Luận văn đánh giá thực trạng về quy hoạch và xây dựng đường giao thông nông thôn tại địa bàn xã sơn cẩm huyện phú lương tỉnh thái nguyên

Bài viết đánh giá thực trạng quy hoạch và xây dựng đường giao thông nông thôn tại xã Sơn Cẩm, Phú Lương, Thái Nguyên, phân tích hiệu quả và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: Th.S. Lưu Thị Thùy Linh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Về Quy Hoạch Và Xây Dựng Đường Giao Thông Nông Thôn Tại Địa Bàn Xã Sơn Cẩm - Huyện Phú Lương - Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC HỘP
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Một số vấn đề lý luận về quy hoạch và xây dựng đƣờng giao thông nông thôn
• 2.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.1.2. Khái niệm về hệ thống đường giao thông nông thôn
• 2.1.3. Phân loại đường giao thông nông thôn
• 2.1.4. Hệ thống đường giao thông nông thôn
• 2.1.5. Phân cấp kỹ thuật đường giao thông nông thôn
• 2.1.6. Yêu cầu về thiết kế
• 2.2. Cơ sở thực tiễn về quy hoạch xây dựng hệ thống đƣờng giao thông nông thôn
• 2.2.1. Kinh nghiệm quốc tế về quy hoạch xây dựng hệ thống đƣờng giao thông nông thôn
• 2.2.2. Kinh nghiệm trong nƣớc về quy hoạch xây dựng hệ đƣờng giao thông nông thôn
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phƣơng pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.3.2. Phƣơng pháp thu thập số liệu
• 3.3.3. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 3.3.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế- xã hội
• 4.2. Tình hình quy hoạch và xây dựng đƣờng giao thông nông thôn xã Sơn Cẩm trong thời gian qua
• 4.2.1. Thực trạng hệ thống giao thông nông thôn của xã Sơn Cẩm
• 4.2.2. Thực trạng các hoạt động quy hoạch và xây dựng đƣờng giao thông nông thôn xã Sơn Cẩm
• 4.2.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quy hoạch và xây dựng đƣờng giao thông nông thôn xã Sơn Cẩm
• 4.2.4. Đặc điểm dân cƣ
• 4.2.5. Trình độ chuyên môn, năng lực quản lý của cán bộ cơ sở
• 4.2.6. Nguồn lực của địa phƣơng
• 4.2.7. Đánh giá tình hình quy hoạch và xây dựng hệ thống đƣờng giao thông nông thôn xã Sơn Cẩm
• 4.2.7.1. Những mặt đạt đƣợc
• 4.2.7.2. Những tồn tại
• 5. PHẦN 5: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐƢỜNG GIAO THÔNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ SƠN CẨM HUYỆN PHÚ LƢƠNG THỜI GIAN TỚI
• 5.1. Nâng cao chất lƣợng công tác tuyên truyền, vận động, phối hợp trong quản lý hệ thống đƣờng giao thông nông thôn ở xã Sơn Cẩm
• 5.2. Nâng cao trình độ cho ngƣời dân địa phƣơng và tạo cơ chế để các hộ phát triển sản xuất kinh doanh
• 5.3. Thực hiện triệt để hiệu quả các hoạt động huy động nguồn lực cho quy hoạch xây dựng hệ thống đƣờng giao thông nông thôn
• 5.4. Tăng cƣờng công tác kiểm tra, giám sát đƣờng GTNT ở xã Sơn Cẩm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tình hình quy hoạch và xây dựng đường giao thông nông thôn tại xã Sơn Cẩm

Tình hình quy hoạch đường giao thông tại xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều vấn đề tồn tại. Hệ thống giao thông nông thôn chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân. Đường giao thông chủ yếu là đường đất, hẹp và xuống cấp. Việc xây dựng đường giao thông chưa được đồng bộ và thiếu kế hoạch dài hạn. Theo số liệu khảo sát, chỉ có 30% đường giao thông nông thôn đạt tiêu chí chất lượng. Điều này ảnh hưởng lớn đến việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đặc biệt, việc quy hoạch hạ tầng giao thông chưa được thực hiện một cách bài bản, dẫn đến tình trạng lãng phí nguồn lực và không phát huy được hiệu quả sử dụng.

