Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Sản Xuất Rau An Toàn Tại Huyện Lương Tài, Tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả kinh tế trong sản xuất rau an toàn tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngành nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Văn Mẫn
• Người hướng dẫn: TS. Kiều Thị Thu Hương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Sản Xuất Rau An Toàn Tại Huyện Lương Tài, Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Kinh Tế Sản Xuất Rau An Toàn

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, ngành nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là sản xuất rau an toàn, ngày càng được chú trọng. Rau xanh là nguồn thực phẩm thiết yếu, cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ, giúp phòng ngừa các bệnh mãn tính. Nghề trồng rau mang lại thu nhập ổn định cho người nông dân. Tuy nhiên, vấn đề an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng đang đặt ra những thách thức lớn. Tình trạng sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy trình, vượt ngưỡng cho phép vẫn còn phổ biến. Sản xuất nhỏ lẻ, thiếu kiểm soát cũng gây khó khăn cho việc đảm bảo chất lượng. Do đó, việc đánh giá hiệu quả kinh tế của sản xuất rau an toàn là vô cùng quan trọng để tìm ra giải pháp phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và bản chất của hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế là phạm trù kinh tế quan trọng, được xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau. Theo quan điểm truyền thống, hiệu quả kinh tế là phần còn lại sau khi trừ chi phí, được đo bằng các chỉ tiêu lợi nhuận. Quan điểm tân cổ điển lại nhấn mạnh đến mối quan hệ động giữa đầu vào và đầu ra, coi thời gian là yếu tố quan trọng. Hiệu quả kinh tế không chỉ là hiệu quả tài chính mà còn bao gồm hiệu quả xã hội và môi trường. Cần phân biệt rõ hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ nguồn lực và hiệu quả kinh tế để có cái nhìn toàn diện.

1.2. Đặc điểm của sản xuất rau an toàn

Sản xuất rau an toàn đòi hỏi quy trình nghiêm ngặt từ khâu chọn giống, làm đất, bón phân, tưới nước đến phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. Các tiêu chuẩn như VietGAP được áp dụng để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Rau an toàn phải đáp ứng các yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại. Quá trình sản xuất cần được ghi chép đầy đủ để truy xuất nguồn gốc khi cần thiết. Chứng nhận rau an toàn là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế của sản xuất rau an toàn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như: giá cả thị trường, năng suất, chi phí sản xuất, kỹ thuật canh tác, điều kiện thời tiết, chính sách hỗ trợ của nhà nước và trình độ quản lý của người nông dân. Đầu tư thâm canh, áp dụng khoa học kỹ thuật, liên kết sản xuất và tiêu thụ, xây dựng thương hiệu là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế. Rủi ro về thời tiết, dịch bệnh và biến động thị trường cũng cần được tính đến.

II. Thực Trạng Sản Xuất Rau An Toàn Tại Huyện Lương Tài Bắc Ninh

Tỉnh Bắc Ninh đã triển khai chương trình sản xuất rau an toàn và huyện Lương Tài là một trong những địa phương đi đầu. Hầu hết nông dân ở Lương Tài sống dựa vào nông nghiệp, và sản xuất rau an toàn đang được phát triển tại nhiều xã. Sản lượng rau hàng hóa đạt khoảng 2000-2500 tấn, tiêu thụ chủ yếu ở thị trường trong tỉnh và các tỉnh lân cận. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại như: sản xuất manh mún, quy trình sản xuất chưa tuân thủ triệt để, liên kết sản xuất và tiêu thụ còn yếu. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và niềm tin của người tiêu dùng.

2.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Lương Tài

Huyện Lương Tài có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, với đất đai màu mỡ và nguồn nước dồi dào. Tuy nhiên, diện tích đất canh tác còn manh mún, gây khó khăn cho việc áp dụng cơ giới hóa và quy trình sản xuất đồng bộ. Dân số chủ yếu là nông dân, trình độ dân trí còn hạn chế. Cơ sở hạ tầng nông thôn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển sản xuất hàng hóa. Cần có chính sách đầu tư và hỗ trợ để cải thiện điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội, tạo động lực cho sản xuất rau an toàn.

2.2. Diện tích năng suất và sản lượng rau an toàn

Diện tích rau an toàn ở huyện Lương Tài có xu hướng tăng trong những năm gần đây, nhưng vẫn còn chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng diện tích trồng rau. Năng suất rau an toàn còn thấp so với tiềm năng, do kỹ thuật canh tác chưa tiên tiến và giống chưa chất lượng. Sản lượng rau an toàn chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường, đặc biệt là vào mùa mưa. Cần có giải pháp để mở rộng diện tích, nâng cao năng suất và sản lượng rau an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng.

