Bé y tÕ ViÖn Dinh D−ìng ________________________________________________________ B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi ®¸nh gi¸ l−îng tån d− thuèc kÝch thÝch t¨ng träng trong thÞt gia sóc, gia cÇm Chñ nhiÖm ®Ò tµi: trÇn quang thñy 6488 27/8/2007 Hµ Néi - 2007 PHẦN A: TÓM TẮT KẾT QUẢ NỔI BẬT CỦA ĐỀ TÀI 1. KẾT QUẢ NỔI BẬT CỦA ĐỀ TÀI (a)- Đóng góp mới của đề tài - Xây dựng quy trình phân tích thuốc kích thước tăng trưởng dạng kháng sinh và hocmon có độ tin cậy và chính xác cao, áp dụng được tại các phòng phân tích thực phẩm tại Trung ương, Thành phố và tuyến Tỉnh. - Nêu được thực trạng tình sử dụng thuốc; các d¹ng vµ lo¹i thức ăn chăn nuôi gia súc gia cầm có bán trên thị trường Hà nội; và tỉ lệ tồn dư thuốc kháng sinh, hocmon trong thịt gia súc gia cầm tại các chợ trọng điểm và một số cơ sở chăn nuôi của Hà Nội. - Tõ thùc tr¹ng trªn ®ã các nhà quản lý trong ngành Y tế, thú y đưa ra các chính sách quản lý vĩ mô, vi mô trong việc sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng; nghiên cứu đưa ra các tiêu chuẩn giới hạn tồn dư cho phép các loại thuốc kích thích tăng trưởng gia súc gia cầm chưa được ban hành trong ngành Nông nghiệp và Y tế; đồng thời thúc đẩy giám sát chặt chẽ hơn nữa các cơ sở chăn nuôi trong nước, sản xuất thịt và sản phẩm gia súc gia cầm đạt tiêu chuẩn chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm (CLVSATTP).
(b)- Kết quả cụ thể (các sản phẩm cụ thể) - Quy trình phân tích thuốc kích thích tăng trưởng trong thịt gia súc, gia cầm - Số lượng và chủng loại thuốc kích thích thích tăng trưởng (dạng kháng sinh và hocmon) và thức ăn gia súc sử dụng trong chăn nuôi gia súc, gia cầm - Giúp các nhà quản lý trong ngành Nông nghiệp và Y tế thấy được tình hình sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng trong thịt gia súc gia cầm tại địa bàn Hà Nội để đưa ra chính sách quản lý, giám sát, kiểm tra hữu hiệu từ khâu nguyên liệu, chăn nuôi, phân phối thịt gia súc trên địa bàn Hà nội nói riêng và trong cả nước nói chung và nhanh chóng ban hành tiêu chuẩn lượng cho phép lớn nhất đối với lượng tồn dư thuốc kích thích tăng trưởng trong thịt gia súc gia cầm và các sản phẩm của chúng - Đưa ra các tiêu chuẩn hiện hành của JECFA, WHO/FAO, JAPAN về lượng tồn dư cho phép lớn nhất thuốc kích thích tăng trưởng trong thịt gia súc gia cầm để các ban ngành nước ta tham khảo - Đưa ra tài liệu về thức ăn chăn nuôi gia súc gia cầm và vấn đề sử dụng thức ăn chăn nuôi an toàn cho người tiêu dùng. (c)- Hiệu quả về đào tạo - Đào tạo cho các phòng thử nghiệm thực phẩm tuyến Tỉnh kỹ thuật phân tích kháng sinh và hocmon trong thực phẩm gia súc gia cầm, phù hợp với các điều kiện trang thiết bị phân tích hiện có của phòng thử nghiệm 1 - Hướng dẫn cho các nhà quản lý, sản xuất đưa ra thị trường các loại thức ăn chăn nuôi đúng công thức phối trộn nguyên liệu và thành phần thuốc, đúng quy cách và quy định. - Hướng dẫn người chăn nuôi sử dụng thức ăn chăn nuôi gia súc gia cầm an toàn, nhằm đưa ra thị trường sản phẩm thịt sạch, đảm bảo Vệ sinh an toàn thực phẩm. - Bổ sung kiến thức cho người tiêu dùng biết được về tồn dư thuốc kích trưởng trong sản phẩm thịt gia súc, gia cầm có bán trên thị trường và tác hại của thuốc.