1.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

Xã Sơn Cẩm có địa hình chủ yếu là đồi núi, điều này ảnh hưởng đến việc xây dựng hạ tầng giao thông. Hệ thống đường giao thông chủ yếu phục vụ cho việc vận chuyển nông sản và đi lại của người dân. Tuy nhiên, do điều kiện tự nhiên khó khăn, nhiều tuyến đường chưa được đầu tư nâng cấp. Theo thống kê, khoảng 60% dân số xã Sơn Cẩm sống phụ thuộc vào nông nghiệp, do đó, việc phát triển giao thông nông thôn là rất cần thiết. Hệ thống đường giao thông hiện tại không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế của xã. Việc quy hoạch và xây dựng cần phải được chú trọng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu thực tế.

II. Thực trạng quy hoạch và xây dựng đường giao thông nông thôn

Thực trạng quy hoạch và xây dựng đường giao thông tại xã Sơn Cẩm cho thấy nhiều bất cập. Các dự án quy hoạch hạ tầng thường không được thực hiện đúng tiến độ và thiếu sự đồng bộ. Nhiều tuyến đường đã được xây dựng nhưng không đảm bảo chất lượng, dẫn đến tình trạng xuống cấp nhanh chóng. Theo khảo sát, 70% người dân cho rằng việc quy hoạch đường giao thông chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của họ. Hơn nữa, việc thiếu thông tin và sự tham gia của cộng đồng trong quá trình quy hoạch cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương chưa thực sự hiệu quả, khiến cho việc xây dựng đường giao thông gặp nhiều khó khăn.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quy hoạch

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quy hoạch và xây dựng đường giao thông tại xã Sơn Cẩm. Đầu tiên là yếu tố kinh tế, ngân sách hạn chế khiến cho việc đầu tư vào hạ tầng giao thông không đủ. Thứ hai, sự thiếu hụt về nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực quy hoạch cũng là một vấn đề lớn. Cuối cùng, sự thiếu đồng bộ trong các chính sách phát triển nông thôn mới cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của các dự án xây dựng đường giao thông. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và sự tham gia tích cực của người dân trong quá trình quy hoạch.

III. Đánh giá tình hình quy hoạch và xây dựng hệ thống đường giao thông nông thôn

Đánh giá tình hình quy hoạch và xây dựng hệ thống đường giao thông nông thôn tại xã Sơn Cẩm cho thấy nhiều mặt đạt được nhưng cũng không ít tồn tại. Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc xây dựng hạ tầng giao thông, nhưng chất lượng và tính bền vững của các công trình vẫn chưa cao. Nhiều tuyến đường sau khi xây dựng đã nhanh chóng xuống cấp, không đáp ứng được nhu cầu vận chuyển hàng hóa và đi lại của người dân. Theo ý kiến của người dân, việc quy hoạch đường giao thông cần phải được thực hiện một cách khoa học và có sự tham gia của cộng đồng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Việc đánh giá này không chỉ giúp nhận diện những vấn đề hiện tại mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp cải thiện trong tương lai.

3.1. Những mặt đạt được

Trong thời gian qua, xã Sơn Cẩm đã có những bước tiến nhất định trong việc quy hoạch và xây dựng đường giao thông nông thôn. Một số tuyến đường đã được nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa. Sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với giao thông nông thôn cũng đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của hệ thống giao thông. Tuy nhiên, để phát huy những kết quả đạt được, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn trong việc quy hoạch và xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu và cũng là khâu kết thúc cho quá trình sản xuất. Giao thông nông thôn nhƣ là một chiếc cầu nối chuyển nguyên vật liệu đến nơi sản xuất và cũng là chiếc cầu nối để chuyển các sản phẩm đã sơ chế từ n 10 nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Nếu các con đƣờng vận chuyển này tốt thì quá trình chu chuyển hàng hóa diễn ra nhanh chóng khi đó sẽ thúc đẩy quá trình sản xuất, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế ngành, vùng. Hệ thống GTNT hoàn chỉnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông thôn và thúc đẩy CNH- HĐH ở nông thôn một cách nhanh chóng.