2.3. Quy trình sản xuất rau an toàn tại Lương Tài

Quy trình sản xuất rau an toàn ở Lương Tài còn nhiều bất cập. Nông dân chưa tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thời gian cách ly. Việc ghi chép nhật ký sản xuất còn sơ sài, gây khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc. Cần tăng cường tập huấn và kiểm tra, giám sát để đảm bảo nông dân tuân thủ đúng quy trình sản xuất rau an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm.

III. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Sản Xuất Rau An Toàn Ở Lương Tài

Việc đánh giá hiệu quả kinh tế của sản xuất rau an toàn ở Lương Tài cho thấy nhiều kết quả khác nhau giữa các hộ sản xuất. Một số hộ đạt lợi nhuận cao nhờ áp dụng kỹ thuật tiên tiến và liên kết tiêu thụ hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn gặp khó khăn do chi phí sản xuất cao, giá bán thấp và rủi ro về thời tiết, dịch bệnh. Cần phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế để tìm ra giải pháp phù hợp, giúp nông dân nâng cao thu nhập và ổn định sản xuất.

3.1. Chi phí và doanh thu từ sản xuất rau an toàn

Chi phí sản xuất rau an toàn ở Lương Tài bao gồm: chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công, tưới tiêu và các chi phí khác. Doanh thu phụ thuộc vào năng suất, giá bán và thị trường tiêu thụ. Cần phân tích cơ cấu chi phí và doanh thu để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận. Áp dụng các biện pháp tiết kiệm chi phí và nâng cao giá trị sản phẩm là giải pháp quan trọng để tăng hiệu quả kinh tế.

3.2. Lợi nhuận và các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế

Lợi nhuận từ sản xuất rau an toàn được tính bằng doanh thu trừ đi chi phí. Các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế như: tỷ suất lợi nhuận trên chi phí, lợi nhuận trên vốn đầu tư và lợi nhuận trên diện tích canh tác được sử dụng để đánh giá hiệu quả của hoạt động sản xuất. So sánh các chỉ tiêu này giữa các hộ sản xuất và các mô hình sản xuất khác nhau giúp tìm ra mô hình hiệu quả nhất.

3.3. Phân tích SWOT về sản xuất rau an toàn

Phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) giúp đánh giá toàn diện về sản xuất rau an toàn ở Lương Tài. Điểm mạnh là: điều kiện tự nhiên thuận lợi, kinh nghiệm sản xuất của nông dân và sự quan tâm của chính quyền địa phương. Điểm yếu là: sản xuất manh mún, kỹ thuật canh tác lạc hậu và liên kết sản xuất còn yếu. Cơ hội là: nhu cầu thị trường ngày càng tăng, chính sách hỗ trợ của nhà nước và tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp. Thách thức là: biến đổi khí hậu, cạnh tranh từ các vùng sản xuất khác và yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Tế Sản Xuất Rau An Toàn

Để nâng cao hiệu quả kinh tế của sản xuất rau an toàn ở Lương Tài, cần có giải pháp đồng bộ từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường là những giải pháp quan trọng. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ của nhà nước về vốn, kỹ thuật và xúc tiến thương mại.

4.1. Tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ

Liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giúp nông dân tiếp cận thị trường ổn định và giảm thiểu rủi ro. Hợp tác xã và doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết nông dân với thị trường, cung cấp vật tư đầu vào và tiêu thụ sản phẩm. Cần xây dựng các mô hình liên kết hiệu quả, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa các bên.

4.2. Áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến

Áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giảm chi phí sản xuất. Sử dụng giống chất lượng cao, phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và hệ thống tưới tiết kiệm nước là những giải pháp hiệu quả. Cần tăng cường tập huấn và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân.

