mở đầu cho việc tăng cƣờng công tác quản lý đất đai theo luật mới. Công tác cấp GCNQSDĐ. Thực hiện nghị định số: 181/2004/NĐ-CP và chỉ thị số: 05/2004/CT- TTg ngày 09/02/2004 của Thủ tƣớng Chính phủ về triển khai thi hành luật đất đai 2003 đã đề ra trong thời gian trƣớc mắt là: Hoàn thành việc cấp GCNQSDĐ, hoàn chỉnh hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp. Công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất.
Đến nay đã có khoảng 7.987 dự án đƣợc giao đất, thuê đất với diện tích hơn 184.654ha đất giao không thu tiền sử dụng đất, 8.306ha đất đƣợc giao có thu tiền, có 1.781 dự án xin chuyển mục đích sử dụng đất với tổng diện tích hơn 1.460ha đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Thu hồi đƣợc 7.289ha do vi phạm pháp luật về đất đai, trong đó có 7.056ha thu hồi do vi phạm quy định tại khoản 12 điều 38 của Luật đất đai 2003, đạt 65% diện tích phải thu hồi. Công tác thống kê, kiểm kê đất đai. Kết quả kiểm kê cho thấy các địa phƣơng thực hiện công tác này khá tốt, tuy nhiên vẫn vẫn còn một số hạn chế nhƣ: Việc quản lý hiện trạng đất đai còn nhiều bất cập, thiếu kịp thời cập nhật số liệu, cơ sở dữ liệu chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu.
e 9 Công tác thanh tra , kiể m tra và giải quyết khiếu nại tố cáo trong việc quản lý đất đai. Trong những năm qua, thanh tra địa chính đã tiến hành hơn 11.300 cuộc thanh tra ở tất cả các tỉnh, thành phố.000 trƣờng hợp vi phạm luật đất đai, đã xử lý 25.000 vụ, đã giải quyết 75% số đơn khiếu nại, tố cáo của nhân dân về đất đai. Nhƣ vậy muốn tăng cƣờng và nâng cao hiệu quả của công tác thanh tra, kiể m tra và giải quyết đơn thƣ khiếu nại tố cáo tranh chấp về đất đai cần thiết tiến hành thanh tra, kiểm tra, thực hiện công tác quản lý đất đai một cách thƣờng xuyên và xử lý kịp thời các trƣờng hợp vi phạm, giải quyết dứt điểm, hạn chế thấp nhất các vụ tồn đọng, tránh phát sinh những vụ mới. Công tác quản lý tài chính về đất đai, quản lý việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất.
Hàng năm công tác này đƣợc thực hiện thƣờng xuyên theo đúng Luật đất đai. Nguồn tài chính thu đƣợc từ đất đai đƣợc chi một khoản đáng kể cho công tác đền bù đất nông nghiệp khi Nhà nƣớc thu hồi đất, phần còn lại đƣợc nộp vào ngân sách Nhà nƣớc. Quản lý và phát triển thị trƣờng quyền sử dụng đất trong thị trƣờng bất động sản, quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất. Đây là những nội dung mới ban hành khi Luật đất đai năm 2003 ra đời, nhƣng thị trƣờng này sau đó đã phát triển rất mạnh trên phạm vi cả nƣớc.
Các quyền của ngƣời sử dụng đất đƣợc giao dịch thông qua thị trƣờng bất động sản. Dịch vụ công về đất đai cũng bƣớc đầu đƣợc thực hiện cùng với sự ra đời của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất ở các cấp huyện và tỉnh. Một số tồn tại Trƣớc quá trình đô thị hóa và phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, các luật và chính sách liên quan đến đất đai đã liên tục đƣợc bổ sung, sửa đổi e 10 nhƣng vẫn nhanh chóng trở nên lạc hậu và có nhiều điểm không phù hợp với thời cuộc. Điều này gây ra nhiều vấn đề nhƣ tham nhũng, lãng phí, tranh chấp, kiện cáo làm giảm hiệu quả sử dụng đất.
Những tranh chấp và bất ổn trong chính sách đất đai sẽ có tác động xấu tới môi trƣờng kinh doanh và gây ra những cản trở mạnh tới phát triển tổng thể kinh tế - xã hội. Sự chênh lệch về giá đất xuất phát từ sự yếu kém của hệ thống tài chính đất đai và hệ thống quản lý đất đai, ít sử dụng các công cụ kinh tế điều tiết để quản lý đất đai.Sự thiếu phù hợp và nhất quán giữa qui hoạch tổng thể phát triển KT - XH và thời hạn giao đất cho ngƣời sử dụng dẫn tới những mâu thuấn phát sinh và gây ra những khó khăn cho các doanh nghiệp phải di dời do thay đổi quy hoạch. Các văn bản pháp luật đấ t đai nhiề u kh i còn còn chồng chéo , gây khó khăn trong công tác thực hiện , công tác cấp GCNQSDĐ còn chậm trễ. Bên cạnh đó các sai phạm trong vấn đề quản lý đất đai không những chƣa giảm mà còn có chiều hƣớng gia tăng và chƣa đƣợc xử lý kịp thời gây nên hậu quả nghiêm trọng.
Mặc dù chính sách đất đai đƣợc thay đổi liên tục nhƣng những kẽ hở và sự thiếu rõ ràng của nó không nhứng làm cho số vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo của ngƣời dân, doanh nghiệp liên quan tới đất đai giảm xuống mà ngƣợc lại ngày càng tăng. Bên cạnh đó những nhu cầu phát sinh trong quá trình sử dụng đất luôn gây áp lƣ̣c và chƣa lƣờng hết đƣợc. Còn chƣa thực hiện triệt để 13 nội dung quản lý Nhà nƣớc về đất đai. Tình hình quản lý nhà nƣớc về đất đai ở tỉnh Thái Nguyên 2.
