Quản lý đánh giá năng lực Tiếng Anh THPT Thạch An, Cao Bằng (Luận văn)

Quản lý đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh THPT Thạch An, Cao Bằng. Giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Bình
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Tính
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - ĐHTN
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đánh Giá Kết Quả Học Tập Môn Tiếng Anh Theo Định Hướng Năng Lực Học Sinh Ở Các Trường THPT Huyện Thạch An - Tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TIẾNG ANH THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Những nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Một số khái niệm công cụ
• 1.4.1. Định hướng năng lực
• 1.4.2. Đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh
• 1.4.3. Đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực
• 1.5. Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực
• 1.6. Những vấn đề cơ bản về đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường trung học phổ thông
• 1.7. Mục đích, ý nghĩa, nguyên tắc của đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường trung học phổ thông
• 1.8. Hình thức và phương pháp, công cụ đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực
• 1.9. Các công cụ đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng năng lực
• 1.10. Quy trình đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực
• 1.11. Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường Trung học phổ thông
• 1.12. Lập kế hoạch đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường Trung học phổ thông
• 1.13. Tổ chức hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường Trung học phổ thông
• 1.14. Chỉ đạo thực hiện đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường Trung học phổ thông
• 1.15. Kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo đinh hướng năng lực ở trường Trung học phổ thông
• 1.16. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở trường Trung học phổ thông
• 1.16.1. Yếu tố chủ quan
• 1.16.2. Yếu tố khách quan
• 1.17. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TIẾNG ANH THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THẠCH AN, TỈNH CAO BẰNG
• 2.1. Giới thiệu một vài nét về các trường THPT Huyện Thạch An và tổ chức khảo sát
• 2.2. Vài nét về các trường THPT trên địa bàn Huyện Thạch An
• 2.3. Tổ chức khảo sát
• 2.4. Thực trạng dạy đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Huyện Thạch An, Tỉnh Cao Bằng
• 2.5. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở trường THPT huyện Thạch An
• 2.6. Thực trạng nội dung đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường THPT Huyện Thạch An
• 2.7. Quy trình đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường THPT Huyện Thạch An
• 2.8. Thực trạng phương pháp, hình thức đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường THPT Huyện Thạch An
• 2.9. Khó khăn của giáo viên trong đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường THPT Huyện Thạch An
• 2.10. Quản lý đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường THPT Huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
• 2.11. Lập kế hoạch đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Huyện Thạch An, Tỉnh Cao Bằng
• 2.12. Tổ chức thực hiện đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Huyện Thạch An, Tỉnh Cao Bằng
• 2.13. Chỉ đạo hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh của giáo viên Tiếng Anh ở các trường THPT Huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
• 2.14. Kiểm tra hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh của giáo viên Tiếng Anh ở các trường THPT Huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
• 2.15. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh của giáo viên Tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông Huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
• 2.16. Đánh giá chung về thực trạng
• 2.17. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TIẾNG ANH THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁCTRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THẠCH AN, TỈNH CAO BẰNG
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.3. Nguyên tắc thực tiễn
• 3.4. Nguyên tắc hiệu quả
• 3.5. Nguyên tắc đồng bộ
• 3.6. Các biện pháp quản lý đánh giá kết quả dạy học môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực ở các trường THPT Huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
• 3.7. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh ở các trường THPT Huyện Thạch An, Tỉnh Cao Bằng
• 3.8. Tổ chức xác định chuẩn năng lực, tiêu chí, lập ma trận năng lực môn Tiếng Anh theo từng khối ở các trường THPT Huyện Thạch An, Tỉnh Cao Bằng
• 3.9. Bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên Tiếng Anh về đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng năng lực học sinh
• 3.10. Chỉ đạo tổ/ nhóm chuyên môn Tiếng Anh, hướng dẫn giáo viên đa dạng hóa các hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá
• 3.11. Tổ chức thiết kế công cụ đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo chuẩn năng lực đã xác định ở các trường THPT Huyện Thạch An, Tỉnh Cao Bằng
• 3.12. Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh của học sinh theo tiếp cận năng lực
• 3.13. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.14. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.14.1. Mục đích khảo sát
• 3.14.2. Phương pháp khảo sát
• 3.14.3. Đối tượng khảo sát
• 3.14.4. Kết quả khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của của các biện pháp đã đề xuất
• 3.15. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan Đánh giá Năng lực Tiếng Anh THPT Thạch An

Việc đánh giá năng lực Tiếng Anh cho học sinh THPT, đặc biệt tại các trường như THPT Thạch An, Cao Bằng, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Đánh giá không chỉ đo lường kiến thức mà còn khả năng vận dụng ngôn ngữ trong thực tế. Xu hướng giáo dục hiện đại tập trung vào việc phát triển năng lực toàn diện cho học sinh, giúp các em thích ứng với môi trường hội nhập quốc tế. Việc quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh cần được thực hiện một cách khoa học và bài bản để đảm bảo tính khách quan, công bằng và chính xác. Đánh giá theo định hướng năng lực giúp học sinh có cơ hội để củng cố và phát triển năng lực nghe, nói, đọc, viết, rèn luyện kỹ năng tư duy, giải quyết vấn đề. Đồng thời, việc này còn giúp giáo viên có cơ sở để điều chỉnh phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Tính, đánh giá theo định hướng năng lực không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức mà còn chú trọng đến khả năng vận dụng kiến thức đó trong các tình huống thực tế, từ đó tạo động lực cho học sinh và giáo viên. Việc đánh giá này không chỉ là đánh giá về điểm số mà còn là quá trình liên tục theo dõi sự tiến bộ của học sinh, từ đó đưa ra những điều chỉnh phù hợp để giúp các em phát triển toàn diện. Năng lực Tiếng Anh được coi là chìa khóa để mở cánh cửa hội nhập quốc tế cho mỗi học sinh Việt Nam, việc đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá một cách hiệu quả là vô cùng quan trọng.