Ở các vùng nông thôn sản phẩm họ làm ra chủ yếu là các sản phẩm thô phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến nhƣ gỗ, hoa quả, ngũ cốc, tôm, cua, cá. Một số mặt hàng cần tƣơi sống khi đến nơi sản xuất và tiêu dùng. Nếu nhƣ hệ thống giao thông không tốt, nó sẽ ảnh hƣởng đến chất lƣợng sản phẩm, nhƣ vậy sẽ kìm hãm quá trình sản xuất. Còn nếu hệ thống giao thông tốt nó sẽ thúc đẩy sự lƣu chuyển này, từ đó thúc đẩy sản xuất của ngƣời dân và của nhà máy.

Vì vậy mà đời sống của các vùng nông thôn đƣợc cải thiện.  Vai trò của hệ thống đường giao thông nông thôn đối với phát triển xã hội Hệ thống giao thông nông thôn phát triển đảm bảo cho các hoạt động đi lại của ngƣời dân vùng đó đƣợc thuận lợi hơn. Từ đó sẽ thúc đẩy việc giao lƣu văn hóa giữa các vùng, các khu vực, giữa thành phố với nông thôn, giữa đồng bằng với miền núi. Giao thông nông thôn phát triển còn tạo công ăn việc làm cho ngƣời dân nông thôn lúc nông nhàn.

Vì các công trình giao thông này đƣợc xây dựng ngay tại địa phƣơng và phải cần đến một lƣợng lao động lớn. Do đó có thể huy động một số lao động của địa phƣơng, giải quyết thất nghiệp cho ngƣời dân. Ngoài ra, giao thông nông thôn phát triển còn để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc trên bƣớc đƣờng hội nhập kinh tế trên thế giới và trong khu vực.  Sự cần thiết phải phát triển đường giao thông nông thôn: Do tính chất quan trọng của hệ thông đƣờng giao thông nông thôn đối với phát triển kinh tế và xã hội, do đó cần thiết phải đầu tƣ và phát triển giao thông nông thôn.

Do tính chất phức tạp của công trình giao thông, nó lại không tập trung mà phân bố rải rác khắp các bản làng và thôn xóm nên nó đòi hỏi phải có quy hoạch tổng thể để xây dựng hệ thống giao thông nông thôn hợp lý phục vụ cho phát triển n 11 kinh tế và xã hội. Vì vậy mà việc đầu tƣ xây dựng giao thông nông thôn đòi hỏi một số lƣợng vốn lớn mới có thể đáp ứng đƣợc. Việc xây dựng hệ thống đƣờng GTNT phải đƣợc tiến hành nhanh chóng do nó chịu ảnh hƣởng của thời tiết. Nếu mùa mƣa lũ kéo về sẽ gây cản trở cho quá trình xây dựng.

Do vậy mà nó đòi hỏi phải huy động tối đa các nguồn lực nhƣ vật liệu, lao động và vốn. Các công trình giao thông nông thôn rất nhỏ lẻ do đó nguồn lao động tốt nhất cho các công trình này là lấy tại chỗ, ở ngay địa phƣơng đó nhƣ vậy sẽ giảm đƣợc chi phí xây dựng. Các công trình giao thông này sẽ phát huy tác dụng ngay tại địa phƣơng nơi chính nó đƣợc xây dựng lên. Nó lại chịu ảnh hƣởng của các yếu tố thời tiết và thời gian sử dụng, do đó cần phải có công tác sửa chữa và bảo dƣỡng hợp lý để phát huy hết tác dụng.3 Nội dung của quy hoạch và xây dựng hệ thống đường giao thông nông thôn 2.1 Quy hoạch và kế hoạch đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn Việc đầu tƣ xây dựng các công trình giao thông nông thôn cần phải thực hiện theo quy hoạch và kế hoạch.

