6 là đất sét nhẹ, trạng thái déo chảy, nằm dưới lớp 5, có = 7-8". Nhìn chung địa chất công trình là tương đối phức tạp, lớp dưới đáy công trình nói chung là lớp đất yếu, cần có gia cô khi xây dựng công trình.4 Đặc điểm thé nhưỡng Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình được hình thành trong quá trình nâng dần do phù sa bồi đắp, do vậy đất đai của hệ thống thuộc loại đất trẻ giàu chất dinh dưỡng, nhưng sự phân bố chất dinh dưỡng lại không đều có vùng giàu đạm nhưng lại nghèo kali và ngược lại, vùng cao thường bị rửa trôi, đất bị bạc màu, vùng thấp trũng tầng đất canh tác được tăng dần chất dinh dưỡng nhiều nhưng độ chua lớn, đất canh tác thường bị ngập nước quanh năm.

Vùng ven biển thường là bãi đất cao, lượng muối hòa tan trong đất còn khá lớn. Hàng năm do tac dụng xâm thực của nước biển qua mạch nước ngầm làm độ mặn tăng lên. Theo tài liệu thu thập của trung tâm nghiên cứu nông nghiệp tỉnh Thái Bình hệ thong thủy nông Bắc Thái Bình có diện tích tự nhiên là 89.27 1ha với các loại đất chính sau: - Dat phèn hoạt tinh: 821 ha - Pat phèn tiềm tàng: 6.199 ha - Đất nhiễm mặn: 1.020 ha - Dat phù sa được bồi: 2.966 ha - Đất phù sa trong đê: 7.790 ha -5- - Đất phù sa bị glay hóa: 16.770 ha - Dat phù sa loang 16 đỏ vàng: 6.916 ha - at cát ven sông: 1.340 ha - _ Đất cồn cát ven biển: 3.265 ha - Đất khác: 47. Phân loại đất theo thành phan một số chất dinh dưỡng chủ yếu Mùn(%) Đạm(%) Lan(%) A Trun Trun Phân theo Nshè | T Nohè Nghe `° bình Khá ° °|Ì g | Khá `© |g | Khá bình bình Diện 15.530 tich(ha) 2 4 0 6 1 7 1 Tỷ lệ (%) 7,33 | 26,04 | 66,63 | 1,47 | 80,85 | 17,68 | 47,02 | 24,72 | 28,26 Với tài liệu thé nhưỡng cho thấy: - _ Tiêm năng dat đai trong vùng con rat khá, hiện tại chưa khai thác hết.

- _ Diện tích dat chua, mặn chiêm tỉ lệ tương đôi cao cân được cải tạo đê nâng cao độ dong đêu về năng suât trong vùng.5 Đặc điểm khí trợng,khí hậu Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình là vùng nhỏ thuộc đồng băng Bắc Bộ nên đặc điểm chung về khí tượng, thủy văn đều mang nét chung của đồng Bằng Bắc Bộ. Mạng lưới trạm quan trắc khí tượng được bố trí rộng khắp trên địa bàn như: trạm Quỳnh Côi, Phụ Dực, Thái Ninh, Thụy Anh và thành phố Thái Bình. Trạm khí tượng quan trắc day đủ nhất và dai năm nhất là trạm thành phố Thái Bình có đủ các yếu tố khí tượng từ năm 1960 đến nay và vẫn tiếp tục quan trắc. Ngoài ra còn có các trạm đo mưa từ 1961 đến nan 2002 là Thái Thụy (1961 - 2002), Đông Hung (1960 — 2002), Hung Hà (1960 — 2002).1 Mua Hang năm có hai mùa: mùa mưa từ thang 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.

- Mùa mưa từ thang 5 đến tháng 10, lượng mưa chiếm 70-80% lượng mưa cả - Lượng mưa trung bình nhiều năm: 870,9mm. - Những dot mưa lớn 200-350 mm trở lên thường xảy ra vào tháng 8,9 mưa lớn thường gắn liền áp thấp nhiệt đới, bão. - Lượng mưa lớn nhất ngày tại Thành phố Thái Bình trong tháng 7 là 294,9mm, tháng 8 là 253,6mm, tháng 9 là 418mm. -6- - Luong mưa trung bình nhiều năm trong các tháng khác nhau cụ thé: Tháng 7 là 116,0mm, tháng 8 là 77,20mm, tháng 9 là 69,10mm.Lượng mua trung bình tháng và nam tại trạm Thai Bình TB Trung bình tháng (mm) năm(mm) | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 | 11 | 12 870,9 58,5 | 41,5 | 40,1 | 50,6 | 88,4 | 98,4 | 116,0 | 77,2 | 69,1 | 79,1 | 80,6 | 71,4 1.2 Gió Có hai mùa gió chính trong năm: - Gió mùa Đông Nam từ tháng 5 đến tháng 10, gió thổi từ ngoài biển vào mang theo hơi nước gây ra mưa rảo.