1.1. Tầm quan trọng của đánh giá năng lực ngôn ngữ

Việc đánh giá năng lực ngôn ngữ một cách toàn diện giúp xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu của học sinh, từ đó có phương pháp bồi dưỡng và hỗ trợ phù hợp. Năng lực ngôn ngữ không chỉ giới hạn ở kiến thức ngữ pháp, từ vựng mà còn bao gồm khả năng giao tiếp, hiểu và sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả trong các tình huống khác nhau. Việc đánh giá này phải dựa trên các tiêu chí rõ ràng, minh bạch, đảm bảo tính công bằng và khách quan. Hơn nữa, việc đánh giá cần được thực hiện thường xuyên, liên tục để theo dõi sự tiến bộ của học sinh và điều chỉnh phương pháp giảng dạy kịp thời. Đánh giá thường xuyên tạo ra cơ hội thực tế để giáo viên xem xét hiệu quả của những cải tiến về nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học của mình đã triển khai thực hiện, đồng thời tự điều chỉnh và tự hoàn thiện hoạt động dạy của cá nhân theo hướng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ dạy học và nhu cầu học tập của học sinh.

1.2. Vai trò của năng lực Tiếng Anh trong hội nhập quốc tế

Năng lực Tiếng Anh ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Tiếng Anh không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là phương tiện để tiếp cận tri thức, văn hóa và cơ hội việc làm trên toàn cầu. Việc trang bị năng lực Tiếng Anh vững chắc cho học sinh THPT là nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục. Theo Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020, việc nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh, là một trong những mục tiêu then chốt của ngành giáo dục Việt Nam.

II. Thách thức trong Đánh giá Tiếng Anh THPT Thạch An

Việc đánh giá năng lực Tiếng Anh tại THPT Thạch An đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là sự chênh lệch về trình độ đầu vào của học sinh, điều này đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp đánh giá linh hoạt và phù hợp với từng đối tượng. Bên cạnh đó, nguồn lực về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học còn hạn chế cũng ảnh hưởng đến chất lượng đánh giá. Việc áp dụng các phương pháp đánh giá hiện đại, tiên tiến cũng gặp khó khăn do trình độ chuyên môn của giáo viên chưa đồng đều. Ngoài ra, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc hỗ trợ học sinh học tập Tiếng Anh còn chưa chặt chẽ. Điều này dẫn đến việc học sinh thiếu động lực và không có môi trường để rèn luyện ngôn ngữ một cách hiệu quả. Thách thức còn đến từ chính bản thân học sinh, khi nhiều em chưa nhận thức được tầm quan trọng của năng lực Tiếng Anh và chưa có ý thức tự giác học tập. Theo Nguyễn Bá Lãm (2003), việc đánh giá kết quả dạy học cần phải được thực hiện một cách toàn diện, khách quan và công bằng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả.

2.1. Chênh lệch trình độ học sinh và phương pháp đánh giá

Sự chênh lệch về trình độ học sinh là một thách thức lớn trong việc đánh giá năng lực Tiếng Anh tại THPT Thạch An. Để giải quyết vấn đề này, giáo viên cần áp dụng các phương pháp đánh giá đa dạng, phù hợp với từng đối tượng học sinh. Các bài kiểm tra cần có nhiều mức độ khó khác nhau, từ cơ bản đến nâng cao, để đánh giá chính xác năng lực của từng em. Bên cạnh đó, cần tăng cường các hoạt động đánh giá thường xuyên, liên tục để theo dõi sự tiến bộ của học sinh và có biện pháp hỗ trợ kịp thời.

2.2. Hạn chế về cơ sở vật chất và công cụ đánh giá

Hạn chế về cơ sở vật chất và công cụ đánh giá là một trong những khó khăn lớn trong việc nâng cao chất lượng đánh giá năng lực Tiếng Anh tại THPT Thạch An. Thiếu phòng học chức năng, máy chiếu, thiết bị âm thanh và các phần mềm hỗ trợ học tập ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy và đánh giá. Việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại là cần thiết để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên về việc sử dụng các công cụ đánh giá hiện đại, tiên tiến.

III. Phương pháp Đánh giá Năng lực Tiếng Anh hiệu quả tại Thạch An

Để nâng cao hiệu quả đánh giá năng lực Tiếng Anh tại THPT Thạch An, cần áp dụng các phương pháp đánh giá đa dạng và phù hợp với từng đối tượng học sinh. Một trong những phương pháp hiệu quả là đánh giá theo định hướng năng lực, tập trung vào khả năng vận dụng kiến thức trong thực tế. Bên cạnh đó, cần tăng cường các hoạt động đánh giá thường xuyên, liên tục để theo dõi sự tiến bộ của học sinh và có biện pháp hỗ trợ kịp thời. Theo Tô Thị Hoa (2015), đánh giá theo tiếp cận năng lực có vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của học sinh. Việc sử dụng các công cụ đánh giá đa dạng, như bài tập thực hành, dự án học tập, thuyết trình, cũng giúp học sinh phát triển năng lực toàn diện. Ngoài ra, cần tăng cường sự tham gia của học sinh vào quá trình đánh giá, khuyến khích các em tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau để nâng cao ý thức tự giác và trách nhiệm trong học tập. Quan trọng nhất, việc đánh giá cần được thực hiện một cách khách quan, công bằng và minh bạch, tạo động lực cho học sinh phấn đấu và phát triển năng lực.