4.3. Xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường

Xây dựng thương hiệu giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tạo lợi thế cạnh tranh. Cần xây dựng nhãn hiệu tập thể cho rau an toàn Lương Tài, quảng bá sản phẩm trên các phương tiện truyền thông và tham gia các hội chợ triển lãm. Mở rộng thị trường tiêu thụ sang các thành phố lớn và xuất khẩu là mục tiêu quan trọng.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Sản Xuất Rau An Toàn Bền Vững

Để sản xuất rau an toàn phát triển bền vững, cần có chính sách hỗ trợ của nhà nước về vốn, kỹ thuật, xúc tiến thương mại và bảo hiểm sản xuất. Chính sách cần tập trung vào việc khuyến khích liên kết sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

5.1. Hỗ trợ vốn và tín dụng cho nông dân

Nông dân cần được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư vào sản xuất rau an toàn. Cần có chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng và thành lập quỹ hỗ trợ phát triển nông nghiệp. Tạo điều kiện cho nông dân vay vốn thông qua các tổ chức tài chính vi mô và hợp tác xã.

5.2. Hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ

Nhà nước cần đầu tư vào nghiên cứu và chuyển giao công nghệ sản xuất rau an toàn. Xây dựng các mô hình trình diễn, tổ chức tập huấn và cung cấp thông tin kỹ thuật cho nông dân. Khuyến khích các doanh nghiệp và tổ chức khoa học tham gia vào quá trình chuyển giao công nghệ.

5.3. Xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường

Nhà nước cần hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp trong việc xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ. Tổ chức các hội chợ triển lãm, quảng bá sản phẩm trên các phương tiện truyền thông và hỗ trợ xây dựng thương hiệu. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Phát Triển Rau An Toàn Tại Lương Tài

Sản xuất rau an toàn ở Lương Tài có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Để phát huy tiềm năng và vượt qua thách thức, cần có sự chung tay của cả nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân. Áp dụng các giải pháp đồng bộ từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường là chìa khóa để sản xuất rau an toàn ở Lương Tài phát triển bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân và đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng sản xuất rau an toàn ở Lương Tài, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sản xuất rau an toàn có tiềm năng mang lại lợi nhuận cao cho nông dân, nhưng cần có sự đầu tư và quản lý hiệu quả.

6.2. Kiến nghị và đề xuất chính sách

Nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị và đề xuất chính sách nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất rau an toàn ở Lương Tài. Cần có chính sách khuyến khích liên kết sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của sản xuất rau an toàn đến môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. Nghiên cứu cũng có thể đi sâu vào phân tích chuỗi giá trị rau an toàn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả chuỗi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế sản xuất cây trồng 1. Khái niệm liên quan đến hiệu quả kinh tế sản xuất rau an toàn * Khái niệm về sản xuất Theo giáo trình triết học Mác-Lênin (2005): Sản xuất là hoạt động đặc trưng của con người và xã hội loài người. Sản xuất xã hội bao gồm: sản xuất vật chất, sản xuất tinh thần, và sản xuất ra bản thân con người.

Ba quá trình đó gắn bó chặt chẽ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, trong đó sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển của huyện hội [14]. * Khái niệm phát triển sản xuất: Sản xuất là quá trình kết hợp tư liệu sản xuất với sức lao động để tạo ra sản phẩm, do vậy phát triển sản xuất được coi như quá trình tăng lên về quy mô và hoàn thiện về cơ cấu sản xuất. [14] * Khái niệm về tiêu thụ - Các sản phẩm sản xuất ra đều phải trải qua khâu tiêu thụ thì mới thực hiện được quá trình tái sản xuất sản phẩm đó. Vì vậy, tiêu thụ là một khâu quan trọng trong các hoạt động sản xuất kinh doanh là quá trình thực hiện giá trị sản phẩm.

Thông qua quá trình tiêu thụ mà sản phẩm sản xuất ra sẽ đưa sang lĩnh vực lưu thông và tới tay người tiêu dùng.[16] - Việc tiêu thụ sản phẩm phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như số lượng, chất lượng của sản phẩm, thị trường, cơ sở hạ tầng, sự nhanh nhạy của người sản xuất, chính sách vĩ mô của chính phủ. Đối với rau thì kết quả và hiệu quả kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào quá trình tiêu thụ. Đây là loại sản phẩm cần được tiêu thụ nhanh sau khi thu hoạch thì mới đem lại số lượng và chất lượng sản phẩm tốt được. Cho nên, cần chú ý khi thu hoạch, bảo quản để tiêu thụ nhanh sản phẩm nhằm tăng hiệu quả sản xuất rau [16].

