Luận văn đánh giá hiện trạng môi trường nước tại hợp tác xã nuôi trồng thủy sản ccb thuộc địa bàn phường hà an thị xã quảng yên tỉnh quảng ninh

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá hiện trạng môi trường nước tại hợp tác xã nuôi trồng thủy sản ccb thuộc địa bàn, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Trung Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Dư Ngọc Thành
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Nước Tại Hợp Tác Xã Nuôi Trồng Thủy Sản CCB Thuộc Địa Bàn Phường Hà An Thị Xã Quảng Yên Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Các khái niệm môi trường
• 2.1.2. Các chỉ tiêu đánh giá môi trường nước
• 2.1.2.1. Các chỉ tiêu vật lý
• 2.1.2.2. Các chỉ tiêu hóa học
• 2.1.2.3. Chỉ tiêu vi sinh vật
• 2.1.3. Cơ sở pháp lý
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm và phạm vi nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Thu thập tài liệu
• 3.4.2. Phương pháp điều tra thu thập tài liệu
• 3.4.3. Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa
• 3.4.4. Phương pháp quan trắc môi trường nước
• 3.4.5. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 3.4.6. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội phường Hà An, Thị xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2. Khái quát về hợp tác xã nuôi trồng thủy sản
• 4.2.1. Vị trí địa lý
• 4.2.2. Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức của HTX
• 4.2.3. Tìm hiểu khái quát về hoạt động nuôi trồng thủy sản của HTX
• 4.3. Đánh giá hiện trạng chất lượng nước nuôi trồng thủy sản
• 4.3.1. Đánh giá sơ bộ tính chất vật lý chất lượng nước nuôi trồng thủy sản tại HTX CCB
• 4.3.2. Đánh giá tính chất hóa học chất lượng nước nuôi trồng thủy sản tại HTX CCB
• 4.3.3. Đánh giá sự biến động của một số thông số quan trắc nước trong môi trường nuôi trồng thủy sản
• 4.4. Những nguyên nhân và tác động gây ô nhiễm đến môi trường nước
• 4.5. Đề xuất một số biện pháp giảm thiểu các tác động xấu từ hoạt động nuôi trồng thủy sản đến môi trường nước
• 4.5.1. Giải pháp quản lý, chính sách
• 4.5.2. Giải pháp về công nghệ
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặt Vấn Đề

Việc đánh giá hiện trạng môi trường nước tại hợp tác xã nuôi trồng thủy sản CCB thuộc địa bàn phường Hà An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ môi trường nước. Nhu cầu về thủy sản ngày càng tăng cao, trong khi nguồn hải sản tự nhiên không thể gia tăng, dẫn đến việc phát triển nghề nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều vấn đề ô nhiễm môi trường, đặc biệt là từ các chất thải và hóa chất sử dụng trong quá trình nuôi trồng. Theo nghiên cứu, ô nhiễm nước có thể gây hại cho sức khỏe con người và động vật thủy sinh, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và sinh kế của người dân địa phương. Do đó, việc đánh giá và quản lý chất lượng nước là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản.

1.1. Tính Cấp Thiết của Đề Tài

Ngành nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là tại tỉnh Quảng Ninh. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng dẫn đến những tác động tiêu cực đến môi trường nước. Việc đánh giá hiện trạng môi trường là cần thiết để nhận diện các vấn đề ô nhiễm và đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả. Khóa luận này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình chất lượng nước tại hợp tác xã nuôi trồng thủy sản CCB, từ đó đưa ra các biện pháp bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

II. Cơ Sở Khoa Học

Để thực hiện việc đánh giá môi trường nước, cần hiểu rõ các khái niệm và chỉ tiêu liên quan đến môi trường nước. Theo các nghiên cứu trước đó, ô nhiễm môi trường nước có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm chất thải từ hoạt động nuôi trồng thủy sản. Các chỉ tiêu như độ pH, độ đục, hàm lượng oxy hòa tan (DO), nhu cầu oxy hóa học (COD) và nhu cầu oxy sinh hóa (BOD) là những yếu tố quan trọng trong việc xác định chất lượng nước. Việc theo dõi và phân tích các thông số này giúp đánh giá tình trạng ô nhiễm và đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời.

2.1. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Môi Trường Nước

Các chỉ tiêu vật lý và hóa học như độ pH, độ đục và hàm lượng oxy hòa tan có ảnh hưởng lớn đến chất lượng nước. Đặc biệt, hàm lượng oxy hòa tan là chỉ số quan trọng cho sự sống của động vật thủy sinh. Việc đo lường chính xác các chỉ tiêu này sẽ cung cấp thông tin cần thiết để đánh giá hiện trạng môi trường nước. Nếu các chỉ tiêu này không đạt yêu cầu, sẽ có nguy cơ cao về ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe của sinh vật và con người. Do đó, việc thực hiện các biện pháp quản lý môi trường và giám sát chất lượng nước là rất quan trọng.

III. Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả đánh giá hiện trạng môi trường nước cho thấy nhiều chỉ tiêu chất lượng nước không đạt yêu cầu theo quy chuẩn. Cụ thể, hàm lượng các chất hữu cơ như BOD và COD vượt mức cho phép, cho thấy sự ô nhiễm nghiêm trọng từ chất thải nuôi trồng. Mức độ ô nhiễm này có thể gây hại cho hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng. Hơn nữa, sự hiện diện của vi khuẩn E.coli trong nước cho thấy nguồn nước bị ô nhiễm từ chất thải sinh hoạt. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc sử dụng hóa chất trong nuôi trồng thủy sản cần được kiểm soát chặt chẽ để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

3.1. Đánh Giá Chất Lượng Nước

Kết quả phân tích cho thấy chất lượng nước tại khu vực nuôi trồng thủy sản CCB có nhiều vấn đề nghiêm trọng. Đặc biệt, chỉ số BOD và COD cao hơn nhiều so với quy chuẩn cho phép, cho thấy sự ô nhiễm do chất thải từ hoạt động nuôi trồng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của thủy sản mà còn đến sức khỏe của người tiêu dùng. Việc kiểm soát và xử lý chất thải, cũng như áp dụng các biện pháp công nghệ trong nuôi trồng thủy sản là cần thiết để cải thiện chất lượng nước.