3.1. Đánh giá theo định hướng năng lực và ứng dụng thực tiễn

Đánh giá theo định hướng năng lực là phương pháp hiệu quả để đánh giá năng lực Tiếng Anh của học sinh. Phương pháp này tập trung vào khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng trong các tình huống thực tế, giúp học sinh phát triển năng lực toàn diện. Các bài kiểm tra cần được thiết kế theo hướng mở, khuyến khích học sinh sáng tạo và giải quyết vấn đề. Ví dụ, học sinh có thể được yêu cầu viết một bài luận về một chủ đề quen thuộc, tham gia một cuộc tranh luận hoặc thực hiện một dự án nghiên cứu.

3.2. Tăng cường đánh giá thường xuyên và tự đánh giá

Tăng cường đánh giá thường xuyên và tự đánh giá là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả đánh giá năng lực Tiếng Anh tại THPT Thạch An. Đánh giá thường xuyên giúp giáo viên theo dõi sự tiến bộ của học sinh và có biện pháp hỗ trợ kịp thời. Tự đánh giá giúp học sinh nhận thức rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân và có ý thức tự giác học tập. Các hoạt động đánh giá thường xuyên có thể bao gồm bài kiểm tra miệng, bài tập trên lớp, bài tập về nhà và các dự án nhỏ.

IV. Ứng dụng kết quả Đánh giá Tiếng Anh Nghiên cứu tại Thạch An

Việc ứng dụng kết quả đánh giá năng lực Tiếng Anh là yếu tố then chốt để cải thiện chất lượng dạy và học tại THPT Thạch An. Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh phương pháp giảng dạy, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh yếu kém và phát huy năng lực của học sinh giỏi. Bên cạnh đó, kết quả đánh giá cũng cần được công khai, minh bạch để tạo động lực cho học sinh phấn đấu và phát triển. Theo nghiên cứu về kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ ở một số nước, việc ứng dụng kết quả đánh giá một cách hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Ngoài ra, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc hỗ trợ học sinh học tập Tiếng Anh, tạo môi trường học tập tích cực và hiệu quả. Việc phân tích kết quả kiểm tra, so sánh đối chiếu để xác nhận sự tiến bộ của học sinh trong quá trình học tập môn Tiếng Anh.

4.1. Điều chỉnh phương pháp giảng dạy dựa trên kết quả đánh giá

Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh phương pháp giảng dạy, đảm bảo phù hợp với trình độ và năng lực của học sinh. Nếu kết quả đánh giá cho thấy học sinh còn yếu về một kỹ năng nào đó, giáo viên cần tập trung bồi dưỡng kỹ năng đó. Nếu kết quả đánh giá cho thấy học sinh đã nắm vững kiến thức, kỹ năng cơ bản, giáo viên có thể nâng cao độ khó của bài học và khuyến khích học sinh sáng tạo.

4.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng và phát huy năng lực

Kết quả đánh giá cần được sử dụng để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh yếu kém và phát huy năng lực của học sinh giỏi. Học sinh yếu kém cần được hỗ trợ thêm về kiến thức, kỹ năng cơ bản. Học sinh giỏi cần được khuyến khích tham gia các hoạt động nâng cao, như các cuộc thi Tiếng Anh, các câu lạc bộ Tiếng Anh và các dự án nghiên cứu.

V. Quản lý Đánh giá Năng lực Tiếng Anh Bài học từ Thạch An

Quản lý hoạt động đánh giá năng lực Tiếng Anh hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại THPT Thạch An. Việc xây dựng kế hoạch đánh giá chi tiết, phân công nhiệm vụ rõ ràng và kiểm tra, giám sát thường xuyên là cần thiết để đảm bảo tính khách quan, công bằng và chính xác của quá trình đánh giá. Theo Nguyễn Thị Tính (2015), việc quản lý hoạt động đánh giá cần được thực hiện một cách khoa học, bài bản và có sự tham gia của tất cả các bên liên quan. Ngoài ra, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý và giáo viên về các phương pháp đánh giá hiện đại, tiên tiến. Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá ngoài căn cứ vào mục đích mục tiêu của chương trình môn Tiếng Anh ở trường THPT nói chung còn căn cứ vào mục tiêu của nhà trường, xác định nguồn lực của nhà trường nói riêng để xây dựng bộ công cụ đánh giá riêng cho trường mình.

5.1. Xây dựng kế hoạch đánh giá chi tiết và phân công nhiệm vụ

Xây dựng kế hoạch đánh giá chi tiết và phân công nhiệm vụ rõ ràng là bước quan trọng trong việc quản lý hoạt động đánh giá năng lực Tiếng Anh. Kế hoạch đánh giá cần bao gồm mục tiêu, nội dung, phương pháp, thời gian và trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận. Phân công nhiệm vụ cần đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và phù hợp với năng lực của từng người.

5.2. Kiểm tra giám sát và đảm bảo tính khách quan công bằng

Kiểm tra, giám sát thường xuyên là cần thiết để đảm bảo tính khách quan, công bằng và chính xác của quá trình đánh giá. Cần có hệ thống kiểm tra, giám sát chặt chẽ, từ khâu ra đề, coi thi, chấm thi đến khâu ứng dụng kết quả. Các sai phạm cần được xử lý nghiêm minh để đảm bảo tính nghiêm túc của hoạt động đánh giá.

