Đặt vấn đề Nền kinh tế - xã hội Việt Nam đã có những chuyển biến vượt bậc, đạt được những thành tựu to lớn trong sự nghiệp phát triển: Kinh tế phát triển tương đối nhanh và bền vững, nền chính trịổn định, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện và nâng cao, các vấn đề về văn hóa, giáo dục, y tế đều có bước phát triển lớn so với trước đây. Tuy nhiên, nước ta vẫn còn tồn tại rất nhiều những vấn đềcấp bách phải chú trọng và cần được giải quyết. Trong các diễn đàn về nước sạch và môi trường gần đây trên Thế Giới cũng như ở Việt Nam thì chúng ta đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm và khan hiếm nguồn nước sạch từ các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và ngay cả trong sinh hoạt hàng ngày. Chất lượng nước sạch đang trong báo động đỏ, thiếu nước sạch để sử dụng đang là áp lực chung của nước ta, các quốc gia và trên toàn Thế Giới.
Nước là tài nguyên đặc biệt quan trọng, là thành phần thiết yếu của sự sống và môi trường, quyết định sự tồn tại, phát triển bền vững của một đất nước; mặt khác nước cũng có thể gây ra tai họa cho con người và môi trường. Tài nguyên nước là thành phần chủ yếu của môi trường sống, quyết định sự thành công trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia. Hiện nay, tại Việt Nam chỉ có khoảng 60% đô thị có hệ thống cấp nước tập trung. Tại các vùng nông thôn thì việc cung cấp nước sạch chỉ đạt ở mức hơn 30%, đây là con số quá nhỏ so với một đất nước mà người dân nông thôn chiếm gần 2/3 dân số cả nước.
Trong tương lai, tình trạng khan hiếm nước ngọt và vấn đề cung cấp nước sạch cho người dân ngày càng khó khăn hơn do biến đổi về khí hậu, xuất hiện nhiều vùng thiếu nước do khô cằn, hạn hán. Sự gia tăng dân số làm cho nhu cầu dùng nước tăng cao. Nhiều khu vực nông thôn, nhân dân vẫn h 2 phải sử dụng những nguồn nước bị ô nhiễm như: ao, hồ, sông, những nguồn nước này có chất lượng môi trường thấp. Việc sử dụng nguồn nước này cho sinh hoạt gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân.
Sử dụng và khai thác nguồn tài nguyên nước một cách khoa học, có kế hoạch và theo quy hoạch bền vững là việc làm hết sức quan trọng và cấp thiết, là cơ sở cho việc quản lý, sử dụng hợp lý, có hiệu quả nguồn tài nguyên nước, bảo vệ cảnh quan và môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, bảo đảm cân bằng hệ sinh thái, ổn định xã hội dài lâu. Xuất phát từ thực tế trên, được sự nhất trí của Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Môi trường, dưới sự hướng dẫn của cô giáo Ths. Hoàng Thị Lan Anh, tôi thực hiện đề tài: “Đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt của Công ty Cổ phần cấp nước Điện Biên”. Mục tiêu của đề tài 1.
Mục tiêu chung Đánh giá chất lượng nước đầu vào và đầu ra của Công ty Cổ phần cấp nước Điện Biên để bảo đảm cung cấp hệ thống nước máy tốt nhất về mặt sức khỏe cho dân cư sinh sống tại địa bàn.Mục tiêu cụ thể - Đánh giá về hiện trạng nguồn nước Nậm Khẩu Hu. - Đánh giá về chất lượng nước cấp tại Công ty Cổ phần cấp nước Điện Biên. - Đánh giá về công nghệ xử lý nước của Công ty.Ý nghĩa của đề tài 1.Ý nghĩa trong khoa học - Từ kết quả nghiên cứu của đề tài là bước đầu đánh giá được khả năng cấp nước sạch của hệ thống, tăng cường trách nhiệm của ban lãnh đạo công ty h 3 trước hoạt động sản xuất đến môi trường, từ đó phát huy và có hoạt động tích cực trong việc xử lý nguồn nước. - Cảnh báo nguy cơ tiềm tàng về ô nhiễm suy thoái môi trường nước do chất thải gây ra, ngăn ngừa và giảm thiểu ảnh hưởng của chất thải đến môi trường nước, bảo vệ sức khoẻ của người dân trong khu vực.
Ý nghĩa thực tiễn - Giúp bản thân em có cơ hội tiếp cận với cách thức thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học. - Giúp em vận dụng kiến thức đã học vào thực tế và rèn luyện về kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu, tiếp thu, học hỏi những kinh nghiệm từ thực tế và đồng thời tạo lập thói quen làm việc độc lập. - Bổ sung tư liệu cho học tập. - Củng cố kiến thức cơ sở cũng như kiến thức chuyên ngành, trên cơ sở những kiến thức nắm được sẽ là hành trang phục vụ cho công việc của sinh viên sau khi ra trường.
h 4 PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Các khái niệm - Khái niệm nước sạch:Nước sạch là nước có chất lượng đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về nước sạch của Việt Nam [6]. - Khái niệm nước hợp vệ sinh:Nước hợp vệ sinhlà nước được sử dụng trực tiếp hoặc sau lọc thỏa mãn các yêu cầu chất lượng: không màu, không mùi, không vị lạ, không chứa các thành phần có thể gây hại tới sức khỏe con người, có thể dùng để ăn uống sau khi đun sôi.