(d)- Hiệu quả về kinh tế - Hướng dẫn nhà sản suất sản xuất các loại thức ăn chăn nuôi có sử dụng các loại thuốc kích thích tăng trưởng có hiệu quả theo từng giai đoạn chăn nuôi; nhằm tăng sản lượng thịt gia súc gia cầm s¹ch, từng bước đáp ứng được nhu cần tiêu thụ của người dân. - Chi phí kiểm nghiệm cho chỉ tiêu thuốc kích thích tăng trưởng (kháng sinh và hocmon) tại các phòng thí nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm ít tốn kém, vẫn đạt độ chính xác và tin cậy cao. (e)- Hiệu qủa về xã hội - Nâng cao nhận thức của các nhà quản lý, sản xuất và người tiêu dùng về vai trò, tác dụng, tác hại của thuốc kích thích tăng trưởng trong trong chăn nuôi và tồn dư thuốc trong thịt và sản phẩm của gia súc gia cầm trong sản xuất và đời sống xã hội - Người tiêu dùng thông thái hơn, biết chọn sản phẩm thịt gia súc gia cầm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ngăn ngừa được các bệnh có liên quan đến thuốc kích thích tăng trưởng có thể dẫn đến các bệnh tiềm ẩn và hiểm nghèo gánh nặng cho xã hội như béo phì giả tạo, biến đổi giới tính.do sử dụng thịt gia cầm gia súc có dư lượng kháng sinh và hocmon cao vượt quá mức quy định cho phép. (f)- Các hiệu quả khác 2.
¸p dông vµo thùc tiÔn s¶n xuÊt vµ ®êi sèng x∙ héi - Ap dông Quy tr×nh ph©n tÝch ®Ò tµi x©y dùng ®Ó ph©n tÝch d− l−îng thuèc kÝch thÝch t¨ng tr−ëng trong thùc phÈm t¹i c¸c Phßng Thö nghiÖm ph©n tÝch Trung −¬ng, TØnh, Thµnh phè - §Ò tµi nªu ra c¸c lo¹i thuèc kh¸ng sinh, hocmon vµ c¸c d¹ng c«ng thøc thøc ¨n ch¨n nu«i ®Ó c¸c nhµ qu¶n lý thuèc vµ s¶n xuÊt thøc ¨n ch¨n nu«i, ng−êi ch¨n nu«i gia sóc gia cÇm tham kh¶o ¸p dông trong thùc tiÔn. - Gióp cho ng−êi tiªu dïng thùc phÈm cã th«ng tin vÒ c¸c lo¹i thuèc kÝch thÝch tr−ëng trong gia sóc gia cÇm, thËn trong khi mua thùc phÈm. ®¸nh gi¸ thùc tiÔn ®Ò tµi ®èi chiÕu víi ®Ò c−¬ng nghiªn cøu ®∙ ®−îc phª duyÖt (a) TiÕn ®é - Do ¶nh h−ëng cña dÞch cóm gia cÇm, hiÖn t−îng në måm long mãng ë gia sóc gia cÇm nªn viÖc mua mÉu gÆp nhiÒu khã kh¨n, bÞ trÔ vÒ thêi gi¸n tiÕn ®é ®Ò tµi nghiªn cøu. (b)- Thùc hiÖn môc tiªu nghiªn cøu - §¶m b¶o thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c môc tiªu nghiªn cøu ®Ò ra cña ®Ò tµi (c) C¸c s¶n phÈm t¹o ra so víi dù kiÕn cña b¶n ®Ò c−¬ng - S¶n phÈm t¹o ra cña ®Ò tµi ®¸p øng ®ñ c¸c dù kiÕn cña ®Ò c−¬ng (d) §¸nh gi¸ viÖc sö dông kinh phÝ - Khèi l−îng ®Ò tµi lín, tËp trung vµo x©y dùng quy tr×nh ph©n tÝch, vµ kinh phÝ cho kiÓm nghiÖm chØ tiªu kh¸ng sinh vµ hocmon kh¸ cao; nh−ng vÉn ®¶m b¶o c¸c môc tiªu nghiªn cøu ®Ò ra.