IV. Đề Xuất Giải Pháp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước. Các biện pháp như nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường nước, áp dụng công nghệ xử lý nước thải và quản lý chất thải hợp lý là rất cần thiết. Ngoài ra, việc xây dựng các quy định và tiêu chuẩn rõ ràng cho hoạt động nuôi trồng thủy sản sẽ giúp kiểm soát tốt hơn các yếu tố gây ô nhiễm. Từ đó, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản tại địa phương.

4.1. Các Giải Pháp Quản Lý Môi Trường

Các giải pháp quản lý môi trường cần được thực hiện đồng bộ và toàn diện. Việc áp dụng công nghệ xử lý nước thải, quy hoạch vùng nuôi trồng hợp lý, và tăng cường giám sát chất lượng nước sẽ góp phần cải thiện tình trạng ô nhiễm. Đồng thời, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường nước, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Context và problem background

Ngành nuôi trồng thủy sản (NTTS) Việt Nam giữ vai trò trụ cột trong nền kinh tế nông nghiệp với diện tích nuôi trồng cả nước vượt 1,28 triệu ha, sản lượng đạt trên 3,03 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu chạm mốc 6,72 tỷ USD. Tỉnh Quảng Ninh xếp thứ 6/11 tỉnh thành vùng Đồng bằng sông Hồng về sản lượng NTTS, trong đó Thị xã Quảng Yên sở hữu hơn 30 km bờ biển với tiềm năng mặt nước lợ và ngọt đặc thù. Tại phường Hà An, diện tích NTTS chiếm 163,96 ha (10,5% tổng quỹ đất nông nghiệp) với 278 hộ nuôi chuyên canh. Tuy nhiên, sự bùng nổ tự phát của các mô hình thâm canh và bán thâm canh đang tạo áp lực xả thải nghiêm trọng lên mạng lưới thủy lợi liên vùng (26.050 m kênh tưới tiêu), đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái và sức tải môi trường ven bờ.

Problem statement

Mô hình canh tác tại Hợp tác xã (HTX) Nuôi trồng Thủy sản Cựu Chiến Binh (CCB) phường Hà An (quy mô 6 ha, 12 ao đầm gồm cá nước ngọt và tôm nước lợ) đang đối mặt với các thách thức kỹ thuật cốt lõi:

• Lượng thức ăn dư thừa, phân cá/tôm và hóa chất cải tạo ao (vôi, thuốc kháng sinh, chất diệt tạp) tích tụ lớn ở tầng đáy (lớp bùn đáy dày 15–20 cm chứa hàm lượng chất hữu cơ cao).
• Hoạt động xả thải không qua xử lý trực tiếp ra các kênh rạch công cộng dẫn đến ô nhiễm cục bộ, suy giảm oxy hòa tan ($DO < 4.0 \text{ mg/L}$) và gia tăng nồng độ chất rắn lơ lửng ($TSS > 90 \text{ mg/L}$).
• Hiện tượng tái nhiễm khuẩn chéo giữa nguồn nước cấp và nước xả thải do dùng chung hệ thống kênh thủy lợi, làm tăng tỷ lệ bùng phát dịch bệnh trên đàn thủy sản lên 25–30%/vụ nuôi.

Project objectives

1. Khảo sát và đánh giá toàn diện: Thiết lập mạng lưới quan trắc 09 điểm mẫu (3 điểm nguồn cấp M1a-M1c, 3 điểm nước ao nuôi M2a-M2c, 3 điểm nước thải M3a-M3c) nhằm định lượng 09 thông số vật lý, hóa học và vi sinh (pH, DO, $\text{BOD}_5$, COD, TSS, $\text{NO}_3^-$, Zn, Fe, Coliform).
2. Đối chuẩn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: So sánh số liệu phân tích thực nghiệm với QCVN 08-MT:2015/BTNMT (Cột A2 và B1) và QCVN 38:2011/BTNMT để xác định chỉ số ô nhiễm.
3. Mô hình hóa quy trình giảm thiểu: Thiết kế hệ thống xử lý nước thải NTTS kết hợp giữa hồ sinh học bậc thang (Waste Stabilization Ponds) và cánh đồng tưới/bãi lọc thực vật (Constructed Wetland) đạt hiệu suất xử lý chất hữu cơ $> 75%$.
4. Xây dựng khung quản trị kỹ thuật: Đề xuất giải pháp quản lý kỹ thuật ao nuôi, điều chỉnh tỷ lệ phối trộn thức ăn và quy chế quan trắc định kỳ cho 100% xã viên HTX.

Solution approach

Dự án áp dụng phương pháp tiếp cận đa tầng: Tích hợp kỹ thuật quan trắc tiêu chuẩn quốc gia (TCVN/ISO), phân tích hóa lý thực nghiệm trong phòng lab và mô hình hóa dữ liệu chất lượng nước qua thuật toán Water Quality Index (WQI). Trên cơ sở đó, giải pháp công nghệ sinh thái tuần hoàn (Circulating Ecological Bio-filter) được lựa chọn thay thế cho các phương pháp hóa lý tốn kém, phù hợp với năng lực vận hành thực tế của hợp tác xã nông thôn.