VI. Kết luận Tương lai của Đánh giá Tiếng Anh tại Thạch An

Việc nâng cao chất lượng đánh giá năng lực Tiếng Anh tại THPT Thạch An là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Việc áp dụng các phương pháp đánh giá đa dạng, phù hợp, tăng cường ứng dụng kết quả đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá hiệu quả là những yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu này. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu, đổi mới các phương pháp đánh giá, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên. Đánh giá không chỉ là thước đo năng lực mà còn là động lực để học sinh phấn đấu và phát triển. Đánh giá kết quả học tập theo định hướng năng lực có ý nghĩa nhiều mặt: Nhằm nhận định thực trạng, định hướng và điều chỉnh hoạt động học của trò đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng và định hướng hoạt động dạy của thầy.

6.1. Đổi mới phương pháp đánh giá và đầu tư cơ sở vật chất

Đổi mới phương pháp đánh giá và đầu tư cơ sở vật chất là hai yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đánh giá năng lực Tiếng Anh. Cần áp dụng các phương pháp đánh giá hiện đại, tiên tiến, như đánh giá theo định hướng năng lực, đánh giá thường xuyên và tự đánh giá. Bên cạnh đó, cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

6.2. Nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên Tiếng Anh

Nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên Tiếng Anh là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để nâng cao chất lượng dạy và học. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên về các phương pháp giảng dạy và đánh giá hiện đại, tiên tiến. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa học nâng cao trình độ, các hội thảo chuyên môn và các hoạt động giao lưu, học hỏi kinh nghiệm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình đổi mới giáo dục phổ thông và Đề án Ngoại ngữ Quốc gia đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuyển đổi căn bản từ phương thức kiểm tra truyền thống truyền thụ kiến thức sang đánh giá năng lực thực hành ngôn ngữ của học sinh. Tại các trường Trung học phổ thông (THPT) khu vực miền núi như huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, chất lượng giảng dạy môn Tiếng Anh còn gặp nhiều thách thức lớn: tỷ lệ học sinh đạt chuẩn đầu ra năng lực giao tiếp thực tế ước tính dưới 30%, trong khi hơn 70% các bài kiểm tra định kỳ vẫn nặng về lý thuyết ghi nhớ từ vựng và cấu trúc ngữ pháp đơn thuần.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới căn bản phương pháp dạy học ngoại ngữ theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực với thực trạng công tác quản lý kiểm tra, đánh giá còn mang nặng tính hành chính, thiếu tính đồng bộ và chưa sát thực tế tại địa bàn vùng cao.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh, từ đó đề xuất 6 biện pháp quản lý có cơ sở khoa học và tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh tại các trường THPT huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại 02 trường THPT trên địa bàn huyện Thạch An cùng các trường có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng tại tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn năm học từ 2017 đến 2019. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc nâng tỷ lệ giáo viên ứng dụng thành thạo các công cụ đánh giá năng lực thực hành từ mức dưới 25% lên mục tiêu trên 80%, chuẩn hóa toàn diện quy trình kiểm tra 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết, tạo động lực quản lý bền vững cho giáo dục vùng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng lý luận vững chắc dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết đo lường và quản lý giáo dục hiện đại:

• Mô hình đánh giá bối cảnh, đầu vào, quá trình và sản phẩm (CIPP) của Daniel Stufflebeam (năm 1966), nhấn mạnh việc kết hợp đánh giá thường xuyên, đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết để tạo động lực cải tiến chất lượng dạy học liên tục.
• Thang đo nhận thức của Benjamin Bloom với 6 bậc nhận thức (Biết, Hiểu, Vận dụng, Phân tích, Tổng hợp, Đánh giá), được tinh gọn thành 3 mức độ cơ bản trong thiết kế đề kiểm tra: Nhận biết, Thông hiểu - Vận dụng và Vận dụng cao sáng tạo.
• Khung lý thuyết về đánh giá dựa trên năng lực (Competence-based assessment) và đánh giá vì sự tiến bộ của người học (Assessment for Learning) của các tác giả Nguyễn Bá Lãm (năm 2003), Nguyễn Đức Chính và Đinh Thị Kim Thoa (năm 2005), cùng quan điểm đo lường của Nguyễn Công Khanh (năm 2014).

Các khái niệm công cụ cốt lõi được định hình chặt chẽ trong đề tài bao gồm:

• Năng lực học tập môn Tiếng Anh: Khả năng huy động, kết hợp linh hoạt kiến thức ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp và thái độ học tập tích cực để thực hiện thành công các nhiệm vụ giao tiếp trong đời sống thực tế.
• Đánh giá theo định hướng năng lực: Đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa thực tiễn, lấy việc vận dụng sáng tạo tri thức làm trung tâm thay vì tái hiện kiến thức máy móc.
• Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập: Quá trình thực hiện chu trình 4 chức năng quản lý khép kín gồm lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo chuyên môn và kiểm tra đánh giá của người hiệu trưởng căn cứ theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục đa dạng và chuẩn hóa:

• Cỡ mẫu và đối tượng khảo sát: Tổng số 43 khách thể nghiên cứu, bao gồm 10 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng bộ môn) và 33 giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Tiếng Anh tại 02 trường THPT huyện Thạch An và các trường THPT có điều kiện tương đương tại tỉnh Cao Bằng.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu mục đích kết hợp chọn mẫu phân tầng đại diện nhằm bao quát 100% đội ngũ giáo viên cốt cán và cán bộ quản lý phụ trách môn Tiếng Anh trên địa bàn nghiên cứu.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thiết kế hệ thống phiếu hỏi anket theo thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ; nghiên cứu hồ sơ quản lý chuyên môn, giáo án, ma trận và đề kiểm tra; kết hợp phỏng vấn sâu lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng, Ban Giám hiệu các nhà trường.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng toán thống kê trong khoa học giáo dục để định lượng kết quả khảo sát qua các chỉ số điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và tỷ lệ phần trăm (%), giúp lượng hóa mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp.
• Timeline nghiên cứu: Dữ liệu thực tiễn được thu thập và xử lý liên tục trong 2 năm học từ 2017-2018 đến 2018-2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh tại các trường THPT huyện Thạch An cho thấy 4 phát hiện nổi bật sau:

• Sự chênh lệch giữa nhận thức và thực hành: Có tới 87.5% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức rất rõ tầm quan trọng của việc chuyển đổi sang đánh giá định hướng năng lực, nhưng chỉ có 36.4% giáo viên thực sự áp dụng đầy đủ quy trình xây dựng ma trận đề kiểm tra tích hợp đủ 4 kỹ năng ngôn ngữ trong thực tế giảng dạy.
• Cơ cấu công cụ đánh giá mất cân đối: Phương pháp kiểm tra viết bằng trắc nghiệm khách quan trên giấy chiếm tỷ lệ áp đảo với 72.7% thời lượng đánh giá định kỳ, trong khi các phương pháp đánh giá thực hành giao tiếp (vấn đáp, dự án học tập, thuyết trình nhóm) chỉ chiếm 24.2%. Đặc biệt, việc sử dụng hồ sơ học tập (portfolio) để đánh giá quá trình tiến bộ của học sinh chỉ đạt tỷ lệ 18.2%.
• Khó khăn nghiệp vụ của giáo viên: Khoảng 63.6% giáo viên tham gia khảo sát thừa nhận gặp trở ngại lớn trong việc thiết kế các bài tập tình huống thực tế và xây dựng thang tiêu chí chấm điểm (rubric) cho kỹ năng Nói và Viết; 57.6% giáo viên thiếu ngân hàng câu hỏi định hướng năng lực chuẩn hóa.
• Quản lý còn mang tính hình thức: Khoảng 60.0% cán bộ quản lý cho biết hoạt động kiểm tra, thanh tra đánh giá chủ yếu tập trung vào hồ sơ sổ sách, việc chỉ đạo phân tích kết quả sau kiểm tra để điều chỉnh phương pháp dạy học chỉ đạt mức trung bình với điểm số 2.85 trên thang điểm 5.0.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên bắt nguồn từ rào cản tâm lý ngại đổi mới của một bộ phận giáo viên quen với lối dạy học truyền thống, áp lực thi cử tốt nghiệp THPT quốc gia chủ yếu thi trắc nghiệm đọc hiểu, cùng sự thiếu thốn về trang thiết bị phòng học bộ môn và phòng lab ngoại ngữ tại huyện miền núi Thạch An.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu tương đồng của Tô Thị Hoa (năm 2015) tại Thái Bình hay các báo cáo tổng kết Đề án Ngoại ngữ Quốc gia giai đoạn 2008-2020, thực trạng này phản ánh một quy luật chung tại các tỉnh miền núi phía Bắc: lỗ hổng lớn nhất không nằm ở chủ trương chính sách mà nằm ở khâu tổ chức thiết kế công cụ đo lường và năng lực giám sát chuyên môn của cấp quản lý cơ sở.

Dữ liệu nghiên cứu được trình bày mạch lạc thông qua hệ thống 11 bảng thống kê thực trạng chuyên sâu và 1 bảng kiểm định giá trị biện pháp. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ thực hiện giữa đánh giá kiến thức truyền thống (trên 70%) và đánh giá năng lực thực hành (dưới 25%) minh chứng rõ nét nhu cầu cấp bách phải đổi mới cơ chế quản lý chuyên môn trong nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực trạng, luận văn đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá môn Tiếng Anh:

• Nâng cao nhận thức cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên về bản chất, nguyên tắc và quy trình đánh giá kết quả học tập theo định hướng năng lực thông qua các buổi hội thảo chuyên đề và sinh hoạt học thuật (Mục tiêu: Đạt 95% mức độ hiểu đúng và đồng thuận; Timeline: Hoàn thành trong quý 3 hàng năm; Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu phối hợp với Tổ chuyên môn Tiếng Anh).
• Chỉ đạo xác định chuẩn năng lực, tiêu chí và thiết lập ma trận đánh giá năng lực môn Tiếng Anh chi tiết cho từng khối lớp 10, 11 và 12 (Mục tiêu: 100% các bài kiểm tra 1 tiết và học kỳ có ma trận chuẩn hóa 4 kỹ năng; Timeline: Tháng 9 đầu mỗi năm học; Chủ thể thực hiện: Tổ trưởng chuyên môn và nhóm giáo viên Tiếng Anh).
• Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng chuyên sâu cho 33 giáo viên về phương pháp biên soạn câu hỏi thực hành, xây dựng rubric đánh giá kỹ năng Nói - Viết và thiết kế bài tập giải quyết vấn đề (Mục tiêu: Trên 85% giáo viên làm chủ kỹ thuật thiết kế công cụ; Timeline: Tập huấn 2 đợt vào tháng 8 và tháng 1; Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu mời chuyên gia sư phạm tập huấn).
• Đa dạng hóa các hình thức và phương pháp kiểm tra đánh giá, đẩy mạnh đánh giá quá trình, tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng và đánh giá qua dự án học tập (Mục tiêu: Nâng tỷ trọng kiểm tra kỹ năng Nghe và Nói lên tối thiểu 40% trong tổng điểm đánh giá thường xuyên; Timeline: Triển khai xuyên suốt 35 tuần thực học; Chủ thể thực hiện: Giáo viên bộ môn).
• Xây dựng ngân hàng đề kiểm tra và chuẩn hóa bộ công cụ đánh giá năng lực dùng chung cho các trường THPT trên địa bàn huyện (Mục tiêu: Tối thiểu 50 đề kiểm tra chuẩn hóa/khối lớp; Timeline: Hoàn thiện trong học kỳ 1; Chủ thể thực hiện: Nhóm mạng lưới giáo viên cốt cán huyện Thạch An).
• Tăng cường kiểm tra, giám sát chuyên môn và sử dụng phản hồi kết quả đánh giá để điều chỉnh quá trình dạy học (Mục tiêu: 100% giáo viên được tư vấn, góp ý hồ sơ kiểm tra đánh giá định kỳ 2 lần/học kỳ; Timeline: Giữa kỳ và cuối kỳ; Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng chuyên môn).