Do vËy ®¹t hiÖu qu¶ cao trong viÖc sö dông kinh phÝ ®−îc cÊp. C¸c ý kiÕn ®Ò xuÊt - CÇn cã sù phèi hîp liªn ngµnh trong qu¶n lý thuèc vµ c¸c c¬ së s¶n xuÊt thøc ¨n ch¨n nu«i cã sö dông thuèc kÝch thÝch t¨ng tr−ëng, thÞt vµ s¶n phÈm gia sóc gia cÇm b¸n trªn thÞ tr−êng tiªu thô nh− siªu thÞ vµ b¸n lÎ - X©y dùng vµ ban hµnh tiªu chuÈn c¸c vÒ thuèc kÝch thÝch t¨ng tr−ëng trong thøc ¨n ch¨n nu«i vµ thÞt gia sóc gia cÇm - X©y dùng c¸c Phßng thö nghiÖm träng ®iÓm t¹i tØnh thµnh cã n¨ng lùc cao trong kiÓm so¸t ®−îc chÊt l−îng vµ VSATTP. Tõng b−íc ®a d¹ng hãa kh¶ n¨ng ph©n tÝch c¸c chØ tiªu chÊt l−îng vµ VSATTP cña c¸c PTN thuéc ngµnh Y tÕ, tØnh thµnh ®Æc biÖt ®èi víi hµng hãa thùc phÈm xuÊt nhËp khÈu trong vµ ngoµi n−íc. 3 PhÇn B: Néi dung b¸o c¸o chi tiÕt kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi cÊp Bé 1.
Tãm l−îc nh÷ng nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc liªn quan ®Õn ®Ò tµi. TÝnh cÊp thiÕt cÇn nghiªn cøu cña ®Ò tµi Nhê nh÷ng tiÕn bé v−ît bËc cña khoa häc kü thuËt mµ ngµnh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm thùc phÈm, thøc ¨n ch¨n nu«i ®· ngµy mét phong phó vµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn. C¸c chñng lo¹i thøc ¨n ch¨n nu«i gia sóc, gia cÇm chÕ biÕn s½n trªn thÞ tr−êng hiÖn nay rÊt ®a d¹ng. Ngoµi c¸c thµnh phÇn c¬ b¶n cung cÊp n¨ng l−îng nh− protein, lipid, glucid, ng−êi ta cßn bæ sung chÊt kho¸ng, vitamin, kh¸ng sinh vµ chÊt t¨ng träng gióp cho con vËt võa lín nhanh võa cã kh¶ n¨ng chèng ®ì bÖnh tËt.