Tình hình quản lý nhà nước về đất đai Từ khi Luật đất đai năm 2003 có hiệu lực thi hành, công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai trên đại bàn tỉnh Thái Nguyên đã đạt đƣợc nhiều thành e 11 tựu thúc đẩy đầu tƣ, phát triển kinh tế và ổn định chính trị- xã hội. Tuy nhiên , thời gian qua, công tác quản lý, sử dụng đất ở tỉnh vẫn còn nhiều bất cập, thiếu sót, cần đƣợc đánh giá, làm rõ những nguyên nhân, đề ra những giải pháp khắc phục để công tác quản lý, sử dụng đất đi vào nền nếp, ổn định, nâng cao hơn nữa năng lực, hiệu quả trong quản lý nhà nƣớc về đất đai. Căn cứ các quy định của Luật Đất đai năm 2003, tỉnh đã xây dựng và ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai phù hợp với yêu cầu thực tiễn của địa phƣơng, trong đó có các Nghị quyết về Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất(QH, KHSDĐ), cấp GCN, bồi thƣờng giải phóng mặt bằng, giá đất; các quy định về cơ chế tài chính, về chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất. Chủ động triển khai có hiệu quả các văn bản hƣớng dẫn thi hành Luật Đất đai, đặc biệt là các văn bản liên quan đến công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ; công tác cấp GCN; xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, các thủ tục hành chính về đất đai…đƣợc dƣ luận đánh giá tích cực, tháo gỡ đƣợc nhiều khó khăn, giải phóng các rào cản để huy động nguồn lực đất đai cho đầu tƣ phát triển.
Toàn tỉnh đã cấp trên 437.000 GCN các loại đất với diện tích trên 163.000 ha đạt gần 60% diện tích cần cấp, trong đó có 4 đơn vị cấp huyện đạt diện tích cấp giấy trên 80%. Công tác kiểm kê đất đai theo chỉ thị 31/CT-TTg của thủ tƣớng Chính phủ và thống kê đất đai hàng năm đều đảm bảo chất lƣợng và thời gian theo quy định. Công tác thông tin, lƣu trữ đất đai đang từng bƣớc đƣợc hiện đại hóa đáp ứng yêu cầu quản lý, nhu cầu của các ngành, các cấp và của ngƣời dân. Công tác giao đất, thu hồi đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất phục vụ cho các mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế đã đƣợc triển khai đồng bộ, đúng quy định pháp luật, thu hút nhiều dự án đầu tƣ trong nƣớc và quốc tế với quy mô lớn.
e 12 Công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất đã có nhiều tiến bộ, việc tổ chức triển khai các quy định về công bố công khai quy hoạch xây dựng QH, KHSDĐ; phƣơng án bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ gắn với việc vận dụng phù hợp các cơ chế chính sách về đất đai đã góp phần từng bƣớc ổn định chỗ ở, đời sống, chuyển đổi ngành nghề, tạo đƣợc nhiều việc làm cho ngƣời có đất bị thu hồi, đặc biệt là đối với những ngƣời trực tiếp sản xuất nông nghiệp; từng bƣớc giải quyết hài hòa lợi ích của Nhà nƣớc, của ngƣời có đất bị thu hồi, của nhà đầu tƣ, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội. Thị trƣờng QSDĐ tuy sơ khai nhƣng bƣớc đầu đã tạo lập đƣợc cơ chế hoạt động; việc giao dịch vận hành đang từng bƣớc đi vào nền nếp, thu hút đƣợc nhiều nguồn vốn trong xã hội, góp phần tạo nguồn thu cho ngân sách và đang dần trở thành một trong những nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nguồn thu từ đất tăng dần qua các năm, đặc biệt từ khi Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực thi hành: Năm 2005 đạt trên 136 tỷ, năm 2007 đạt trên 229 tỷ, năm 2009 đạt trên 293 tỷ và năm 2011 đạt trên 460 tỷ đồng. Công tác thanh tra, kiểm tra đƣợc tiến hành đồng bộ, tập trung, dứt điểm.
Kết quả thanh tra đã chỉ nhiều sai phạm hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng đất; kiến nghị xử lý kịp thời, nghiêm minh đối với những cá nhân, tập thể có sai phạm; góp phần khắc phục tồn tại, hạn chế, tiêu cực, thất thoát, lãng phí xảy ra trong quá trình thực hiên các dự án đầu tƣ, chống thất thu cho ngân sách; nhiều vấn đề xã hội liên quan đến đất đai đã phần nào đƣợc giải quyết. Qua thanh tra, kiểm tra đã kiến nghị thu hồi trên 228.000 m¬2 đất vi phạm; truy thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trên 4 tỷ đồng. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất của các nông, lâm trƣờng đã đƣợc quan tâm, nhiều chủ trƣơng, quy định, giải pháp đã đƣợc ban hành để thực hiện rà soát, sắp xếp, đổi mới, phát triển các nông, lâm trƣờng quốc doanh. Đến nay, tỉnh đã thu hồi gần 2.000 ha đất của các nông, lâm trƣờng giao cho e 13 địa phƣơng quản lý, đang tiếp tục lập hồ sơ để thu hồi trên 11.000 ha đất để trả lại địa phƣơng quản lý.