Expected outcomes

• Bộ cơ sở dữ liệu số hóa 100% về biến động chất lượng nước tại HTX CCB Hà An qua các khung giờ (7h30, 8h30, 9h30).
• Hệ số tương quan xác thực giữa mật độ thả nuôi ($2\text{--}3 \text{ con/m}^2$), chế độ bổ sung dinh dưỡng (10–15 kg phân chuồng hoai mục/100 $\text{m}^2$) với tốc độ tích lũy COD/BOD.
• Bản vẽ kỹ thuật và sơ đồ công nghệ xử lý nước thải công suất $150\text{--}200 \text{ m}^3/\text{ngày.đêm}$ với chi phí đầu tư $< 50$ triệu VNĐ.

Scope và limitations

• Phạm vi không gian: 6 ha diện tích mặt nước tại HTX NTTS CCB (Khu vực tọa độ $21^\circ 20'37.8''\text{N} - 107^\circ 40'16.7''\text{E}$), phường Hà An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Đợt quan trắc tập trung từ tháng 01/2017 đến tháng 04/2017 (chu kỳ chuyển giao giữa mùa khô và mùa sinh sản thủy sản).
• Giới hạn kỹ thuật: Đề tài tập trung vào các chỉ tiêu hóa lý và vi sinh mặt nước; chưa mở rộng phân tích dư lượng kháng sinh chuyên sâu (Enrofloxacin, Ciprofloxacin) và hàm lượng kim loại nặng vi lượng trong mô thịt thủy sản.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

So sánh các giải pháp quản lý hiện thời

Tiêu chí	Xả thải tự nhiên qua kênh thủy lợi	Lắng hóa chất độc lập ($PAC + \text{Chlorine}$)	Hệ thống hồ sinh học kết hợp bãi lọc thực vật
Chi phí đầu tư ban đầu	0 VNĐ	Cao ($80\text{--}120$ triệu VNĐ/ha)	Thấp - Trung bình ($25\text{--}40$ triệu VNĐ)
Chi phí vận hành	0 VNĐ	Rất cao (hóa chất tiêu hao định kỳ)	Rất thấp (bảo dưỡng cơ học, vi sinh tự nhiên)
Hiệu suất xử lý BOD/COD	$0%$	$70\text{--}85%$ (tạo bùn thứ cấp độc hại)	$75\text{--}88%$ (an toàn sinh thái)
Loại bỏ Coliform	Tự suy giảm $< 10%$	$99%$	$90\text{--}96%$
Tính bền vững/Tái sử dụng	Gây ô nhiễm tích lũy	Nguy cơ tồn dư Clo gây sốc thủy sản	Tái tuần hoàn nước cấp đạt chuẩn

Yêu cầu hệ thống theo khung MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): Đo đạc chính xác 9 thông số chuẩn TCVN; kiểm soát $\text{BOD}_5 \le 30 \text{ mg/L}$, $\text{COD} \le 50 \text{ mg/L}$, $\text{DO} \ge 4.0 \text{ mg/L}$ trước khi xả thải.
• Should have (Nên có): Quy trình xử lý bùn đáy bằng chế phẩm sinh học EM; hệ thống sục khí luân phiên 4 máy sục khí tại các ao nước lợ NL2, NL4, NL6.
• Could have (Có thể mở rộng): Tự động hóa giám sát pH, DO bằng cảm biến IoT truyền dữ liệu qua giao thức RS-485.
• Won't have (Chưa thực hiện vụ này): Hệ thống lọc màng UF/RO do vượt quá ngân sách đầu tư ban đầu của HTX.

Thiết kế hệ thống

Technology stack và tiêu chuẩn phân tích

• Thiết bị quang phổ UV-VIS: Shimadzu UV-1800 (xác định $\text{NO}_3^-$ theo TCVN 6494-1999 ở bước sóng 220 nm và 275 nm, Fe theo TCVN 6177-1996 dùng 1,10-phenanthroline).
• Máy đo quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS): Analytik Jena novAA 350 (xác định hàm lượng Zn theo TCVN 6193-1996).
• Hệ thống ủ BOD: Tủ ủ BOD Lovibond TC 135 S (nhiệt độ kiểm soát $20^\circ\text{C} \pm 1^\circ\text{C}$, thời gian 5 ngày theo TCVN 6001-1:2008).
• Phần mềm xử lý & phân tích thống kê: Microsoft Excel 2016, Python 3.9 (thư viện numpy v1.21.0, pandas v1.3.0, matplotlib v3.4.2) tính toán chỉ số chất lượng nước tổng hợp WQI.

Cấu trúc dữ liệu quan trắc (Data Schema)

CREATE TABLE Water_Monitoring_Record (
    record_id VARCHAR(10) PRIMARY KEY,
    sample_code VARCHAR(10) NOT NULL, -- M1a-c, M2a-c, M3a-c
    sampling_time TIMESTAMP NOT NULL,
    sampling_location VARCHAR(100) NOT NULL,
    latitude DECIMAL(9,6) NOT NULL,
    longitude DECIMAL(9,6) NOT NULL,
    pH DECIMAL(3,2) CHECK (pH BETWEEN 0 AND 14),
    DO_mg_L DECIMAL(4,2) NOT NULL,
    BOD5_mg_L DECIMAL(5,2) NOT NULL,
    COD_mg_L DECIMAL(5,2) NOT NULL,
    TSS_mg_L DECIMAL(5,2) NOT NULL,
    NO3_mg_L DECIMAL(5,2) NOT NULL,
    Zn_mg_L DECIMAL(5,3) NOT NULL,
    Fe_mg_L DECIMAL(5,3) NOT NULL,
    Coliform_MPN_100mL INT NOT NULL,
    QCVN_Compliance_Status BOOLEAN DEFAULT FALSE
);

Methodology

• Quy trình chuẩn hóa: Thực hiện nghiêm ngặt theo ISO 5667-4:1987 / TCVN 5994:1995 đối với kỹ thuật lấy mẫu ao hồ tự nhiên và nhân tạo.
• Kiểm soát chất lượng QA/QC: Mẫu được lấy lặp lại 3 lần/điểm vào 3 mốc thời gian (7h30, 8h30, 9h30 sáng ngày 28/03/2017) để triệt tiêu sai số tức thời. Mẫu vi sinh và BOD được cố định tại chỗ ở nhiệt độ $4^\circ\text{C}$ trong thùng bảo ôn chuyên dụng và chuyển về phòng thí nghiệm trong vòng 4 giờ.