Nh÷ng lîi Ých cña thøc ¨n ®ãng gãi s½n rÊt dÔ nhËn thÊy, ng−êi ch¨n nu«i võa kh«ng mÊt nhiÒu thêi gian t×m nguån nguyªn liÖu, chÕ biÕn phï hîp víi tõng thêi kú sinh tr−ëng cña con vËt mµ l¹i cho n¨ng suÊt rÊt cao nh−ng nÕu bu«ng láng qu¶n lý chÊt l−îng c¸c lo¹i thøc ¨n ch¨n nu«i vµ ch¹y theo lîi nhuËn sÏ cã thÓ dÉn tíi nh÷ng sai sãt khã l−êng trong s¶n xuÊt, sö dông thøc ¨n ch¨n nu«i chÕ biÕn s½n, g©y hËu qu¶ nghiªm träng ®Õn chÊt l−îng vÖ sinh an toµn thùc phÈm, ¶nh h−ëng lín tíi søc kháe ng−êi tiªu dïng. Mét sè nghiªn cøu ®· ®Ò cËp ®Õn nh÷ng t¸c dông ngoµi ý muèn cña kh¸ng sinh, chÊt kÝch thÝch t¨ng tr−ëng trong thøc ¨n ch¨n nu«i chÕ biÕn s½n ®Õn chÊt l−îng vÖ sinh an toµn thùc phÈm. Ng−êi tiªu dïng ngµy nay ®· c¶nh gi¸c víi nh÷ng thùc phÈm cã liªn quan ®Õn c«ng nghÖ sinh häc, c¸c lo¹i phô gia thùc phÈm vµ viÖc l¹m dông kh¸ng sinh trong ®iÒu trÞ bÖnh tËt cho ng−êi vµ gia cÇm, gia sóc. ViÖc l¹m dông c¸c chÊt kh¸ng sinh vµ hocmon bæ sung vµo thøc ¨n ch¨n nu«i gÇn ®©y ®· ®−îc c¶nh b¸o, tuy nhiªn l−îng tån d− trong thÞt gia cÇm, gia sóc vÉn ch−a ®−îc x¸c ®Þnh cô thÓ.
Do vËy, ®Ó cung cÊp sè liÖu cã tÝnh khoa häc, Khoa Hãa Thùc phÈm vµ VÖ sinh an toµn thùc phÈm-ViÖn Dinh d−ìng ®· tiÕn hµnh ®Ò tµi nghiªn cøu “§¸nh gi¸ l−îng tån d− thuèc kÝch thÝch t¨ng träng trong thÞt gia sóc, gia cÇm”. Hy väng kÕt qu¶ cña ®Ò tµi sÏ gãp phÇn ®Ò xuÊt biÖn ph¸p t¨ng c−êng c«ng t¸c qu¶n lý viÖc s¶n xuÊt vµ sö dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶ thøc ¨n chÕ biÕn s½n nh»m thóc ®Èy sù ph¸t triÓn ngµnh ch¨n nu«i, cung cÊp ®ñ nguån thùc phÈm s¹ch, vÖ sinh an toµn, b¶o vÖ søc kháe ng−êi tiªu dïng. Gi¶ thiÕt nghiªn cøu cña ®Ò tµi - Tham kh¶o c¸c tµi liÖu ph©n tÝch thuèc kÝch thÝch t¨ng träng gia sóc gia cÇm trong vµ ngoµi n−íc. Kh¶o nghiÖm, lùa chän quy tr×nh ph©n tÝch tèi −u phï hîp víi ®iÒu kiÖn trang thiÕt hiÖn 4 cã cña phßng thö nghiÖm; tiÕn hµnh thÈm ®Þnh kü thuËt ®¹t; tiªu chuÈn ¸p dông thö nghiÖm t¹i Phßng thö nghiÖm.
- ¸p dông quy tr×nh ph©n tÝch ®· x©y dùng x¸c ®Þnh l−îng tån d− thuèc kÝch thÝch t¨ng tr−ëng trong thÞt vµ phñ t¹ng gia sóc gia cÇm t¹i c¸c chî träng ®iÓm vµ 2 c¬ së ch¨n nu«i cña Hµ Néi. - Kh¶o s¸t, t×m hiÓu, ghi chÐp c¸c lo¹i thuèc kÝch thÝch t¨ng tr−ëng d¹ng kh¸ng sinh vµ hocmon vµ c¸c lo¹i thøc ¨n gia sóc gia cÇm cã b¸n trªn thÞ tr−êng Hµ Néi.