MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Giai đoạn từ năm 2001 đến 2010, mỗi một năm học đã từng bƣớc đánh dấu sự phát triển đi lên của đất nƣớc Việt Nam trên tất cả mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, đối nội, đối ngoại. Đảng ta đã khẳng định mục tiêu tổng quát của chiến lƣợc phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2010 là: Đƣa đất nƣớc ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần cho toàn dân; tạo nền tảng, tiền đề vững chắc để đến năm 2020 nƣớc ta cơ bản trở thành nƣớc công nghiệp theo hƣớng hiện đại và bền vững. Trong những năm đổi mới vừa qua, nguồn lực con ngƣời, năng lực khoa học - kỹ thuật - công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực về kinh tế, quốc phòng, an ninh đã đƣợc tăng cƣờng; thể chế kinh tế thị trƣờng theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa về cơ bản đã đƣợc hình thành, có tính ổn định, có chiều hƣớng phát triển và hội nhập; vị thế của đất nƣớc trên trƣờng quốc tế ngày càng đƣợc nâng cao.
Để đạt đƣợc mục tiêu của chiến lƣợc đó, sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo nƣớc ta cần phải tiên phong đi trƣớc một bƣớc, cần có những chiến lƣợc vĩ mô, những quyết sách đổi mới kịp thời sát thực tiễn Việt Nam, hiện đại, hoà nhập với khu vực và thế giới, nhằm đào tạo nguồn nhân lực đủ số lƣợng, bảo đảm về chất phục vụ sự nghiệp đổi mới của đất nƣớc. Trong Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ IV khoá VII năm 1993 đã nêu rõ: “…Giáo dục và Đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài, mở rộng quy mô, nâng cao chất lƣợng, phát huy hiệu quả, đào tạo con ngƣời tự chủ, năng động sáng tạo…” [12]; Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ II khoá VIII năm 1997 đã chỉ rõ: “…Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của Giáo dục & Đào tạo là nhằm xây dựng 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com con ngƣời và thế hệ mới thiết tha gắn bó với lý tƣởng Độc lập dân tộc - Hiện đại hoá đất nƣớc, giữ gìn và phát huy hiệu quả giá trị văn hoá dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phát huy tiềm năng của dân tộc và con ngƣời Việt Nam, có ý thức cộng đồng và phát huy tính tích cực của cá nhân…có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức kỷ luật, có sức khoẻ, là những ngƣời thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa hồng vừa chuyên nhƣ lời Bác dặn…”[11]. Chiến lƣợc Giáo dục và Đào tạo giai đoạn 2001 – 2010 đã khẳng định: “Mục tiêu và nhiệm vụ của Giáo dục và Đào tạo là đào tạo con ngƣời Việt Nam đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Con ngƣời là nguồn nhân lực, là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nƣớc trong thời kỳ Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nƣớc.
Mục tiêu của giáo dục phổ thông giai đoạn 2001 - 1010 là thực hiện giáo dục toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ - Lao, cung cấp kiến thức phổ thông cơ bản, hệ thống và hƣớng nghiệp cho học sinh; giúp học sinh tiếp cận trình độ các nƣớc phát triển trong khu vực và trên toàn thế giới; xây dựng thái độ học tập đúng đắn, phƣơng pháp học tập tích cực, sáng tạo, lòng ham học hỏi, ham hiểu biết, năng lực tự học, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống. Thực hiện Nghị quyết Đảng bộ tỉnh Nam Định lần thứ XVII , Nghị quyết Đảng bộ huyện Trƣ̣c Ninh lần thứ XXII về phát triển Giáo dục -Đào tạo giai đoạn 2005 - 2010, Nghị quyết Đại hội Chi bộ trƣờng THPT Trƣ̣c Ninh B – Nam Định nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã xác định rõ: “.giáo dục học sinh phát triển toàn diện, cần phải đƣợc quán triệt, triển khai sâu rộng tới toàn thể cán bộ giáo viên - nhân viên nhà trƣờng, học sinh, phụ huynh học sinh và các lực lƣợng tham gia vào quá trình giáo dục. Trong viê ̣c thƣ̣c hiê ̣n quá trình da ̣y ho ̣c , công tác kiể m tra - đánh giá kế t quả ho ̣c tâ ̣p của ho ̣c sinh đóng vai trò quan tro ̣ng nhấ t trong quá trình da ̣y ho ̣c. Nó có vai trò kiểm nghiê ̣m, điều chỉnh quá trình thực thi kế hoạch daỵ học , đồ ng thời làm công tác định hướng cho việc hoạch định ra kế hoạch chiến lược dạy 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com học của mỗi cơ sở giáo dục , của mỗi giáo viên.