Kết quả khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi trên 43 khách thể khẳng định mức độ cần thiết đạt điểm trung bình 4.52 trên 5.0 và tính khả thi đạt 4.38 trên 5.0, chứng minh tính ứng dụng cao của hệ thống giải pháp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo ứng dụng sâu rộng cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm trong ngành giáo dục:

• Cán bộ quản lý trường THPT (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Khai thác khung quy trình 4 chức năng quản lý và hệ thống văn bản chỉ đạo chuyên môn mẫu để chuẩn hóa công tác kiểm tra đánh giá nội bộ, nâng tỷ lệ đạt chuẩn kiểm định chất lượng dạy học ngoại ngữ tại đơn vị lên trên 90%.
• Giáo viên giảng dạy môn Tiếng Anh cấp THPT: Tham khảo trực tiếp quy trình lập ma trận 3 mức độ nhận thức, bảng tiêu chí rubric chấm kỹ năng giao tiếp và ngân hàng bài tập tình huống thực tiễn để áp dụng ngay vào các bài kiểm tra 15 phút, 45 phút và đề thi học kỳ.
• Chuyên viên chỉ đạo chuyên môn Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo: Vận dụng mô hình khảo sát thực trạng và hệ thống tiêu chí năng lực ngôn ngữ để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên vùng cao giai đoạn 2020 - 2025 bám sát chương trình giáo dục phổ thông mới.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng nguồn dữ liệu khảo sát thực chứng, hệ thống 43 tài liệu tham khảo trong và ngoài nước cùng phương pháp xử lý số liệu toán thống kê làm tài liệu đối sánh cho các đề tài nghiên cứu về quản lý dạy học ngoại ngữ.

Câu hỏi thường gặp

• Đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực khác gì so với phương pháp đánh giá truyền thống? Đánh giá năng lực không lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện ngữ pháp làm trung tâm mà tập trung đo lường khả năng vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết trong bối cảnh thực tiễn có ý nghĩa. Phương pháp này coi trọng đánh giá quá trình và sự tiến bộ của người học thay vì chỉ dựa vào một điểm số thi cử cuối kỳ.

• Làm thế nào để triển khai đánh giá kỹ năng Nghe và Nói hiệu quả tại các trường vùng cao thiếu phòng lab? Giáo viên có thể vận dụng linh hoạt phương pháp đánh giá vấn đáp nhanh trong 5 phút đầu giờ, tổ chức đóng vai xử lý tình huống thực tế theo cặp và cho học sinh thực hiện các dự án nhóm nhỏ. Luận văn đã chứng minh việc sử dụng điện thoại thông minh cá nhân để ghi âm bài nói giúp nâng tỷ lệ học sinh được kiểm tra kỹ năng nói lên trên 75%.

• Thang bậc nhận thức của Benjamin Bloom được cụ thể hóa như thế nào trong ma trận đề kiểm tra Tiếng Anh? Trong quy trình xây dựng đề, 6 bậc Bloom được gom thành 3 mức độ rõ ràng: Mức 1 (Nhận biết từ vựng, ngữ âm chiếm khoảng 40%), Mức 2 (Thông hiểu và vận dụng cấu trúc câu trong ngữ cảnh chiếm khoảng 40%) và Mức 3 (Vận dụng cao để viết đoạn văn, thuyết trình giải quyết vấn đề chiếm khoảng 20%).

• Vai trò then chốt của Ban Giám hiệu nhà trường trong việc quản lý đánh giá theo định hướng năng lực là gì? Hiệu trưởng giữ vai trò kiến tạo môi trường sư phạm, chỉ đạo xây dựng chuẩn đầu ra, phê duyệt ma trận đề kiểm tra 4 kỹ năng, tổ chức bồi dưỡng kỹ thuật biên soạn rubric cho 100% giáo viên và trực tiếp kiểm tra việc sử dụng kết quả đánh giá để đổi mới phương pháp giảng dạy.

• Mức độ khả thi của 6 biện pháp quản lý được đề xuất trong luận văn được đánh giá ra sao? Khảo sát thực nghiệm trên 43 cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy tính khả thi của các biện pháp đạt điểm số trung bình rất cao là 4.38 trên thang điểm 5.0, trong đó biện pháp tổ chức bồi dưỡng kỹ năng thiết kế công cụ và xây dựng ma trận chuẩn đạt mức độ đồng thuận trên 88%.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo định hướng năng lực học sinh tại trường THPT bám sát mô hình CIPP và thang nhận thức Bloom.
• Đánh giá toàn diện thực trạng tại 02 trường THPT huyện Thạch An với mẫu khảo sát 43 cán bộ, giáo viên, chỉ ra rào cản lớn nhất là tỷ lệ áp dụng đánh giá kỹ năng thực hành giao tiếp còn dưới 25%.
• Xác lập quy trình 7 bước chuẩn hóa từ khâu thiết lập chuẩn năng lực, xây dựng ma trận 3 mức độ, biên soạn rubric đến phân tích phản hồi kết quả dạy học.
• Đề xuất hệ sinh thái 6 biện pháp quản lý mang tính đột phá và đồng bộ, đạt điểm cấp thiết trung bình 4.52/5.0 và điểm khả thi 4.38/5.0.
• Khẳng định giá trị thực tiễn cao, mở ra hướng ứng dụng rộng rãi cho các trường THPT khu vực miền núi có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng.

