B¶o hiÓm x∙ héi viÖt nam -------------------------- ®Ò ¸n ®¸nh gÝa thùc hiÖn BHYT b¾t buéc theo NghÞ ®Þnh sè 63/2005/N§-CP Nhãm nghiªn cøu: Bs. T¹ V¨n B»ng – Chñ nhiÖm ®Ò ¸n Bs. Vò Xu©n B»ng – Th− ký ®Ò ¸n Bs. NguyÔn ThÞ Minh Lan – Thµnh viªn 7139 20/02/2009 hµ néi, 2006 Ch÷ viÕt t¾t trong ®Ò ¸n BHXH: B¶o hiÓm x· héi BHYT: B¶o hiÓm y tÕ §T: §èi t−îng BB: B¾t buéc TN: Tù nguyÖn BV: BÖnh viÖn BQ: B×nh qu©n CP: Chi phÝ KCB: Kh¸m ch÷a bÖnh NgT: Ngo¹i tró NT: Néi tró PTTT: Ph−¬ng thøc thanh to¸n TT21: Th«ng t− sè 21 cña liªn Bé Y tÕ – Tµi chÝnh ngµy 27/7/2005 N§ 63: NghÞ ®Þnh sè 63/2005/N§-CP ngµy 16/5/2005 cña ChÝnh Phñ N§ 58: NghÞ ®Þnh sè 58/1998/N§-CP ngµy 13/8/1998 cña ChÝnh Phñ TW: Trung −¬ng TC: Thùc chi TTYT: Trung t©m y tÕ L/thÎ: L−ît kh¸m ch÷a bÖnh trªn thÎ CP/thÎ: Chi phÝ kh¸m ch÷a bÖnh b×nh qu©n trªn thÎ VN§: ViÖt Nam ®ång §Tr: §iÒu trÞ DVKT: DÞch vô kü thuËt VTYTTH: VËt t− y tÕ tiªu hao Tr−íc 63: Tõ th¸ng 01/7/2004 ®Õn 30/ 6/2005 Sau 63: Tõ th¸ng 01/7/2005 ®Õn 30/6/2006 N¨m 2005 gåm 4 quý: Quý 3,4/2004 + quý 1,2/2005 N¨m 2006 gåm 4 quý: Quý 3,4/2005 + quý 1,2/2006 2 §¸nh gi¸ sau mét n¨m thùc hiÖn N§ 63 môc lôc trang I §Æt VÊn ®Ò 4 II Môc tiªu nghiªn cøu 5 III §èi t−îng vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 5 IV Néi dung nghiªn cøu 7 Ch−¬ng I: Tæng quan 7 1 Sù cÇn thiÕt ban hµnh N§ 63 7 2 Néi dung c¬ b¶n cña N§ 63 10 Ch−¬ng 2: ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng viÖc thùc hiÖn 13 BHYT b¾t buéc theo N§ 63 1 Thùc tr¹ng viÖc më réng ®èi t−îng tham gia BHYT b¾t buéc 13 2 Thùc tr¹ng viÖc më réng quyÒn lîi trong KCB BHYT 18 3 Thùc tr¹ng viÖc thanh to¸n chi phÝ KCB BHYT 22 4 Thùc tr¹ng viÖc x¸c ®Þnh quü KCB BHYT cho c¸c c¬ së KCB 39 5 Thùc tr¹ng thùc hiÖn c¸c ph−¬ng thøc thanh to¸n chi phÝ KCB 40 BHYT Ch−¬ng 3: c¸c gi¶i ph¸p hoµn thiÖn 42 1 C¸c gi¶i ph¸p hoµn thiÖn vÒ chÝnh s¸ch BHYT 42 2 C¸c gi¶i ph¸p vÒ c©n ®èi quü KCB BHYT 45 V kÕt luËn vµ KiÕn nghÞ 49 1 KÕt luËn 49 2 KiÕn nghÞ 50 VI Tµi liÖu tham kh¶o 53 3 I.
