Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững trên địa bàn huyện yên thế tỉnh bắc giang

Tài liệu nghiên cứu Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững trên địa bàn, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Đinh Đức Cảnh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Vòng
• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Yên Thế, Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Nông Nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Yên Thế

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, tư liệu sản xuất đặc biệt. Nó là thành phần quan trọng của môi trường sống, địa bàn phân bố dân cư, cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh. Trong quá trình sử dụng, con người đã làm thay đổi thuộc tính của đất theo cả hai hướng. Điều kiện cơ sở vật chất nghèo nàn, trình độ canh tác lạc hậu dẫn đến đất đai bị xói mòn, rửa trôi, phá vỡ kết cấu, nghèo dinh dưỡng, bạc màu. Tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hợp lý, có hiệu quả kinh tế cao là nhiệm vụ quan trọng đảm bảo cho nông nghiệp phát triển bền vững. Việt Nam là nước nông nghiệp đất chật, người đông, đất đai sử dụng vào mục đích nông nghiệp chiếm tỷ lệ thấp. Vì vậy, tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hợp lý, có hiệu quả kinh tế cao là nhiệm vụ quan trọng đảm bảo cho nông nghiệp phát triển bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của đất nông nghiệp trong sản xuất

Đất nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong sản xuất nông nghiệp. Hầu hết các quốc gia đều coi sản xuất nông nghiệp là nền tảng của sự phát triển kinh tế. Tuy nhiên, dân số tăng nhanh tạo áp lực lớn về nhu cầu lương thực, thực phẩm. Việc khai hoang đất đai quá mức đã phá vỡ cân bằng sinh thái, dẫn đến thoái hóa đất trên phạm vi toàn cầu. Ước tính có tới 15% tổng diện tích đất trên trái đất bị thoái hóa do hành động của con người. Cần có các biện pháp quản lý đất nông nghiệp hiệu quả để đảm bảo an ninh lương thực và bảo vệ môi trường.

1.2. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam

Việt Nam có tổng diện tích tự nhiên là 33,1 triệu hecta, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chỉ có 9.568 ha, dân số trên 83 triệu người, bình quân diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 1133 m2/người. Vì vậy, việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất nhằm thoả mãn nhu cầu cho xã hội về sản phẩm nông nghiệp đang trở thành vấn ñề cấp bách luôn ñược các nhà quản lý và sử dụng ñất quan tâm. Thực tế cho thấy, trong những năm qua do tốc ñộ công nghiệp hoá cũng như ñô thị hoá diễn ra khá mạnh mẽ ở nhiều ñịa phương trên phạm vi cả nước làm cho diện tích ñất nông nghiệp ở Việt Nam có nhiều biến ñộng.

II. Cách Xác Định Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Yên Thế

Hiệu quả sử dụng đất là phạm trù trọng tâm của khoa học kinh tế và quản lý. Bản chất của hiệu quả xuất phát từ mục đích sản xuất và phát triển kinh tế xã hội là đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về đời sống vật chất và tinh thần của xã hội. Việc nâng cao hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của doanh nghiệp, người sản xuất mà là của mọi ngành, mọi vùng. Quan niệm về hiệu quả trong điều kiện hiện nay là phải tiết kiệm thời gian, tiết kiệm tài nguyên trong sản xuất, mang lại lợi ích xã hội và bảo vệ môi trường. Có ba loại hiệu quả chính: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường.

2.1. Phân loại hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp có thể phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Nếu căn cứ vào nội dung và cách biểu hiện, hiệu quả được chia thành ba loại chính: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Mỗi loại hiệu quả này phản ánh một khía cạnh khác nhau của việc sử dụng đất và đóng góp vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp.

2.2. Bản chất của hiệu quả kinh tế trong sử dụng đất

Hiệu quả kinh tế là hiệu quả do việc tổ chức và bố trí sản xuất hợp lý để đạt được lợi nhuận cao với chi phí thấp hơn. Nó phản ánh trình độ khai thác các yếu tố đầu tư, các nguồn lực tự nhiên và phương thức quản lý. Hiệu quả kinh tế được thể hiện bằng hệ thống các chỉ tiêu nhằm phản ánh các mục tiêu cụ thể của các cơ sở sản xuất phù hợp với yêu cầu của xã hội và được xác định bằng cách so sánh kết quả thu được với chi phí bỏ ra. Hiệu quả kinh tế là tiêu chí được quan tâm hàng đầu, là khâu trung tâm để đạt được các loại hiệu quả khác.