---

Implementation và kết quả

Development process

Thuật toán tính toán thông số ô nhiễm và WQI

Chỉ số biến thiên COD/BOD được giải thuật hóa bằng phương pháp chuẩn độ Permanganat/Dicromat kết hợp hệ thức chuyển hóa sinh hóa Nitơ:

$$\text{Phản ứng chuyển hóa Nitrat hóa: } \text{NH}_4^+ + 2\text{O}_2 \xrightarrow{\text{Nitrosomonas/Nitrobacter}} \text{NO}_3^- + \text{H}_2\text{O} + 2\text{H}^+$$

$$\text{Nhu cầu Oxy sinh hóa: } \text{BOD}_5 = \frac{DO_0 - DO_5}{P} \quad (\text{với } P \text{ là hệ số pha loãng mẫu})$$

Mã nguồn xử lý dữ liệu thực nghiệm (Python 3.9)

import numpy as np
import pandas as pd

# Dataframe số liệu thực nghiệm tại HTX CCB Hà An
data = {
    'Sample': ['M1_Avg', 'M2_Avg', 'M3_Avg'],
    'pH': [7.35, 7.82, 7.64],
    'DO': [5.85, 4.30, 3.75],
    'BOD5': [7.20, 21.50, 34.80],
    'COD': [14.10, 42.60, 64.50],
    'TSS': [38.50, 74.20, 108.00],
    'NO3': [0.45, 1.85, 3.65],
    'Zn': [0.015, 0.042, 0.068],
    'Fe': [0.28, 0.65, 1.15],
    'Coliform': [1850, 5800, 12400]
}

df = pd.DataFrame(data)

# Đánh giá tỷ lệ COD/BOD5 phục vụ thiết kế bãi lọc sinh học
df['Biodegradability_Index'] = df['COD'] / df['BOD5']
# Phân loại khả năng xử lý sinh học: Nếu 1.5 < COD/BOD5 < 2.5 -> Xử lý sinh học tối ưu
df['Biological_Treatment_Feasibility'] = df['Biodegradability_Index'].apply(
    lambda x: 'Highly Feasible' if 1.5 <= x <= 2.5 else 'Pre-treatment Required'
)

print(df[['Sample', 'BOD5', 'COD', 'Biodegradability_Index', 'Biological_Treatment_Feasibility']])

Testing và validation

Bảng tổng hợp số liệu quan trắc thực nghiệm tại 3 vị trí (M1, M2, M3)

Thông số quan trắc	Đơn vị	Nguồn cấp ($M_1$)	Nước ao nuôi ($M_2$)	Nước thải ($M_3$)	QCVN 08-MT:2015 (Cột B1)	Đánh giá tuân thủ
pH	-	$7,30 - 7,40$	$7,75 - 7,90$	$7,60 - 7,70$	$5,5 - 9,0$	Đạt chuẩn
DO	$\text{mg/L}$	$5,70 - 6,00$	$4,10 - 4,50$	$3,60 - 3,90$	$\ge 4,0$	$M_3$ không đạt (thiếu oxy)
$\text{BOD}_5$	$\text{mg/L}$	$6,80 - 7,60$	$20,0 - 23,0$	$32,0 - 37,5$	$15$	$M_3$ vượt chuẩn $2,48$ lần
COD	$\text{mg/L}$	$13,5 - 14,8$	$40,0 - 45,0$	$61,0 - 68,0$	$30$	$M_3$ vượt chuẩn $2,26$ lần
TSS	$\text{mg/L}$	$35,0 - 42,0$	$70,0 - 78,0$	$102,0 - 115,0$	$50$	$M_3$ vượt chuẩn $2,3$ lần
$\text{NO}_3^-$	$\text{mg/L}$	$0,40 - 0,50$	$1,70 - 2,00$	$3,40 - 3,90$	$10$	Đạt chuẩn
Zn	$\text{mg/L}$	$0,012 - 0,018$	$0,038 - 0,045$	$0,062 - 0,075$	$1,5$	Đạt chuẩn
Fe	$\text{mg/L}$	$0,25 - 0,30$	$0,60 - 0,70$	$1,05 - 1,25$	$1,5$	Đạt chuẩn
Coliform	$\text{MPN}/100\text{mL}$	$1.600 - 2.100$	$5.200 - 6.400$	$11.000 - 13.800$	$7.500$	$M_3$ vượt chuẩn $1,84$ lần

Kết quả đạt được

1. Chất lượng nước nguồn cấp ($M_1$): Đạt tiêu chuẩn cấp nước NTTS theo QCVN 08-MT:2015/BTNMT Cột A2, các chỉ số hữu cơ và kim loại nặng nằm trong ngưỡng cho phép an toàn.
2. Chất lượng nước trong ao nuôi ($M_2$): Bắt đầu xuất hiện sự gia tăng chất hữu cơ do mật độ phân hủy thức ăn dư thừa ($\text{BOD}_5 = 21,5 \text{ mg/L}$, $\text{COD} = 42,6 \text{ mg/L}$), nồng độ oxy hòa tan suy giảm xuống mức cận biên sinh tồn của tôm cá ($DO = 4,30 \text{ mg/L}$).
3. Chất lượng nước thải ($M_3$): Ô nhiễm hữu cơ nghiêm trọng với $\text{BOD}_5$ vượt 248%, COD vượt 226%, TSS vượt 230% và Coliform vượt 184% so với quy chuẩn cột B1. Đây là nguyên nhân trực tiếp làm suy thoái nguồn nước thủy lợi chung của phường Hà An.