- Gió mùa Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau thường lạnh, khô và gây ra mưa phùn. Tốc độ gió trung bình hàng tháng Tháng | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 | 11 | 12 V 20 | 2.3 Bão Bão thường xuất hiện từ thang 5 đến tháng 10. Hang năm có từ 1 đến 3 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết, thủy văn khu vực.4 Nhiệt độ - _ Nhiệt độ trung bình nhiều năm: 23+24°C. - _ Nhiệt độ trung bình mùa hè: 27-29 °C.

- Nhiệt độ cao nhất: 31-37°C. - Nhiệt độ thấp nhất: <10°C.5 Độ ẩm Độ am trung bình giữa các tháng trong năm thay đổi ít dao động từ 80-85%. Riêng tháng 1 đến thang 3 độ âm cao hơn các tháng khác, độ âm trung bình 90-91%. Tháng I1 đến tháng 12 có độ ầm nhỏ nhất, độ âm trung bình 65-68%.6 Bốc hơi Thông thường bốc hơi có liên quan đến nhiệt độ, nang, mua, d6 4m va gid.

- Lwong bốc hơi trung bình năm: 752 mm/năm. - Luong bốc hơi lớn nhất (tháng I1): _90+100 mm/tháng. - Luong bốc hơi nhỏ nhất ( tháng 2,3): 33+41 mm/tháng.7 Nắng Số giờ nắng trung bình hàng năm khoảng từ 1600-1750 giờ. Các tháng mùa hè từ tháng 5 đến tháng 10 có nhiều nắng nhất, trên dưới 200 giờ mỗi tháng.

Các tháng -7- 2,3 là những tháng ít nắng, chỉ đạt khoảng 30 đến 40 giờ mỗi tháng.18 Mây Lượng mây trung bình năm chiếm khoảng 70% bầu trời. Tháng 3 trời nhiều mây nhất có lượng mưa cực đại, chiếm trên 90% bầu trời. Tháng 10 trời quang đãng nhất, lượng mưa trung bình chỉ chiếm khoảng 60% bầu trời.9 Sương mù Trung bình mỗi năm có khoảng 10 đến 20 ngày có sương mù. Hiện tượng này xảy ra chủ yếu vào các tháng đầu đông xuân, nhiều nhất vào các tháng 11,12.6 Đặc điểm sông ngòi, thity- hải văn 1.1 Sông lớn Hệ thống thủy nông Bắc Thái Bình có đặc điểm là xung quanh bao bọc bởi các sông lớn như sông Hong, sông Luộc, sông Hóa, sông Trà Lý và biển.

Là vùng đồng bằng ở hạ du sông Hồng lại ở ven biển nên hệ thống sông ngòi ở đây đều chịu ảnh hưởng của nguồn nước thượng lưu chế độ thủy triều biển Đông, sự điều tiết của hệ thống thủy nông. Sông Hồng phân nước qua sông Thái Bình qua hai phân lưu lớn còn lại là sông Đuống (dài 64 km), sông Luộc (dài 72,4km). Phân nước sang sông Day qua sông Nam Định (dai 31,5 km) và chảy thang ra biển (Vinh Bắc Bộ) ở cửa Ba Lạt và hai phân lưu nữa là sông Trà Lý (dài 64 km) và sông Ninh Cơ dài 51,8 km. Sông Tra Lý có hướng chung là Tây - Đông.

Bắt đầu từ xã Hồng Minh, huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình, chảy quanh co, uốc khúc qua Quyết Chiến, An Tiến, Đồng Phú, Đồng Công của huyện Đông Hưng, thành phố Thái Bình, Đông Mỹ, Đông Huy rồi đến Thái Hà, Thái Phú của huyện Thái Thuy đột ngột đổi hướng Bắc - Nam đến Thái Thành, Thái Thọ cuối cùng tới Dinh Cư rồi đồ ra Vịnh Bắc Bộ tại cửa Trà Lý, sông dài 64 km.