2.3. Các chỉ số đánh giá hiệu quả kinh tế đất nông nghiệp

Hiệu quả kinh tế trên 1 ha đất nông nghiệp gồm: Giá trị sản xuất (GTSX), Chi phí trung gian (CPTG). GTSX là toàn bộ giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ được tạo ra trong một thời kỳ nhất định, thường là 1 năm. GTSX chính là giá trị sản lượng trên một đơn vị diện tích đất nông nghiệp. CPTG bao gồm toàn bộ chi phí vật chất thường xuyên bằng tiền mà chủ thể bỏ ra để thuê và mua các yếu tố đầu vào (trừ khấu hao tài sản cố định) và dịch vụ sử dụng trong quá trình sản xuất.

III. Thực Trạng Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Yên Thế

Huyện Yên Thế là huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Bắc Giang. Huyện Yên Thế có 21 đơn vị xã, thị trấn; trung tâm văn hoá-chính trị-xã hội của huyện là thị trấn Cầu Gồ, cách thành phố Bắc Giang 27 km theo tỉnh lộ 398 về phía Tây Bắc. Diện tích đất tự nhiên của huyện là 30.141,3 ha; trong đó đất nông nghiệp có 23.923,1 ha, chiếm 79,4 % tổng diện tích đất tự nhiên. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp toàn huyện là 11.765,5 ha, chiếm 39,03% tổng diện tích đất tự nhiên. Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp của huyện đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

3.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Yên Thế

Huyện Yên Thế có vị trí địa lý đặc trưng của vùng miền núi phía Bắc, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Điều kiện tự nhiên bao gồm địa hình, khí hậu, đất đai, nguồn nước. Kinh tế - xã hội bao gồm dân số, lao động, cơ sở hạ tầng, trình độ phát triển kinh tế. Các yếu tố này tác động trực tiếp đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và cần được xem xét kỹ lưỡng trong quá trình đánh giá.

3.2. Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Yên Thế năm 2009

Năm 2009, cơ cấu sử dụng đất của huyện Yên Thế như sau: đất nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn nhất (79,4%), tiếp theo là đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng. Trong đất nông nghiệp, đất sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ lệ đáng kể. Tuy nhiên, việc phân bố và sử dụng đất giữa các loại cây trồng, vật nuôi còn chưa hợp lý, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa cao. Cần có các giải pháp quy hoạch sử dụng đất để tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên.

3.3. Biến động đất đai giai đoạn 2005 2009 tại Yên Thế

Giai đoạn 2005-2009, diện tích đất nông nghiệp của huyện Yên Thế có sự biến động do nhiều yếu tố tác động, bao gồm chuyển đổi mục đích sử dụng đất, quá trình đô thị hóa, và các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Việc phân tích biến động đất đai giúp đánh giá tác động của các yếu tố này đến hiệu quả sử dụng đất và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp.

IV. Đánh Giá Hiệu Quả Các Loại Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp là quá trình phân tích và so sánh kết quả đạt được với chi phí bỏ ra. Quá trình này bao gồm đánh giá hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Hiệu quả kinh tế được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như giá trị sản xuất, chi phí sản xuất, lợi nhuận. Hiệu quả xã hội được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Hiệu quả môi trường được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như bảo vệ đất đai, giảm thiểu ô nhiễm.

4.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất

Hiệu quả kinh tế là yếu tố quan trọng nhất trong việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm giá trị sản xuất (GTSX), chi phí sản xuất (CP), lợi nhuận (LN), và tỷ suất lợi nhuận. So sánh các chỉ tiêu này giữa các loại hình sử dụng đất khác nhau giúp xác định loại hình nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và giá cả thị trường.

4.2. Đánh giá hiệu quả xã hội của sử dụng đất nông nghiệp

Hiệu quả xã hội thể hiện ở khả năng tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần, và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm số lượng lao động được tạo ra, thu nhập bình quân đầu người, và mức độ đóng góp vào ngân sách nhà nước. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến sinh kế nông thôn và an sinh xã hội.

4.3. Đánh giá hiệu quả môi trường trong sử dụng đất

Hiệu quả môi trường thể hiện ở khả năng bảo vệ đất đai, giảm thiểu ô nhiễm, bảo tồn đa dạng sinh học, và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm mức độ xói mòn đất, mức độ ô nhiễm nguồn nước, và mức độ phát thải khí nhà kính. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến thoái hóa đất và ô nhiễm môi trường.

V. Định Hướng Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Yên Thế

Định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp là quá trình xác định mục tiêu, phương hướng, và giải pháp để sử dụng đất một cách hiệu quả và bền vững. Định hướng này cần dựa trên các yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, và các chính sách của nhà nước. Định hướng sử dụng đất cần đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường.