§Æt vÊn ®Ò ChÝnh s¸ch BHYT ®−îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn gÇn 15 n¨m qua ®· minh chøng cho mét h−íng ®i ®óng cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ta vÒ vÊn ®Ò ch¨m sãc søc khoÎ cho nh©n d©n. BHYT ra ®êi ®· cung cÊp mét nguån tµi chÝnh lín cho ngµnh y tÕ ®Ó ch¨m sãc søc khoÎ cho ®èi t−îng tham gia BHYT, diÖn bao phñ BHYT chiÕm gÇn 40% d©n sè c¶ n−íc. Mçi n¨m ngµnh BHXH qu¶n lý, chi trªn 3000 tû ®ång kh¸m ch÷a bÖnh cho c¸c ®èi t−îng vµ trªn 30 triÖu l−ît ng−êi ®i kh¸m ch÷a bÖnh néi tró vµ ngo¹i tró. ChÝnh s¸ch BHYT ®· ®i vµo cuéc sèng cña nh©n d©n, ®−îc nhiÒu tÇng líp nh©n d©n ñng hé vµ ®· trë thµnh nhu cÇu thiÕt thùc cña x· héi.
Thùc hiÖn NghÞ quyÕt Trung −¬ng §¶ng kho¸ IX vÒ ®Þnh h−íng ph¸t triÓn BHYT toµn d©n vµo n¨m 2010, ngµy 16/5/2005 ChÝnh phñ ®· cã NghÞ ®Þnh sè 63/2005/N§-CP ban hµnh kÌm theo §iÒu lÖ BHYT míi. Theo NghÞ ®Þnh nµy, ®èi t−îng tham gia BHYT b¾t buéc ®−îc më réng thªm 7 nhãm, trong ®ã toµn bé ng−êi nghÌo kho¶ng gÇn 20 triÖu ng−êi, ®èi t−îng lµ th©n nh©n sü quan Qu©n ®éi, C«ng an vµ mét sè ®èi t−îng −u ®·i x· héi kh¸c còng ®−îc tham gia BHYT b¾t buéc. Theo ®Þnh h−íng cña ChÝnh phñ, ®Õn n¨m 2007-2008 ®èi t−îng tham gia BHYT b¾t buéc sÏ ®−îc më réng thªm cho häc sinh, sinh viªn (kho¶ng 19-20 triÖu ng−êi) vµ trÎ em d−íi 6 tuæi (gÇn 10 triÖu ng−êi). Nh− vËy, vÒ diÖn bao phñ BHYT dù tÝnh ®Õn n¨m 2008 chiÕm trªn 70% d©n sè c¶ n−íc.
QuyÒn lîi trong KCB ®−îc më réng, ng−êi bÖnh cã thÎ BHYT kh«ng ph¶i thùc hiÖn cïng chi tr¶ chi phÝ KCB kÓ c¶ khi sö dông c¸c dÞch vô kü thuËt cao cã chi phÝ d−íi 7 triÖu ®ång. Quü KCB BHYT ®−îc x¸c ®Þnh cho c¸c c¬ së KCB cã thÎ ®¨ng ký KCB ban ®Çu ®Ó chñ ®éng trong viÖc ®iÒu hµnh vµ qu¶n lý kinh phÝ KCB cho bÖnh nh©n cã thÎ BHYT. Bªn c¹nh nh÷ng −u ®iÓm cña §iÒu lÖ BHYT míi còng ®· b¾t ®Çu ph¸t sinh nh÷ng khã kh¨n, v−íng m¾c trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nh−: Chi phÝ KCB ngµy cµng gia t¨ng vµ khã kiÓm so¸t; cïng mét chÈn ®o¸n nh−ng bÖnh nh©n ®i KCB tuyÕn trªn (ngoµi n¬i ®¨ng ký KCB ban ®Çu) th× ®−îc chØ ®Þnh nhiÒu dÞch vô y tÕ vµ chi phÝ ®iÒu trÞ gÊp 4 §¸nh gi¸ sau mét n¨m thùc hiÖn N§ 63 nhiÒu lÇn ®èi víi bÖnh nh©n ®iÒu trÞ t¹i n¬i ®¨ng ký KCB ban ®Çu dÉn ®Õn chi phÝ KCB t¹i c¸c c¬ së KCB tuyÕn 2 (tuyÕn kh«ng cã thÎ BHYT ®¨ng ký KCB ban ®Çu) t¨ng nhanh, c¬ cÊu chi phÝ KCB sÏ bÞ thay ®æi vµ nguy c¬ mÊt c©n ®èi (béi chi quü BHYT) ngµy cµng cao. §Ó cã c¬ së ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ sau mét n¨m thùc hiÖn §iÒu lÖ BHYT míi cña NghÞ ®Þnh 63/2005/N§-CP vµ c¸c Th«ng t− h−íng dÉn thùc hiÖn BHYT, ®ång thêi cã nh÷ng kiÕn nghÞ ®Ò xuÊt nh»m ngµy cµng hoµn thiÖn chÝnh s¸ch BHYT t¹i ViÖt Nam tiÕn tíi BHYT toµn d©n, chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò ¸n nµy nh»m c¸c môc tiªu sau: II.
Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò ¸n 2. Nghiªn cøu ph©n tÝch thùc tr¹ng thùc hiÖn §iÒu lÖ BHYT theo NghÞ ®Þnh sè 63/2005/N§-CP cña ChÝnh phñ vµ c¸c Th«ng t− h−íng dÉn vÒ BHYT b¾t buéc. §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p kh¾c phôc nh÷ng bÊt cËp trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn NghÞ ®Þnh sè 63/2005/N§-CP cña ChÝnh phñ vµ c¸c Th«ng t− h−íng dÉn vÒ BHYT b¾t buéc. §èi t−îng, ph−¬ng ph¸p vµ ph¹m vi nghiªn cøu: 3.
§èi t−îng nghiªn cøu: - NghÞ ®Þnh sè 63/2005/N§-CP cña ChÝnh phñ vµ Th«ng t− liªn Bé sè 21/2005/TTLT vÒ viÖc h−íng dÉn thùc hiÖn BHYT b¾t buéc. - Khung gi¸ thu mét phÇn viÖn phÝ theo TTLB sè 14, TTLT sè 03 vµ Q§ sè 36 vÒ danh môc DVKT cao cña Bé Y tÕ - C¸c v¨n b¶n quy ®Þnh vÒ kh¸m ch÷a bÖnh BHYT - Sè liÖu cña quý 3,4/2004 + quý 1,2/2005 (n¨m 2005) lµ mét n¨m tr−íc khi thùc hiÖn N§ 63, sè liÖu cña quý 3,4/2005 + quý 1,2/2006 (n¨m 2006) lµ sè mét n¨m th−c hiÖn N§ 63. - Sè liÖu thèng kª tæng hîp t¹i B¶o hiÓm x· héi ViÖt Nam 5 - C¬ quan BHXH cÊp tØnh, huyÖn - Mét sè c¬ së KCB tuyÕn TW, tuyÕn tØnh, tuyÕn huyÖn - N¨m 2005 gåm 4 quý: Quý 3,4/2004 + quý 1,2/2005 - N¨m 2006 gåm 4 quý: Quý 3,4/2005 + quý 1,2/2006 3. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu: Nghiªn cøu m« t¶ c¾t ngang vµ håi cøu - Håi cøu sè liÖu thø cÊp - Tæng hîp ph©n tÝch - Xö lý sè liÖu b»ng ph−¬ng thøc th«ng kª th«ng th−êng 3.
Ph¹m vÞ nghiªn cøu: - §¸nh gi¸ t×nh h×nh chi phÝ KCB BHYT b¾t buéc tr−íc vµ sau mét n¨m thùc hiÖn N§ sè 63 (tõ 1/7/2005 ®Õn hÕt 30/6/2006) - C¸c quy ®Þnh vÒ KCB BHYT theo NghÞ ®Þnh sè 58 vµ NghÞ ®Þnh sè 63 cña ChÝnh phñ - Sè liÖu cña quý 3,4/2004 + quý 1,2/2005 (n¨m 2005) lµ mét n¨m tr−íc khi thùc hiÖn N§ 63, sè liÖu cña quý 3,4/2005 + quý 1,2/2006 (n¨m 2006) lµ sè mét n¨m th−c hiÖn N§ 63. - Sè liÖu thèng kª tæng hîp t¹i B¶o hiÓm x· héi ViÖt Nam - C¬ quan BHXH cÊp tØnh, huyÖn - Mét sè c¬ së KCB tuyÕn TW, tuyÕn tØnh, tuyÕn huyÖn 6 §¸nh gi¸ sau mét n¨m thùc hiÖn N§ 63 IV. Néi dung nghiªn cøu: Ch−¬ng 1: Tæng quan 1. Sù cÇn thiÕt ban hµnh NghÞ ®Þnh sè 63 NghÞ ®Þnh sè 58/1998/N§-CP ngµy 13/8/1998 cña ChÝnh phñ cã hiÖu lùc thay thÕ NghÞ ®Þnh sè 299/N§- H§BT ngµy 15/8/1992 cña Héi ®ång Bé tr−ëng (nay lµ ChÝnh phñ), theo ®ã, hÖ thèng BHYT ®−îc tæ chøc thèng nhÊt chÆt chÏ tõ Trung −¬ng ®Õn ®Þa ph−¬ng mét c¸ch toµn diÖn, gi¶i quyÕt ®−îc c¬ b¶n nh÷ng bÊt cËp cña NghÞ ®Þnh sè 299; HÖ thèng BHYT ®· ®i vµo æn ®Þnh, chÝnh s¸ch BHYT ®−îc thùc hiÖn thèng nhÊt, kh«ng cßn t×nh tr¹ng mçi ®Þa ph−¬ng thùc hiÖn chÝnh s¸ch theo mét kiÓu.