5 * Khái niệm về hiệu quả kinh tế - Hiệu quả theo quan điểm của Mác, đó là việc “tiết kiệm và phân phối một cách hợp lý thời gian lao động sống và lao động vật hoá giữa các ngành” và đó cũng chính là quy luật “tiết kiệm và tăng năng suất lao động “hay tăng hiệu quả. "Mác cũng cho rằng “nâng cao năng suất lao động vượt quá nhu cầu cá nhân của người lao động là cơ sở hết thảy mọi xã hội" [27]. - Hiệu quả kinh tế (HQKT) là một phạm trù được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu và phát triển kinh tế. HQKT được xem xét dưới nhiều góc độ và quan điểm khác nhau, trong đó có hai quan điểm kinh tế truyền thống và quan điểm kinh tế tân cổ điển cùng tồn tại.

- Quan điểm truyền thống: quan điểm này cho rằng HQKT là phần còn lại của hiệu quả sản xuất kinh doanh sau khi đã trừ đi chi phí. Nó được đo bằng các chỉ tiêu lời lãi. Nhiều tác giả cho rằng, HQKT được xem như là tỉ lệ giữa kết quả thu được với chi phí bỏ ra, hay ngược lại chi phí trên một đơn vị sản phẩm hay giá trị sản phẩm. Những chỉ tiêu hiệu quả này thường là mức sinh lời của đồng vốn.

Nó chỉ được tính toán khi kết thúc một quá trình sản xuất kinh doanh [27]. Các quan điểm truyền thống trên khi xem xét HQKT đã coi quá trình sản xuất kinh doanh trong trạng thái tĩnh, xem xét hiệu quả sau khi đã đầu tư. Trong khi đó, hiệu quả là chỉ tiêu quan trọng không những cho phép ta xem xét kết quả đầu tư mà còn giúp chúng ta quyết định nên đầu tư cho sản xuất bao nhiêu, đến mức độ nào. Trên phương diện này, quan điểm truyền thống chưa đáp ứng được đầy đủ.

Mặt khác, quan điểm truyền thống không tính đến yếu tố thời gian khi tính toán thu chi cho một hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó, thu và chi trong tính toán HQKT thường chưa tính đủ và chính xác. Ngoài ra, các hoạt động đầu tư và phát triển lại có những tác động không những đơn thuần về mặt kinh tế mà còn cả xã hội và môi trường, có những phần thu và những khoản chi khó lượng hóa thì không thể phản ánh được trong cách tính này. - Xét HQKT trong trạng thái tĩnh HQKT được xác định bằng tỷ số giữa các kết quả đạt được và chi phí phải bỏ ra để có được kết quả đó, bao gồm nhân lực và vật lực.

6 Q Công thức: H  C Trong đó: H: HQKT Q: Kết quả đạt được C: Chi phí bỏ ra Theo Culicop, HQKT là kết quả của một nền sản xuất nhất định, tức là đem so sánh kết quả với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó [27]. Ta lấy tổng giá trị sản phẩm chia cho vốn sản xuất ta được hiệu suất vốn, tổng giá trị sản phẩm chia cho vốn vật tư ta được hiệu suất vật tư, tổng giá trị sản lượng chia cho chi phí, ta được hiệu suất chi phí… Ưu điểm: Chỉ tiêu này chỉ rõ các mức độ, hiệu quả của việc sử dụng các nguồn lực sản xuất khác nhau giúp ta so sánh được kết quả đạt được với chi phí bỏ ra một cách dễ dàng, so sánh HQKT giữa các quy mô khác nhau. Nhược điểm: Chỉ tiêu này không thể hiện được quy mô của HQKT nói chung. Tại Việt Nam, một số tác giả cho rằng HQKT là so sánh kết quả cả chi phí sản xuất, đây là chỉ tiêu tổng hợp nhất của hoạt động sản xuất kinh doanh.

- Quan điểm của các nhà tân cổ điển về hiệu quả kinh tế: Theo các nhà kinh tế tân cổ điển như Luyn Squire, Herman Gvander Tack. thì HQKT phải được xem xét trong trạng thái động của mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra. Thời gian là nhân tố quan trọng trong tính toán hiệu quả kinh tế, dùng chỉ tiêu HQKT để xem xét trong việc đề ra các quyết định cả trước và sau khi đầu tư sản xuất kinh doanh. HQKT không chỉ bao gồm hiệu quả tài chính đơn thuần mà còn bao gồm cả hiệu quả xã hội và môi trường.