5.1. Dự kiến sử dụng đất sản xuất nông nghiệp theo các tiểu vùng

Huyện Yên Thế có thể chia thành các tiểu vùng khác nhau dựa trên đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội. Mỗi tiểu vùng cần có định hướng sử dụng đất riêng, phù hợp với điều kiện cụ thể. Ví dụ, vùng đồng bằng có thể tập trung vào trồng lúa và rau màu, vùng đồi núi có thể tập trung vào trồng cây ăn quả và chăn nuôi. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến quy hoạch sử dụng đất và phân vùng sản xuất.

5.2. Giải pháp thực hiện định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp

Để thực hiện thành công định hướng sử dụng đất, cần có các giải pháp đồng bộ về chính sách, kỹ thuật, và tài chính. Các giải pháp chính sách bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, tăng cường quản lý nhà nước về đất đai, và khuyến khích các hình thức hợp tác sản xuất. Các giải pháp kỹ thuật bao gồm áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, cải tạo đất đai, và phòng chống thiên tai. Các giải pháp tài chính bao gồm tăng cường đầu tư cho nông nghiệp, hỗ trợ tín dụng cho nông dân, và xây dựng cơ sở hạ tầng.

VI. Kết Luận Và Đề Xuất Về Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Yên Thế

Nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang cho thấy tiềm năng phát triển nông nghiệp của huyện còn rất lớn. Tuy nhiên, việc sử dụng đất còn nhiều hạn chế, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa cao. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cần có các giải pháp đồng bộ về chính sách, kỹ thuật, và tài chính. Đồng thời, cần tăng cường quản lý nhà nước về đất đai và khuyến khích các hình thức hợp tác sản xuất.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất

Nghiên cứu đã đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, và môi trường của các loại hình sử dụng đất khác nhau tại huyện Yên Thế. Kết quả cho thấy có sự khác biệt lớn về hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất. Các loại hình sử dụng đất thâm canh, áp dụng khoa học kỹ thuật, và có thị trường tiêu thụ ổn định thường mang lại hiệu quả cao hơn. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và đề xuất các giải pháp cải thiện.

6.2. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Yên Thế, cần có các giải pháp sau: (1) Hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai và tăng cường quản lý nhà nước về đất đai. (2) Khuyến khích các hình thức hợp tác sản xuất và liên kết chuỗi giá trị. (3) Áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất và cải tạo đất đai. (4) Tăng cường đầu tư cho nông nghiệp và hỗ trợ tín dụng cho nông dân. (5) Xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn và phát triển thị trường tiêu thụ nông sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI --------------- ðINH ðỨC CẢNH ðÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ðẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TRÊN ðỊA BÀN HUYỆN YÊN THẾ, TỈNH BẮC GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành : QUẢN LÝ ðẤT ðAI Mã số : 60.16 Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN THỊ VÒNG HÀ NỘI – 2010 LỜI CAM ðOAN T«i xin cam ®oan, sè liÖu vµ kÕt qu¶ nghiªn cøu tr×nh bµy trong luËn v¨n nµy lµ trung thùc vµ ch−a ®−îc sö dông ®Ó b¶o vÖ mét häc vÞ nµo. T«i xin cam ®oan, mäi sù gióp ®ì cho viÖc thùc hiÖn luËn v¨n nµy ®· ®−îc c¸m ¬n vµ c¸c th«ng tin trÝch dÉn trong luËn v¨n ®Òu ®· ®−îc chØ râ nguån gèc. Häc viªn §inh §øc C¶nh.

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp. ii LỜI CẢM ƠN T«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi PGS.TS NguyÔn Thi. Vßng, ng−êi ®· tËn t×nh gióp ®ì, h−íng dÉn t«i trong suèt thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi, còng nh− trong qu¸ tr×nh hoµn chØnh luËn v¨n tèt nghiÖp. T«i xin ch©n thµnh c¸m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o ViÖn §µo t¹o Sau §¹i häc; Khoa Tµi nguyªn vµ M«i tr−êng (Tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp Hµ Néi); HuyÖn ñy, Héi ®ång nh©n d©n, Uû ban nh©n d©n, Phßng Thèng kª, Phßng Tµi nguyªn M«i tr−êng, Phßng Lao ®éng - TBXH, Tr¹m KhÝ t−îng - Thuû v¨n ®ãng trªn ®Þa bµn huyÖn Yªn ThÕ, tØnh B¾c Giang; UBND c¸c x·, thÞ trÊn vµ bµ con n«ng d©n huyÖn Yªn ThÕ (tØnh B¾c Giang); c¸c b¹n bÌ, ®ång nghiÖp, gia ®×nh vµ ng−êi th©n ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì t«i trong thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi vµ hoµn chØnh luËn v¨n tèt nghiÖp.