 Quy hoạch GTNT: Đảm bảo định hƣớng cho việc quyết định đầu tƣ vào chƣơng trình phát triển kinh tế vùng nông thôn, thực hiện đầu tƣ bền vững, làm đâu đƣợc đó. Xác định phƣơng hƣớng phát triển GTNT trong từng giai đoạn; cân đối nguồn vốn đầu tƣ, bảo trì theo kế hoạch từng năm và dài hạn. Quy hoạch GTNT phải gắn với quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội, quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Quy hoạch GTNT phải đƣợc quản lý chặt chẽ, đảm bảo hành lang đƣờng không bị lấn chiếm.

Quy hoạch GTNT phải thƣờng xuyên điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn.  Dựa vào quy hoạch GTNT phân giao nhiệm vụ và tổ chức thực hiện đầu tƣ xây dựng và bảo trì đƣờng GTNT: n 12 + Sở Kế hoạch và Đầu tƣ: là cơ quan chủ trì phối hợp với Sở Tài chính và các ngành liên quan tổng hợp nhu cầu vốn đầu tƣ; chủ động phối hợp với Sở Tài chính tham mƣu trình UBND tỉnh phân bổ vốn vay ƣu đãi cho các huyện, thành, thị xã; bố trí trả nợ từ nguồn vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản tập trung, nguồn thu tiền đất, nguồn vƣợt thu ngân sách để trả nợ các khoản vay đến hạn; tổng hợp tình hình thực hiện đầu tƣ của các huyện, thành phố, thị xã kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh. + Sở Tài chính: chủ trì, phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tƣ đề xuất trình Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện phân bổ vốn hỗ trợ cho Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã; cân đối ngân sách để thực hiện việc hoàn trả vốn vay. Hƣớng dẫn Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã các thủ tục cấp phát, thanh, quyết toán vốn theo quy định.

+ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: hƣớng dẫn các huyện, thành phố, thị xã áp dụng quy trình, quy phạm kỹ thuật đối với các công trình kênh mƣơng, thủy lợi nhỏ, hạ tầng nuôi trồng thuỷ sản, hạ tầng làng nghề. + Sở Giao thông vận tải: hƣớng dẫn các huyện, thành phố, thị xã áp dụng quy trình, quy phạm kỹ thuật đối với các công trình giao thông nông thôn. + Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã. a) Xây dựng tiêu chí phân bổ vốn hỗ trợ, quy định mức hỗ trợ vốn đối với từng xã, phƣờng, thị trấn, cơ chế vận động vốn góp của ngƣời dân vùng hƣởng lợi trình Hội đồng nhân dân cùng cấp phê chuẩn.

b) Bố trí vốn trả nợ các khoản vay đến hạn theo quy định [21].2 Tổ chức xây dựng, cải tạo nâng cấp, bảo trì công trình giao thông nông thôn Tăng cƣờng vai trò lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đƣờng GTNT của các cấp trong việc xây dựng chƣơng trình, kế hoạch hàng năm. Đảm bảo phát triển giao thông nông thôn có kế hoạch, hài hòa, hợp lý và gắn kết đƣợc với hệ thống giao thông vận tải quốc gia. Kết hợp giữa đầu tƣ xây dựng; cải tạo, nâng cấp với triển khai đồng bộ công tác quản lý khai thác và bảo trì đƣờng giao thông nông thôn. n 13 Thực hiện phân cấp quản lý trong đầu tƣ xây dựng; cải tạo, nâng cấp và bảo trì đƣờng giao thông nông thôn.3 Phân cấp quản lý hệ thống công trình giao thông nông thôn Hệ thống tổ chức quản lý và phân cấp quản lý hệ thống GTNT: Theo Luật Giao thông đƣờng bộ đƣợc Quốc hội ban hành ngày 13/11/2008 và Nghị định số 11/2010/NĐ-CP ngày 24/2/2010 của Chính phủ Quy định về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đƣờng bộ, việc quản lý hệ thống đƣờng GTNT (gồm đƣờng huyện, đƣờng xã) đƣợc xác định do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định; thẩm quyền phân loại và điều chỉnh hệ thống đƣờng GTNT (đƣờng huyện, đƣờng xã) do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định sau khi đƣợc Chủ tịch Ủy ban nhân cấp tỉnh đồng ý; nhƣ vậy theo quy định hiện hành, hệ thống GTNT do UBND tỉnh quản lý.