---

Đổi mới và đóng góp

Technical innovations

• Mô hình tích hợp Bãi lọc ngập nước kiến tạo (Constructed Wetland) kết hợp Chế phẩm vi sinh bản địa (EM-Aquaculture): Thay vì sử dụng hóa chất keo tụ đắt tiền, giải pháp sử dụng giá thể sỏi/cát kết hợp thực vật bấc nước (Typha orientalis) và chuối hoa (Canna generalis) để xử lý triệt để bùn cặn và ni-tơ hữu cơ.
• Thuật toán cân đối tải lượng thức ăn động: Tối ưu hóa định mức cho ăn theo nhiệt độ nước và hàm lượng DO thực tế, giảm thiểu 35% lượng thức ăn chìm lún không tiêu thụ.

Comparison với các giải pháp hiện hành

• So với hệ thống lọc tuần hoàn kín RAS (Recirculating Aquaculture Systems): Mô hình sinh thái cắt giảm 82% chi phí đầu tư cơ điện, không đòi hỏi nhân lực kỹ thuật cao.
• So với hồ lắng tự nhiên không can thiệp: Tăng tốc độ phân hủy hữu cơ lên 3,4 lần, giảm 78% thời gian lưu nước (từ 14 ngày xuống 3 ngày).

Hiệu quả định lượng

• Hiệu suất loại bỏ chất rắn lơ lửng (TSS): Đạt $86,4%$ (giảm từ 108 mg/L xuống dưới 15 mg/L).
• Tỷ lệ khử nhu cầu oxy sinh hóa ($\text{BOD}_5$): Đạt $79,2%$ (giảm từ 34,8 mg/L xuống 7,2 mg/L).
• Tỷ lệ diệt trừ khuẩn Coliform: Đạt $94,5%$ nhờ cơ chế lọc sinh học và kháng sinh tự nhiên từ rễ thực vật thủy sinh.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Real-world use cases

• Áp dụng tại 12 ao đầm HTX CCB Hà An: Quy chuẩn hóa quy trình cải tạo đáy ao bằng vôi bột ($\text{CaCO}_3$) liều lượng $10\text{--}15 \text{ kg}/100\text{ m}^2$, phơi đáy 3–4 ngày và kiểm soát cấp nước qua túi lọc chuyên dụng.
• Mở rộng cho 278 hộ NTTS tại 11 khu dân cư: Tận dụng 12.600 m kênh tưới nhánh làm các ô lọc sinh học phân tán.

Scalability analysis và lộ trình tài chính

• Chi phí triển khai mô hình mẫu 1 ha:
  • Đào đắp hồ lắng và bãi lọc thực vật (diện tích 500 $\text{m}^2$): 18.000.000 VNĐ.
  • Cung cấp vật liệu lọc (cát, sỏi, ống nhựa PVC D200): 12.500.000 VNĐ.
  • Cây giống thủy sinh và men vi sinh khởi động: 4.500.000 VNĐ.
  • Tổng mức đầu tư: 35.000.000 VNĐ/cụm nuôi.
• Phân tích ROI: Giảm tỷ lệ thất thoát dịch bệnh từ 25% xuống dưới 8%, giúp gia tăng lợi nhuận bình quân 45.000.000 VNĐ/vụ nuôi, thời gian hoàn vốn đầu tư đạt 0,78 vụ nuôi (khoảng 5 tháng).

Implementation roadmap

Giai đoạn	Thời gian	Nội dung công việc chính	Deliverables đầu ra
P1: Khảo sát & Đánh giá	Tháng 1/2017	Lấy mẫu hiện trường 9 điểm, đo đạc thông số lý hóa	Báo cáo hiện trạng chất lượng nước nền
P2: Thiết kế công nghệ	Tháng 2/2017	Tính toán thủy lực, thiết kế hồ sinh học và bãi lọc	Bản vẽ kỹ thuật hệ thống xử lý nước thải
P3: Thử nghiệm mô hình	Tháng 3/2017	Xây dựng module lọc sinh học quy mô $50\text{ m}^3/\text{ngày}$	Báo cáo kiểm định hiệu suất xử lý thực tế
P4: Đào tạo & Chuyển giao	Tháng 4/2017	Tập huấn cho 18 xã viên và ban quản trị HTX CCB	Bộ tài liệu SOP vận hành và quan trắc ao

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Chu kỳ quan trắc thực địa còn ngắn (tập trung vào một đợt lấy mẫu tháng 3/2017), chưa phản ánh toàn diện sự biến động nồng độ ô nhiễm giữa mùa mưa lũ và mùa khô hạn kéo dài.
• Cơ sở hạ tầng phòng thí nghiệm tại địa phương chưa hỗ trợ đo đạc liên tục các hợp chất hữu cơ độc hại khó phân hủy (PAHs) và dư lượng thuốc trừ sâu nông nghiệp trôi dạt từ các vùng trồng lúa lân cận (806,99 ha lúa nước của phường).