Trong lộ trình từ 12 đến 24 tháng tới, các cơ sở giáo dục phổ thông cần nhanh chóng áp dụng khung ma trận và bộ tiêu chí đánh giá đề xuất để nâng cao thực chất năng lực ngoại ngữ cho học sinh. Các cán bộ quản lý và giáo viên hãy tham khảo, tải về toàn văn luận văn để chuẩn hóa quy trình kiểm tra đánh giá môn Tiếng Anh tại đơn vị ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TIẾNG ANH THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài L.Stufflebean (1966), nghiên cứu mô hình CIPP được hình thành dựa trên sự kết hợp của đánh giá bối cảnh, đánh giá đầu vào, đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết kết quả học tập. Theo tác giả đánh giá phải thực hiện thường xuyên, liên tục và kết hợp nhiều loại hình đánh giá trong đó coi trọng đánh giá thường xuyên, đánh giá quá trình [24].Scriven (1967) nghiên cứu về đánh giá đưa ra mô hình đánh giá không theo mục tiêu mà dựa vào dẫn chứng xác thực và hành vi thực hiện; R.Stake, nghiên cứu về đánh giá chất lượng dạy học, tác giả cho rằng để đánh giá chất lượng giáo dục, người ta tập trung đánh giá kết quả học tập của người học [32].

Từ sau những năm 1970 đến nay lý thuyết trắc nghiệm ra đời và phát triển mạnh mẽ ở nhiều quốc gia trên thế giới. Bloom cùng George F. Cuốn sách này dành cho giáo viên, viết về kĩ thuật đánh giá kết quả học tập của học sinh. Nếu được áp dụng đúng cách việc đánh giá sẽ giúp giáo viên hỗ trợ học sinh cải thiện khả năng học tập.

Trọng tâm của cuốn sách này cũng chính là việc tăng cường khả năng học tập của học sinh. Cuốn sách không nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến việc lựa chọn và sử dụng các loại trí tuệ, năng lực tiềm ẩn của các bài kiểm tra thành tích đã được chuẩn hóa - loại hình thường được học sinh các trường tiến hành một đến hai lần một năm, mà hướng tới để hoàn thiện và sử dụng đúng cách một hệ thống các câu hỏi, các Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn bài kiểm tra đánh giá quá trình học tập và các dạng bài kiểm tra khác do giáo viên tự làm được áp dụng cho học sinh hàng năm. Cuốn sách thông qua việc liên kết các kĩ thuật đánh giá tốt nhất, nhằm hỗ trợ các giáo viên sử dụng đánh giá như một công cụ để cải tiến cả quy trình dạy và học. Ở Liên Xô cũ và các nước XHCN Đông Âu trước đây đã có nhiều tác giả nghiên cứu về kiểm tra đánh giá, song trên thực tế các công trình nghiên cứu chủ yếu bàn về kiểm tra đánh giá kiến thức học sinh thông qua các hình thức trắc nghiệm truyền thống như kiểm tra vấn đáp hoặc bài viết (trắc nghiệm, tự luận) chưa quan tâm đến việc kiểm tra đánh giá bằng hình thức trắc nghiệm khách quan.

Jody Zall Kusek (2005) nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập và đưa ra 10 bước tiến tới hệ thống giám sát và đánh giá dựa trên kết quả. Đánh giá kết quả học tập của học sinh được các tác giả nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau nhưng tất cả đều nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của kiểm tra, đánh giá kết quả học tập. Tác giả cho rằng đánh giá có tác dụng tạo động lực cho việc dạy và học phát triển. Các công trình nghiên cứu đều đề cập đến các bước xây dựng hoàn thiện cơ sở lí thuyết cơ sở thực tiễn và quy trình cho đánh giá kết quả học tập của người học.

Ông cho rằng đánh giá năng lực đòi hỏi nội dung đánh giá phải tích hợp kiến thức nội môn, liên môn, sáng tạo, liên hệ thực tiễn. Những ND đòi hỏi tích hợp kiến thức đồng môn, liên môn, sáng tạo, liên hệ thực tiễn [16]. Những nghiên cứu ở trong nước Nguyễn Bá Lãm (2003) nghiên cứu về đánh giá kết quả dạy học ở đại học đã phân tích tầm quan trọng của đánh giá trong giáo dục đại học, các hình thức và quy trình đánh giá kết quả dạy học ở đại học [21]. Nguyễn Đức Chính - Đinh Thị Kim Thoa (2005), nghiên cứu về vấn đề chuẩn đánh giá, vai trò của việc xác định mục tiêu trong đánh giá kết quả dạy học đề ra những yêu cầu về nội dung đánh giá đòi hỏi tích hợp kiến thức đồng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn môn, liên môn, sáng tạo, liên hệ thực tiễn, [9]; Nghiên cứu về kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ ở một số nước trên thế giới và trong khu vực trong đó có công tác quản lý đã được đề cập đến khá chi tiết trong “Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020”, Hà Nội, 2008.

Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như: “Teaching English Cambridge University Press, 1995” của Adrian Doff; “Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ”, NXB ĐHQG Hà Nội, 2005. Trong các công trình này đã đề cập đến vấn đề đánh giá kết quả dạy học và sử dụng kết quả đánh giá để đổi mới quá trình dạy học. Nguyễn Đức Chính (2008), Nghiên cứu về thang đo trong đánh giá kết quả học tập của học sinh, tác giả phân tích tầm quan trọng của đánh giá và quy trình đánh giá, cách thức và hình thức, công cụ đo kết quả [10]. Tác giả Nguyễn Công Khanh cho rằng: có nhiều cách tiếp cận đánh giá kết quả dạy học như đánh giá định tính (qualitative assessment); đánh giá dựa trên kết quả thực hiện (performance-based assessment); đánh giá theo chuẩn (standard - based assessment); đánh giá theo năng lực (competence - based assessment); đánh giá theo sản phẩm đầu ra (outcome - based assessment) [20] Đánh giá kết quả dạy học theo cách tiếp cận NL là đánh giá theo chuẩn về sản phẩm đầu ra nhưng sản phẩm đó không chỉ là kiến thức, kĩ năng, mà chủ yếu là khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng và thái độ cần có để thực hiện nhiệm vụ học tập đạt tới một chuẩn nào đó.

Đánh giá NL dựa trên sự miêu tả các sản phẩm đầu ra cụ thể, rõ ràng tới mức người dạy, người học và các bên liên quan đều có thể hình dung tương đối khách quan và chính xác về thành quả của người học sau quá trình học tập. Đánh giá cũng cho phép nhìn ra tiến bộ của người học dựa trên mức độ thực hiện các sản phẩm [1], [2]. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn Tô Thị Hoa (2015), nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập của học sinh THPT Vũ Thư tỉnh Thái Bình theo tiếp cận năng lực, chỉ ra tầm quan trọng của đánh giá theo tiếp cận năng lực, quy trình đánh giá và các hình thức đánh giá kết quả học tập của học sinh theo tiếp cận năng lực [16]. Nguyễn Thị Tính (2015) nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập trong đào tạo sinh viên sư phạm, đề xuất tiêu chí, quy trình, nội dung đánh giá kết quả học tập sinh viên [30].

Các nghiên cứu đã đề cập đến nhiều góc độ khác nhau của hoạt động đánh giá song tất cả đều có chung một mục đích hướng tới là đánh giá sự tiến bộ của người học qua từng giai đoạn, đánh giá mức độ đạt chuẩn của người học và cuối cùng là đánh giá chất lượng cả quá trình dạy học, giáo dục. Tuy nhiên các công trình trên dừng ở mức độ cung cấp cơ sở lý thuyết mà chưa đề cập đến kĩ thuật đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh THPT theo tiếp cận năng lực trong từng môn học cụ thể. Vì vậy, tác giả luận văn chọn đề tài để nghiên cứu với mong muốn nâng cao hiệu quả quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh của học sinh theo tiếp cận năng lực ở các trường Trung học phổ thông huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Một số khái niệm công cụ 1.

Năng lực Theo Từ điển Tiếng Việt [33, tr.114] thì năng lực có thể được hiểu theo hai nét nghĩa: - Chỉ một khả năng, điều kiện tự nhiên có sẵn để thực hiện một hoạt động nào đó đem lại hiệu quả cao. - Là một phẩm chất tâm sinh lí tạo cho con người có khả năng để hoàn thành một hoạt động nào đó có chất lượng cao. Hiểu theo quan điểm thứ nhất, năng lực là một khả năng có thực, được bộc lộ ra thông qua việc thành thạo một hoặc một số kĩ năng nào đó của người Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Hiểu theo quan điểm thứ hai, năng lực là một một cái gì đó sẵn có ở dạng tiềm năng của người học có thể giúp họ giải quyết những tình huống có thực trong cuộc sống.

Như vậy, từ hai quan điểm và cách hiểu trên, chúng ta có thể hiểu năng lực vừa tồn tại ở dạng tiềm năng vừa là một khả năng được bộc lộ thông qua quá trình giải quyết những tình huống có thực trong cuộc sống. Khía cạnh hiện thực của năng lực là cái mà ta có thể nhìn nhận được, đánh giá được thông qua hiệu quả công việc và cách thức tiến hành công việc của cá nhân. Một số cách hiểu về khái niệm “năng lực” khác như: Năng lực được xây dựng trên cơ sở tri thức, thiết lập qua giá trị, cấu trúc như là các khả năng, hình thành qua trải nghiệm/củng cố qua kinh nghiệm, hiện thực hóa qua ý chí (John Erpenbeck 1998). Quan niệm này tác giả đã khẳng định năng lực của con người có được dựa trên cơ sở kiến thức, kinh nghiệm, thái độ và tư chất của mỗi cá nhân cũng như mức độ tham gia trải nghiệm thực tế của cá nhân đó trong hoạt động.

Năng lực là khả năng cá nhân đáp ứng các yêu cầu phức hợp và thực hiện thành công nhiệm vụ trong một bối cảnh cụ thể (OECD, 2002). Tác giả đã nhận mạnh khía cạnh hiệu quả công việc của năng lực. Năng lực là các khả năng và kỹ năng nhận thức vốn có ở cá nhân hay có thể học được… để giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống. Năng lực cũng hàm chứa trong nó tính sẵn sàng hành động, động cơ, ý chí và trách nhiệm xã hội để có thể sử dụng một cách thành công và có trách nhiệm các giải pháp… trong những tình huống thay đổi (Weinert, 2001).

Quan niệm này tác giả khẳng định năng lực không chỉ bao gồm yếu tố kiến thức, kỹ năng và tư chất mà còn bao gồm cả động cơ, thái độ, ý chí của con người.