 Các cấp tham gia quản lý hệ thống GTNT trên thực tế gồm 4 cấp sau: - Khách quan bao gồm: + Cấp trung ƣơng: Bộ GTVT (Tổng Cục đƣờng bộ Việt Nam, Cục Đƣờng thủy nội địa). + Cấp tỉnh: UBND tỉnh (Sở GTVT). - Chủ quan bao gồm: + Cấp huyện: UBND huyện (Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện). Phòng Kinh tế và Hạ tầng đƣợc giao giúp UBND huyện quản lý GTNT trên địa bàn huyện + Cấp xã: UBND xã.

 Nội dung quản lý đường GTNT ở các cấp - Cấp trung ƣơng: Bộ GTVT (Tổng Cục ĐBVN, Cục Đƣờng thủy nội địa) có trách nhiệm quản lý nhà nƣớc đối với hệ thống GTNT bao gồm xây dựng chiến lƣợc, hoạch địch chính sách, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, các văn bản quy phạm pháp luật, hƣớng dẫn kỹ thuật quản lý, xây dựng và bảo trì hệ thống GTNT. n 14 BỘ GTVT UBND TỈNH SỞ GTVT UBND Phòng Kinh tế và HUYỆN Hạ Tầng UBND XÃ Cán bộ chuyên trách GTNT Quan hệ tƣơng hỗ Quan hệ một chiều Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức quản lý các cấp về giao thông nông thôn Các Bộ KHĐT, Tài chính, Xây dựng có trách nhiệm đối với việc lập kế hoạch, xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng nông thôn, phân bổ các nguồn vốn cho các địa phƣơng đầu tƣ phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn trong đó có GTNT, xây dựng các chính sách và cơ chế quản lý đầu tƣ xây dựng GTNT, ban hành hệ thống định mức và đơn giá, cơ chế hoạt động quản lý của Ban quản lý xây dựng GTNT ở địa phƣơng cũng nhƣ hƣớng dẫn các quy chế đầu tƣ- xây dựng đấu thầu cho các cấp các ngành và địa phƣơng thực hiện. - Cấp tỉnh: Sở GTVT là cơ quan trực tiếp đƣợc Ủy ban nhân dân tỉnh giao quản lý hệ thống GTNT trên địa bàn, xây dựng quy hoạch phát triển GTNT. - Cấp huyện: UBND huyện là cơ quan quản lý hệ thống đƣờng huyện, đƣờng xã.

Hiện tại cấp huyện đã tham gia là chủ đầu tƣ, thực hiện quản lý các án đầu tƣ xây dựng, cải tạo, nâng cấp đƣờng giao thông nông thôn trên địa bàn theo quy định của luật xây dựng. Thực hiện quản lý đƣờng GTNT trên địa bàn theo quy hoạch đƣợc phê duyệt, việc đầu tƣ xây dựng đƣợc thực hiện theo kế hoạch hàng năm. n 15 Quản lý việc xây dựng, bảo trì các tuyến đƣờng huyện, đƣờng xã, hỗ trợ kỹ thuật cho các xã; quản lý số liệu hệ thống đƣờng GTNT. Quản lý, giám sát, theo dõi khai thác đƣờng: đánh giá đúng tình trạng đƣờng, tổ chức khắc phục hƣ hỏng, đảm bảo giao thông thông suốt, an toàn.