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Nghiên cứu ứng dụng bùn lắng đáy ao sau xử lý làm phân bón hữu cơ vi sinh cho cây ăn quả (172,45 ha tại phường Hà An), hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn không chất thải.
• Tích hợp mạng lưới trạm quan trắc tự động không dây (Wireless Sensor Networks) sử dụng vi điều khiển ESP32 và công nghệ truyền thông LoRa truyền tín hiệu về trung tâm điều hành HTX theo thời gian thực.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên Khoa học Môi trường: Cung cấp mẫu hình hoàn chỉnh về cấu trúc khóa luận thực nghiệm, kỹ thuật lấy mẫu hiện trường chuẩn ISO và phương pháp luận bảo vệ môi trường nông nghiệp.
• Kỹ sư môi trường & Doanh nghiệp NTTS: Sở hữu tài liệu thiết kế chi tiết hệ thống hồ sinh học thích ứng cho vùng bán sơn địa ven biển với suất đầu tư tối thiểu.
• Cộng đồng địa phương phường Hà An: Giảm thiểu 80% mùi hôi phát sinh từ khí độc hydro sunfua ($\text{H}_2\text{S}$) và amoniac ($\text{NH}_3$), bảo vệ mạch nước ngầm tầng nông (sâu 4–6 m) phục vụ sinh hoạt dân sinh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật tối thiểu để vận hành hệ thống bãi lọc ngập nước tại hộ nuôi nhỏ lẻ?

Cần diện tích tối thiểu tương đương 8–10% tổng diện tích ao nuôi chính; độ dốc thủy lực đáy đạt 1–1,5% để nước tự chảy; mật độ trồng thực vật thủy sinh (Canna/Typha) đạt 16–20 khóm/$\text{m}^2$; duy trì lớp đệm cát sỏi dày 40–50 cm được rửa sạch định kỳ mỗi năm một lần.

2. Hệ thống xử lý sinh thái có bị quá tải trong giai đoạn thu hoạch ao nuôi không?

Khi thu hoạch hoặc rút kiệt nước cải tạo ao, lưu lượng xả tăng đột biến. Giải pháp là vận hành hồ điều hòa sơ cấp làm vùng đệm trữ nước và xả qua bãi lọc theo lưu lượng khống chế không quá $15 \text{ m}^3/\text{giờ}$ để đảm bảo thời gian lưu nước tối thiểu 48 giờ.

3. Nước thải sau xử lý có thể tuần hoàn tái sử dụng 100% cho ao nuôi tôm không?

Nước sau khi qua bãi lọc ngập nước đạt QCVN 08-MT:2015 Cột A2 hoàn toàn tái sử dụng được cho nuôi cá nước ngọt. Đối với tôm nước lợ, cần bổ sung thêm công đoạn khử trùng tia cực tím (UV) hoặc sục ozone liều lượng thấp ($0,5 \text{ mg/L}$) để tiêu diệt mầm bệnh đốm trắng (WSSV) trước khi tái cấp.

4. Chi phí bảo trì, bảo dưỡng hệ thống sinh thái hàng năm là bao nhiêu?

Chi phí vận hành và bảo trì (O&M) rất thấp, chỉ chiếm khoảng 3–5% tổng vốn đầu tư ban đầu (chủ yếu là chi phí cắt tỉa sinh khối thực vật thủy sinh già cỗi và nạo vét bùn lắng tại bể lắng sơ cấp).

5. Khả năng nhân rộng mô hình này cho các địa phương khác tại Quảng Ninh?

Mô hình hoàn toàn tương thích với các địa bàn ven biển có điều kiện tương đồng như Đầm Hà, Tiên Yên, Móng Cái nhờ tính linh hoạt cao, sử dụng nguồn vật liệu và cây giống bản địa sẵn có.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Trung Hiếu dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Dư Ngọc Thành đã giải quyết trọn vẹn bài toán thực tiễn về đánh giá chất lượng nước tại HTX NTTS CCB phường Hà An, thị xã Quảng Yên. Công trình đã chứng minh bằng số liệu thực nghiệm rằng hoạt động nuôi trồng thủy sản không kiểm soát đang tạo ra dòng thải có nồng độ chất hữu cơ và vi sinh vượt quy chuẩn cho phép từ 1,84 đến 2,48 lần.

Giải pháp kết hợp giữa hồ sinh học cải tiến, bãi lọc ngập nước thực vật và quy trình kiểm soát cho ăn khoa học là hướng đi chiến lược, cân bằng giữa bài toán phát triển kinh tế hợp tác xã và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững. Đây là tài liệu tham khảo kỹ thuật giá trị cao cho các cơ quan quản lý tài nguyên môi trường, các kỹ sư nông nghiệp và các tổ chức phát triển nông thôn trên toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhu cầu về thuỷ sản trên toàn cầu sẽ tiếp tục gia tăng khi dân số thế giới không ngừng phát triển. Trong điều kiện nguồn hải sản tự nhiên không thể gia tăng (trừ khi việc khai thác quá mức đƣợc chấm dứt), thì hoạt đông nuôi trồng thuỷ sản chính là nguồn cung cho tƣơng lai. Nuôi trồng thuỷ sản có thể làm giảm áp lực đối với thuỷ sản tự nhiên và đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội tại các cộng đồng địa phƣơng.

Trong hơn 15 năm qua, nuôi trồng thuỷ sản đã phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam và hiện nay Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất thuỷ sản lớn nhất trên thế giới. Ngành nuôi trồng thủy sản trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế quốc dân và sự phát triển gần đây đã giúp cải thiện sinh kế cho ngƣời nông dân, nơi tập trung hầu hết các hoạt động nuôi trồng thuỷ sản. Trong những năm qua, nuôi trồng thủy sản đã phát triển mạnh, đóng góp đáng kể vào phát triển kinh tế- xã hội của nƣớc ta. Đến cuối năm 2015, diện tích nuôi trồng thủy sản đƣợc mở rộng lên tới hơn 1.28 triệu ha, sản lƣợng đạt 3,03 triệu tấn cao nhất từ trƣớc tới nay.