Chính vì thế nên khái niệm về thu và chi trong quan điểm tân cổ điển được gọi là lợi ích và chi phí. Xem xét HQKT trong trạng thái động, tức là phần biến động giữa chi phí và kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo quan điểm này, HQKT biểu hiện tỉ lệ phần tăng thêm của chi phí và phần tăng thêm của kết quả đạt được khi chi phí tăng thêm hoặc là tỷ lệ của kết quả bổ sung do chi phí bổ sung tăng thêm [27]. Q Công thức: H  C 7 Trong đó: H: HQKT ∆Q: Phần tăng thêm của kết quả sản xuất ∆C: Phần tăng thêm của chi phí sản xuất Cách đánh giá này thường được sử dụng khi xem xét HQKT của đầu tư theo chiều sâu hoặc trong vấn đề áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật tức là nghiên cứu hiệu quả kinh tế của chi phí đầu tư tăng thêm.

Tuy nhiên, nó có hạn chế là không xem xét tới HQKT của tổng chi phí đã bỏ ra. - Xét theo mối quan hề động giữa đầu vào và đầu ra, một số tác giả đã phân biệt rõ ba phạm trù: hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ các nguồn lực và hiệu quả kinh tế [27]. Hiệu quả kỹ thuật: là số sản phẩm thu thêm trên một đơn vị đầu vào đầu tư thêm. Nó được đo bằng tỷ số giữa số lượng sản phẩm tăng thêm trên chi phí tăng thêm.

Tỷ số này gọi là sản phẩm biên. Nó chỉ ra rằng một đơn vị nguồn lực dùng vào sản xuất đem lại bao nhiêu đơn vị sản phẩm. Hiệu quả kỹ thuật của việc sử dụng các nguồn lực được thể hiện thông qua mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra, giữa các đầu vào với nhau và giữa các sản phẩm khi nông dân quyết định sản xuất. Hiệu quả phân bổ: là giá trị sản phẩm thu thêm trên một đơn vị chi phí đầu tư thêm.

Nó là hiệu quả kỹ thuật nhân với giá sản phẩm và giá đầu vào. Nó đạt tối đa khi doanh thu biên bằng chi phí biên. Hiệu quả kinh tế: là phạm trù kinh tế mà trong đó sản xuất đạt cả hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ. Điều này có nghĩa là cả hai yếu tố hiện vật và giá trị đều tính đến khi xem xét việc sử dụng các nguồn lực trong nông nghiệp.

Nếu đạt một trong hai yếu tố hiệu quả kỹ thuật hay hiệu quả phân bổ mới là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ cho đạt HQKT. Chỉ khi nào việc sử dụng các nguồn lực đạt cả hai chỉ tiêu hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ khi đó sản xuất mới đạt được HQKT. - Xét theo yếu tố thời gian trong hiệu quả: các học giả kinh tế tân cổ điển đã coi thời gian là yếu tố trong tính toán hiệu quả, cùng đầu tư sản xuất kinh doanh với một lượng vốn như nhau và cùng có tổng doanh thu bằng nhau nhưng có thể có hiệu quả khác nhau, bởi thời gian bỏ vốn đầu tư khác nhau thì thời gian thu hồi vốn khác nhau. Tuy nhiên để hiểu rõ thế nào là HQKT, cần phải tránh những sai lầm như 8 đồng nhất giữa kết quả và HQKT; đồng nhất giữa HQKT với các chỉ tiêu đo lường HQKT hoặc quan niệm cũ về HQKT đã lạc hậu không phù hợp với hoạt động kinh tế theo cơ chế thị trường: Thứ nhất, kết quả kinh tế và HQKT là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

HQKT là phạm trù so sánh thể hiện mối tương quan giữa chi phí bỏ ra và kết quả thu được. Còn kết quả kinh tế chỉ là một yếu tố trong việc xác định hiệu quả mà thôi. Hoạt động sản xuất kinh doanh của từng tổ chức cũng như của nền kinh tế quốc dân mang lại kết quả là tạo ra khối lượng sản phẩm hàng hóa, giá trị sản lượng hàng hóa, doanh thu bán hàng. Nhưng kết quả này chưa nói lên được nó tạo ra bằng cách nào? Bằng phương tiện gì? Chi phí là bao nhiêu? Và như vậy nó không phản ánh được trình độ sản xuất của tổ chức sản xuất hoặc trình độ của nền kinh tế quốc dân.

Kết quả của quá trình sản xuất phải đặt trong mối quan hệ so sánh với chi phí và các nguồn lực khác. Với nguồn lực có hạn, phải tạo ra kết quả sản xuất cao và nhiều sản phẩm hàng hóa cho xã hội.