- Khái niệm nước ăn uống, nước sinh hoạt: + Nước ăn uống là nước dùng cho các mục đích ăn uống, chế biến thực phẩm do các cơ sở cung cấp nước cung cấp, đảm bảo chất lượng theo các quy chuẩn kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành[9]. + Nước sinh hoạt là nước sử dụng cho các mục đích sinh hoạt thông thường, không sử dụng để ăn uống trực tiếp hoặc dùng cho chế biến thực phẩm do các cơ sở cung cấp nước cung cấp, đảm bảo chất lượng theo các quy chuẩn kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành[9]. + Tiêu chuẩn môi trường là giới hạn cho phép của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, về hàm lượng các chất ô nhiễm trong chất thải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định làm căn cứ để quản lý và bảo vệ môi trường [5]. + Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia quy định giá trị tối đa cho phép các thông số ô nhiễm thải ra môi trường.
Quy định này áp dụng để đánh giá và kiểm soát chất lượng của môi trường, làm căn cứ cho việc bảo vệ và sử dụng tài nguyên môi trường [5]. h 5 - Hệ thống cấp nước: Tổ hợp các công trình liên quan đến việc khai thác nguồn nước, thu nước, xử lý nước, các trạm bơm và mạng phân phối điều hòa nước sạch. Cơ sở pháp lý - Luật Bảo vệ Môi trường Việt Nam số 55/2014/QH13 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ7 thông qua ngày 23/06/2014, ban hành ngày 01/07/2014, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015. - Luật tài nguyên nước số 17/2012/QH13 có hiệu lực từ ngày 01/01/2013.
- Nghị định 19/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2015 quy định chi tiết việc thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường. - Nghị định số 33/2017/NĐ-CP ngày 03 tháng 04 năm 2017 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản. - Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11 tháng 07 năm 2007 của Chính phủ quy định về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch. - Thông tư số 32/2013/TT-BTNMT ngày 25/10/2013 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc ban hành Quy chuẩn Quốc gia về Môi trường.
- Thông tư 50/2015/TT-BYT ngày 11 tháng 12 năm 2015 của Bộ Y tế về Quy định việc kiểm tra vệ sinh, chất lượng nước ăn uống, nước sinh hoạt. - Thông tư 24/2017/TT-BTNMT ngày 01 tháng 09 năm 2017 cả Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc Ban hành quy định kỹ thuật quan trắc môi trường. - Quyết định số 16/2008/QĐ-BTNMT ngày 31/12/2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc Ban hành quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về môi trường. - QCVN 01:2009/BYT, Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước ăn uống.
- QCVN 02:2009/BYT, Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt. Các thông số đánh giá chất lượng nguồn nước cung cấp cho mục đích sinh hoạt * Các chỉ tiêu về lý học - Độ pH của nước: + pH là đơn vị biểu thị nồng độ ion H+ có trong nước được tính theo công thức: pH = -log[H+] và có thang đơn vị từ 0 đến 14. + pH là một trong những thông số quan trọng và được sử dụng thường xuyên nhất trong hoá nước, dùng để đánh giá mức độ ô nhiễm của nguồn nước, chất lượng nước thải, đánh giá độ cứng của nước, sự keo tụ, khả năng ăn mòn… và trong nhiều tính toán về cân bằng axit bazơ. + Giá trị pH chỉ ra mức độ axit (khi PH < 7) hoặc kiềm (khi PH > 7), thể hiện ảnh hưởng của hoá chất khi xâm nhập vào môi trường nước.
Giá trị pH thấp hay cao đều có ảnh hưởng nguy hại đến thuỷ sinh. Quy chuẩn môi trường Việt Nam QCVN 08-2015 quy định giá trị pH đối với một số nguồn nước mặt nằm trong khoảng 5,5 - 9. - Nhiệt độ (t0): + Nhiệt độ nước có ảnh hưởng đến sự hoà tan oxi, đến khả năng tổng hợp quang hoá của tảo và các thực vật thuỷ sinh. Trong ao hồ, nhiệt độ nước là hàm số của độ sâu.
Hoạt động của con người cũng có thể làm tăng nhiệt độ của nước và có thể gây ra các tác động sinh thái nhất định. Thí dụ: Việc chặt cây cối hai bên bờ sông làm cho ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp xuống nước làm tăng nhiệt độ nước, xả nước thải công nghiệp, nước làm mát máy vào nguồn nước gây ô nhiễm; xói mòn đất, phá rừng, xây dựng nhà cửa… gây ra vẩn đục nước trên các dòng sông cũng làm cho nhiệt độ nước tăng lên do nước đục hấp thụ ánh sáng mặt trời hơn nước trong. + Thông số nhiệt độ được dùng để tính các độ kiềm, nghiên cứu mức độ bão hoà của ôxy, cacbonat, tính toán độ muối và các hoạt động thí nghiệm h 7 khác và nó cũng rất cần thiết khi chuyển các đại lượng đo đạc hiện trường về điều kiện tiêu chuẩn. - Chất rắn lơ lửng: + Chất rắn lơ lửng nói riêng và tổng chất rắn nói chung có ảnh hưởng đến chất lượng nước trên nhiều phương diện.
Hàm lượng chất rắn trong nước thấp làm hạn chế sự sinh trưởng hoặc ngăn cản sự sinh sống của thuỷ sinh.