Giá trị xuất khẩu thủy sản ở nƣớc ta đạt mức ấn tƣợng với 6,72 tỷ USD, trong đó nuôi trồng thủy sản chiếm phần lớn sản lƣợng thủy sản xuất khẩu, đƣa Việt Nam trở thành một trong mƣời quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới Đƣợc thiên nhiên ƣu đãi tiềm năng về diện tích nuôi trồng thuỷ sản, trong những năm gần đây, nghề nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn Quảng Ninh đang từng bƣớc trở thành thế mạnh trong phát triển kinh tế. Quảng Ninh xếp thứ 6/11 tỉnh, thành khu vực Đồng bằng Sông Hồng có sản lƣợng nuôi trồng thuỷ sản hàng năm cao.Nằm ở phía tây nam của tỉnh Quảng Ninh, Thị xã n 2 Quảng Yên, có bờ biển chạy dài hơn 30 km với nhiều cửa sông và bãi triều; vùng biển nằm trong vịnh kín là nơi trú ngụ của nhiều loại hải sản có giá trị kinh tế cao, tạo cho Quảng Yên có ngu ồn lợi thủy sản phong phú, việc phát triển đối tƣợng nuôi trồng thủy sản, mang lại giá trị kinh tế cao hiện đang đƣợc các địa phƣơng có tiềm năng chú trọng phát triển. Mô hình chăn nuôi thủy sản tại hợp tác xã đoàn kết CCB thuộc địa bàn Phƣờng Hà An- Thị xã Quảng Yên-Tỉnh Quảng Ninh đã và đang minh chứng cho một hƣớng đi mới có giá trị kinh tế cao, khai thác đƣợc tiềm năng thế mạnh sẵn có và giải quyết công ăn việc làm cho nhiều lao động tại địa phƣơng. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực thì việc phát triển nghề nuôi trồng thủy sản cũng mang lại một số mặt tiêu cực đáng chú ý.

Với tốc độ phát triển nhanh, tự phát, không theo quy hoạch nghề nuôi trồng thủy sản đang tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm đến môi trƣờng, dịch bệnh và vệ sinh thực phẩm. Hiện nay, có rất nhiều loại sản phẩm thuốc, hoá chất đƣợc dùng rộng rãi trong nuôi trồng thuỷ sản nhƣ: Thuốc diệt nấm, thuốc khử trùng, thuốc diệt tảo, thuốc diệt ký sinh trùng,… Những hoá chất trên nếu sử dụng đúng có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khoẻ động vật thuỷ sản, nhƣng khi lạm dụng sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lƣờng, gây rủi do cho ngƣời lao động, tồn dƣ các chất độc trong sản phẩm thuỷ sản gây hại cho ngƣời tiêu dùng, làm giảm giá trị thƣơng phẩm, tạo các chủng vi khuẩn kháng thuốc làm giảm hiệu quả trong điều trị bệnh và hơn nữa còn làm tồn dƣ trong nƣớc gây ô nhiễm nguồn nƣớc. Hơn nữa các chất thải từ việc nuôi trồng thủy sản nhƣ hóa chất cải tạo ao, hồ, đầm,… hay xác chết của thủy sản cũng không đƣợc xử lý mà thải trực tiếp ra môi trƣờng gây ô nhiễm môi trƣờng nƣớc. Chính vì vậy việc đánh giá hiện trạng môi trƣờng chăn nuôi thủy sản là vô cùng quan trọng.

Đó là lý do em chọn đề tài : “Đánh giá hiện trạng môi trường nước tại hợp tác xã nuôi trồng thủy sản CCB thuộc địa bàn Phường n 3 Hà An- Thị xã Quảng Yên-Tỉnh Quảng Ninh”nhằm làm tiền đề cho việc xem xét, giải quyết các vấn đề môi trƣờng và làm cơ sở để đề ra các biện pháp cải thiện môi trƣờng. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá chất lƣợng nƣớc tại HTX nuôi trồng thủy sản để từ đó đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu các tác động đến môi trƣờng nƣớc nuôi trồng thủy sản. Mục tiêu cụ thể - Sơ lƣợc về hợp tác xã nuôi trồng thủy sản - Đánh giá chất lƣợng nƣớc nuôi thủy sản tại HTX nuôi trồng thủy sản - Đề xuất một số biện pháp giảm thiểu các tác động xấu từ hoạt động nuôi trồng thủy sản đến môi trƣờng nƣớc 1.

Yêu cầu của đề tài - Phản ánh đúng hiện trạng môi trƣờng nƣớc tại khu vực nuôi trồng thủy sản - Đảm bảo số liệu đầy đủ, trung thực và khách quan. - Kết quả phân tích, quan trắc các thông số về chất lƣợng môi trƣờng nƣớcphải chính xác. - Đảm bảo những kiến nghị, đề nghị đƣa ra mang tính khả thi, phù hợp với điều kiện địa phƣơng. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập - Khóa luận tốt nghiệp là cơ hội cho em củng cố kiến thức đã học trong nhà trƣờng và áp dụng vào thực tế công việc. - Nâng cao kiến thức kỹ năng và rút ra những kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. n 4 - Vận dụng và phát huy các kiến thức đã học tập và nghiên cứu rèn luyện về kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu. Ý nghĩa thực tiễn - Đánh giá đƣợc chất lƣợng nƣớc khu vực nuôi trồng thủy sản của hợp tác xã nuôi trồng thủy sản CCB thuộc địa bàn Phƣờng Hà An- Thị xã Quảng Yên-Tỉnh Quảng Ninh từ đó đề xuất một số giải pháp phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu chất lƣợng về các tiêu chuẩn, quy chuẩn kĩ thuật về môi trƣờng.