Häc viªn §inh §øc C¶nh. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp. iii MỤC LỤC Lời cam ñoan ii Lời cảm ơn iii Mục lục iv Danh mục các chữ viết tắt vi Danh mục các bảng vii Danh mục các hình ix 1 MỞ ðẦU 1 1.1 Tính cấp thiết của ñề tài 1 1.2 Mục ñích, yêu cầu 3 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 4 2.1 Tình hình sử dụng ñất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam 4 2.2 Lý luận về hiệu quả sử dụng ñất 6 2.3 Lý luận về phát triển bền vững và sử dụng ñất bền vững 16 2.4 Những nghiên cứu liên quan ñến nâng cao hiệu quả sử dụng ñất và sử dụng ñất bền vững. 21 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26 3.1 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu 26 3.2 Nội dung nghiên cứu 26 3.3 Phương pháp nghiên cứu 27 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 29 4.1 ðiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Yên ThếG 29 4.1 ðiều kiện tự nhiên 29 4.2 Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội 35 4.2 Hiện trạng sử dụng ñất ñai của huyện Yên Thế 47 4.1 ðất nông nghiệp 47 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp .2 ðất phi nông nghiệp 47 4.3 ðất chưa sử dụng 48 4.4 Biến ñộng ñất giai ñoạn 2005-2009 49 4.3 Thực trạng sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp và phân bố hệ thống cây trồng 51 4.1 Thực trạng sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp.2 Hiện trạng cây trồng năm 2009 của huyện Yên Thế.3 Hiện trạng sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp của các tiểu vùng.4 ðánh giá hiệu quả loại hình sử dụng ñất 58 4.1 ðánh giá hiệu quả kinh tế 58 4.2 ðánh giá hiệu quả xã hội.3 ðánh giá hiệu quả môi trường 71 4.5 ðịnh hướng sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp 74 4.1 Dự kiến sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp theo các tiểu vùng 75 4.6 ðề xuất giải pháp ñể thực hiện ñịnh hướng sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp 81 5 KẾT LUẬN VÀ ðỀ NGHỊ 85 5.2 ðề nghị 87 TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC 92 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp.