Quü KCB BHYT ®−îc qu¶n lý thèng nhÊt vµ ®iÒu tiÕt chung toµn quèc, hiÖn t−îng béi chi quü KCB BHYT cña c¸c tØnh ®· ®−îc gi¶i quyÕt vµ ngµy cµng cã kÕt d−, tÝnh ®Õn hÕt n¨m 2004 toµn quèc quü KCB BHYT cã kÕt d− trªn 2000 tû ®ång. §èi t−îng tham gia BHYT ngµy cµng t¨ng, víi n¨m 1998 sè ng−êi tham gia BHYT b¾t buéc vµ tù nguyÖn chØ trªn 11 triÖu ng−êi, chiÕm gÇn 15% d©n sè th× ®Õn n¨m 2005 sè ng−êi tham gia BHYT b¾t buéc vµ tù nguyÖn ®· lªn trªn 22 triÖu ng−êi, chiÕm gÇn 30% d©n sè c¶ n−íc. Sè thu BHYT còng t¨ng ®¸ng kÓ, n¨m 1998 sè thu tõ 695 tû ®ång th× ®Õn n¨m 2005 sè thu ®· t¨ng trªn 3000 tû ®ång, chiÕm trªn 30% tæng chi ng©n s¸ch cÊp cho ngµnh y tÕ vµ ®©y còng lµ nguån thu æn ®Þnh cña c¸c c¬ së KCB, ®ång thêi c¬ chÕ thu BHYT ®· ®−îc më réng. QuyÒn lîi cña ng−êi cã thÎ BHYT trong KCB kh«ng ngõng ®−îc më réng, mét sè dÞch vô kü thuËt cao ®· ®−îc chi tr¶ nh− mæ tim, ®Æt Stens ®éng m¹ch vµnh, mæ Phaco… NhiÒu ng−êi cã thÎ BHYT ®· ®−îc quü KCB BHYT chi hµng tr¨m triÖu ®ång cho mét lÇn ch÷a bÖnh.
ViÖc thùc hiÖn cïng chi tr¶ chi phÝ KCB ë møc rÊt thÊp (20%), tèi ®a kh«ng qu¸ 6 th¸ng l−¬ng tèi thiÓu vµ chØ tËp trung vµo mét sè ®èi t−îng ®ang lao ®éng cã thu nhËp æn ®Þnh ®· gióp c¬ quan qu¶n lý quü KCB BHYT kiÓm so¸t tèt chi phÝ KCB BHYT, gi¶m ®¸ng kÓ nh÷ng chi 7 phÝ KCB ch−a cÇn thiÕt trong ®iÒu trÞ, gãp phÇn b¶o toµn quü KCB nh−ng vÉn ®¶m b¶o ®−îc quyÒn lîi trong KCB cña ng−êi cã thÎ BHYT. C¸c c¬ së KCB phèi hîp víi c¬ quan BHXH qu¶n lý quü KCB BHYT ®Ó cung cÊp dÞch vô y tÕ cho ng−êi cã thÎ BHYT theo ®óng c¸c quy ®Þnh vÒ chÕ ®é KCB BHYT vµ ngµy cµng ®¶m b¶o c«ng b»ng trong KCB. Bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ rÊt lín cña NghÞ ®Þnh sè 58 ®· ®¹t ®−îc, nh−ng do ®ßi hái thùc tÕ vµ sù ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc, nhiÒu ®èi t−îng cÇn ®−îc Nhµ n−íc b¶o hé vÒ KCB nh− ng−êi nghÌo, nh÷ng ng−êi vïng s©u vïng xa, ng−êi bÞ nhiÔm chÊt ®éc ho¸ häc …, cÇn ph¶i ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i h×nh BHYT ®Ò ®«ng ®¶o c¸c tÇng líp nh©n d©n tham gia BHYT. QuyÒn lîi trong KCB BHYT cÇn ®−îc më réng ®¸p øng sù tiÕn bé cña khoa häc kü thuËt trong y häc.