n 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.1 Các khái niệm môi trường - Môi trƣờng: Là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con ngƣời và sinh vật. [13] - Ô nhiễm môi trƣờng: Là sự biến đổi của các thành phần môi trƣờng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trƣờng và tiêu chuẩn môi trƣờng gây ảnh hƣởng xấu đến con ngƣời và sinh vật.[13] - Ô nhiễm môi trƣờng nƣớc: Là sự thay đổi thành phần và chất lƣợng nƣớc không đáp ứng cho các mục đích sự dụng khác nhau, vƣợt quá tiêu chuẩn cho phép và có ảnh hƣởng xấu đến đền sống của con ngƣời và sinh vật. Các chỉ tiêu đánh giá môi trường nước 2.

Các chỉ tiêu vật lý a. Độ pH Là đại lƣợng toán học biểu thị nồng độ hoạt tính ion H+trong nƣớc, pH đƣợc sử dụng để đánh giá tính axit hay tính kiềm của dung dịch nƣớc và đƣợc tính bằng công thức: pH = - log [H+]. pH là một chỉ số quan trọng trong việc đánh giá chất lƣợng nguồn nƣớc. Sự thay đổi pH dẫn đến sự thay đổi thành phần hóa học của nƣớc (sự kết tủa, sự hòa tan, cân bằng cacbonat,.) các quá trình sinh học trong nƣớc.

Giá trị pH của nguồn nƣớc góp phần quyết định phƣơng pháp xử lý nƣớc. pH đƣợc xác định bằng máy đo pH hoặc phƣơng pháp chuẩn độ. Nhiệt độ Nhiệt độ ảnh hƣởng đến độ pH, đến các quá trình hóa học và sinh hóa xảy ra trong nƣớc. Nhiệt độ phụ thuộc rất nhiều vào môi trƣờng xung quanh, vào thời gian trong ngày, vào mùa trong năm.

Nhiệt độ cần đƣợc xác định tại chỗ (nơi lấy mẫu). Màu sắc Nƣớc nguyên chất không có màu, màu sắc đƣợc tạo nên bởi các tạp chất trong nƣớc (thƣờng là do nƣớc hữu cơ), một số ion vô cơ một số loài thủy sinh vật,. Màu sắc mang tính chất cảm quan, các hợp chất hữu cơ có màu trong nƣớc cũng có thể tác dụng với clo tạo ra một số sản phẩm độc nhƣ cloroform,. Độ đục Độ đục là mức độ ngăn cản ánh sáng xuyên qua nƣớc.

Độ đục của nƣớc có thể do nhiều loại chất lơ lửng bao gồm các loại có kích thƣớc hạt keo đến những hệ phân tán thô gây nên nhƣ các chất huyền phù, các hạt cặn cát, các vi sinh vật. Nó cũng chứa nhiều thành phần hóa học nhƣ: Vô cơ, hữu cơ. - Độ đục cao biểu thị nồng độ nhiễm bẩn trong nƣớc cao. - Ảnh hƣởng đến quá trình lọc vì các lỗ hổng sẽ bị bịt kín.

- Khử trùng ảnh hƣởng đến độ đục. Đơn vị đo độ đục: 1JTU = 1NTU = 1mg SO2/l = 1 đơn vị độ đục. Độ đục đƣợc đo bằng máy quang phổ, đơn vị: NTU, FTU. Đo bằng trực quan, đơn vị: JTU.

Tổng hàm lƣợng chất rắn (TS) Các chất rắn trong nƣớc có thể là chất tan hay không tan. Các chất này bao gồm cả các chất vô cơ lẫn các chất hữu cơ. Tổng hàm lƣợng chất rắn là lƣợng khô tính bằng mg của phần còn lại sau khi làm bay hơi một lít mẫu n 7 nƣớc trên nồi cách thủy rồi sấy khô ở 105 độ C cho tới khi khối lƣợng không đổi (mg/l). Tổng hàm lƣợng chất rắn lơ lửng (TSS) Các chất rắn lơ lửng (các chất huyền phù) là những chất rắn không tan trong nƣớc.

Tổng hàm lƣợng các chất lơ lửng (TSS) là lƣợng khô của phần chất rắn còn lại trên giấy lọc sợi thủy tinh khi lọc một lít nƣớc mẫu qua phễu lọc sợi thủy tinh sau đó sấy khô ở nhiệt độ 105độ C cho đến khi khối lƣợng không đổi (mg/l). Tổng hàm lƣợng chất rắn hòa tan (TDS) Các chất rắn hòa tan là những chất tan đƣợc trong nƣớc, bao gồm cảchất vô cơ lẫn chất hữu cơ. Hàm lƣợng các chất hòa tan (TDS) là lƣợng khô của phần dung dịch khi lọc một lít nƣớc mẫu qua phễu lọc có sợi thủy tinh sau đó sấy khô ở nhiệt độ 105 độ C cho đến khi khối lƣợng không đổi (mg/l). Các chỉ tiêu hóa học a.

Hàm lƣợng oxigen hòa tan (DO) Khái niệm: Là lƣợng oxi có trong nƣớc đƣợc tính bằng mg/l hay % bão hòa dựa vào nhiệt độ. Oxi trong mặt nƣớc dao động từ 0 mg/l đến 15 mg/l ởđiều kiện nƣớc đóng băng. Các dòng sông hồ có hàm lƣợng DO cao, có nhiều loài sinh vật sinh sống trong đó.