Trong kỉ nguyên kinh t ế tri thƣ́c, hội nhập quố c tế sâu sắ c về tấ t cả các liñ h vƣ̣c, yêu cầ u về nguồ n nhân lƣ̣c có khả năng cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắ t , quyế t đi ̣nh sƣ̣ thành bại của một quốc gia. Khả năng cạnh tranh của nguồn nhân lực p hụ thuộc rấ t nhiề u vào quá trình giáo dục – đào tạo của hê ̣ thố ng giáo dục quố c dân của từng nƣớc, nơi ngoài nhƣ̃ng năng lƣ̣c nhận thƣ́c cơ bản về chuyên môn , phải rèn luyện cho ngƣời học những kĩ năng sống , làm việc trong môi trƣờng thƣ̣c , luôn thay đổ i và nhiề u thƣ̉ thách. Do vậy , viê ̣c nâng cao chấ t lƣợng công tác kiểm tra – đánh giá kế t quả học tập của học sinh là cấ p thiế t và khẳng định lại vai trò quan trọng của nó trong quá trình dạy h ọc. Viê ̣c nâng cao chấ t lƣơ ̣ng công tác kiể m tra – đánh giá kế t quả ho ̣c tâ ̣p của ho ̣c sinh ở mỗi nhà trƣờng nhấ t phải tạo đƣợc sự đồng thuận về nhận thức , về cách thức tổ chức , thực hiê ̣n từ ngƣời quản lý , tới ngƣời giáo viên và tới học sinh…nhằm duy trì sự ổn định và có đƣợc sự thay đổi căn bản về chất trong công tác chỉ đa ̣o, lãnh đạo trong hoạt động quản lý của hệ thống cán bộ quản lý, trong hoa ̣t đô ̣ng da ̣y của giáo viên và hoạt động học của học sinh.
Hoạt động dạy và học là xƣơng sống đối với sự tồn tại một nhà trƣờng. Tầm vóc, thƣơng hiệu của một nhà trƣờng cũng gắn liền với kết quả dạy và học của thầy và trò. Trong xu thế phát triển , hoà nhập hiện nay , rõ ràng nếu ngƣời quản lý , giáo viên, học sinh không tích cực cập nhậ t, tƣ duy, tìm tòi, sáng tạo…để tự “làm mới mình” trong từng công đoa ̣n quản lý ; trong tƣ̀ng nô ̣i dung kiế n thƣ́c , tƣ̀ng tiết dạy , bài dạy về phƣơng pháp dạy học, về công tác kiể m tra – đánh giá kế t quả ho ̣c tâ ̣p của ho ̣c sinh thì chắc chắn hiệu quả, chất lƣợng của hoa ̣t đô ̣ng dạy học của cán bô ̣ quản lý , của giáo viên không thể đáp ứng đƣợc mục tiêu da ̣y ho ̣c đã đề ra , cũng nhƣ không thể đáp ứng đƣợc nhu cầu học tập ngày càng cao của ngƣời ho ̣c. Năm học 2009 - 2010 là năm học thứ tƣ, các trƣờng trung học phổ thông (THPT) trên toàn quốc hoàn thành việc thực hiện đổi mới giáo dục 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phổ thông giai đoạn 2001-2010 theo chƣơng trình phân ban kết hợp với học tự chọn theo Chƣơng trình - Sách giáo khoa mới của Bộ Giáo dục & Đào tạo.
Trƣờng THPT Trƣ̣c Ninh B- Nam Đinh ̣ đã xác định đúng đắn vai trò , vị trí và thực hiện kế hoạch dạy học một cách nghiêm túc , trong đó đã chú trọng tới “công tác đánh giá kế t quả học tập của học sinh”. Nhƣng trên thƣ̣c tế , với bâ ̣c Trung ho ̣c phổ thông , công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh về cơ bản vẫn dƣ̀ng la ̣i ở hiǹ h thƣ́c “đánh giá truyề n thố ng” , mà chƣa thực hiện đƣợc việc “ đánh giá thực kế t quả học tập của học sinh”. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên đã gợi ý cho tác giả ý tƣởng lựa chọn đề tài Luận văn là : “TỔ CHƢ́C , QUẢN LÍ ĐÁNH GIÁ THỰC KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌ C SINH TRƢỜNG TRUNG HỌ C PHỔ THÔNG TRƢ̣ C NINH B – NAM ĐI ̣NH ”. Qua đề tài tác giả mong muốn tìm ra đƣợc cơ sở lý luận để áp dụng vào thực tiễn trong công tác tổ chƣ́c , chỉ đạo, quản lý của mình , đề ra những giải pháp hữu hiệu nhằm thúc đẩy , đổ i mới công tác đánh giá kế t quả ho ̣c tâ ̣p của ho ̣c sinh , tiế n tới thƣ̣c hiê ̣n “ đánh giá thực kế t quả học tập của học sinh” ở nhà trƣờng trong những năm học tiếp theo, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ từng năm học , cùng mục tiêu da ̣y ho ̣c , mục tiêu giáo dục đã đề ra.
Những luận cứ khoa học và thực tiễn đƣợc trình bày ở đề tài này có thể đƣợc sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiên cứu và áp dụng cho công tác tổ chức, quản lý ở các trƣờng ho ̣c bâ ̣c trung ho ̣c phổ thông. Cơ sở pháp lý Trong Hiến pháp nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam năm 1992 đã khẳng định: “ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhà nƣớc phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài. Mục tiêu của giáo dục là hình thành và bồi dƣỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân;…”[15] 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong điều 2 - Luật Giáo dục năm 2005 đã chỉ rõ: “ .Mục tiêu giáo dục là đào tạo con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, có sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dƣỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” [16] Trong điều 9 - Luật Giáo dục năm 2005 đã nêu rõ: “.
Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài…”[16] Trong điều 16 - Luật Giáo dục năm 2005 đã chỉ rõ: “.