v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT USD ðô la Mỹ GTSX Giá trị sản xuất GTGT Giá trị gia tăng CPTG Chi phí trung gian Lð Lao ñộng LUT Loại hình sử dụng ñất SDð Sử dụng ñất Ha Héc ta KHKT Khoa học kỹ thuật NXB Nhà xuất bản KT-XH Kinh tế - xã hội Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp. vi DANH MỤC CÁC BẢNG STT Tên bảng Trang 4.1 Tổng hợp loại ñất huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang 33 4.2 Cơ cấu các ngành kinh tế của huyện từ 2006 - 2009 37 4.3 Tình hình dân số huyện Yên Thế năm 2008-2009 42 4.4 Hiện trạng sử dụng ñất ñai của huyện năm 2009 48 4.5 Biến ñộng ñất ñai giai ñoạn 2005-2009 49 4.6 Diện tích và cơ cấu sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp năm 2009 51 4.7 Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính năm 2009 52 4.8 Một số loại hình, kiểu sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp tiểu vùng 1.9 Một số loại hình, kiểu sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp tiểu vùng 2.10 Một số loại hình, kiểu sử dụng ñất nông nghiệp tiểu vùng 3 56 4.11 Hiện trạng các loại hình sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp và các kiểu sử dụng ñất huyện Yên Thế năm 2009 57 4.12 Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 1 59 4.13 Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 2 61 4.14 Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 3 63 4.15 Tổng hợp hiệu quả kinh tế theo các LUT trên các tiểu vùng 65 4.16 Mức ñầu tư lao ñộng và thu nhập bình quân trên ngày công lao ñộng của các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 1 68 4.17 Mức ñầu tư lao ñộng và thu nhập bình quân trên ngày công lao ñộng của các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 2 69 4.18 Mức ñầu tư lao ñộng và thu nhập bình quân trên ngày công lao ñộng của các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 3 70 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp .19 So sánh mức ñầu tư phân bón với tiêu chuẩn phân bón cân ñối và hợp lý 71 4.20 Dự kiến các kiểu sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp ñến năm 2015 của tiểu vùng 1 76 4.21 So sánh diện tích cây trồng của tiểu vùng 1 năm 2009 và năm 2015 77 4.23 Dự kiến các kiểu sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp ñến năm 2015 của tiểu vùng 2 78 4.24 So sánh diện tích cây trồng của tiểu vùng 2 năm 2009 và năm 2015 79 4.25 Dự kiến kiểu sử dụng ñất sản xuất nông nghiệp ñến năm 2015 của tiểu vùng 3 80 4.26 So sánh diện tích cây trồng của tiểu vùng 3 năm 2009 và năm 2015 81 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp. viii DANH MỤC CÁC HÌNH STT Tên hình Trang 4.1 Sơ ñồ vị trí ñịa bàn nghiên cứu 29 4.2 Cơ cấu kinh tế huyện giai ñoạn 2006-2009 37 4.3 Cơ cấu sử dụng ñất huyện Yên Thế năm 2009 49 4.4 So sánh GTGT/ha của các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 1 60 4.5 So sánh GTGT/ha của các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 2 62 4.6 So sánh GTGT/ha từ các kiểu sử dụng ñất tiểu vùng 3 64 4.7 So sánh hiệu quả kinh tế của các LUT theo vùng 66 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp .1 Tính cấp thiết của ñề tài ðất ñai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất ñặc biệt, là tài nguyên thiên nhiên không có khả năng tái tạo, là thành phần quan trọng của môi trường sống, là ñịa bàn phân bố của các khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh…Trong quá trình sử dụng ñất con người ñã làm thay ñổi các thuộc tính của ñất theo cả hai hướng tốt và xấu. Do ñiều kiện cơ sở vật chất nghèo nàn, trình ñộ canh tác lạc hậu, nhận thức và tiếp thu khoa hoặc kỹ thuật còn hạn chế dẫn ñến ñất ñai bị xói mòn, rửa trôi, phá vỡ kết cấu ñất, nghèo dinh dưỡng, bạc màu hoá… Nông nghiệp là một ngành sản xuất ñặc biệt, là hoạt ñộng có từ xa xưa của loài người; hầu hết các nước trên thế giới ñều xây dựng một nền kinh tế từ phát triển nông nghiệp dựa vào khai thác các tiềm năng của ñất, trên cơ sở ñó ñể phát triển các ngành khác…Vì vậy, tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên ñất ñai hợp lý, có hiệu quả kinh tế cao là nhiệm vụ quan trọng ñảm bảo cho nông nghiệp phát triển bền vững.

Việt Nam là một nước nông nghiệp ñất chật, người ñông, ñất ñai ñược sử dụng vào mục ñích nông nghiệp chiếm tỷ lệ thấp (chỉ chiếm 28,43% tổng diện tích ñất tự nhiên), nên chỉ số về ñất nông nghiệp bình quân ñầu người là 1133m2/người [29]. Trong những năm gần ñây sản xuất nông nghiệp Việt Nam ñã ñạt ñược những thành tựu rất ñáng tự hào và ñã từng bước chuyển sang sản xuất hàng hoá. ðảng và Nhà nước ñã có nhiều chủ trương, chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn. Nông nghiệp ñã ñóng góp gần 20% tổng GDP tính theo giá trị hiện hành và ñóng góp tới 70% GDP khu vực nông thôn; tỷ trọng nông nghiệp hàng hoá chiếm khá, nhiều nông sản có giá trị hàng hoá lớn như lương thực (50% là hàng hoá, trong ñó 20% là Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp.

1 xuất khẩu), các loại cây công nghiệp chiếm tới (90 - 97% ) [27]. Kim ngạch xuất khẩu nông sản chiếm 30 - 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước [6]. Cùng với tăng trưởng sản lượng và sản lượng hàng hoá là quá trình ña dạng hoá các mặt hàng nông sản trên cơ sở khai thác lợi thế so sánh từng vùng. Tuy nhiên, nền nông nghiệp nước ta vẫn mang dáng dấp của nền nông nghiệp sản xuất nhỏ, hiệu quả kinh tế thấp không còn phù hợp với kinh tế thị trường thời kỳ hội nhập.

Việc ưu tiên thu hút ñầu tư ñể phát triển các khu công nghiệp ñã tạo nên sự mất cân ñối trong phát triển kinh tế xã hội nông thôn. Một số diện tích ñất phù sa màu mỡ chuyên trồng lúa ñã phải chuyển sang sử dụng làm mặt bằng sản xuất công nghiệp. Người nông dân có ñất bị thu hồi chưa ñược giúp ñỡ trong việc sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ vào việc ñầu tư phát triển sản xuất nên ñời sống gặp khó khăn và không ổn ñịnh.